II SA/Kr 1442/11

WyrokWSA w Krakowie2011-12-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeśli wniosek o dopuszczenie zostanie złożony po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji, ale przed jej uprawomocnieniem się?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony wyłącznie w toku postępowania, tj. do momentu wydania decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. Złożenie wniosku po wydaniu takiej decyzji, nawet jeśli nie jest jeszcze ostateczna, uniemożliwia jej dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy na prawach strony. Wniosek wpłynął po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed jej uprawomocnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające dopuszczenia, uznając, że postępowanie zostało zakończone. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zapewnienia udziału strony w postępowaniu oraz błędne uznanie, że dopuszczenie było niemożliwe z uwagi na zakończenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie skargę oddala. wyroku z dnia 20 grudnia 2011r. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] marca 2011r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia 7 marca 2011r. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem, instalacjami wewnętrznymi (wod-kan, elektrycznym, co, gaz, wewnętrzna mechaniczna) na działce nr 1 obr. [...] oraz dojściem i wjazdem na działce nr 2 , obr. [...], przyłączami wod.-kan., elektrycznym, gazowym na działkach nr 3 , 2 , [...] przy ulicy [...] w K. , prowadzonemu pod sygnaturą [...]. . Na powyższe postanowienie pismem z dnia 14 kwietnia 2011r. (18.04.2011r. – data wpływu) zażaliło się Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez A.W. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organizacja społeczna może zostać dopuszczona – przy założeniu ziszczenia przesłanek wskazanych w art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) – do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony do dnia wydania decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. Następnie wyjaśniono, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana został przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] marca 2011r., natomiast wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu strona skarżąca złożyła w dniu 7 marca 2011r., zatem w ocenie strony przeciwnej do skarżącej niemożliwym było dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu z uwagi na jego zakończenie. Dalej Kolegium, odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu wydania opisanego wcześniej postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 10 marca 2011r. z naruszeniem art. 124 k.p.a., wskazało, że jest on bezzasadny. Zawiera ono bowiem w swojej treści: oznaczenie organu administracji publicznej, który wydał postanowienie; datę jego wydania; oznaczenie adresata postanowienia; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie; pouczenie o możliwości i trybie złożenia zażalenia na postanowienie; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania postanowienia. Strona skarżąca, reprezentowana przez A.W. , nie zgodziła się z powyższym postanowieniem SKO w K. z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie prawa w zakresie: 1. art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a., 2. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2. dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego w charakterze uczestnika na prawach strony, 3. zasądzenia kosztów postępowania, zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że Kolegium nie doniosło się do zarzutu naruszenie przez organ I instancji art. 7 i 10 § 1 k.p.a., ponieważ Stowarzyszeniu nie zapewniono udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Podniesiono również, iż błędnym jest twierdzenie organów orzekających w przedmiotowej sprawie, że dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu było niemożliwe z uwagi na fakt wcześniejszego jego zakończenia wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Następnie podkreślono, że w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków dla opisanego we wstępie zamierzenia inwestycyjnego, tj. 7 marca 2011r., wydana w sprawie decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2011r., nie była ostateczna, z racji że nie upłynął jeszcze 14 – dniowy termin do złożenia odwołania. Do powyższego dodano także, że stanowisko organów jest sprzeczne również z art. 104 § 2 w zw. z art. 16 k.p.a., albowiem zdaniem Stowarzyszenia postępowanie toczy się do momentu upływu 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania przez stronę, której jako ostatniej doręczono decyzję, a w takim przypadku organ I instancji mógłby jeszcze zmienić swoją decyzję w trybie autokontroli. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu uzasadniony jest spełnieniem przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., tj. z uwagi na fakt, iż przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na terenie obejmującym [...] Park Krajobrazowy, którego ochrona stanowi właśnie jeden z celów statutowych oraz że intencją członków Stowarzyszenia (środkiem do realizacji celów) jest organizowanie i udział w akcjach społecznych, których celem jest ochrona środowiska. W odpowiedzi na w/w skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań zauważyć należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż skarżące Stowarzyszenie [...] złożyło do Prezydenta Miasta K. w dniu 7 marca 2011r. wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem, instalacjami wewnętrznymi (wod-kan, elektrycznym, co, gaz, wewnętrzna mechaniczna) na działce nr 1 obr. [...] oraz dojściem i wjazdem na działce nr 2 , obr. [...], przyłączami wod.-kan., elektrycznym, gazowym na działkach nr 3 , 2 , obr. [...] w K. , prowadzonemu pod sygnaturą [...]. Wymieniony powyżej wniosek wpłynął jednak po wydaniu w dniu 3 marca 2011r. przez organ I instancji decyzji merytorycznej ustalającej warunki zabudowy dla w/w zamierzenia inwestycyjnego, a zatem już po zakończeniu postępowania. Sąd podziela stanowisko organów, że organizacja społeczna, którą niewątpliwie jest Stowarzyszenie [...], może skutecznie domagać się dopuszczenia do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby, przy spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 k.p.a., ale wyłącznie gdy postępowanie to jest w toku, tj. przed wydaniem decyzji. W ocenie sądu nie jest przy tym istotne, że decyzja kończąca postępowanie w danej instancji nie jest jeszcze ostateczna. Dalej stwierdzić należy, że wydanie rozstrzygnięcia w danej instancji uniemożliwia organizacji społecznej dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Nie oznacza to oczywiście pozbawienia możliwości takiego udziału w postępowaniu toczącym się przed organem odwoławczym, w sytuacji gdy takie zostanie zainicjowane przez którąkolwiek ze stron. Taka sytuacja nie nastąpiła jednak w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy administracyjne art. 7 i 10 § 1, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Obowiązek zapewnienia czynnego udziału stronom w każdym stadium postępowania istotnie spoczywa na organach administracji, jednak zaznaczyć trzeba, że Stowarzyszenie [...] nie posiadało przymiotu "strony" ani też "uczestnika na prawach strony", uzyskało by je dopiero w momencie wydania przez organ orzekający postanowienia w sprawie dopuszczenia go do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony – tak się jednak nie stało. Odnosząc się do orzeczeń powołanych przez stronę skarżącą w skardze, dodać ponadto należy, że dotyczą one innego stanu faktycznego, aniżeli w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi zacytowano m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/06, gdzie sama strona skarżąca stwierdziła, iż przywołane orzeczenie dotyczy wprost organizacji dopuszczonej do udziału w postępowaniu na prawach strony jak również i to, że na podstawie art. 31 k.p.a. organizacji tej przysługuje prawo do żądania wznowienia postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania bynajmniej nie jest w/w kwestia uprawnień przysługujących organizacji społecznej już dopuszczonej do udziału w postępowaniu, co ma miejsce w przytoczonym wyroku, a właśnie kwestia dopuszczenia organizacji społecznej do niego. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007r., sygn. akt II GSK 20/07 stan faktyczny jest natomiast całkowicie odmienny od tego z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie albowiem organizacja społeczna złożyła wniosek o jej dopuszczenie do udziału w sprawie jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ. Inna sytuacja zachodzi również w okolicznościach w jakich zapadł wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 131/08. W tym stanie faktycznym organizacja społeczna złożyła wniosek o jej dopuszczenie do udziału w sprawie, ale po zainicjowaniu przez stronę tego postępowania, postępowania odwoławczego, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podsumowując powyższe rozważania, należy zatem wskazać - zgodnie także z doktryną (Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, 2006, s 208), że sytuacja, w której organizacja społeczna zostanie dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem administracyjnym, może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 31 § 1 k.p.a. w toku prowadzonego postępowania, czyli zdaniem członków składu orzekającego do momentu wydania decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło