I SA/Ol 496/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-10-13
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji komorniczej stanowi odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji czy powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, uwzględniając fakt, że nieruchomość była obciążona hipotekami poprzedniego właściciela?Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji komorniczej stanowi odpłatne zbycie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli odbywa się w formie przymusowej. Istotny jest fakt przeniesienia własności za określoną kwotę pieniężną, co generuje przychód podlegający opodatkowaniu. Długi i ciężary obciążające sprzedawaną nieruchomość nie wpływają na ustalenie podstawy opodatkowania.Stan faktyczny
Skarżący nabył nieruchomość w 2005 r., która następnie została zajęta przez komornika i sprzedana w drodze licytacji w 2006 r. za kwotę wyższą niż cena zakupu. Po zaspokojeniu wierzycieli poprzedniego właściciela, skarżący otrzymał zwrot części środków. Urząd skarbowy wezwał skarżącego do zapłaty podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej wydał interpretację indywidualną uznając stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, co doprowadziło do złożenia skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, (spr.), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Praktykant Anna Zarzeczna, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi K. H. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej – działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
W dniu "[...]" K. H. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.
W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca nabył w 2005 r. nieruchomość za kwotę 150 tys. zł. Była ona obciążona hipoteką do kwoty 140 tys. zł (taki był stan obciążeń zgodnie z wpisem do ksiąg wieczystych na dzień zakupu). Po sporządzeniu aktu notarialnego a przed uprawomocnieniem się wpisu do KW dopisało się dwóch wierzycieli poprzedniego właściciela nieruchomości. W związku z tym nieruchomość ta została zajęta przez komornika sądowego, na rzecz wierzycieli poprzedniego właściciela i sprzedana w drodze licytacji w 2006 r. za kwotę 395 tys. zł. Po zaspokojeniu wszystkich wierzytelności, Wnioskodawca otrzymał w 2008 r. zwrot pozostałej sumy czyli kwotę
131 tys. zł. Wnioskodawca otrzymał wezwanie z urzędu skarbowego w celu wyjaśnienia przyczyn niezłożenia deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości, a w konsekwencji uregulowania podatku dochodowego w wysokości 10 % uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości czyli 39.500 zł.
W związku z powyższym zadano następujące pytania:
Czy po sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji komorniczej Wnioskodawca ma obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od wylicytowanej przez komornika kwoty, skoro uzyskana przez komornika kwota została rozdysponowana dla wierzycieli poprzedniego właściciela nieruchomości, a Wnioskodawca poniósł dużą stratę?
Czy w przypadku, gdy należy jednak uregulować podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości w drodze postępowania komorniczego, kwota do opodatkowania nie powinna być pomniejszona o koszty z tytułu zaspokojenia wierzycieli?
Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, iż sprzedającym był komornik sądowy, a kwotę którą uzyskał ze sprzedaży rozdysponował wierzycielom poprzedniego właściciela tej nieruchomości, nie powinien on być obciążony podatkiem dochodowym po dokonanej egzekucji komorniczej. Poza tym wspomniana sprzedaż nieruchomości nie przysporzyła Wnioskodawcy żadnego
dochodu, lecz w wyniku tej transakcji poniósł dużą stratę. Wnioskodawca jako ówczesny właściciel nie wiedział o pozostałych wierzycielach poprzedniego właściciela, a w księdze wieczystej wpisana była tylko jedna hipoteka.
W ocenie Wnioskodawcy, gdyby miał możliwość decydowania o przedmiotowej nieruchomości, to przede wszystkim sprzedałby ją za satysfakcjonującą cenę, ewentualnie zbył ją dopiero po upływie 5 lat od zakupu i wówczas uzyskałby zwolnienie od podatku.
W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie miał żadnego wpływu na zaistniały stan rzeczy dlatego też, jego zdaniem, powinien uzyskać zwolnienie od podatku dochodowego.
W dniu "[...]" r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną znak "[...]" , uznając stanowisko podatnika przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.
W interpretacji powołano treść art.9 ust.1, art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. DZ.U. z 2000 r., nr. 14,poz. 176 ze zm.) – dalej powoływana jako u.p.d.o.f. Wskazano, iż z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca sprzedaną
nieruchomość nabył w 2005 r. Zatem w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f., nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31 grudnia 2006 r. stosuje się zasady określone w tej ustawie we wskazanym wyżej brzmieniu.
Organ podkreślił, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w toku postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, realizujący swoje ustawowe zadania. Sprzedaż ta miała na celu zaspokojenie roszczeń wierzycieli. W przedmiotowej sprawie cel zbycia nie ma jednakże znaczenia dla skutków podatkowych jakie wywołuje ono na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ istotny jest sam fakt zbycia nieruchomości i powstanie przychodu po stronie Wnioskodawcy.
Artykuł 19 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie wskazuje, że przychodem takim jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć m.in. związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, opłatę notarialną, podatek od czynności cywilnoprawnych, opłatę sądową. Mając powyższe na uwadze, należy wysnuć wniosek, że długi i ciężary obciążające sprzedawaną nieruchomość nie mają wpływu na ustalenie podstawy, od której liczony jest podatek. A zatem w sytuacji dokonania przez komornika sądowego sprzedaży w drodze licytacji nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz wierzycieli poprzedniego właściciela, Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty 10 % zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, ustalonego na zasadach wskazanych w ww. przepisach.
Nie zgadzając się z powyższą interpretacją, Wnioskodawca pismem z dnia "[...]" wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
W wezwaniu wskazano, iż wydana interpretacja indywidualna jest nieprawidłowa i w sposób oczywisty narusza art. 9 ust. 1 , art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i art. 19 u.p.d.o.f. oraz art. 4, art. 6 i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (j.t. DZ.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako O.p. Podkreślono, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi o odpłatnym zbyciu nieruchomości - któremu nadaje się znaczenie cywilnoprawne, tj. obok sprzedaży, każde prawem dopuszczalne przeniesienie prawa własności rzeczy na osobę trzecią, przy czym ustawodawca podatkowy opodatkowuje jedynie takie zbycie, które ma charakter odpłatny. Nabycie jest zatem - w ocenie Skarżącego - pojęciem szerszym, niż zakup i może nastąpić również w formie umowy nieodpłatnego przeniesienia własności, ponadto opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat, natomiast wysokość przychodu
ustala się w oparciu o cenę wyrażoną w umowie. Na poparcie swojego stanowiska strona wskazała wyrok WSA z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt. I SA/Sz 559/10. Stwierdzono, że przy odpłatnym zbyciu nieruchomości znaczenie ma zawarcie umowy zgodnie z Kodeksem cywilnym, gdzie strony swobodnie decydują o jej treści i mają całkowity wpływ na jej przedmiot oraz cenę czy wartość, natomiast w zaistniałym stanie faktycznym nastąpiła egzekucja z nieruchomości, której skutkiem jest przymusowe "wywłaszczenie" i licytacja nieruchomości. W ocenie strony, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych ściśle nie określa powstania obowiązku podatkowego w zakresie egzekucji, gdzie w innych przypadkach ww. ustawa ściśle odwołuje się do instytucji egzekucji. Ponadto podkreślił, że w toku egzekucji
podatnik nie ma możliwości kształtowania wartości nieruchomości, w oparciu o którą nastąpi jej zlicytowanie, wobec czego nie ma możliwości uzyskania jakiejkolwiek ochrony w przypadku wszczęcia postępowania na podstawie art. 19 ust. 4 u.p.d.o.f. Przyjmując nawet, żeby powstał obowiązek podatkowy należałoby rozgraniczyć, co stanowić będzie przychód ze zbycia tejże nieruchomości. Strona podniosła, iż była to nieruchomość obciążona hipotekami z wierzytelności poprzedniego właściciela nieruchomości, który to właśnie - a nie skarżący jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej - osiągnął z tego tytułu przychód. Ponadto, w opinii strony - należałoby przyjąć, iż przychód ten u niej powstanie dopiero w momencie zwrotu tychże wierzytelności na jej rzecz przez dłużnika, (tj. poprzedniego właściciela). Z przytoczonych względów, dopiero po spłacie wierzytelności powstał realny przychód w kwocie 131 tys. zł, od której powinien zostać odprowadzony zryczałtowany podatek w wysokości 10%. Strona wskazała również, że odpłatne zbycie nieruchomości to odpłatne przeniesienie własności nieruchomości, które ściśle określa Kodeks cywilny Księga druga Dział III Rozdział I i III, a zatem odpłatne zbycie nieruchomości ma zawsze charakter umowny i musi wynikać z umowy. Natomiast egzekucja nie jest odpłatnym zbyciem, jest to odrębna instytucja od zbycia nieruchomości. Ponadto podkreślono, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem jest wartość wyrażona w umowie (gdzie strony swobodnie decydują na jakich warunkach jest zawarta), natomiast w przypadku egzekucji właściciel nieruchomości nie ma na to jakiegokolwiek wpływu.
W udzielonej w dniu "[...]" r. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
Na powyższą interpretacje indywidualną K.H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 9 ust.1, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i art. 19 u.p.d.o.f. oraz art. 4, art. 6 i art. 120 O.p.
Skarżący, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym akcie wskazał, iż organ udzielając odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie wyjaśnił wątpliwości podniesionych przez niego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem strony interpretacja powinna jasno określać sposób powstania i wysokości zobowiązania podatkowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi o odpłatnym zbyciu nieruchomości – którym nadaje się znaczenie cywilnoprawnej. Obok sprzedaży, każde prawem dopuszczalne odpłatne przeniesienie prawa własności rzeczy na osobę trzecią, przy czym ustawodawca podatkowy opodatkowuje jedynie takie zbycie, które ma charakter odpłatny. Skarżący podkreślił, że przy odpłatnym zbyciu nieruchomości mówi się o
zawarciu umowy zgodnie z kodeksem cywilnym, gdzie strony swobodnie decydują o jej treści i mają całkowity wpływ na jej przedmiot oraz cenę czy wartość. Dodatkowym argumentem wynikającym z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podkreślającym charakter umowny zbycia nieruchomości, a w związku z tym powstania obowiązku podatkowego jest treść art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., gdzie mówi się, że "przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W zaistniałym stanie faktycznym nastąpiła egzekucja z nieruchomości, której skutkiem jest przymusowe "wywłaszczenie" i licytacja nieruchomości, gdzie czynność ta nie ma charakteru umownego oraz możliwości zastosowania reguł podaży i popytu, a zatem przychód ze źródła o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie powstaje.
Zdaniem strony przyjmując nawet, że obowiązek podatkowy by powstał, należałoby rozgraniczyć, co stanowić będzie przychód ze zbycia tejże nieruchomości, a mianowicie w zaistniałym stanie faktycznym nieruchomość była obciążona hipotekami z wierzytelności poprzedniego właściciela nieruchomości, który to właśnie z tytułu spłaty wierzytelności osiągnął przychód w wysokości zabezpieczonej wierzytelności. Natomiast podatnik z tytułu egzekucji otrzymał kwotę 131 tyś. zł od której mógłby być obliczony podatek, natomiast ustawa nie wskazuje jasno w jaki sposób miałby być on naliczony.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p.).
W rozpoznawanej sprawie wydana interpretacja nie narusza prawa.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że skarżący nabył w 2005 r. nieruchomość za kwotę 150 tys. zł. Była ona obciążona hipoteką do kwoty 140 tys. zł (taki był stan obciążeń zgodnie z wpisem do ksiąg wieczystych na dzień zakupu). Po sporządzeniu aktu notarialnego a przed uprawomocnieniem się wpisu do KW dopisało się dwóch wierzycieli poprzedniego właściciela nieruchomości. W związku z tym nieruchomość ta została zajęta przez komornika sądowego, na rzecz wierzycieli poprzedniego właściciela i sprzedana w drodze licytacji w 2006 r. za kwotę 395 tys. zł. Po zaspokojeniu wszystkich wierzytelności, skarżący otrzymał w 2008 r. zwrot pozostałej sumy czyli kwotę 131 tys. zł.
Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy sprzedaż nieruchomości obciążonej hipoteką w drodze licytacji komorniczej stanowi odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., a w konsekwencji czy powstaje przychód, którego wysokość ustalić należy w oparciu o art. 19 powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, iż w art. 9 ust. 1 ustawy u.p.d.o.f. zawarta jest ogólna zasada, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wśród wielu źródeł przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. wskazano odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Kolejne ustępy art.19 u.p.d.o.f. regulują kwestę określania wartości rynkowej nieruchomości w przypadku, gdy cena określona w umowie odbiega od wartości rynkowej.
W przedmiotowej sprawie doszło do sprzedaży nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego, w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Zbycie nieruchomości w drodze licytacji następuje oczywiści w innej formie niż umowna, niemniej jego skutkiem jest przeniesienie własności nieruchomości. W takim przypadku znana jest również cena sprzedaży, gdyż jest ona określana w postanowieniu sądu o przysądzeniu własności. Następuje zatem odpłatne zbycie nieruchomości, o jakim mowa w powołanych wyżej przepisach u.p.d.o.f.
Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotnym jest fakt dokonania zbycia nieruchomości i powstania przychodu po stronie zbywcy. Natomiast nie ma znaczenia dla skutków podatkowych cel sprzedaży. Przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło za określoną kwotę pieniężną, w związku z tym mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem dokonanym przed upływem terminu 5 lat, określonym w art. 10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f. A zatem dokonana czynność stanowi źródło przychodu określone w tym przepisie.
Przychodem ze sprzedaży nieruchomości jest jej wartość wyrażona w cenie. Ta specyficzna konstrukcja przychodu wyłącza przewidziany w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. wymóg otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy czy wartości pieniężnych, co wynika z treści art. 11, który przewiduje inne unormowanie powstania przychodu (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. aktIII SA 7/98, niepubl.). Art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. jest przepisem szczególnym, określającym wysokość przychodu ze źródeł, określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Wprowadza on w stosunku do tych przychodów zasadę memoriałową, zgodnie z którą obowiązek podatkowy pozostaje niezależnie od tego, czy podatnik faktycznie otrzymał do dyspozycji pieniądze lub inne wartości, a więc czy cena ta została faktycznie zapłacona. Jest to odstępstwo od zasady kasowej, wyrażonej w stanowiącym lex generalis art. 11 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie zatem z powołanym art. 19 u.p.d.o.f. bez znaczenia dla ustalenia wysokości przychodu osoby fizycznej z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości pozostaje okoliczność, czy cena sprzedaży faktycznie została zapłacona, jak i sposób jej zapłaty. Stosownie do powyższego nie wpływa na ustalenie wysokości przychodu fakt nieuiszczenia ceny, bowiem obowiązek podatkowy powstaje z dniem sprzedaży, a jego wysokość jest zdeterminowana ceną.
Artykuł 19 ust.1 u.p.d.o.f. wprowadza jednoznaczny zapis, że przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona wyłącznie o koszty sprzedaży. Takimi kosztami będą np. wydatki poniesione na uregulowanie opłaty skarbowej, opłaty notarialnej czy kosztów pośrednictwa, a więc koszty związane z zawarciem samej umowy sprzedaży, czyli będące warunkiem niezbędnym do zbycia danej nieruchomości. Sąd zauważa utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż długi i ciężary obciążające sprzedawane nieruchomości nie mają wpływu na ustalenie podstawy, od której liczony jest podatek (por. powołane w zaskarżonej decyzji: wyrok WSA z Warszawie z dnia 2.02.2004 r. sygn. III SA 1455/02, wyrok NSA z dnia 29.10.1998 r. sygn. I SA/Ka 265/97, wyrok NSA z dnia 23.06.1994 r. sygn. SA/Po 154/94). Brak jest natomiast prawnych podstaw do zrównania, czy identyfikacji z tymi wydatkami kwot przeznaczonych na spłatę długów bądź innych zobowiązań wynikających z obciążenia zbywanej nieruchomości bądź praw majątkowych. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1888/07, w którym to stwierdzono, że przychodem podlegającym zryczałtowanemu 10 % podatkowi od sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona wyłącznie o koszty sprzedaży. Z powyższego należy wysnuć wniosek, że długi i ciężary obciążające sprzedawane nieruchomości nie mają wpływu na ustalenie podstawy, od której liczony jest podatek. (LEX nr 489646).
Mając powyższe na uwadze nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż nie osiągnął on przychodu w kwocie 395 tys. zł, a jedynie w kwocie pozostałej po zaspokojeniu wierzycieli. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie długi obciążające przedmiotową nieruchomość nie mają wypływu na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W odniesieniu do kwestii zastosowania art. 19 ust.4 u.p.d.o.f. Sąd pragnie wskazać, iż podwyższenie ceny ze sprzedaży nieruchomości w trybie art. 19 u.p.d.o.f. ma zastosowanie wówczas, gdy cena ta znacznie odbiega od cen podobnych nieruchomości na tym obszarze. Wartość rynkowa nieruchomości stanowi podstawę opodatkowania, w przypadku, gdy zostanie wykazane, że cena znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości.
Podkreślić należy, że przedmiotem interpretacji przepisów prawa podatkowego w niniejszej sprawie nie może być ocena czy ustalona w określony we wniosku sposób cena nie będzie odbiegała od wartości rynkowej w myśl art. 19 u.p.do.f., albowiem taka ocena należy do kompetencji organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej, które w tym celu przeprowadzają stosowne postępowanie.
W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia art. 4, art.6 i art. 120 Ordynacji podatkowej. W wydanej interpretacji wyjaśniono jakie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zasady opodatkowania mają zastosowanie do opisanego we wniosku stanu faktycznego. Wskazano moment powstania obowiązku podatkowego oraz jakie obowiązki ciążą na wnioskodawcy jako podatniku w związku z dokonanym zbyciem nieruchomości. Interpretacja została wydana w oparciu o zawarty we wniosku stan faktyczny, a stanowisko organu zostało należycie uzasadnione z powołaniem przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.
W odniesieniu do zarzutu nie ustosunkowania się organu w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do wątpliwości podniesionych przez podatnika, należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (z takim przypadkiem mamy do czynienia przy interpretacji indywidualnej), skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydawaną w indywidualnej sprawie można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu interpretacji indywidualnej - do usunięcia naruszenia prawa. W takiej sytuacji skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa, o czym stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a. Wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa jest wyrazem jednoznacznego niezadowolenia uprawnionego podmiotu z treści danego aktu i jednocześnie bezpośrednią zapowiedzią jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Stanowi bowiem wymóg, który należy spełnić aby móc skorzystać ze środka prawnego w postaci skargi. Uprawniony podmiot składając rzeczone wezwanie daje do zrozumienia organowi, aby sam podjął działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, bo w przypadku pozostawienia aktu w kształcie dotychczasowym, zostanie uruchomiony tryb sądowego wyeliminowania tegoż aktu z obrotu prawnego. W ten sposób jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego organ ma szansę ocenić zasadność żądania strony i ewentualnie podjąć własne działania zmierzające do "naprawienia" aktu niezgodnego z prawem. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w przypadku zakwestionowania interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie jest kolejną interpretacją w sprawie, nie określa sytuacji prawnej wnioskodawcy przez zapewnienie mu lub odmowę zapewnienia przewidzianej w przepisach Ordynacji podatkowej ochrony. Strona, a następnie organy podatkowe, są związane stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w interpretacji, a nie sformułowanym w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia przepisów prawa. Wymaga również podkreślenia, że do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola zgodności z prawem interpretacji indywidualnej, a nie zgodności z prawem stanowiska zawartego w wezwaniu do usunięcia naruszenia przepisów prawa, czy też w odpowiedzi na skargę. Nie można zatem uznać, że organ w treści niewiążącej strony odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma prawo korygować lub uzupełniać inne niż oczywiste błędy czy omyłki pisarskie w wydanej interpretacji indywidualnej. Ponadto odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi generalnie o negatywnym stanowisku organu w zakresie zgłoszonych wobec aktu uchybień prawnych. Jeśli natomiast na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdzi, że istotnie akt został przez niego podjęty z naruszeniem prawa, wówczas konieczne staje się uruchomienie dostępnych temu organowi środków prawnych służących przywróceniu stanu zgodnego z prawem (uruchomienie z urzędu, przez organ podatkowy, który wydał interpretację, procedury jej zmiany przewidzianej w art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej). Stanowisko organu podatkowego zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa, a następnie w odpowiedzi na skargę nie stanowi elementu składowego zaskarżonej interpretacji. Oczywistym więc jest, że nie może ono jej ani uzupełniać, ani też zmieniać. Nie wpływa zatem na ocenę legalności interpretacji indywidualnej.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, odpowiada ona prawu. W związku z powyższym, na podstawie art.151 p.p.s.a, oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło