II OSK 2604/11

Dnia 25 kwietnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 741/11 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 741/11 oddalił skargę A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Komendant Główny Policji w/w decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania A. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o cofnięciu A. P. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał ustalenia przyjęte przez organ I instancji, z których wynikało, że skarżący należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ ustalił, że Sąd Rejonowy [...], [...] Wydział Karny, wyrokiem z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...] uznał A. P. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości. Po rozpoznaniu apelacji od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy [...], [...] Wydział Karny, wyrokiem z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] zmienił go łagodząc orzeczoną karę grzywny, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy. Komendant Główny Policji podał, że choć czyn ten nie został wprost wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń, to wymieniony w tym artykule katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do takiego rozstrzygnięcia nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. W tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem i czyn z art. 178a § 1 kk, z uwagi na stopień jego szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych, bowiem jego następstwem może być śmierć lub kalectwo ludzi czy zniszczenie mienia oraz fakt, iż jednym z jego znamion jest nietrzeźwość sprawcy. Takie cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie organu odwoławczego, skoro A. P. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, to nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej i tym samym potwierdza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ podkreślił, że w przeszłości strona dopuściła się także innych naruszeń prawa, tj. 4 wykroczeń w ruchu drogowym, które choć uległy już zatarciu, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia, w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednak przy ocenie osobowości posiadacza broni, a zatem analogicznie i osoby ubiegającej się o nią, ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056). Odnosząc się zaś do zarzutu strony, iż organ błędnie uznał, że kierując samochodem była ona w stanie nietrzeźwości wskazał, że zgodnie z art. 115 § 16 pkt 2 kk, stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Wobec powyższego zatem zarzut, że znajdowała się ona w stanie po użyciu alkoholu, a nie w stanie nietrzeźwości, jest bezzasadny, bowiem zawartość alkoholu mierzono w miligramach, a nie w promilach. Dodatkowo organ stwierdził, że pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, czy dotychczasowa niekaralność nie mogły przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. Oddalając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że użyty przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrot "w szczególności" oznacza, że możliwe jest cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni osobie podejrzanej lub skazanej również za przestępstwo innego rodzaju niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Przykładem takiego przestępstwa jest, w ocenie Sądu, czyn z art. 178a § 1 kk, który ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określone w art. 178a § 1 kk, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,37 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Zdaniem Sądu organ wykazał, że popełnienie tego czynu przez skarżącego świadczy o jego lekceważącej postawie wobec porządku publicznego i powoduje, że nie można go uznać za osobę o nieskazitelnym charakterze, która stosuje się do obowiązujących zasad tego porządku. Osoba o takiej postawie nie daje gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni. Prawidłowo uznano ten fakt za przesłankę cofnięcia A. P. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Popełnienie przestępstwa z art. 178a kk cechuje abstrakcyjne narażenie na niebezpieczeństwo, które nie zostało uzależnione od nastąpienia skutku. Trafności uznania przez organ, że skazanie za to przestępstwo rodzi obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie przeczy stwierdzenie, że jego popełnienie przez skarżącego miało charakter incydentalny. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie skarżącego stworzyło realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia dla niego samego, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ustalenia powyższego i wynikającej stąd obawy, co do możliwego sprzecznego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego sposobu użycia przez niego broni, nie sposób podważyć ani pozytywną opinią strony z miejsca zamieszkania, ani faktem, iż czyn ten nie miał żadnego związku z posiadaniem broni. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i ze swej istoty nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. Organ trafnie, w ocenie Sądu, przyznał w przedmiotowej sprawie prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, ponieważ nie ma żadnej gwarancji, że skarżący, który kierował samochodem w stanie nietrzeźwości nie zachowa się równie nieodpowiedzialnie posługując się bronią bojową i tym samym spowoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd zwrócił uwagę, że doniosłość problemu dotyczącego przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, których jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy dostrzegł ustawodawca, zmieniając brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (art. 1 pkt 10 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym - Dz. U. Nr 38, poz. 195 ze zm.). Od dnia 10 marca 2011 r., zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd podkreślił, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (w jej brzmieniu sprzed 10 marca 2011 roku), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż sam fakt skazania skarżącego za występek przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. z art. 178a § 1 kk, powoduje zaliczenie go do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a tym samym - zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia; a tym samym: b) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. zasady legalizmu, w oparciu o którą działają organy administracji publicznej i sądy administracyjne; 2) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 133 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: a) przyjęciu — wbrew treści dokumentów znajdujących się w aktach postępowania, że organy Policji wykazały, iż popełnienie przez skarżącego występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. z art. 178a § 1 k.k., świadczy o jego lekceważącej postawie wobec porządku publicznego i powoduje, że nie można go uznać za osobę, która nie daje gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni, a więc przyjęciu za wykazane istnienie uzasadnionej obawy użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; 2) nie rozpoznaniu przez Sąd argumentów i zarzutów zgłoszonych przez skarżącego. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że wyliczenie określonych rodzajów przestępstw ma charakter przykładowy - o czym świadczy użyty tam zwrot "w szczególności" (uchwała NSA z 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5) - a zatem także okoliczność popełnienia przestępstwa przeciwko innym dobrom prawnie chronionym może uzasadniać cofnięcie pozwolenia na broń. W rozpoznawanej sprawie skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określone w art. 178a § 1 kk, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,37 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Wskazać należy, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nie są wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednak w swych skutkach, jako przestępstwa umyślne, niczym nie różnią się od tam wymienionych przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 kk słusznie zostało ocenione przez organy administracji, a następnie przez Sąd I instancji jako stanowiące podstawę do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka ocena jest prawidłowa i nie narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek popełnienie przestępstw, o którym mowa art. 178a § 1 kk nie oznacza automatycznego cofnięcia pozwolenia na broń, to jednak jest to okoliczność, która ma zasadnicze znaczenie w toku oceny, czy istnieje obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zachowanie skarżącego stworzyło realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia zarówno skarżącego, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Na gruncie ustawy o broni i amunicji osobom posiadającym broń można stawiać wysokie wymagania w odniesieniu do spożycia przez nie alkoholu. Fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178a § 1 kk nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o nieodpowiedzialności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu, co do następstw własnego zachowania. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że osoba taka, będąc pod wpływem alkoholu nie umie należycie pokierować swoim postępowaniem, a w konsekwencji nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Należy mieć także na uwadze, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP i ma reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący, świadomie i w sposób umyślny naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie wykazał, a więc nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.