I SA/Gl 442/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-18

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Wojciech Organiściak, Bożena Suleja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, złożony przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, stanowi podstawę do odstąpienia od wszczęcia egzekucji administracyjnej?
Ratio decidendi
Złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie stanowi przesłanki do odstąpienia od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wniosek taki nie wstrzymuje wykonania obowiązku, a jedynie decyzja o umorzeniu lub rozłożeniu na raty powoduje zaistnienie zarzutu z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, co w przypadku obowiązku pieniężnego oznacza niewywiązanie się z niego w terminie płatności.
Stan faktyczny
Zobowiązany Z. G. złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Po otrzymaniu upomnienia i przed terminem płatności, złożył pismo o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Następnie otrzymał tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne, które zostały oddalone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zobowiązany skarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, kwestionując zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed rozpoznaniem wniosku o rozłożenie na raty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja, Protokolant Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. nr [...], którym odmówiono uznania wniesionych przez Z. G. zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 10 lutego 2011 r. W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej także ustawą egzekucyjną (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano na wstępie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. prowadził wobec Z. G. postępowanie egzekucyjne w oparciu o własny tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 10 lutego 2011 r., dotyczący podatku od spadków i darowizn za 2010 r. w kwocie [...] zł. Dalej organ II instancji podał, że odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu (rachunku zobowiązanego w A S.A.) doręczono za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 21 lutego 2011 r. Dalej organ II instancji podał, że w dniu 25 lutego 2011 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w T. pismo Z.G. nazwane wnioskiem o rozważenie złożenia wniosku wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na brak przesłanek do jego wszczęcia, zawierające de facto w swej treści zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Kwestionując zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed rozpoznaniem wniosku o rozłożenie na raty dochodzonych przymusowo zaległości w podatku od spadków i darowizn za 2010 r. oraz wniosku o wstrzymanie wszczęcia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia tego wniosku, zobowiązany dowodził, że wystawienie tytułu wykonawczego w dniu 10 lutego 2011 r., czyli przed wydaniem w dniu 1 marca 2011 r. decyzji w sprawie rozłożenia zaległości na raty, czyni zbędnymi i niecelowymi przepisy o odroczeniu bądź rozłożeniu należności na raty. Skoro bowiem zobowiązanie zostanie wyegzekwowane, to samo postępowanie w przedmiocie odroczenia bądź rozłożenia należności na raty stanie się bezprzedmiotowe. W piśmie z dnia 25 lutego 2011 r. zobowiązany dowodził także, iż dochował wszelkich ustawowych terminów oraz uzupełnił braki formalne zgodnie ze wskazaniami pracownika oraz dokonał wpłat. Dochował zatem należytej staranności, a więc nie można zarzucać mu uchylania się od płatności, a tym bardziej "karać" kosztami egzekucyjnymi. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. oddalił zarzuty Z. G., który w zażaleniu na to rozstrzygnięcie ponowił przedstawianą wcześniej argumentację i podał, że uważa się za osobę pokrzywdzoną moralnie i finansowo wskutek stwierdzenia, że uchyla się od uiszczenia należnego zobowiązania, za co ponosi dodatkowe konsekwencje finansowe. W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej w K. przytoczył treść art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Następnie wskazano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...] ustalająca wobec Z. G. zobowiązanie w podatku do spadków i darowizn w kwocie [...] zł została doręczona stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 28 grudnia 2010 r., a więc zakreślony w niej 14-dniowy termin do uregulowania podatku upłynął ostatecznie 11 stycznia 2011 r. Podatnik w terminie, 7 stycznia 2011 r. uregulował jedynie [...] zł, zatem do uregulowania pozostała kwota [...] zł, o którą organ podatkowy upomniał się wezwaniem z 24 stycznia 2011 r., wyznaczając 7-dniowy termin do zapłaty zaległości podatkowej, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego (upomnienie to zobowiązany otrzymał w dniu 27 stycznia 2011 r., a więc wskazany w nim termin upłynął z dniem 3 lutego 2010 r.). W dniu 7 stycznia 2011 r. wpłynął – jak dalej wskazał organ II instancji – wniosek podatnika o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, jednakże samo złożenie takiego wniosku nie