III SA/Gl 1323/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w U. na pisemną informację Zarządu Województwa [...] o wynikach procedury odwoławczej – pozostawienie protestu bez rozpatrzenia z dnia [...] r. nr [...] 1. uchyla zaskarżoną pisemną informację Zarządu Województwa [...] o wynikach procedury odwoławczej – pozostawienie protestu bez rozpatrzenia; 2. stwierdza, iż zaskarżona pisemna informacja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A" D. T., J. T. Spółka Jawna w U. złożyła Zarządowi Województwa [...] wniosek o dofinansowanie projektu "[...]". Pismem z [...] 2011 r. Zarząd Województwa poinformował beneficjenta o tym, że projekt nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niezgodności z kryterium formalnym wyboru projektów stanowiącym załącznik nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013: 1. Kryterium: Termin realizacji projektu jest zgodny z określonym dla danego działania /poddziałania/ typu projektu. Wniosek o dofinansowanie projektu nie został zakwalifikowany do dalszej oceny merytoryczno-technicznej. Wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej na kryterium podstawowym 0/1 bez możliwości poprawy. W pouczeniu powołując się na procedurę wyboru wniosków poinformowano stronę o tym, że protest powinien odnieść się do kryteriów wyboru projektów stanowiących załącznik nr 6 do URPO W[...] i przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO W[...] oraz przedstawić uzasadnienie stanowiska wnioskodawcy, w ramach każdego z zakwestionowanych kryteriów. Wnioskodawca powinien przedstawić argumenty wskazujące, iż ocena została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. Pismem z [...] 2011 r. "A" D. T., J. T. Spółka Jawna w U. złożyła protest. Pismem z [...] 2011 r. doręczonym stronie [...]2011 r. Zarząd Województwa poinformował wnioskodawcę o wynikach procedury odwoławczej – o pozostawieniu protestu bez rozpoznania powołując się na art. 30b ust. 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 5 pkt 4 Regulaminu konkursu zamkniętego Procedura odwoławcza, przez protest rozumie się zakwestionowanie w formie pisemnej oceny wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca w proteście jest zobowiązany odnieść się do kryteriów wyboru projektów stanowiących załącznik nr 6 do URPO W[...] i przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO W[...] oraz przedstawić uzasadnienie swojego stanowiska w stosunku do każdego z kwestionowanych kryteriów z osobna. Wnioskodawca powinien przedstawić argumenty wskazujące, iż ocena w ramach każdego z kwestionowanych kryteriów została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. Nie dopuszcza się możliwości kwestionowania w ramach protestu zasadności samych kryteriów oceny wyboru projektów. W przypadku, gdy ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium oceny, w proteście należy wskazać wszystkie kryteria. Wszystkie zarzuty wnioskodawcy, dotyczące tego samego etapu oceny, muszą zostać ujęte w jednym proteście. Powołując się na ten zapis Zarząd Województwa stwierdził, że wnioskodawca w proteście nie wyszczególnił kwestionowanego kryterium/kryteriów oceny – wnioskodawca nie podał nazwy kryterium/kryteriów oceny projektów stanowiących załącznik nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013. To zaś oznacza, że protest został wniesiony niezgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z [...] 2011 r., ponieważ odniesienie się przez wnioskodawcę do kryteriów jest niezbędne do rozstrzygnięcia protestu. Instytucja rozpatrująca protest bada zgodność złożonego wniosku o dofinansowanie tylko z tym kryterium lub kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście. W skardze na to rozstrzygnięcie, która została nadana przesyłka poleconą [...] 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie pisemnej informacji o wynikach procedury odwoławczej – pozostawienie protestu bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniła, że wniosek nie przeszedł pozytywnej oceny formalnej poprzez nie spełnienie jednego kryterium Termin realizacji projektu jest zgodny z określonym dla danego działania /poddziałania/ typu projektu. Protest został złożony, ponieważ oceniający błędnie uznali, że to kryterium nie zostało spełnione. W pouczeniu o sposobie wniesienia protestu mowa jest o kryteriach w liczbie mnogiej, tymczasem w tej sprawie chodzi tylko i wyłącznie o jedno kryterium. W podręczniku procedur na str. 67 istniej zapis: W przypadku gdy ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium oceny, w proteście należy wskazać wszystkie te kryteria. Skoro w tej sprawie chodzi o jedno kryterium, to protest został sporządzony zgodnie z pouczeniem. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że protest został sporządzony w sposób sprzeczny z pouczeniem. Dodatkowo powołując się na art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz na postanowienie NSA z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 106/11 wyrażono pogląd, iż w przypadku braku merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego wniosek o dofinansowanie nie jest przedmiotem ponownej oceny i dlatego nie można mówić o negatywnym wyniku procedury odwoławczej co oznacza, że nie zachodzi przesłanka dwukrotnej negatywnej oceny wniosku, która jest konieczna do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712) w art. 30 c ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 stanowi: Po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego (...), wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. Skarga podlega opłacie sądowej. Według art. 30c ust. 5 pkt 1, i 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2; niekompletnej; bez uiszczenia opłaty sądowej w terminie - powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Natomiast według art. 30c ust. 3 pkt 1 tej ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. Według art. 30e tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Zgodnie z art. art. 58 § 1 pkt. 6 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę postanowieniem również na posiedzeniu niejawnym, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W świetle tych przepisów nie budzi zatem wątpliwości, że skarga podlega odrzuceniu, kiedy skarżący nie wyczerpał środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i nie otrzymał informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego. W rozpoznawanej sprawie najistotniejsze znaczenie mają przepisy art. 30b ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, które stanowią, że nie podlegają rozpatrzeniu środki odwoławcze, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia zostały wniesione: po terminie; w sposób sprzeczny z pouczeniem; do niewłaściwej instytucji. Właściwa instytucja, do której protest wniesiono uznała, że zachodzi przesłanka wniesienia protestu w sposób sprzeczny z pouczeniem. Zgodnie z art. 30b ust. 4 tej ustawy, właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c. W tej sprawie skarżący wyczerpał przysługujący mu środek odwoławczy – wniósł protest na negatywną ocenę projektu z [...] 2011 r. dokonaną przez Zarząd Województwa [...], wniosek nie został jednak skierowany do ponownej oceny merytorycznej. Skoro wnioskodawca otrzymał pisemną informację z [...] 2011 r. o wyniku procedury odwoławczej – pozostawienie protestu bez rozpoznania, to mógł wnieść skargę sądowoadministracyjna na to rozstrzygnięcie ostateczne w sprawie. Nie ma tutaj znaczenia błędne pouczenie o braku takiej możliwości, ponieważ według art. 30d ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4. W postanowieniu z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 266/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujący pogląd: "Przy wykładni przepisów w zakresie wymagań prawidłowego pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 30d ust. 3 błędne pouczenie lub brak pouczenia nie wpływają negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (tak: NSA w postanowieniu z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II GSK 811/09). Na treść prawa do sądu składają się trzy uprawnienia, a mianowicie: a) prawo dostępu do sądu (prawo uruchomienia procedury), b) prawo do korzystania z rzetelnej procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności oraz c) prawo do wyroku sądowego i uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 września 2006 r., sygn. akt SK 63/05). Z kolei z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 7 stycznia 1992 r. sygn. akt K 8/91, OTK 1992/1/5). Zasady te powinny być brane pod uwagę przy wykładni i stosowaniu treści art. 30d ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie prawa wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i zasadności pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, jeżeli skarga nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 30c ust. 5 tej ustawy wskutek błędnego pouczenia lub braku pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4. Pozostawienie w takiej sytuacji skargi bez rozpatrzenia pozbawia stronę prawa do domagania się kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem. W świetle zasad konstytucyjnych oraz treści art. 30d ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skarga wniesiona do sądu administracyjnego, od której nie uiszczono opłaty sądowej oraz, która posiada braki w zakresie jej kompletności wynikłe wskutek błędnego pouczenia lub braku pouczenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być pozostawiona bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 i 3 tej ustawy." Mając na uwadze powyższe, wniesiona tutaj skarga była dopuszczalna i nie podlegała odrzuceniu. Poinformowanie wnioskodawcy na piśmie o wynikach procedury odwoławczej (art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), która zakończyła się wydaniem rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 30b ust. 5 wskazanej ustawy - pozostawienie bez rozpatrzenia środka odwoławczego z powodu wniesienia go po terminie; w sposób sprzeczny z pouczeniem; do niewłaściwej instytucji jest odpowiednikiem rozwiązania przewidzianego w art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego: Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne oraz w art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.): Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Z regulacji prawnej zawartej w art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wynika, że zawsze wtedy kiedy środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem warunkom wskazanym w art. 30b ust. 5, to informacja na piśmie o wyniku procedury odwoławczej – nie rozpatrzeniu (pozostawienie bez rozpoznania) środka odwoławczego jest zaskarżalna do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odmienne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 106/11. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c i art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd dokonuje wartościowania stopnia naruszeń prawa. Sąd ma zatem obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję lub postanowienie, lub też orzec o ich nieważności po stwierdzeniu, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub też, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Według art. 30e o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Ustawodawca wyłączył przy tym wprost stosowanie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 , uchyla ten akt (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności. To wyłączenie jest oczywiste, ponieważ jeden ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy przewidziano w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a to w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy strona skarżąca wniosła protest w sposób sprzeczny z pouczeniem, czy też w sposób zgodny z pouczeniem. Bezspornym jest, że pismem z [...] 2011 r. Zarząd Województwa poinformował stronę skarżącą o tym, że projekt nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niezgodności z kryterium formalnym wyboru projektów stanowiącym załącznik nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013: 2. Kryterium: Termin realizacji projektu jest zgodny z określonym dla danego działania /poddziałania/ typu projektu. Wniosek o dofinansowanie projektu nie został zakwalifikowany do dalszej oceny merytoryczno-technicznej. Wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej na kryterium podstawowym 0/1 bez możliwości poprawy. W proteście strona przedstawiła uzasadnienie stanowiska w ramach wskazanego kryterium, a skoro chodziło tylko o jedno kryterium, to tym samym było ono "każdym z zakwestionowanych kryteriów". Wnioskodawca przedstawił argumenty wskazujące, iż ocena została przeprowadzona w sposób niewłaściwy z naruszeniem wskazanego, chociaż nie opisanego szczegółowo ze wskazaniem numeru kryterium: Termin realizacji projektu jest zgodny z określonym dla danego działania /poddziałania/ typu projektu. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) w wyniku rozpatrzenia skargi na pisemna informację o wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że protest nie został wniesiony w sposób sprzeczny z pouczeniem i przekazał jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Naruszenie prawa polegało na błędnym ustaleniu, że wnioskodawca nie spełnił wymogu wskazanego w art. 30b ust. 5 pkt 20 ustawy o zasadach polityki rozwoju, w sytuacji kiedy w sprawie miało zastosowanie jedno kryterium formalne wyboru projektów z załącznika nr 6 do Szczegółowego opisu priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013: 3. Kryterium: Termin realizacji projektu jest zgodny z określonym dla danego działania /poddziałania/ typu projektu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.