II GSK 897/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-30
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Wojciech Kręcisz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie przepisów o transporcie drogowym może zostać nałożona na osobę, która wykonywała przewóz na zlecenie podmiotu posiadającego wymagane licencje i zezwolenia, posługując się jego dokumentami, ale rejestrując dochód na własną kasę fiskalną?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że organy administracji trafnie ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Nawet jeśli skarżący posługiwał się licencją i zezwoleniem ojca, fakt rejestrowania dochodu na własną kasę fiskalną i NIP jego przedsiębiorstwa świadczy o wykonywaniu transportu we własnym imieniu i na własny rachunek, co stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność za delikt administracyjny ma charakter obiektywny i nie zależy od winy.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji i zezwolenia, a także pojazdem nieprzeznaczonym do tego celu. Twierdził, że działał na zlecenie ojca, który posiadał wymagane dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, uznając, że skarżący działał we własnym imieniu i na własny rachunek, posługując się licencją ojca, ale rejestrując dochód na własną kasę fiskalną. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od N. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1270/11 w sprawie ze skargi N. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od N. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 10 lutego 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi N. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie kary pieniężnej, oddalił skargę.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2011 r., nakładającą na N. L. (zwanego dalej "skarżącym") karę pieniężną w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych.
W czasie kontroli drogowej w dniu [...] listopada 2010 r. w N. skontrolowano pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem kierował skarżący, który wykonywał przewóz osób na linii Z. – N. - P. W związku z jej wynikiem, decyzją z [...] stycznia 2011 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przez niego transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz wykonywanie transportu drogowego osób w zakresie przewozów regularnych pojazdem innym niż autobus.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wyjaśnił, że kontrolowany przewóz drogowy wykonywał na zlecenie swojego ojca R. L., który posiada wszystkie wymagane zezwolenia. Skarżący poinformował, iż swoją działalność zarejestrował, aby mając odpowiedni staż jaki jest wymagany na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942 z późn. zm.) wystąpić o stosowne zezwolenie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Podczas kontroli ustalono również, iż skarżący prowadząc działalność gospodarczą na własny rachunek wykonywał transport drogowy osób w ramach linii regularnej na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób należących do przedsiębiorcy R. L. - ojca Pana N. L. Dochód uzyskany w dniu kontroli należał do przedsiębiorstwa prowadzonego przez kontrolowanego, czego potwierdzeniem jest również kopia paragonu fiskalnego z numerem NIP [...] zawarta w atakach postępowania. Organ podkreślił, że przewóz drogowy na datę kontroli wykonywany był w imieniu i na rzecz skarżącego. Oznacza to, że w sprawie niniejszej doszło do wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganej licencji oraz bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób.
W ocenie organu, z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), nałożona przez organ pierwszej instancji kara pieniężna była w pełni uzasadniona i znajdowała potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz wypełniała przepisy prawa.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną.
Sąd uznał, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały do niego właściwe przepisy prawa materialnego. Z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z wyjaśnień strony złożonych w dacie zatrzymania, według tego sądu, bezspornie wynika, że skarżący wykonując regularny przewóz osób działał we własnym imieniu i na własny rachunek w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, posługując się licencją i stosownym zezwoleniem na przewozy regularne wystawionymi na nazwisko swojego ojca R. L. Nie budzi również wątpliwości fakt, iż przewóz na linii regularnej wykonywany był samochodem osobowym, co potwierdził wpis w dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy prawidłowo nie uznał za wiarygodne wyjaśnień Skarżącego oraz przedłożonego przez niego dokumentu, z którego wynika iż działał on na zlecenie swego ojca, wykonując przewóz drogowy osób w dni kontroli, które zostały przez niego podjęte jedynie w celu obrony jego praw i pozostawały w sprzeczności z materiałem dowodowym.
N. L. zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, dalej "p.p.s.a.") skarżący zarzucił:
1.naruszenie prawa materialnego poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie art. 5, art. 8 ust. 1, art.18b ust.1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 87 ust.1 pkt 1 i 2a ustawy o transporcie drogowym w wyniku uznania, iż skarżący swoim zachowaniem naruszył te przepisy;
- zastosowanie art.18 ust.1 lit.d¹ , art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 2 pkt 41 ustawy Prawo o ruchu drogowym i uznanie, że skarżący uchybił tym przepisom mimo, iż stanowią one wyłącznie definicje ustawowe i normy techniczne;
- błędną wykładnię art. 92 ust.1 i ust. 2 w zw. z lp. 2.4, lp. 1.1, lp. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym prowadzącą do uznania, iż zaistniały podstawy do jego zastosowania w niniejszej sprawie.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 stway Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 nr 98, poz.1071 ze zm., dalej "k.p.a.") poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu podstaw w konsekwencji naruszenia prawa materialnego i procesowego przez orzekający w tej sprawie organ administracji publicznej oraz brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom ustawowym w konsekwencji pominięcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia w postaci zastosowanych przepisów stanowiących podstawę ukarania skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych w przywołanym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji strona skarżąca kasacyjnie sformułowała zarówno zarzuty niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni wymienionych - jako naruszone - w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ze sposobu, w jaki zarzuty te zostały sformułowane oraz uzasadnione wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów określających prawne wymogi ustalania faktów, ich kwalifikacji prawnej oraz ustalania ich konsekwencji prawnych, w prowadzonym na podstawie ustawy o transporcie drogowym postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej. Jego istota wiąże się z kwestią oceny prawidłowości wyrażonego przez Sąd I instancji stanowiska, że organ administracji bez naruszenia prawa ustalił istotne w rozpoznawanej sprawie fakty oraz wynikającą z przepisów prawa materialnego ich kwalifikację prawną i konsekwencje prawne, które wobec przyjęcia, że zachowanie strony skarżącej kasacyjnie realizowało znamiona naruszeń określonych pod lp. 1.1, lp. 2.1 oraz lp. 2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, wyraziły się w nałożeniu kary pieniężnej za zbiegające się delikty.
Stanowisku temu, autor skargi kasacyjnej przeciwstawił argument, że Sąd I instancji nie uwzględnił tej istotnej – według niego – okoliczności, że w dniu [...] listopada 2010 r. N. L. wykonywał transport drogowy w imieniu i na rzecz swojego ojca, który posiada wymaganą licencję oraz zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych, a która to okoliczność wynika z dołączonej do akt sprawy administracyjnej umowy zlecenia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że pominięcie tej okoliczności oraz dowodu mającego ją potwierdzać, nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do prawidłowości przeprowadzonych przez organ administracji ustaleń faktycznych - oraz prawidłowości sądowoadministarcyjnej ich kontroli - a w konsekwencji, prawidłowości ustalenia, że kontrolowany dopuścił się zarzucanych mu naruszeń prawa, co w szczególności odnosi się do przypisania mu naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji zagrożonego karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (l.p. 1.1 załącznika do ustawy) oraz naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego osób na linii regularnej bez wymaganego zezwolenia, które z kolei zagrożone jest kara pieniężną w wysokości 6.000 zł (l.p. 2.1 załącznika do ustawy).
W związku z tym, że skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., w pierwszej kolejności odnieść należy się do postawionych w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie do zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez, między innymi, "[...] brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy" oraz do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez "sporządzenia uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom ustawowym w konsekwencji pominięcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia w postaci zastosowanych przepisów stanowiących podstawę ukarania skarżącego N. L.". Dopiero bowiem przesądzenie, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony umożliwia skontrolowanie procesu subsumpcji tego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego zastosowany przez sąd administracyjny, tj. innymi słowy skontrolowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny rezultatu przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów prawa materialnego, na podstawie których dokonano prawnej kwalifikacji ustalonych w sprawie faktów oraz ustalenia ich prawnych konsekwencji.
Ich ocenę poprzedzić należy wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).
Sposób w jaki skonstruowane, zwłaszcza zaś uzasadnione zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., nie dają podstaw aby przyjąć, że strona skarżąca kasacyjnie skutecznie podważyła stan faktyczny przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie.
W sytuacji bowiem, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie podważa istotnych w rozpoznawanej sprawie faktów (które nota bene przyznała w toku postępowania administracyjnego) - mianowicie: 1) że, wykonując samochodem osobowym transport drogowy osób "legitymowała się" wypisem z licencji i zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób należącymi do ojca strony, prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą "F."; 2) że, przewóz ten wykonywany był na podstawie rozkładu jazdy należącego do ww. przedsiębiorstwa; zwłaszcza zaś tego, 3) że, kasa fiskalna zamontowana w kontrolowanym pojeździe należała do przedsiębiorstwa "F.", którego właścicielem był kontrolowany N. L., a na okazanych w trakcie kontroli drogowej paragonach widniał nr NIP [...] przypisany, zgodnie z wydaną w tym przedmiocie decyzją, do przedsiębiorstwa należącego do strony skarżącej kasacyjnie - to brak jest podstaw, aby uznać, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, które uznać należało za istotne z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska organu, że skarżący wykonywał transport drogowy osób we własnym imieniu i na własny rachunek.
Tego wniosku, formułowanego w oparciu wskazane fakty oraz przeprowadzone w sprawie dowody, w żadnym stopniu nie podważa twierdzenie strony, że wykonywała przewóz drogowy na zlecenie przedsiębiorstwa należącego do jej ojca, co wynikać miałoby z przedłożonej do akt umowy zlecenia, rachunku oraz oświadczenia podatkowego. Okoliczność posługiwania się w trakcie wykonywanego transportu osób licencją oraz zezwoleniem należącym do przedsiębiorstwa ojca, w relacji do faktu wykorzystywania własnej kasy fiskalnej rejestrującej własny dochód przedsiębiorstwa należącego do strony skarżącej kasacyjnie, uzyskiwany z tytułu tak świadczonej usługi przewozu osób – co dokumentowała treść paragonów fiskalnych, na których widniał nr NIP przedsiębiorstwa skarżącego – w oczywisty sposób podważając tezę o wykonywaniu tego transportu na zlecenie przedsiębiorstwa "F.", potwierdza trafność stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji we wskazanej kwestii. Tezy przeciwnej, prezentowanej przez autora skargi kasacyjnej, gdy uwzględnić przywołane powyżej niesporne fakty, nie da się również uzasadnić z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, co w szczególności odnieść należy – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – do przepisów art. 5, art. 8 i art. 18 ustawy o transporcie drogowym – z których wynika, że wymienione w nich licencja i zezwolenie są uprawnieniami przedsiębiorcy, który je uzyskał i nie mogą stanowić przedmiotu obrotu prawnego.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest więc usprawiedliwionych podstaw, aby uznać, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona została przez Sąd I instancji bez należytego uwzględnienia – jako normatywnego wzorca tej kontroli – wiążących organ administracji przepisów postępowania określających prawne wymogi ustalania faktów, w tym bez uwzględnienia sposobu wskazania w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Odnośnie natomiast do zarzutu adresowanego wobec uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w punkcie wyjścia przypomnieć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizuje więc ono istotne, przypisane mu funkcje, zwłaszcza zaś funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może natomiast stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).
Jakkolwiek faktem jest, że uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji towarzyszy pewien deficyt argumentacyjny, co odnieść należy do jego warstwy prawnej, a w tym zakresie do tego jego elementu, który dotyczy "wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia" - co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do właściwej realizacji jego funkcji perswazyjnej - to jednak, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dostatecznym stopniu realizuje ono funkcje kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała którakolwiek spośród wymienionych powyżej sytuacji, albo sytuacja im podobna, która mogłaby być w pełni zasadnie kwalifikowana, jako naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Innymi słowy, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie uniemożliwia przeprowadzenia jego kontroli instancyjnej, o czym przekonują chociażby powyżej już przedstawione argumenty.
Ocena zasadności oraz skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może nie uwzględniać konsekwencji wynikających z treści na wstępie przywołanych przepisów art. 174 pkt 2 i art. 176 p.p.s.a. Wyrażają się one w adresowanym wobec autor skargi kasacyjnej obowiązku wykazania (uprawdopodobnienia), wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, tj. innymi słowy wykazania, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. W sytuacji więc, gdy z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, jaki wpływ na wynik sprawy miałby mieć deficyt argumentacji Sądu I instancji odnośnie do "wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia", z którym to rozstrzygnięciem strona podjęła jednak merytoryczną polemikę, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało za nieskuteczny.
W związku z powyższym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienionych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za nieusprawiedliwione.
Odnosząc się natomiast do zarzutów niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej), tj. wskazywanych, jako naruszone, przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowy, ocenić je należy, jako nieskuteczne.
Merytoryczną ocenę stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów błędnej wykładni i/lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego poprzedzić należy, konieczną w kontekście przepisu 183 § w związku art. 174 pkt 1 i art. 176 p.p.s.a. oraz sposobu postawienia i uzasadnienia tych zarzutów przez autora skargi kasacyjnej, uwagą.
Mianowicie, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada/nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09). Dopełnienie wskazanych wymogów jest konieczne, albowiem wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor nie przedstawił, ani prawidłowego – jego zdaniem – kierunku wykładni kwestionowanych przepisów prawa materialnego, ani też prawidłowego sposobu ich zastosowania ze względu na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy - którego nota bene, jak już wskazano, jednocześnie nie podważył – który, z kolei mógłby być skutecznie przeciwstawiony stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Z tego więc powodu, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Już tylko na marginesie dotychczas przedstawionych argumentów, w świetle których zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za nieusprawiedliwione i nieskuteczne, w odniesieniu do zaprezentowanego przez autora skargi kasacyjnej przeglądu orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych, z którego wynikać miałaby – w jego przekonaniu – wadliwość i niezgodność z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wyjaśnić należy, że opisowi relacji między sankcją administracyjną a deliktem prawa administracyjnego towarzyszy przyjmowane - zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – jako zasadnicze i ugruntowane już założenie to, że administracyjna kara (pieniężna) nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się przypisanego jej deliktu administracyjnego bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za tenże delikt ma charakter obiektywny. Ten kierunek podejścia do omawianej kwestii jest również obecny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. np.: wyrok z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08; wyroku z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08; wyrok z dnia z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06), z którego wynika, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego, a kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu zasadniczo nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło