III SA/Gl 854/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-19

Skład orzekający: Henryk Wach, Magdalena Jankiewicz, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, zawierająca wskazania co do okoliczności, które należy wziąć pod uwagę, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego lub zasadę praworządności?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, może wskazać okoliczności do wzięcia pod uwagę, ale nie może narzucać organowi pierwszej instancji treści rozstrzygnięcia ani sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wskazania te mają charakter niewiążący prawnie, a organ pierwszej instancji samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego. Naruszenie zasady dwuinstancyjności nastąpiłoby, gdyby organ odwoławczy próbował konwalidować wadliwie przeprowadzone postępowanie pierwszej instancji lub narzucać swoje rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która uchyliła decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego zakazującą A.Z. wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego. Organ pierwszej instancji stwierdził naruszenia obowiązków przez A.Z. związane z prowadzeniem robót niezgodnie z projektem technicznym. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i precyzyjnego powiązania zarzutów z zakresem obowiązków. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu, wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak czynnego udziału strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego oddala skargę. Decyzją z [...] r. o nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zakazał A.Z. wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas dwunastu miesięcy, tj. od dnia [...]r. do dnia [...] r. Decyzja ta została wydana na postawie art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). W uzasadnieniu do tej decyzji organ I instancji stwierdził, iż A.Z. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, wynikających z realizacji postanowień obowiązujących przepisów, przez to, że jako pierwszy zastępca kierownika ruchu zakładu, dopuścił i tolerował prowadzenie robót w ścianie [...] i jej rejonie niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego, co polegało na tym, że: 1. W okresie od 1 lipca 2009r. do września 2009r., przez ścianę [...] przepływało powietrze w ilości od 1400m3/min do 1600m3/min zamiast 1650m3/min, a do chodnika [...] wtórnego doprowadzane było lutniociągiem 200m3/min powietrza, zamiast 300m3/min. Powyższe stanowiło naruszenie wymogów paragrafów 10 pkt 1 i 40 ust. 1, rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr. 139, poz. 1169 z późn. zm.), 2. W dniu [...] r. wydawano zbędne materiały i urządzenia z przecinki [...] oraz spągowano chodnik badawczy [...] i przecinkę [...] w pokładzie [...], co wymagało stałego przebywania 23 osób w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, w których obowiązywał zakaz zatrudniania pracowników na zmianach wydobywczych, za wyjątkiem trzech, doraźnie przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem badawczym [...] i tylko wtedy, gdy kombajn ścianowy znajdował się w odległości powyżej 30m od tego chodnika, co stanowiło naruszenie wymogów §10 pkt 1 i §40 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Powyższe nieprawidłowości organ I instancji stwierdził w toku postępowania przeprowadzonego w związku z badaniem okoliczności i przyczyn zapalenia i wybuchu metanu z udziałem pyłu węglowego oraz wypadku zbiorowego zaistniałych w "A" S.A. KWK "B" w R. W wyniku odwołania złożonego przez A.Z. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wydał zaskarżoną tu decyzję z [...] r. o numerze [...], którą uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji zakazującej A.Z. wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 12 miesięcy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzja została wydana na podstawie art.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., Nr 98, poz.1071, z późn. zm-dalej Kpa), w związku z art.113 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.-Prawo geologiczne i górnicze (Dz .U. z 2005 r. ,Nr 228, poz.1947 z późn. zm. dalej- pgg). W uzasadnieniu tejże decyzji wskazał, iż analiza materiału dowodowego w powiązaniu z treścią decyzji organu I instancji wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Podkreślił, iż istotą sprawy jest przede wszystkim to, czy A.Z., jako naczelny inżynier kopalni, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego, naruszył obowiązki przypisane mu, m.in. w zakresie czynności z dnia [...] r. Zaakcentował, iż organ I instancji stawiając A.Z. zarzuty, powinien powiązać je z konkretnymi punktami obowiązującego go zakresu czynności. Jak podkreślił organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej powołano zakres obowiązków (kompetencji) strony, ale nie sprecyzowano, jaki dokument organ I instancji miał na uwadze. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika brak formalnego podziału obowiązków, pomiędzy odwołującym się, a kierownikiem ruchu zakładu górniczego w zakresie nadzoru nad ruchem dwuruchowego zakładu górniczego KWK "B" (protokół z przesłuchania A.Z. z dnia [...] r., strona druga). Ponadto organ II instancji wskazał na obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w celu ustalenia m.in. niezbędnego przy wymierzaniu ewentualnej kary na podstawie art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze w związku z art. 111 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr. 21, poz. 94 – dalej kp), rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, stopnia winy i dotychczasowego stosunku pracownika do pracy. Stwierdzono również, że organ pierwszej instancji w sposób niejednolity określał stanowisko na którym zatrudniony był odwołujący się. Wskazał , że organ I instancji nieprecyzyjnie określił czas popełnienia czynu, z którym związany był zarzut stawiany A.Z. Podkreślił, iż zgodnie z art. 107 §1 i §3 Kpa uzasadnienie faktyczne i prawne winno posiadać wskazane tam elementy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i nakazanie przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 140 Kpa w zw. z art. 24 § 3 kpa w zw. z art. 25 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie faktu, że decyzja organu I instancji została wydana przez organ, który podlegał wyłączeniu z uwagi na brak bezstronności i obiektywizmu, - art. 140 kpa w zw. z art 61 § 4 Kpa w zw. z art. 79 § 1 i 2 Kpa i w zw. z art. 81 Kpa poprzez niezakwestionowanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: A.N., R.D., A.L., A.B. i innych świadków wskazanych w zaskarżonej decyzji organu I instancji jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego wobec A.Z., co uniemożliwiło stronie czynny udział w tej części postępowania oraz wadliwie zostało uznane za podstawę poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, -art 140 Kpa w zw.art. 138 § 2 Kpa w zw. z art 77 Kpa i art. 75 Kpa oraz art. 78 Kpa poprzez zaniechanie nakazania organowi I instancji przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego wnioskowanego przez stronę, a to poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadka C.B. na okoliczność przebiegu odprawy w dniu [...] r., a zwłaszcza, czy poczyniono wówczas ustalenia odnośnie zakresu robót skutkujące koniecznością zatrudnienia nadmiernej ilości osób w strefach szczególnego zagrożenia tąpaniami oraz czy wnioskowany świadek, jako inżynier ds. tąpań uznawał takie ewentualne ustalenia za niegodne z obowiązującym projektem, - art. 140 Kpa w zw. z art 138 § 2 Kpapa w zw.z art. 84 § 2 Kpa w zw. z art. 78 § 1 Kpa poprzez zaniechanie nakazania organowi I instancji przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub instytutu naukowo - badawczego na okoliczność czy ilości powietrza dostarczanego i płynącego przez ścianę[...] pokład [...] w OG R. w okresie od lipca 2009 do września 2009r. były dostosowane do bieżącego zagrożenia metanowego, a co za tym idzie - czy były zgodne z końcowymi założeniami aneksu nr [...] projektu technicznego eksploatacji ściany nr[...], a który to dowód w istotny sposób mógł przyczynić się do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych w postępowaniu, - art. 140 Kpa w zw. art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 77 Kpa i art. 75 Kpa oraz art. 78 Kpa poprzez zaniechanie nakazania organowi I instancji uwzględnienia okoliczności wynikających z zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza zeznań świadków K.K., R.D., A.L., A.B., M.L., A.R. w zakresie, w jakim świadkowie ci stwierdzali, że odwołujący nie zatwierdzał ani nie ustalał zmian w zakresie zmniejszenia ilości powietrza do ściany [...]od lipca do września 2009r. oraz nie polecał w dniu [...] r. wykonywania robót w ścianie [...] przez pracowników ilości większej niż była dopuszczalna w strefach szczególnego zagrożenia tąpaniami oraz pominięciu tych stwierdzeń i wniosków zawartych w sprawozdaniu komisji powołanej przez Prezesa WUG dla zbadania przyczyn zdarzenia z dnia [...] r. w KWK “B", z których wynika, że odwołujący nie jest osobą odpowiedzialną za stwierdzone przez tę komisje zaniedbania (por. str. 65 pkt 9 i str. 67 sprawozdania). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż decyzja organu II instancji jest wadliwa o tyle, że nie uwzględnia ona przede wszystkim faktu, że decyzja I instancji została wydana przez organ podlegający wyłączeniu na mocy art. 24 § 3 Kpa w związku z art. 25 Kpa z przyczyn wskazanych we wniosku strony z dnia [...] r. o wyłączeniu organu. Skarżący podkreślił, że organ administracji jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego przeprowadził szereg czynności dowodowych i między innymi na tej podstawie w dniu [...] r. wydał tak zwaną. "informację o zastosowanych sankcjach", co zdaniem skarżącego wskazuje, że organ I instancji już w dniu [...] r. postanowił wydać decyzję w trybie art. 113 pgg. Podkreślił, iż o toczącym się postępowaniu A.Z. dowiedział się w dniu [...] r. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż jego zdaniem informacja o zastosowanych sankcjach wskazuje, że organ pierwszej instancji miał sprecyzowane stanowisko odnośnie odpowiedzialności A.Z. jeszcze przed przeprowadzeniem formalnego postępowania dowodowego w sprawie. Skarżący argumentował, że organ II instancji pominął okoliczność, że większa część postępowania dowodowego była przeprowadzona jeszcze przed wszczęciem postępowania wobec A.Z., a takie postępowanie stanowi rażące naruszenie czynnego udziału strony. Stwierdził dalej, iż w zaskarżonej decyzji organ II instancji pominął zarzuty skarżącego o przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadka C.B. Ponadto zaakcentował, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony, że organ I instancji nie uwzględnił jej wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność wskazaną we wniosku. W odpowiedzi Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Stwierdził, że mając na uwadze zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego, które weszły w życie na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., Nr. 6 poz. 18) przyjął stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy nie może wypowiadać się o istocie sprawy. W świetle powyższego odnosząc się do zarzutu strony stwierdził, iż nie mógł się odnieść do zarzutów strony wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, iż organ odwoławczy wskazał co jego zdaniem jest istotą sprawy i zwrócił uwagę jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazał, iż konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznym stopniu skutkowała wydaniem zaskarżonej decyzji. Natomiast odnosząc się do kwestii wyłączenia organu I instancji od przeprowadzenia postępowania o wydanie decyzji w trybie art. 113 ust. 1 pkt 3 ust pgg, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., Nr. [...] odmawiającym wyłączenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w skardze i zaprezentował argumentację dotyczącą wyłączenia pracownika oraz organu (art. 24 i art. 25 kpa) oraz podkreślił, że organ I instancji ujawnił swoje stanowisko w sprawie przed formalnym wszczęciem postępowania. Natomiast pełnomocnik organu podtrzymując dotychczasowe stanowisko powołał się na przepisy proceduralne pgg stwierdzając, iż organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną jest ograniczony zakresem wskazań adresowanych do organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko: Skarga A.Z. nie jest zasadna. Zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 p.p.s.a.. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić. Skarżący w niniejszej sprawie zarzucił, iż decyzja organu I instancji została wydana przez organ, który podlegał wyłączeniu z uwagi na brak bezstronności i obiektywizmu. Sąd podziela stanowisko zawarte w postanowieniu Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 24 § 3 w związku z art. 25 Kpa odmawiającym wyłączenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. - od prowadzenia postępowania o wydanie decyzji w trybie art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, w którym stroną jest Pan A.Z. Postanowienie to zawiera pouczenie o możliwości zaskarżenia tegoż postanowienie w odwołaniu od decyzji. Przywołać należy brzmienie art. 25 Kpa, który stanowi: "Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3, 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. § 2. Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio." Wymienione w art. 25 przesłanki wyłączenia organu są przesłankami wyczerpującymi, co oznacza, że ich zaistnienie spowodowałoby wyłączenie organu. Sąd w podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 354/07)." , w którym stwierdzono, iż "ani strona postępowania, ani sam organ nie mogą żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, nie wymienionych w art. 25 k.p.a. nawet, jeżeli zdaniem skarżących, mogą one wywołać wątpliwości co do bezstronności organu. Ten wzgląd powoduje, iż nie można przypisać organowi podstaw wyłączenia wymienionych w art. 24 § 3 k.p.a." (LEX nr 468746), a także stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 10 lipca 1989r., sygn. akt IV SA 324/89 gdzie stwierdzono zarzut, że organ nie prowadzi sprawy obiektywnie, nie uzasadnia żądania wyłączenia organu. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 132 § 2 Kpa, który w zdaniu 2, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że "przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W doktrynie wskazuje się , że znaczenie tego przepisu nie jest jasne, jeżeli wziąć pod rozwagę, że kodeks nie przewiduje związania organu pierwszej instancji wskazówkami (oceną prawną) zawartymi w decyzji organu odwoławczego. Wskazując na powyższe, Sąd podkreśla, że organ pierwszej instancji po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego i nie jest w tym zakresie związany zaleceniami organu odwoławczego, w związku z tym wskazania organu odwoławczego, o których mowa w art. 138 § 2, mają niewiążący prawnie charakter. Zalecenia organu odwoławczego wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga fakt, iż organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia (tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 1990 r., IV SA 564/89, PiŻ 1991, nr 3, s. 15, w którym stwierdzono, że: "Bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia, w postaci zaleceń i poleceń co do sposobu załatwiania konkretnej sprawy indywidualnej, rozstrzyganej w drodze decyzji, nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego"), lecz także nie może w inny sposób, niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji. Sąd tym samym w pełni podziela stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy, iż nie mógł wypowiadać się o istocie sprawy. W związku z tym wskazać trzeba, że zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 Kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z treści art. 136 Kpa wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że organ odwoławczy może przeprowadzić we własnym zakresie albo zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego, ale tylko wyłącznie o uzupełniającym charakterze. Natomiast w wypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ ten winien zgodnie z art. 138 § 2 Kpa uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co też w niniejszej sprawie nastąpiło. Wyjaśnić w tym miejscu również trzeba, że konwalidowanie przez organ odwoławczy wadliwie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w wypadku stwierdzenia konieczności poczynienia dalej idących ustaleń faktycznych, aniżeli tylko mających charakter uzupełniający, naruszałoby zawartą w art. 15 Kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni. Z treści art. 138 § 2 Kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wynika możliwość wskazania przez organ odwoławczy, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zalecenia, o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 Kpa, wiążą organ pierwszej instancji jedynie, co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. O treści rozstrzygnięcia może jednak w przypadku tego rodzaju decyzji decydować wyłącznie organ pierwszej instancji (vide: wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., III SA 1679/96 - Lex nr 35460 i z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 502/06 - Lex nr 339485). Powyższe oznacza, iż w razie wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia strona ma pełną możliwość dochodzenia swoich racji przed organem pierwszej instancji. Gdyby w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ zapadło rozstrzygnięcie, które nie satysfakcjonuje strony, może ona wnieść środek zaskarżenia do organu odwoławczego. Ten zaś winien wówczas ponownie rozważyć, mając na względzie ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji oraz przeprowadzone przez ten organ postępowanie, jak należy daną sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej. Kontrolowana przez sąd decyzja czyni zadość wymogom określonym w cytowanym wyżej art. 138 § 2 Kpa., ponieważ zakres postępowania wyjaśniającego, które powinno zostać przeprowadzone jest znaczny. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, iż analiza materiału dowodowego w powiązaniu z treścią decyzji organu I instancji wskazywała na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Podkreślił, iż istotą sprawy jest przede wszystkim to, czy A.Z., jako naczelny inżynier kopalni, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego, naruszył obowiązki przypisane mu, m.in. w zakresie czynności z dnia [...]r. Zaakcentował, iż organ I instancji stawiając A.Z. zarzuty, powinien powiązać je z konkretnymi punktami obowiązującego go zakresu czynności. Ponadto organ odwoławczy słusznie wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej powołano zakres obowiązków (kompetencji) strony, ale nie sprecyzowano, jaki dokument organ I instancji miał na uwadze. Zdaniem Sądu, ocena wyników postępowania dowodowego i podjęcie konkretnych ustaleń muszą być w postępowaniu administracyjnym dokonywane w zgodzie z art. 80 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy za chybione zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione przez skarżącego. Natomiast przepis art. 113 ust.1 pkt 3 pgg pozwala organowi nadzoru górniczego zakazać wykonywania określonych czynności w ruchu zakładu górniczego określonym osobom, w razie stwierdzenia naruszenia przez te osoby dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych ustawą i wydanymi na jej podstawie przepisami. Sąd zauważa, że tak dokonane ustalenia i ich kwalifikacja prawna stanowią o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa zarówno procesowego jak i materialnego.. Mając to wszytko na uwadze Sąd oddalił skargę A.Z. w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jednocześnie oznacza, że stronie skarżącej nie można przyznać kosztów postępowania sądowego, gdyż zgodnie z art. 200 tej ustawy przysługują one stronie skarżącej tylko w razie uwzględnienia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło