II OZ 856/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Z. R. i L. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1776/06 o odmowie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odrzucić zażalenia Pismem z dnia 5 września 2007 r. skarżący Z. R. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się z jego skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...] r. w przedmiocie wymeldowania. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał na fakt nie zakończenia postępowania sądowego w sprawie o eksmisję z lokalu nr [...], przy ul. [...], w W.. Skarżący podniósł również, iż Sąd Rejonowy wydając w tej sprawie postanowienie z dnia 24 kwietnia 2007 r. o umorzeniu postępowania zignorował zasadniczy fakt dowodowy jakim jest postanowienie tego Sądu z dnia 15 czerwca 2005 r., którym to zwolniono pozwanego od kosztów i ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Ponadto skarżący zaznaczył, iż pismem z dnia [...] r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystąpiła do Prezesa Sądu Okręgowego w W. o wyjaśnienie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania wyżej wymienionym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2007 r. w sytuacji złożenia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania. Zdaniem Z. R. podniesione przez niego argumenty w pełni uzasadniają zawieszenie postępowania przed WSA w Warszawie albowiem mogą mieć decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postanowieniem z dnia 6 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania, jako podstawę odmowy wskazując przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie brak uzasadnionych podstaw do zawieszenia postępowania albowiem jak wynika z przesłanych przez Sąd Okręgowy w W. akt sprawy [...] Sądu Rejonowego dla W, wyrokiem zaocznym z dnia [...] r. (sygn. akt [...],) orzeczono eksmisje małżonków Z. i L. R. ze spornego lokalu. Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący wraz z rodziną nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu od [...] r., t.j. od chwili wykonania eksmisji. Ponadto, jak zauważył Sąd I instancji, postępowanie wszczęte na skutek skargi skarżącego na przewlekłość postępowania Sądu Rejonowego dla .W w sprawie [...],zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż wyrok zaoczny z dnia [...] r. jest w stosunku do skarżącego prawomocny. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli: skarżący Z. R. (w dniu [...] r. – data stempla pocztowego) oraz uczestniczka postępowania L. R. (w dniu [...] r. – data prezentaty) domagając się jego uchylenia w całości i zawieszenia postępowania przed WSA do czasu pełnego zakończenia postępowania cywilnego o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu, zarówno Z. R. jak i L. R., powtórzyli zarzuty przytoczone we wniosku z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia podlegają odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem są rozstrzygnięcia enumeratywnie wymienione w pkt 1 -10 tego przepisu, a także wówczas, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia środka zaskarżenia tego rodzaju. Uregulowanie zawarte w art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyznaje stronom postępowania prawo do kwestionowania w drodze zażalenia wyłącznie tych postanowień, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania (z przyczyn określonych w art. 124-126 powołanej ustawy) oraz odmowa podjęcia zawieszonego postępowania, natomiast nie dotyczy postanowień o odmowie zawieszenia postępowania. Zauważyć należy, że powołany art. 194 § 1 p.p.s.a. określa w sposób szczegółowy i wyczerpujący katalog przypadków, w których jest dopuszczalne zaskarżenie określonego postanowienia sądu I instancji. Zatem jeżeli ani powyższy przepis, ani inny przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wprost prawa strony do wniesienia środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego, oznacza to, że zażalenie na to postanowienie nie jest dopuszczalne (por. Marta Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 389). Tak również przyjął NSA w szeregu orzeczeń, np. w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt I FSK 1010/06 i postanowieniach: z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt I OZ 175/07, z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OZ 224/07, z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt I FZ 447/07, z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FZ 644/07, II GZ 73/08, I OZ 279/08, z dnia 7 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 411/08, z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II FZ 167/08, z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GZ 193/08, z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GZ 186/08, z dnia 8 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GZ 165/08, z dnia 29 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 156/08. Należy mieć na uwadze, że kontynuacja postępowania sądowego będąca następstwem odmowy jego zawieszenia, nie może w istocie trwale szkodzić interesom żadnej ze stron. Postanowienie sądu pierwszej instancji, od którego nie przysługuje zażalenie, może bowiem podlegać kontroli zgodnie z art. 191 p.p.s.a., albowiem stosownie do treści tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia. Warunkiem skutecznego złożenia takiego wniosku jest wniesienie skargi kasacyjnej i wykazanie wpływu wydanego postanowienia na wynik sprawy. Kontynuacja postępowania sądowego, a więc prowadzenie go bez nieuprawnionej zwłoki, stanowi natomiast realizację zasady ogólnej zawartej w art. 7 p.p.s.a, z której wynika dyrektywa szybkiego załatwienia sprawy. Wsparcia dla prezentowanej tezy o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego można również poszukiwać w poglądach doktryny i orzecznictwa sądów powszechnych wypowiadanych na gruncie art. 394 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego. Jest to uzasadnione z tego względu, że treść art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zbieżna jest z art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c. Na gruncie poglądów doktryny procedury cywilnej ukształtowało się jednolite stanowisko zgodnie z którym postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie podlega zaskarżeniu – por. W. Siedlecki [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. Z. Resicha i W. Siedleckiego, Warszawa 1975, s. 648; S. Dmowski [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" Tom I, praca zbiorowa pod red. K. Piaseckiego, Warszawa 2006, s. 714; T. Ereciński [w:] T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" Tom 2, Warszawa 2006, s. 171. Stanowisko to jest zgodne z wyrażonym przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 10 marca 1985 r. sygn. akt II CZ 19/85 poglądem, że "wyczerpujące unormowanie dopuszczalności zażalenia uniemożliwia dokonywanie takich prób wykładni, które przez poszukiwanie związków wydanych orzeczeń z innymi podlegającymi zaskarżeniu prowadziłyby do dowolnego rozszerzenia katalogu postanowień wyliczonych ściśle w art. 394 § 1 k.p.c.". Na marginesie należy także zauważyć, iż kwestia możliwości zaskarżenia postanowień dotyczących zawieszenia postępowania wydawanych w toku postępowania administracyjnego została odmiennie uregulowana na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 4/00 (opubl. w: ONSA 2000/4/137), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania", którym ustawodawca posłużył się w art. 101 § 3 k.p.a. chodzi o następujące rozstrzygnięcia: o zawieszeniu postępowania administracyjnego, o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Tego rodzaju zwrotu nie zastosowano jednak w art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustawodawca wskazał wprost w treści tego przepisu na możliwość zaskarżenia zażaleniem tylko postanowienia, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Pozostałe przepisy powołanej wyżej ustawy nie przewidują również możliwości zaskarżenia innych rozstrzygnięć w obrębie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Nie może budzić zatem wątpliwości, że wniesienie zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie jest dopuszczalne. Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 września 2007 r. nie podlegało zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem zażalenia na to postanowienie podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Odrzucenie zażaleń czyni zbędnym ustosunkowywanie się do podniesionych w nich zarzutów merytorycznych. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.