I OSK 241/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-25
Skład orzekający: Monika Nowicka, Wiesław Morys, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji, powinien badać zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa materialnego, czy ograniczyć się jedynie do oceny wad decyzji procesowej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji, powinien odnieść się do wszystkich zarzutów rażącego naruszenia prawa, w tym tych dotyczących prawa materialnego, a nie ograniczać się jedynie do oceny wad decyzji procesowej. Uzasadnienie wyroku musi zawierać odniesienie do wszystkich istotnych zarzutów skargi, w szczególności tych dotyczących naruszenia prawa materialnego, aby umożliwić kontrolę instancyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1983 r. Kolejne decyzje administracyjne odmawiały stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że kontroli podlegają jedynie wady decyzji procesowej, a nie pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez ograniczenie zakresu rozpoznania skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 411/11 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz M. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 411/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:
Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z dnia [...] września 1983 r. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. [...] m2, położonej w W. w rejonie ul. K. os. N., stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Wojewoda M., decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówił J. i P. W. stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, zaś Minister Infrastruktury, decyzją z [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarga na decyzję Ministra Infrastruktury została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 596/09.
M. S., następczyni prawna J. i P. W., wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności obu powyższych decyzji. Po rozpoznaniu tego wniosku organ nadzoru wydał decyzję z [...] marca 2010r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009r. W uzasadnieniu decyzji ocenił, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody M. z [...] stycznia 2008 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury, decyzją z [...] stycznia 2011r. nr [...], utrzymał w mocy swą własną decyzję z [...] marca 2010r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zatem organy administracyjne prowadzące ocenę legalności decyzji wywłaszczeniowej miały obowiązek ocenić zaskarżoną decyzję w aspekcie przytoczonej ustawy. Przedmiotowego wywłaszczenia dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego N. wraz z towarzyszącym budownictwem. Inwestycja powyższa była określona decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1979r. nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej – zespołu mieszkaniowego osiedla N. wraz z towarzyszącym budownictwem, na terenie o powierzchni [...] ha położonym na P. wzdłuż grobli nad W. i północną byłą granicą m.st. W., potem na styk z os. N. i dalej wzdłuż istniejącej ulicy M.
Powyższe potwierdzał m.in. określony treścią art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wniosek wywłaszczeniowy Dyrekcji Rozbudowy Miasta W. z dnia [...] czerwca 1983 r. nr [...], w którym zaznaczono cel wywłaszczenia jakim była budowa zespołu mieszkaniowego N.
Tak określony cel wywłaszczenia znajduje uszczegółowienie w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej, w której wskazano, że wywłaszczenie następuje pod budowę osiedla mieszkaniowego "N.", w pierwszym etapie pod budowę kolektora ogólnospławnego w ul. Ś.
Organ zauważył, że nawet jeśli w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1983 r. błędnie wskazano, że wywłaszczenie nieruchomości następuje zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...], zamiast [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej – zespołu mieszkaniowego osiedla N. wraz z towarzyszącym budownictwem, to i tak zostało jednoznacznie wskazane, że inwestycja dotyczy budowy osiedla N., zaś budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko realizację budynków mieszkalnych lecz również towarzyszącej infrastruktury społecznej i technicznej.
Na podstawie aktu nadania ziemi z dnia [...] grudnia 1974 r. Nr [...] przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność J. W. i M. W. W archiwalnych aktach przedmiotowej sprawy zachował się protokół z rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] maja 1983r. z udziałem współwłaścicielki nieruchomości J. W., w którym zawarta jest informacja o nieprzeprowadzeniu postępowania spadkowego po zmarłym w dniu [...] lipca 1982r. M. W. Postanowienie stwierdzające nabycie spadku po M. W. zostało wydane przez Sąd Rejonowy dla W. Wydział I Cywilny dopiero w dniu [...] lipca 1983r. W związku z brakiem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. W. umowa o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie mogła być zawarta. Tym samym nie można było też uznać zasadności zarzutu skarżącego, że pominięto w rokowaniach współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości skoro następcy prawni po zmarłym właścicielu nieruchomości nie byli wówczas ustaleni.
Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 1983 r. wydanym na podstawie art. 17 ustawy wywłaszczeniowej Naczelnik Dzielnicy W. Wydział Terenów zawiadomił strony o wszczęciu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości postępowania wywłaszczeniowego i o celu na jaki została przeznaczona wywłaszczona działka tj. budowę osiedla N., a także o miejscu i terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień [...] sierpnia 1983 r., która odbyła się w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 22 ustawy, odszkodowanie ustalano na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez właściwy organ. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.
Jak wynika z akt sprawy w rozprawie nie uczestniczyli biegli. Jednakże wziąwszy pod uwagę fakt, iż w związku z przyznaniem byłej współwłaścicielce odszkodowania w wysokości określonej w operacie szacunkowym opartym na sztywnych – niepodlegających negocjacjom – stawkach cen za wywłaszczane grunty nieobecność biegłych na rozprawie tym bardziej nie mogła mieć znaczenia dla wyniku sprawy oraz dla prawidłowości określenia wartości przedmiotowych nieruchomości. Skoro zatem rozprawa odbyła się, to nieobecność biegłych na niej, wobec faktu, że opinia szacunkowa sporządzona została zgodnie z przepisami, które określały sztywne, niepodlegające negocjacjom stawki, nie może być oceniana w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Organ zwrócił też uwagę na fakt, iż obecna na rozprawie J. W. stwierdziła, że zapoznała się z oceną biegłych i nie zgłasza żadnych zastrzeżeń.
Tym samym Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. prawidłowo wskazał na brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1983 r. Wydane decyzje nadzorcze w ocenie organu nie są też obarczone innymi wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r. M. S. zarzuciła:
1. zaniechanie odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej;
2. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie że:
- odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone na podstawie opinii biegłych powołanych przez Naczelnika Dzielnicy W.,
- J. W. posiadała umocowanie do działania w imieniu P. W.,
3. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a., zgodnie z którymi organ obowiązany był podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ obowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm. dalej "ustawa wywłaszczeniowa") poprzez uznanie, iż wskazanie przez Naczelnika Dzielnicy W. w sentencji i uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej fikcyjnego celu wywłaszczenia może być konwalidowane treścią wniosku o wywłaszczenie;
5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ obowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej, poprzez przyjęcie, iż brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po jednym ze współwłaścicieli wywłaszczanej nieruchomości stanowi trudną do pokonania przeszkodę zwalniającego ubiegającego się o wywłaszczenie z obowiązku wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości;
6. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 22 ustawy wywłaszczeniowej poprzez przyjęcie, iż z uwagi na przyznanie byłym współwłaścicielom odszkodowania określonego na podstawie sztywnych stawek szacunkowych, nieobecność prawidłowo powołanych przez organ biegłych na obligatoryjnej rozprawie wywłaszczeniowej nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie była zwykła decyzja podjęta w sprawie administracyjnej materialnej, ale decyzja podjęta w trybie postępowania nadzwyczajnego, zakończonego decyzją w odrębnej sprawie administracyjnej. Tego rodzaju decyzja podlega weryfikacji nie tylko w toku instancji, ale również w trybach nadzwyczajnych.
Jednak w takim wypadku należy oddzielić materię decyzji weryfikowanej od materii decyzji zapadłej w sprawie administracyjnej materialnej (w niniejszej sprawie jest to decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z [...] września 1983 r. orzekająca o wywłaszczeniu za odszkodowaniem). Kontroli pod względem występowania jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. podlega w takiej sytuacji tylko i wyłącznie decyzja procesowa, przy czym wady te muszą tkwić wyłącznie w tej decyzji, oraz poprzedzającym jej wydanie postępowaniu administracyjnym. Tak więc w rozpoznawanej sprawie kontroli pod względem występowania wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. podlegała wyłącznie decyzja Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody M. z [...] stycznia 2008r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z [...] września 1983 r. nie zaś decyzja wywłaszczeniowa z [...] września 1983 r. Organ nadzoru nie dopatrzył się by weryfikowane decyzje, które zapadły także w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, jak i poprzedzające wydanie tych decyzji postępowanie administracyjne dotknięte były przesłankami nieważności wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Wprawdzie podniesione w skardze zarzuty skierowane są do decyzji nadzorczej Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011r., to jednakże ich treść jak i treść uzasadnienia skargi w istocie sprowadza się do kwestionowania zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej z [...] września 1983r. i poprzedzającego wydanie tej decyzji postępowania administracyjnego, czyli zamiarem strony występującej w niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nadzorczej Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009 r. było w istocie dokonanie ponownie weryfikacji decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z [...] września 1983 r. Jednakże ze względów wyżej omówionych brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do sięgania do ewentualnych wad tkwiących w decyzji z 1983r. oraz w poprzedzającym wydanie tej decyzji postępowaniu.
W ocenie Sądu I instancji wprawdzie organ nadzoru w przedmiotowej sprawie dokonał także oceny pod względem zgodności z prawem decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] września 1983 r. i nie dopatrzył się wadliwości tej decyzji, do czego nie był uprawniony w ramach tego postępowania, to jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Odmowa bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009r. jest zgodna z prawem. Nie zostało bowiem stwierdzone, by decyzja ta była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i Sąd to stanowisko organu w pełni podzielił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. S., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., polegające na ograniczeniu zakresu rozpoznania skargi przez Sąd I instancji wyłącznie do postępowania i treści decyzji Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r. w sytuacji, gdy do zweryfikowania zarzutów stawianych ww. decyzji niezbędne było rozpoznanie co do meritum kwestii prawidłowości decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1983 r. znak [...], gdyż wyłącznie od oceny prawnej tej i kolejnych decyzji nadzorczych uzależniona jest prawidłowa i pełna ocena zasadności skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r. nr [...], która jest postępowaniem kontrolnym mającym za przedmiot szereg decyzji kontrolnych badających zgodność z prawem decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1983 r., co skutkowało w odniesieniu do skarżącej oddaleniem skargi.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie sposób zgodzić się z rozumowaniem zaprezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, gdyż wbrew zasadom logiki uznaje on, iż do weryfikacji prawidłowości zaskarżonej decyzji nie jest wymagana ocena prawna decyzji pierwotnej, która stała u podstaw wydania decyzji, z których bezpośrednio wynika zaskarżona decyzja.
W ocenie skarżącej niedokonanie przez Sąd I instancji oceny decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] września 1983 r., a w konsekwencji kolejnych weryfikujących ją decyzji doprowadziło do oddalenia skargi, gdy tymczasem oczywiste naruszenie przepisów podniesionych w skardze powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji nadzorczej, zatem naruszenie przepisów postępowania, których dopuścił się sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cytowaną dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. należy uznać za usprawiedliwiony.
Istota problemu podlegającego rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia zakresu postępowania toczącego się z wniosku o stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji administracyjnej, odmawiającej wnioskowi strony o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Słusznie sąd I instancji stwierdził, że dopuszczalne jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, także w odniesieniu do wcześniejszej decyzji wydanej w tym samym, nadzwyczajnym trybie postępowania. Sąd ten uznał jednak, że zakres kognicji organów administracji rozpatrujących sprawę w ponownym postępowaniu wszczętym wnioskiem strony o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa ogranicza się do przepisów postępowania, gdyż kontroli pod względem występowania jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. podlega w takiej sytuacji tylko i wyłącznie decyzja procesowa, przy czym wady te muszą tkwić wyłącznie w tej decyzji, oraz poprzedzającym jej wydanie postępowaniu administracyjnym.
W konsekwencji tego poglądu uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku pozbawione jest całkowicie odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze skierowanej do sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela tak sformułowanego poglądu wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Należy bowiem w pierwszej kolejności wskazać, że przesłanka rażącego naruszenia prawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obejmuje naruszenie nie tylko przepisów prawa materialnego ale także i procesowego lub przepisów kompetencyjnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski. Warszawa 2004 str. 727). Dokonując, wskutek wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji opartego na przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oceny, czy decyzja ta rażąco narusza przepis prawa, właściwy organ dokonuje zatem pośredniego aktu stosowania tego przepisu. Jeśli zatem podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, to odmowa uwzględnienia wniosku jest wynikiem takiej właśnie formy zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i powołanego przez stronę przepisu prawa materialnego.
Podstawą prawną decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności jest w tej sytuacji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z tym przepisem, którego rażące naruszenie zarzucała strona. Nie sposób a priori wykluczyć także możliwość rażącego naruszenia prawa taką decyzją, przy czym może ono dotyczyć także oceny prawnomaterialnej.
Decyzja będąca aktem stosowania prawa może być dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia stosowanego przepisu tego prawa. Ocena organu, że decyzja administracyjna nie narusza rażąco określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego może zatem rażąco naruszać ten właśnie przepis prawa stosowany w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W tej sytuacji, rzeczą sądu administracyjnego I instancji rozpoznającego skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. było odniesienie się do wszystkich zarzutów rażącego naruszenia prawa – także i tych, które odnoszą się do prawa materialnego.
Sąd I instancji w niniejszej sprawie stwierdził, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2009r. nr [...] nie narusza rażąco prawa, lecz ocenę swą ograniczył do aspektów procesowych tej decyzji i pomijając merytoryczne zajęcie stanowiska co do zarzutów strony skarżącej w zakresie rażącego naruszenia prawa materialnego – powołanych przez stronę przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm. ) naruszył przepis art.141 § 4 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (por wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012r. sygn. akt II GSK 1807/11). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno odnosić się do wszystkich mogących mieć istotne znaczenie zarzutów podniesionych w skardze.
Wykazana powyżej, trafnie podniesiona w skardze kasacyjnej, wada uzasadnienia wyroku sądu I instancji, polegająca na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a w szczególności tych dotyczących naruszenia prawa materialnego powoduje, że skargę kasacyjną należy uznać za zasadną.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę orzeczono o kosztach postępowania zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło