II GZ 359/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1190/11 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1190/11 w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił zawieszenia postępowania sądowego na wniosek skarżącego. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że nie odpowiada ono prawu, bowiem nie zawiera żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając odrzucenie zażalenia, stwierdził, że zażalenie złożone przez skarżącego na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest niedopuszczalne. Nie podlega ono zaskarżeniu w świetle przepisów zawartych w Rozdziale 9 "Zawieszenie i podjęcie postępowania" (art. 123 – 131) Działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., a jednocześnie nie zostało wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a. Ustawodawca przewidział zaskarżenie tylko postanowienia o zawieszeniu postępowania, jak również postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Dodatkowo WSA wyjaśnił, że postanowienia na które nie przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie) pozostają poza kontrolą sądu drugiej instancji i jako takie nie podlegają uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie powołując w podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. N. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r. Sądowi I instancji zarzucił, że nie ustosunkował się do wniosku o uzasadnienie postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r., jak również nie odniósł się do braku pouczenia o sposobie zaskarżenia lub pouczenia, że zaskarżenie stronie nie przysługuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiot został wymieniony w tym przepisie. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na odrzucenie zażalenia. Zażalenie wniesione w niniejszej sprawie jest zatem dopuszczalne. Jednocześnie należy stwierdzić, że nie było dopuszczalne zażalenie na postanowienie WSA z dnia 1 grudnia 2011 r., dotyczące odmowy zawieszenia postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 163 § 2 p.p.s.a., postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Ponadto, z wyżej przytoczonego art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dopuszczalne jedynie w tych przypadkach, kiedy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość jego wniesienia. Jeśli ustawa przewiduje wydanie postanowienia czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że na takie postanowienie lub zarządzenie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne (tak m. in. H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 581). Na mocy art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżeniu zażaleniem podlega postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Zwrot "zawieszenie postępowania" oznacza, że ustawodawca dopuścił możliwość zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia, którym sąd zawiesza postępowanie. Tym samym zwrotu tego nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem, które nie doprowadza do zawieszenia postępowania, czyli postanowieniem o odmowie zawieszenia postępowania. Zauważyć także należy, że ustawodawca przewidując w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwość wydania rozstrzygnięcia "pozytywnego" (zawieszenie) oraz "negatywnego" (odmowa zawieszenia), w sposób wyraźny stwierdza, czy oba takie rozstrzygnięcia są zaskarżalne, czy tylko jedno z nich. Na poparcie powyższego stwierdzenia przykładowo można wskazać przepis art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdzie wyraźnie dopuszczono możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 tej ustawy, jak również na odmowę wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Przykładem sytuacji, gdzie tylko jedno z rozstrzygnięć jest zaskarżalne, jest dopuszczenie możliwości zaskarżenia wyłącznie postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Reasumując, gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to taka możliwość zostałaby wprost przewidziana w pkt 3 art. 194 § 1 p.p.s.a. Skoro taka możliwość nie wynika expresis verbis z treści tego przepisu, jak również z innych przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to uznać należy, że na postanowienie, którego przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania, stronom nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, a w konsekwencji, zgodnie z cyt. art. 163 § 2 zd. 2 p.p.s.a., nie doręcza się stronie tego postanowienia wraz z uzasadnieniem. Przedstawione wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie uznano, że nie jest dopuszczalne zażalenie na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II OZ 856/08 opubl. w ONSAiWSA 2/2009/22; z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GZ 73/08; z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 142/08). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro postanowienie z dnia 1 grudnia 2011 r. dotyczyło odmowy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, postanowienie to było niezaskarżalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawidłowo zatem odrzucił zażalenie skarżącego, wskazując, że nie przysługuje na nie środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Odnosząc się jedynie na marginesie, do zarzutu braku pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r., to należy wskazać, że zgodnie z art. 163 § 2 zd. 3 p.p.s.a., doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Sąd nie ma wszak obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, a obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony. W rozpoznawanej sprawie brak pouczenia strony, nie skutkował pogorszeniem sytuacji procesowej skarżącego, gdyż postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie podlegało zaskarżeniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.