skutkuje, zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odstąpieniem wierzyciela od podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu odzyskania należnej Skarbowi Państwa kwoty, do czego obliguje art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaznaczył, że zawarty we wspomnianym przepisie zapis dotyczący uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie oznacza – jak to interpretuje Z. G. – braku woli zapłaty, ale nieuregulowania go w wysokości i terminach wynikających ze stosownych ustaw. Organ II instancji zanegował także stanowisko strony, jakoby wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem wniosku o rozłożenie na raty czy też umorzenie zobowiązania, czyniło martwymi przepisy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań. Wskazał bowiem, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, a nadto zwrócił uwagę, że zastosowane środki egzekucyjne nie zawsze dają wymierne efekty finansowe (zastosowany wobec Z. G. 14 lutego 2011 r. środek egzekucyjny – zajęcie rachunku bankowego nie pozwolił za zaspokojenie całej należności). Istnieje także ewentualność wyzbywania się podlegającego egzekucji majątku w okresie prowadzenia postępowania dotyczącego ulgi w spłacie zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał ponadto, że w związku z tym, iż w czasie rozpoznawania zarzutów na postępowanie egzekucyjne zobowiązanie podatkowe Z. G. było bezspornie wymagalne i nie istniały przesłanki z art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, nakazujące obligatoryjne uwzględnienie zarzutów. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o "zbadanie sprawy przez organ sądowy i stwierdzenie bezzasadności złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej przez Urząd Skarbowy w T. (jako przedwczesne)". W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania w jego sprawie, akcentując, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zobowiązania z tytułu spadku po M. S. złożył oświadczenie, że nie będzie kwestionował tej decyzji. Jednocześnie wniósł o rozłożenie tego zobowiązania na raty, a następnie dokonał dwóch wpłat: kwoty [...] zł oraz kwoty [...] zł. Po otrzymaniu upomnienia złożył pismo, że wnosi o wstrzymanie wszczęcia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty, następnie otrzymał dwa pisma: z dnia 3 lutego 2011 r. zawierające informację, że przewidywany termin rozpoznania wniosku to 28 luty 2011 r. oraz z dnia 9 lutego 2011 r. potwierdzające, że wysłanie do strony upomnienia było zasadne. W dniu 21 lutego 2011 r. skarżący otrzymał tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego związanego z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą (na dzień 24 lutego 2011 r. należność główna wynosiła [...] zł, a koszty egzekucji i odsetki – [...] zł). W dniu 25 lutego 2011 r. skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wniosek o rozważenie możliwości wycofania wniosku o egzekucję, którego uwzględnienia odmówiono postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. W dalszych wywodach skargi skarżący zanegował przedstawione przez organy rozumienie wyrażenia dotyczącego "uchylania się od wykonania zobowiązania" i twierdzenie, że nie istnieje norma prawna zezwalająca na odstąpienie od egzekucji w razie złożenia wniosku o rozłożenie zobowiązania na raty. Nawiązał także do uzyskanej informacji, że tytuły wykonawcze są generowane w systemie elektronicznym w odniesieniu do osób, które w 14- lub 7-dniowym terminie nie dokonały stosownej wpłaty. W tym kontekście skarżący wskazał, iż to wierzyciel decyduje o skierowaniu sprawy do egzekucji, co oznacza, że ustawodawca w ustawie z 1966 r. (a więc z okresu, w którym nie funkcjonowały systemy informatyczne) przewidział "czynnik ludzki". W przeciwnym razie, a więc wtedy, gdyby nie pozostawiono tej decyzji konkretnym osobom, posłużono by się zwrotem "obligatoryjnie" lub "wszczyna z urzędu". Zdaniem zaś skarżącego zwrot "powinien" (zawarty w art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej), a także zapis "może być wszczęte" (art.15 ustawy egzekucyjnej) oznacza, że podjęcie decyzji o wdrożeniu postępowania egzekucyjnego ma charakter fakultatywny. Następnie skarżący omówił kwestię związaną z rozumieniem pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku". W tym zakresie podniósł, że dochowując ustawowych terminów, uzupełniając braki formalne pism oraz dokonując wpłat dochował należytej staranności i nie wyczerpał znamion "uchylania się". Gdyby bowiem jego zamiarem było uchylanie się od wykonania obowiązku, to nie dokonałby żadnej wpłaty, a wcześniej wyzbyłby się posiadanego majątku, wnosząc następnie o umorzenie naliczonego podatku. Negując twierdzenie organów, że samo skorzystanie z przysługującego prawa wnioskowania o rozłożenie należności na raty stanowi uchylanie się od wykonania obowiązku i stanowi przesłankę obligatoryjnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego skarżący stwierdził, że brak przepisu, który odnosiłby się do przedstawionej w niniejszej sprawie sytuacji nie wyklucza odstąpienia od egzekucji do czasu rozpoznania wniosku o rozłożenie należności na raty (na co wskazuje m.in. "fakultatywność pojęć zawartych w art. 6 i art. 15 ustawy egzekucyjnej oraz pozostawienie inicjatywy zmierzającej do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w gestii wierzyciela). Skarżący zwrócił także uwagę, że ustawodawca zabezpieczył interes wierzyciela, bowiem za okres od dnia wykonalności zobowiązania do dnia zapłaty wierzycielowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, czyli odsetki. Zatem, jeżeli wierzyciel w analizowanej sytuacji odstąpi od egzekucji to nie można uważać go za pokrzywdzonego i zarzucać mu niedopełnienia obowiązków. Wobec powyższej argumentacji skarżący wniósł o zbadanie przez Sąd czy jego zachowanie może być utożsamiane z uchylaniem się od wykonania obowiązku w sposób uzasadniający zastosowanie środków egzekucyjnych. W dalszych wywodach skarżący omówił kwestie związane z konsekwencjami wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego oraz zajęcia rachunku bankowego. W tym zakresie wskazał na niemożność realizowania przelewów, a więc opłacania podatków i składek ubezpieczeniowych, niemożność wnioskowania o udzielnie pożyczek oraz umieszczenie w tzw. informacji kredytowej informacji o zajęciu rachunku skarżącego i jego małżonki. Wskazując na rozwiązania ustawowe, które z jednej strony przewidują możliwość odroczenia lub rozłożenia zobowiązania na raty, a z drugiej strony nakazują wszcząć postępowanie egzekucyjne przed ostatecznym rozpoznaniem takiego wniosku skarżący stwierdził zbędność regulacji dotyczących ulg w spłacie zobowiązań i uznał, że organ będący adresatem jego wniosku o rozłożenie należności na raty powinien – zamiast wzywać stronę do uzupełnienia braków pisma – odmówić uwzględnienia wniosku i wyjaśnić, że "i tak będzie wszczęte postępowanie egzekucyjne, co pozwoli na zaspokojenie wierzyciela". Rozstrzygnięcie takie pozwoliłoby stronie zaoszczędzić czas na gromadzenie załączników do wniosku, a organ uwolniło od ponoszenia kosztów obszernej korespondencji. Skarżący podniósł także, iż w jego przypadku nie wyjaśniano w ogóle przyczyn braku jednorazowego uregulowania zobowiązania, zatem nawet hipotetycznie, gdyby zobowiązany nie żył, to i tak wszczęto by wobec osoby zmarłej postępowanie egzekucyjne zakończone zaspokojeniem wierzyciela. Nadmienił również, iż w świetle opisanych wyżej okoliczności także wpłata kwoty o 1 zł mniejszej niż wysokość zobowiązania podatkowego mogłaby być utożsamiana z uchylaniem się podatnika od wykonania obowiązku. Akcentując niedopuszczalność "generowania dokumentów informatycznych" bez udziału świadomych urzędników skarżący wskazał, iż czuje się osobą pokrzywdzoną moralnie i fizycznie stwierdzeniem, że uchyla się od wykonania należnego zobowiązania, za co ponosi dodatkowe konsekwencje finansowe. Skarżący wyjaśnił także, iż omawiane zobowiązanie wygasło w dniu 16 marca 2011 r. poprzez wyegzekwowanie świadczenia, po czym Burmistrz Miasta T. postanowieniem z dnia [...] r. wyraził zgodę na rozłożenie należności na 10 rat. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie w przedmiocie rozłożenia należności na raty ze względu na wygaśnięcie tego zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi, akcentując, że wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie może stanowić podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadmieniono także, iż początkowo wniosek strony o rozłożenie należności na raty został oddalony postanowieniem Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r., a uwzględniono go dopiero po jego ponowieniu postanowieniem z dnia [...]r. (a więc wydanym nie tylko po upływie terminu płatności podatku przypadającego na 11 stycznia 2011 r. ale także po ściągnięciu tej należności w trybie egzekucji, co miało miejsce w dniu 16 marca 2011 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył na następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest nieuwzględnienie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10 lutego 2011 r., a dotyczące wykonania zobowiązania w podatku od spadków i darowizn ustalonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. W piśmie z dnia 24 lutego 2011 r. złożonym po doręczeniu (w dniu 21 lutego 2011 r.) wspomnianego tytułu wykonawczego zobowiązany oczekiwał umorzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku o rozłożenie nieuiszczonej części zobowiązania podatkowego (w kwocie [...]zł) na raty. Zawarte w tym piśmie żądania i ich argumentacja oraz jego złożenie przed upływem 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego nakazywały uznać go za zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera przede wszystkim zespół norm określających postępowanie egzekucyjne i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne bowiem, to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów tego postępowania (...) podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego pomiędzy ww. podmiotami tego postępowania powstaje stosunek procesowy, w którego ramach - na podstawie "prawa egzekucyjnego" – organ egzekucyjny orzeka o uprawnieniach i obowiązkach wierzyciela i zobowiązanego" (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20, Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wyd. Unimex, Wrocław 2008). Zainicjowanie wskazanej procedury następuje w okolicznościach wskazanych w art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej, którego zastosowanie w niniejszej sprawie neguje skarżący. Wspomniany przepis stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przepis ten "nie pozostawia organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Wskazać trzeba, że choć u.p.e.a. nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucje administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania" (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 880/10, LEX nr 747167). Niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada zatem na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania. Nawiązując do argumentów podniesionych przez skarżącego wskazać warto, iż "zastosowany w art. 6 § 1 u.p.e.a. zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek", a "uchylanie się od wykonania obowiązku" to niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym - nie wywiązanie się z niego w terminie płatności" (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/10, LEX nr 745716). Nadmienić warto, że obowiązki wierzycieli należności pieniężnych dotyczące czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji administracyjnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.). Na mocy tego rozporządzenia wierzyciel jest obowiązany do systematycznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych (§2). Jeżeli zobowiązanie nie zostanie zapłacone w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisów prawa, wierzyciel – co do zasady – wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia (§ 3 ust.1). Po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy (§5) i jeżeli jest jednocześnie organem egzekucyjnym bezzwłocznie stosuje środek egzekucyjny, z zastrzeżeniem ust. 3 (§ 6 ust. 2). Oceniając skutki zawnioskowania zobowiązanego o rozłożenie zaległości podatkowej na raty w kontekście przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego jaką jest "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku" należy mieć na uwadze, że wniosek taki nie niweczy stanu, w którym zobowiązanie pozostaje niewykonane. Konstatacji tej nie można podważyć w oparciu o pozytywną ocenę zachowania podatnika, który wyraził wolę spłaty ciążących na nim zaległości, ale ze względu na okoliczności przedstawione we wniosku o zastosowanie ulgi płatniczej, zamierza uregulować tę należność w ratach. Złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego nie jest przesłanką odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej. Wniosek taki "nie stanowi podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, gdyż jego złożenie nie wstrzymuje wykonania obowiązku. Dopiero wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia obowiązku bądź rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej powoduje zaistnienie tego rodzaju zarzutu" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 510/10). Żądanie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązania nie jest także przyczyną zawieszenia postępowania egzekucyjnego, którego przesłanki wskazane są w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Jak więc wykazano powyżej nierozstrzygnięty stosowną decyzją wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie może skutecznie rzutować na dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz jego kontynuowanie. Ratio legis takiej regulacji wiąże się zapewne - jak zasadnie wskazuje Dyrektor Izby Skarbowej w K. w zaskarżonym postanowieniu – z zapobieżeniem sytuacji, w której zobowiązany mógłby poprzez dowolne wnioskowanie o przyznanie ulgi płatniczej odraczać rozpoczęcie przymusowego ściągania należności (i w tym okresie wyzbywać się podlegającego egzekucji majątku) lub przerywać prowadzone już przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Nie ulega wątpliwości, że legalność działania wierzyciela podatkowego w zakresie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oceniać należy w świetle przepisów ustawy egzekucyjnej. Prawidłowość tego działania nie może być zatem podważana w oparciu o przedstawioną przez stronę argumentację dotyczącą stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), w ramach której skarżący wskazuje na iluzoryczność stosowania ulg płatniczych w sytuacji, gdy zaległość podatkowa może być w całości wyegzekwowana przed rozpoznaniem wniosku o rozłożenie jej na raty czy też umorzenie. Reasumując stwierdzić należy, iż - jak wskazano w przywołanym już wyroku NSA z dnia 19 listopada 2010 r., (sygn. akt II FSK 1957/10, LEX nr 745716) - "w przypadku wszczęcia przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, wierzyciel może odstąpić od podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny (na przykład obawa bezskuteczności egzekucji w wypadku zwłoki w jej wszczęciu), ale nie ma prawnego obowiązku odstąpienia od podjęcia takich czynności". Konstatacja ta nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło