I SA/Gl 359/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-09-28

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić uznania zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, gdy decyzje będące podstawą tytułów wykonawczych zostały uznane za doręczone skutecznie, mimo podniesienia przez zobowiązanego wątpliwości co do skuteczności doręczenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie bada merytorycznej zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalność egzekucji, w tym wykonalność decyzji podatkowej. Jeżeli właściwy organ stwierdził prawidłowość doręczenia decyzji i uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zarzut nieistnienia obowiązku nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny ani sąd administracyjny w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
I. K. została obciążona tytułami wykonawczymi wystawionymi na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczących zaległości podatkowych. Strona podniosła zarzut, że decyzje te nie zostały skutecznie doręczone, co skutkowałoby brakiem wykonalności tytułów wykonawczych i nieistnieniem obowiązku. Organ egzekucyjny oraz organ nadzoru uznały, że decyzje zostały doręczone skutecznie, a odwołania wniesione po terminie pozostawiono bez rozpatrzenia. Skarżąca kwestionowała skuteczność doręczenia i prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...], którym odmówiono uznania zarzutu I.K. wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...],[...],[...]. W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. podał na wstępie, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wystawił w dniu [...] r. przeciwko I.K. tytuły wykonawcze o wskazanych wyżej numerach, których podstawę prawną stanowiły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...],[...],[...]. Na wspomniane decyzje strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, co zostało stwierdzone w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], którym pozostawiono je bez rozpoznania. Wspomniane postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który nie rozpoznał jeszcze tej sprawy. Dalej wskazano, iż w dniu [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. nadał wspomnianym tytułom wykonawczym klauzulę skierowania ich do egzekucji. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. (doręczonym bankowi w dniu 23 grudnia 2010 r.) dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. A S.A. w K.. W odpowiedzi na zajęcie Bank poinformował, że na rachunkach bankowych, których posiadaczem jest I. K. brak jest środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia. W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej w K. podał, iż wspomniane zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych z dnia [...] r. doręczono zobowiązanej w dniu 22 grudnia 2010 r. W piśmie z dnia 28 grudnia 2010 r. I. K. złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc, że tytuły wykonawcze wystawiono na podstawie decyzji, które nie zostały skutecznie doręczone, a więc nie funkcjonują w obrocie prawnym i nie są wykonalne. W tym stanie rzeczy egzekwowany obowiązek nie istnieje i nie jest wykonalny, w związku z czym strona wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz czynności egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., podnosząc, że egzekwowany obowiązek jest wątpliwy a kwota egzekwowanej należności znaczna. W dalszych wywodach zobowiązana przytoczyła zawarte w Ordynacji podatkowej regulacje prawne dotyczące doręczeń i podniosła, że kwestia skutecznego doręczenia decyzji, w oparciu o które wystawiono tytuły wykonawcze jest badana przez Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Kontynuując organ II instancji podał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. uzasadniając bezzasadność zarzutu stwierdził, iż stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...],[...],[...] (obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług) zostały – zgodnie z informacją uzyskaną od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. - doręczone stronie (w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej) w dniu 4 listopada 2011 r. Wspomniana data została także uznana za dzień doręczenia tych rozstrzygnięć przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w postanowieniu z dnia [...]r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 7 lutego 2011 r.). W zażaleniu na postanowienie stwierdzające bezzasadność zarzutu I. K. (zastępowana przez pełnomocnika) ponowiła argumentację zawartą w zarzutach, podnosząc, że organ egzekucyjny nie odniósł się merytorycznie do kwestii negowanej przez stronę skuteczności doręczenia decyzji, ich funkcjonowania w obrocie prawnym oraz wykonalności. Wobec tej argumentacji strona wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz czynności egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K.. W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej w K. przytoczył treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w zamkniętym katalogu przyczyn uzasadniających wniesienie zarzutów wymienia (w pkt 1) nieistnienie obowiązku, a więc przesłankę wskazywaną przez stronę w niniejszej sprawie. Rozpoznawane zarzuty opierają się bowiem na twierdzeniu, że tytuły wykonawcze odnoszą się do niedoręczonych skutecznie decyzji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług, a więc do nieistniejącego obowiązku. Następnie wskazano, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec i lipiec 2005 r. zostały (jak wynika z akt sprawy) przesłane I. K. pocztą, ale doręczyciel nie zastał zobowiązanej pod wskazanym adresem, wobec czego przesyłka została awizowana w dniu 28 października 2010 r., a następnie w dniu 4 listopada 2010 r. W dniu 4 listopada 2010 r. zobowiązana zgłosiła się w urzędzie pocztowym po odbiór przesyłki, ale powziąwszy wiadomość, że nadawcą jest Urząd Kontroli Skarbowej w K. odmówiła jej przyjęcia. Decyzje te uważa się zatem, zgodnie z art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej, za doręczone w dniu odmowy ich przyjęcia, a więc w dniu 4 listopada 2010 r. 14 – dniowy termin do wniesienia od nich odwołania upłynął zatem z dniem 18 listopada 2010 r., tymczasem strona nadała odwołania w urzędzie pocztowym w dniu 26 listopada 2010 r., a więc z uchybieniem wskazanego terminu, co potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w K. w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...]. W kontekście przytoczonych okoliczności Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. stały się ostateczne z dniem 19 listopada 2010 r. i zgodnie z treścią art. 239 e Ordynacji podatkowej od tego dnia podlegają wykonaniu. Złożenie zaś skargi na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] nie wstrzymuje, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wykonania decyzji. Reasumując stwierdzono, że obowiązek podatkowy objęty tytułami wykonawczymi z dnia [...] r. nr [...],[...],[...] został określony decyzjami ostatecznymi Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. i podlega wykonaniu. Zasadnie zatem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wystawił w dniu [...] r. tytuły wykonawcze i wszczął na ich podstawie postępowanie egzekucyjne. Zgodnie bowiem z art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W konkluzji organ nadzoru uznał zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku za nieuzasadniony. Nawiązując do pozostałych, podnoszonych w zażaleniu kwestii stwierdzono, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. jest co prawda lakoniczne, ale koresponduje z treścią rozstrzygnięcia i zwięźle wyjaśnia powody, dla których odmówiono uznania zarzutu nieistnienia obowiązku. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podniesiono zarzut naruszenia art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak uwzględnienia zarzutu prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o decyzje, które nie zostały skutecznie doręczone. W uzasadnieniu skargi podniesiono na wstępie, że organ egzekucyjny i organ nadzoru stwierdziły jedynie, że decyzje, na podstawie których prowadzone były czynności egzekucyjne zostały doręczone skutecznie. Nie badały natomiast kwestii skuteczności tych doręczeń, co jest aktualnie przedmiotem oceny WSA w Gliwicach w związku z zaskarżeniem postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W dalszych wywodach skargi zarzucono, że art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej, na który powołują się organy obu instancji, nie ma zastosowania do doręczeń dokonywanych w trybie art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej, gdyż konsekwencje prawne tego rodzaju doręczeń określa art. 150 Ordynacji podatkowej. Art. 144 tej ustawy wskazuje jedynie podmioty uprawnione do doręczania pism, nie reguluje natomiast sposobu doręczania pism. Jeśli zatem w sprawie zastosowano sposób doręczenia określony w art. 150 Ordynacji podatkowej, który reguluje odrębnie skutki doręczenia, przewidując fikcję doręczenia po upływie 14 dni od daty zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, to brak podstaw do stosowania fikcji doręczenia, którą przewiduje art. 153 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik skarżącej wskazał także, iż w świetle art. 150 Ordynacji podatkowej strona otrzymująca zawiadomienie obowiązana jest do podjęcia pisma w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Niepodjęcie pisma w tym czasie jest czymś innym niż odmowa przyjęcia pisma w ogóle, gdyż "odmowa" rozumiana jest w języku polskim jako "brak zgody na coś, odrzucenie jakiejś propozycji". Z wyjaśnień Urzędu Pocztowego wynika natomiast, że odbiorca stwierdził, "że się jeszcze zastanowi", gdyż nie upłynął jeszcze termin do podjęcia pisma wynikający z art. 150 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej skonstatował, że wobec okoliczności wskazanych w piśmie z Urzędu Pocztowego z 26 listopada 2010 r. nie można zasadnie twierdzić, że strona odmówiła przyjęcia pisma. Skarżąca zaprzecza również wyjaśnieniom pracowników poczty, iż w dniu 4 listopada 2010 r. odmówiła pokwitowania. Strona uzyskała wtedy jedynie informację o nadawcy przesyłki, a żaden z pracowników poczty nie przedstawił jej pisma do pokwitowania. Podważyć zatem należy stwierdzenie o "odmowie pokwitowania", które implikuje próbę doręczenia pisma przez pracownika poczty, co nie miało miejsca w rzeczywistości ze względu na sposób doręczenia pisma określony w art. 150 Ordynacji podatkowej. Wspomniany przepis uzależnia podjęcie pisma od działania adresata, a nie doręczyciela i przenosi kompetencję do odbioru pisma na stronę ze skutkiem doręczenia po upływie terminu 14 dni – w razie zaniechania podjęcia przesyłki. W dalszych wywodach działający za I.K. doradca podatkowy podniósł, że na przesyłce nie odnotowano, że "adresat odmówił przyjęcia". Zwrócił jednocześnie uwagę, że w świetle art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. nr 130. poz. 1181 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej przez operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Dotyczy to również zwrotnego potwierdzenia odbioru i przyczyn zwrotu przesyłki, które nie mogą być w okresie późniejszym inaczej wyjaśniane, gdyż stanowiłoby to sfałszowanie dokumentu urzędowego. Żaden z pracowników poczty – jak dalej podkreślił pełnomocnik skarżącej – nie dokonał adnotacji, że adresatka odmówiła przyjęcia przesyłki, co oznacza, że nie mogły zaistnieć okoliczności faktyczne uzasadniające dokonanie takiej adnotacji, zwłaszcza w sytuacji, gdy zastosowano sposób doręczenia określony w art. 150 Ordynacji podatkowej. W ocenie autora skargi – późniejsze wyjaśnienia pracowników poczty zawarte w piśmie z dnia 26 listopada 2010 r. w istocie nie stwierdzają, że miała miejsce odmowa przyjęcia przesyłki. Na słuszność przedstawianej przez stronę argumentacji wskazuje także adnotacja zawarta na kopercie, iż adresat nie podjął pisma w terminie. Gdyby strona w rozmowie z pracownikiem poczty oświadczyła, że odmawia przyjęcia przesyłki, to pracownik poczty umieściłby odpowiednią adnotację na przesyłce. Nie uczynił tego jednak, gdyż w rzeczywistości brak było próby podjęcia pisma przez adresata. Istotne jest nadto, że Urząd Pocztowy nie był zobowiązany do przedstawienia przesyłki do odbioru, gdyż w świetle art.150 Ordynacji podatkowej to adresat występuje z inicjatywą podjęcia pisma. Czy innym jest poinformowanie adresata o tym czego dotyczy przesyłka, a czym innym odmowa jej odebrania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie upłynął termin określony w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Adresatka jedynie oświadczyła, że w związku z biegiem 14-dniowego terminu, jeszcze się zastanowi. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił także, iż ,mając na względzie fakt, że adresatka nigdy nie oświadczyła, że odmawia przyjęcia przesyłki i mając świadomość, że w stosunku do niej działa domniemanie wynikające z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, strona wniosła z ostrożności procesowej odwołanie w terminie 14 dni od daty upływu terminu określonego w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, licząc go od dnia 12 listopada 2010 r. z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej". Wobec powyższego stwierdzono, że decyzje organu I instancji nie są wykonalne, gdyż nie zostały doręczone w dniu 4 listopada 2010 r. i dla swej skuteczności wymagają doręczenia pełnomocnikowi ustanowionemu przed upływem terminu do odbioru korespondencji określonego w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Nadmieniono także, iż odwołanie z dnia 26 listopada 2010 r. było konieczne tylko wtedy, gdyby uznać, że doręczenie pełnomocnikowi nie było wymagane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie uznania zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...],[...],[...] wystawionych w oparciu o decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...],[...],[...]. Wspomniany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zarzut ten strona opiera na twierdzeniu, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec i lipiec 2005 r. nie stały się ostateczne, gdyż wniesiono od nich odwołania. Odmowę uznania zasadności tego zarzutu organ egzekucyjny, a następnie organ nadzoru wiąże z uchybieniem terminu do wniesienia odwołań stwierdzonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], którym pozostawiono wspomniane odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia (zakwestionowanego nierozpoznaną dotychczas skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach) organ odwoławczy stwierdził, że wspomniane decyzje zostały doręczone I. K. w dniu 4 listopada 2010 r., tj. w dniu w którym strona (po otrzymaniu awiza) zgłosiła się do urzędu pocztowego i po uzyskaniu informacji o nadawcy awizowanej przesyłki oświadczyła, że "zastanowi się jeszcze w sprawie ich obioru". Wskazana argumentacja organu odwoławczego jest podważona także w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze. Zdaniem pełnomocnika skarżącej odmowa przyjęcia przesyłki nie miała miejsca, gdyż stronie jedynie udzielono informacji o nadawcy pisma, a nie zaoferowano przesyłki do odebrania, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (dokumencie urzędowym) nie odnotowano odmowy podjęcia korespondencji, a nadto bezpodstawnie zastosowano regulację zawartą w art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej do sytuacji, w której doręczenie nastąpiło w trybie art.150 § 2 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższych twierdzeń autor skargi za dzień doręczenia decyzji organu I instancji uznał (na mocy art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej) dzień 12 listopada 2010 r., rozpoczynający 14 – dniowy (upływający z dniem 26 listopada 2010 r.) termin do wniesienia odwołania. Niezależnie od tych wywodów poddano w wątpliwość skuteczność doręczenia rozstrzygnięć organu I instancji ze względu na ustanowienie przez stronę - przed upływem terminu wynikającego z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej - pełnomocnika. Na mocy art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 239 a i art. 239 e Ordynacji podatkowej egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji podatkowych właściwych organów lub też decyzji nieostatecznych, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonalność decyzji podatkowej warunkująca dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania określonego w decyzji podatkowej zobowiązania podatkowego jest niewątpliwie konsekwencją prawidłowego doręczenia takiego rozstrzygnięcia (na mocy art. 211 Ordynacji podatkowej decyzję doręcza się stronie na piśmie). Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, który obejmuje m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Jeżeli - tak jak w niniejszej sprawie - wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.). Na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. "Istotą powołanej normy prawnej jest by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej" (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ egzekucyjny "nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna" (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1508/10, LEX nr 745053). Badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji wymaga natomiast weryfikacji wykonalności decyzji, w oparciu, o którą wystawiono tytuł wykonawczy, bowiem "sytuację, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym ocenić należy jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych" (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 494/08, LEX nr 533157). W zaskarżonym postanowieniu, a także w poprzedzającym je postanowieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. przedstawiono argumentację potwierdzającą, w ocenie obu organów, ostateczność oraz wykonalność decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. W tym zakresie powołano się na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], w którym organ odwoławczy stwierdził, że wspomniane decyzje zostały doręczone stronie w dniu 4 listopada 2010 r., a odwołania z dnia 26 listopada 2010 r. wniesiono z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, zatem pozostawia się je bez rozpatrzenia. Wskazano także na regulację zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy którego wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje – co do zasady – wykonania aktu lub czynności. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania kwestii dotyczących skuteczności doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Rozpoznanie zarzutu kwestionującego istnienie obowiązku następuje zatem w oparciu o postanowienie właściwego organu stwierdzającego prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej oraz uchybienie terminu do wniesienia od niej odwołania. Okoliczność, że rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do sądu administracyjnego nie jest uznawana przez ustawodawcę za przesłankę tamującą prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Jak już wcześniej wspomniano stwierdzenie ostateczności decyzji podatkowej następuje w odpowiednim czasie po dacie jej doręczenia (okres 14-dniowy przedłużony o czas nadejścia przesyłki pocztowej), a zatem wierzyciel, a w dalszej kolejności organ egzekucyjny nie jest zobowiązany wyczekiwać na ewentualne wniesione po terminie odwołanie czy też wniosek o przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji organu I instancji. Zaznaczyć należy, że na "wierzycielu ciąży nie powinność, ale obowiązek doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego", a zatem "wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Lu 452/2000, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2002/2/64). Zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące skuteczności doręczenia decyzji podatkowej oraz kwestie związane z wniesieniem odwołania i terminowością tej czynności procesowej mogą stanowić podstawę zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne wniesionego w oparciu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże zarzut taki nie może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy jest rozpoznawany po wydaniu postanowienia właściwego organu stwierdzającego prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ egzekucyjny – powołując się na ustalenia wynikające z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...],[...],[...] i pozostawienie ich bez rozpatrzenia spełnił wymogi wynikające z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Konstatacja ta nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło