II OSK 1958/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 561/10 w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz E. N. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 561/10, oddalił skargę E. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji. Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2010 r. o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] maja 2005 r. uchylającej decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2004 r., którą stwierdzono utratę obywatelstwa polskiego przez E.N. poprzednio E.N. oraz odmawiajacej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez E. N. poprzednio E. N. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że strona postępowania w dniu 2 sierpnia 2005 r. zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] maja 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1736/05 oddalił skargę. Orzeczenie stało się prawomocne w dniu 10 stycznia 2005 r. W dniu 6 czerwca 2006 r. E. N. wystąpił do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu z dnia [...] maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. organ administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2005 r., zaś wyrokiem z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1685/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. N. na decyzję Prezesa Urzędu z dnia [...] czerwca 2007 r. W dniu 16 lutego 2010 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął wniosek E. N., złożony na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), o uchylenie i zmianę ww. decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...]maja 2005 r. Odnosząc się do ww. wniosku Minister stwierdził, że skarżący nie wykazał aby za zmianą decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] maja 2005 r., uchylającej decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2004 r., przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony wystąpi jedynie w przypadku, gdy zmiana lub uchylenie decyzji nie będzie skutkowało wydaniem nowej decyzji naruszającej przepisy prawa. Przedmiotowa decyzji Prezesa Urzędu nie narusza prawa i została wydana w oparciu o materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji, który nie tylko w ocenie Ministra ale również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozwalał na jej rzetelne i obiektywne rozpatrzenie. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, zmiana decyzji Prezesa Urzędu z dnia [...] maja 2005 r. i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony a odmiennego od zawartego w ww. decyzji, prowadziłoby do wydania decyzji naruszającej prawo. E. N. zaskarżył ww. decyzję Ministra z dnia [...] marca 2010 r. zarzucając jej naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie ma słusznego, kwalifikowanego interesu w zmianie ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców oraz że zmiana ostatecznej decyzji naruszałaby rację interesu społecznego poprzez stwierdzenie obywatelstwa polskiego przez osobę, która to obywatelstwo utraciła na mocy art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25 ze zm.), a to z kolei prowadziłoby do wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną, powodującą konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku, którym oddalono powyższą skargę wskazał, że w przypadku decyzji odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, która ma charakter związany, zastosowanie trybu przewidzianego przez art. 154 § 1 k.p.a. dopuszczalne jest wyłącznie w przypadku ustalenia wadliwości takiej decyzji i to wadliwości o charakterze niekwalifikowanym, więc nie dającym podstawy do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji, bądź do stwierdzenia jej nieważności. Jeżeli zatem strona wystąpi z wnioskiem o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji o odmowie stwierdzenia obywatelstwa polskiego na podstawie art. 154 k.p.a. twierdząc, iż decyzja ta jest wadliwa, organ powinien rozważyć, czy decyzja jest rzeczywiście wadliwa prawnie, a w razie istnienia takiej wadliwości powinien ocenić, czy są to wady kwalifikowane wymienione w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadnia wszczęcie postępowania wznowieniowego albo o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeżeli nie są to wady tego rodzaju, powinien rozstrzygnąć, czy z uwagi na stwierdzone wadliwości (naruszenia prawa) interes społeczny i słuszny interes strony przemawia za tym, że decyzja ostateczna podlega uchyleniu lub zmianie. Sąd wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy należy jednak uznać, że organ administracji nie mógł stwierdzić żadnej ze wskazanych wadliwości - ani kwalifikowanej, ani niekwalifikowanej, skutkującej dopuszczalnością zastosowania art. 154 k.p.a., bowiem w świetle art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) związany był prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1736/05 oddalającym skargę na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] maja 2005 r. Powołując się na wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 468/07 Sąd stwierdził, że sformułowany w art. 170 p.p.s.a. pozytywny skutek prawomocności wyroku sądowego statuujący jego moc erga omnes wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego. Związanie to w konsekwencji oznacza brak dopuszczalności przypisania kwestionowanej przez E. N. decyzji wad niekwalifikowanych, które powodowałyby dopuszczalność zastosowania trybu zmiany lub uchylenia decyzji przewidzianego przez art. 154 § 1 k.p.a. Organ administracji nie mógł zatem uwzględnić żądania strony zawartego we wniosku z dnia 2 marca 2010 r. ze względu na wynikającą z art. 170 p.p.s.a. moc wiążącą prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r. Skargą kasacyjną E. N. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 184 Konstytucji R.P. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez to, iż Sąd I instancji zaniechał dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, pomimo wydania jej naruszeniem art. 154 k.p.a., 2) art. 170 p.p.s.a poprzez uznanie, iż organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie związane są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1736/05) oddalającym skargę E. N. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...]maja 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, co w konsekwencji oznacza niemożność przypisania kwestionowanej przez skarżącego decyzji wad niekwalifikowanych oraz brak dopuszczalności zastosowania trybu zmiany lub uchylenia decyzji przewidzianego przez art. 154 k.p.a. Zdaniem skarżącego ww. uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji i brak oceny słusznego interesu strony doprowadził do oddalenia skargi. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zdaniem skarżącego w literaturze i orzecznictwie wskazuje się na dopuszczalność formułowania wniosku w trybie art. 154 k.p.a. również wówczas, gdy niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie w trybie zwykłym było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Omawiany przepis stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Sąd I instancji błędnie uznał związanie go wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. i zaniechał kontroli zaskarżonej decyzji oraz dokonania oceny istnienia po stronie skarżącego słusznego interesu w zmianie niekorzystnej dla niego decyzji. Ponadto, uwzględniając stanowisko Sądu I instancji, rozstrzygnięcie powinno polegać na odrzuceniu skargi wobec istnienia negatywnej przesłanki procesowej. Skarżący podkreślił także, że zgodnie z dotychczasową, jednolitą linią orzecznictwa, w odniesieniu do osób, które ubiegają się o zmianę niekorzystnej dla nich ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w związku z wyjazdem na pobyt stały do państwa Izrael podkreśla się, że interes społeczny i słuszny interes strony, o którym mowa w art. 154 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji z powodu tego naruszenia. Z naruszeniem prawa mamy do czynienia w odniesieniu do oceny przez organy administracji skuteczności uchwały Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na uzasadnionych podstawach. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Kontrola zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie ograniczona zatem została do rozważenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim stwierdzić należy, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie wyznaczył wniosek E. N. z dnia 9 lutego 2010r., w którym domagał się on uchylenia i zmiany w trybie przepisu art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]maja 2005 r. We wniosku tym, powoływał się na przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a., a więc interes społeczny i słuszny interes strony, które w jego ocenie wynikały ze zmiany wykładni prawa odnośnie oceny skuteczności prawnej uchwały Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. nr 5/58. Organy rozpoznając wniosek dokonały oceny występowania w sprawie przesłanek z art.154 § 1 k.p.a. i uznając, że przesłanki te nie zachodzą, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. orzekły o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] maja 2005r. W skardze do Sądu skarżący zakwestionował dokonaną przez organy orzekające ocenę przesłanek z art. 154 k.p.a. Przedmiot sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji stanowiła zatem ocena legalności wydanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w trybie art. 154 k.p.a. decyzji o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. W ocenie Sądu I instancji, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie związane są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005r. (sygn. akt IV SA/Wa 1736/05) oddalającym skargę E. N. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia[...]maja 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, co w konsekwencji oznacza niemożność przypisania kwestionowanej przez skarżącego decyzji wad niekwalifikowanych oraz brak dopuszczalności zastosowania trybu zmiany lub uchylenia decyzji przewidzianego przez art. 154 k.p.a. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy rozpoznając wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. organy administracji i Sąd zawiązane są wydanym w postępowaniu zwyczajnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję, której wzruszenia domaga się strona. Trafnie zarzuca kasacja, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji jest błędne i prowadzi do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. Stosownie do przepisu art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kwestia związania organów wymienionych w art. 170 p.p.s.a. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. wyrokiem sądu oddalającym skargę na decyzję objętą wnioskiem była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m. innymi w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt II SA 80/85 (ONSA 1985, Nr 2, poz. 16) stwierdził, że w przypadku oddalenia przez sąd administracyjny skargi na decyzję, organ administracyjny może wzruszyć później taką decyzję na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a., gdy będą spełnione przesłanki przewidziane w tych przepisach. Ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi wniesionej na decyzję, wiążąca organ z mocy art. 153 p.p.s.a., nie pozbawia tego organu możliwości weryfikacji decyzji na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a. z uwagi na przesłanki celowościowe tych przepisów. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA 1999/98 (Lex nr 48660), z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1531, (Lex 418289) oraz wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 468/07, (Lex nr 505294) jak również w wyroku z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1244/10. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 468/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawomocność jest szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą to cechę uzyskuje w efekcie uznania przez Sąd Administracyjny jako zgodnej z prawem. Prawomocność jest specyficznym skutkiem w zasadzie tylko wyroku oddalającego skargę. Wyrok taki przesądza, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia kryteriów kontroli legalności. Przymiot prawomocności dotyczy więc tylko sprawy zgodności z prawem danej decyzji i nie stwarza przeszkód dla jej zmiany lub uchylenia w trybie art. 154, 155, 161 czy 162 § 2 k.p.a. Przytoczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na uzasadnienie swojego stanowiska fragment uzasadnienia ww. wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2008r. sygn. akt I OSK 468/07 odnosi się natomiast do całkowicie innej sytuacji dotyczącej braku możliwości stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. nieważności decyzji mającej cechy prawomocności, tj. co do której Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela stanowisko co do dopuszczalności wzruszania w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznych decyzji, które były już przedmiotem kontroli sądu pod względem legalności w postępowaniu zwyczajnym, bowiem kontrola ta ze swej istoty nie mogła odnosić się do badania przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., które mogą zaistnieć dopiero po wydaniu decyzji. Dopiero bowiem po wydaniu decyzji ostatecznej może zaistnieć sytuacja, w której ujawni się interes społeczny lub słuszny interes strony w żądaniu uchylenia lub zmiany tej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. To samo (możliwość wzruszania w trybie art. 154 k.p.a.) odnosi się do decyzji, które były wcześniej przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. Podkreślić raz jeszcze należy, że przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej określonych w tym przepisie (interes społeczny, słuszny interes strony). Nie chodzi w nim zatem wyłącznie o kwestię oceny legalności decyzji, która może być najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Za uzasadniony należy zatem uznać zarzut skargi kasacyjnej, że z naruszeniem przepisu art. 170 p.p.s.a. Sąd I instancji błędnie uznał związanie go wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. i w konsekwencji nie dokonał oceny istnienia po stronie skarżącego słusznego interesu w zmianie niekorzystnej dla niego decyzji, jak również interesu społecznego, a więc przesłanek z art. 154 k.p.a. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Oba powołane w skardze przepisy zawierają normy o charakterze ustrojowym, które określają funkcję sądów administracyjnych polegającą na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanych przepisów mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów, co jednak nie miało miejsca. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zastosuje się do powyższej oceny prawnej i dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z przedmiotem postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem E. N. z 9 lutego 2010 r. Oceniając decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] maja 2005 r., którą uchylono decyzję Wojewody Dolnośląskiego i odmówiono stwierdzenia posiadania przez E. N. obywatelstwa polskiego oraz badając zasadność przesłanek z art. 154 k.p.a. Sąd weźmie pod uwagę, że zmiana wykładni przepisów prawa stanowi podstawę rozważenia możliwości zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy bowiem podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 18 września 2008 r. w sprawie II OSK 1789/07 i z 24 listopada 2008 r. w sprawie II OSK 1439/07, w świetle którego w sytuacji, gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenia nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w przepisie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a.