II SA/Sz 863/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-10-20

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, może być uznany za przewóz na potrzeby własne, zwolniony z obowiązku posiadania licencji?
Ratio decidendi
Przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, ponieważ nie jest spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, który wymaga, aby pojazd był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Brak spełnienia tego warunku uzasadnia nałożenie kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w dokumenty oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Spółka twierdziła, że wykonywany przewóz był transportem na potrzeby własne, a kierowca działał na podstawie umowy zlecenia. Organy administracji uznały, że umowa zlecenia nie spełnia warunku zatrudnienia pracownika, a dowody opłaty za przejazd były wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 93 ust.1, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 a także lp. 1.1, lp. 1.7, oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na "P" Spółkę z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, odpowiednio za: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek w wysokości – [...]zł, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – [...] zł, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – [...] zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dnia [...], na drodze krajowej nr [...], w miejscowości [...], zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] kierowany przez Ł.N. Organ stwierdził, że w chwili kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy z miejscowości Z. do D. przez "P" Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. W toku postępowania, na podstawie pisma z dnia [...] z Urzędu Miasta [...] organ ustalił, że wskazane przedsiębiorstwo posiada ważne zaświadczenie na wykonywanie krajowego przewozu na potrzeby własne rzeczy oraz kontrolowany pojazd został zgłoszony do ww. zaświadczenia. Z kolei w dniu [...] r. wpłynęły nadesłane przez stronę wymagane dokumenty: m.in. zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, NIP, aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego oraz umowa zlecenia nr [...]Ł.N., a także badania lekarskie oraz psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przez Ł.N. Wobec ustalenia, że kontrolowany kierowca został zatrudniony na podstawie umowy zlecenia organ pierwszej instancji stwierdził, że kontrolowany przewóz drogowy nie spełnia warunków przewozu na potrzeby własne, bowiem Ł.N. nie był pracownikiem przedsiębiorcy, zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym. W tych okolicznościach, zdaniem organu, wykonywanie przewozów drogowych bez spełnienia powyższego warunku traktowane jest jako wykonywanie transportu drogowego i wymaga wcześniejszego uzyskania licencji. W oparciu o pismo z dnia [...]r. otrzymane z Urzędu Miasta organ ustalił, że Spółka "P" nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Z kolei z pisma z dnia [...]r. Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Biura ds. Transportu Międzynarodowego wynika, że ww. przedsiębiorstwo nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. W tej sytuacji organ zawiadomił stronę pismem z dnia [...]r. o dodatkowym naruszeniu - określonym pod lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanym karą administracyjną w wysokości [...] zł - polegającym na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że okoliczności sprawy ustalone podczas kontroli drogowej, utrwalone w protokole kontroli oraz zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym dowody nie mogły stanowić podstawy dla zastosowania art. 92 ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, bowiem przedsiębiorca nie udowodnił zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, a mianowicie, że nie miał wpływu lub nie mógł przewidzieć naruszeń ustawy przez kierowcę. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Spółka z o.o. "P" złożyła od niej odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 4 pkt 3 lit. a, art. 5, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 a także lp. 1.1., 1.7 oraz 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne zakwalifikowanie wykonanego przewozu na potrzeby własne jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, a także wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej związanej z tym naruszeniem oraz uznanie, że przewóz ten był wykonywany bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto, odwołująca się Spółka zarzuciła naruszenia art. 7 oraz art. 77, a także art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wybiórcze rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegające na nieuzasadnionym pominięciu dowodów dotyczących okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a także dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 5, art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 8, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1, l.p. 1.7 i lp. 4.1 załącznika do powołanej ustawy Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Odnośnie stwierdzonego naruszenia z lp. 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek organ odwoławczy stwierdził, że w pełni zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. W trakcie kontroli drogowej kierowca okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne ważny do [...] r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli z dnia [...] r. wynika, że przedsiębiorca w dniu kontroli wykonywał transport drogowy rzeczy bez wymaganej licencji przewozowej. W toku zaś prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego w oparciu o informację z dnia [...] r. nadesłaną z Urzędu Miasta ustalono, że na dzień kontroli drogowej, skarżąca która realizowała krajowy transport drogowy rzeczy, nie dysponowała licencją na krajowy transport drogowy rzeczy. Ponadto, przewoźnikowi nie została udzielona licencja na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Organ odwoławczy wskazał, że nie przychyla się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu od decyzji, bowiem stosownie do art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, jednym z warunków uznania przewozu drogowego na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Zdaniem organu drugiej instancji, termin "pracownik" należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 2 Kodeksu pracy, stosownie do którego "pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że kontrolowanego kierowcę łączyła ze stroną umowa cywilnoprawna – umowa zlecenia. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie dopełniła warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym. Według art. 4 pkt 3 lit. a) wskazanej ustawy, transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków o których mowa w pkt 4. Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia z lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ przytoczył treść art. 15 ust. 7a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w myśl którego, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: wykresówki z bieżącego dnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni, kartę kierowcy jeśli ją posiada oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stosownie do art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyn nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Powyższe zaświadczenie pracodawca wystawia i doręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Zdaniem organu drugiej instancji, w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie prawidłowego wyposażenia kierowców w odpowiednie dokumenty podczas wykonywania transportu drogowego. W ocenie organu w sposób jednoznaczny zostało udowodnione, że skontrolowany kierowca Ł.N. nie okazał wykresówek lub zaświadczenia wskazującego przyczynę ich nieposiadania lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu od [...] r. Powyższy fakt został potwierdzony w podpisanym przez kierowcę protokole przesłuchania świadka, bowiem jak oświadczył, w tych dniach nie prowadził pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przywołanych przepisów, przedsiębiorca winien wyposażyć kierowcę w odpowiednie dokumenty przed drogą. Brak dopełnienia powyższego obowiązku stanowił o naruszenia przepisów w zakresie wykonywania transportu drogowego. Odnosząc się z kolei do naruszenia lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z ustaleń kontrolnych, w chwili kontroli kierowca nie okazał ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych w dniu [...] r. ponadto stwierdził brak ważnej winiety naklejonej na przedniej szybie pojazdu. Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez stronę organ drugiej instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, że do kontroli kierowca okazał dobową, a nie roczną kartę opłaty, jak również część samoprzylepną (nienaklejoną) oraz odcinek kontrolny, który nie był wypełniony. Odcinek kontrolny oraz winieta samoprzylepna nie były przedziurkowane w polu dotyczącym dnia. Przedziurkowane zostały pola dotyczące roku [...] oraz miesiąca, tj. [...]. Na przedniej szybie pojazdu była naklejona winieta samoprzylepna seria i nr [...]ważna w dniu [...]r., zaś na przedniej szybie pojazdu nie została naklejona żadna inna winieta samoprzylepna ważna w dniu kontroli, czyli w dniu [...]r. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 42 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a także § 3 ust. 1 – 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych i w świetle tych przepisów zauważył, że dowodem uiszczenia opłaty jest winieta samoprzylepna prawidłowo przedziurkowana i umieszczona w sposób trwały w pojeździe, w ściśle określonym miejscu (prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu) oraz prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny, który stanowi integralną część opłaty drogowej. Skutek prawny uiszczenia tej opłaty, zdaniem organu, wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Zdaniem organu, jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Organ wyjaśnił dodatkowo, że skutek prawny uiszczenia opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty ale dopiero przez wypełnienie jej w przewidziany prawem sposób, bowiem dopiero z chwilą prawidłowego wypełnienia karta taka identyfikuje konkretny pojazd, którym jest wykonywany przejazd stając się przez to dowodem uiszczenia opłaty za ten właśnie przejazd. Organ drugiej instancji zaznaczył, że z treści przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że obowiązek wyposażenia kierowcy w ważną kartę opłaty na czas wykonywania przewozu drogowego po drogach krajowych spoczywa na przedsiębiorcy. W sytuacji zaś, gdy przedsiębiorca posługuje się przy wypełnianiu tego obowiązku kierowcą, to ponosi odpowiedzialność za jego zaniedbania jak za swoje własne. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, bowiem naruszenie przepisów nie powstało w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, przy dołożeniu należytej staranności. Kwestionując powyższą decyzję "P" Spółka z o.o. z siedzibą , reprezentowana przez radcę prawnego D.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Strona podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego takich jak: art. 6, art. 8, art. 40 § 2 K.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji organu drugiej instancji jej pełnomocnikowi, a w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i działania w granicach przepisów prawa. Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się przez organ administracji publicznej tylko co do niektórych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w konsekwencji rażące odstępstwo od swobodnej oceny dowodów, która przybrała formę oceny dowolnej. Jednocześnie zaznaczono, że wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszej części skargi zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 4 pkt 3 lit. a), art. 5, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.1, 1.7 i 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne zakwalifikowanie wykonanego przewozu na potrzeby własne jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, a także wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej związanej z tym naruszeniem oraz uznanie, że przewóz ten był wykonywany bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca Spółka wskazała, że zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, polegający na tym, że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej, tak jak w przypadku skarżącej – działalności handlowej. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż paliw płynnych. W związku z prowadzeniem tego rodzaju działalności gospodarczej, po stronie Spółki powstała potrzeba przewozu różnego rodzaju materiałów. Z uwagi na to, że przewóz ten stanowić miał jedynie działalność pomocniczą w stosunku do ww., na cele niezarobkowe, skarżąca spełniła warunki przewozu na potrzeby własne. W tych okolicznościach, w ocenie skarżącej, niezasadnym jest kwalifikacja przewozu immanentnie spełniającego cechy przewozu na potrzeby własne jako wykonywanie transportu drogowego, tylko z tego powodu, że kierujący pojazdem nie był w danym momencie formalnie pracownikiem skarżącej, chociaż na podstawie zlecenia wykonywał pracę na jej rzecz. Zdaniem skarżącej, przewóz ten spełniał wszystkie pozostałe cechy przewozu na potrzeby własne, zaś nie spełniał żadnej z cech zarobkowego przewozu rzeczy jak: brak formalnego zleceniodawcy, brak dokumentu zlecenia w formie papierowej lub elektronicznej, brak listu przewozowego, brak faktury, brak zapłaty za usługę. Odnosząc się do kwestii naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, czyli lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym skarżąca wskazała, że w zaistniałym stanie faktycznym nie można jednoznacznie stwierdzić, że ww. opłata nie została zapłacona. Skarżąca Spółka podkreśliła, że zapłaciła roczną winietę, dlatego nie można jednoznacznie stwierdzić, że brak było dokonania jakiejkolwiek opłaty tylko na podstawie tego, że w momencie kontroli kierowca dysponował drugim dowodem opłaty, oprócz winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób prawidłowy wewnątrz pojazdu samochodowego, w postaci odcinka kontrolnego, który nie był przedziurkowany w polu dotyczącym dnia. Strona skarżąca powołała się również na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II GSK 92/2009), zgodnie z którym, winieta samoprzylepna nieumieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego nie może być odczytywana inaczej, jak podstawa uznania, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że wydając ją organ nie naruszył przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Skarga została oparta zarówno na zarzutach dotyczących prawa procesowego jak i prawa materialnego. Oceniając skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym przypadku ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) należy przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie skargi z uwagi na uchybienia przepisom postępowania może nastąpić, jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że waga tych uchybień mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 6, art. 8 i art. 40 § 2 K.p.a., mający polegać na tym, że decyzja organu drugiej instancji nie została doręczona pełnomocnikowi strony. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu odwoławczego została doręczona bezpośrednio Spółce z o.o. "P" nie zaś działającemu w jej imieniu pełnomocnikowi. Dlatego zarzut ten należy uznać za uprawniony. Tym niemniej z okoliczności tej nie można automatycznie wyprowadzić wniosku, że uchybienie to mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, która została zakończona poprzez wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca nie podała argumentacji, która uzasadniałaby uznanie, że niewłaściwe skierowanie przez organ odwoławczy decyzji mogło mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Również Sąd związku takiego nie dostrzegł. Strona ostatecznie skorzystała z prawa wniesienia skargi przez ustanowionego pełnomocnika. Odnośnie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się przez organ tylko do niektórych dowodów zgromadzonych w sprawie i w konsekwencji rażące odstępstwo od swobodnej oceny dowodów, Sąd zarzutu tego nie podzielił. W ocenie składu orzekającego, zaskarżona decyzja w sposób należyty wyjaśnia zarówno podstawę prawną zastosowanych przepisów zaś dokonanym ustaleniom faktycznym i wyciągniętym na tej podstawie wnioskom nie można zarzucić przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Przyjęte przez organ ustalenia znajdują należyte oparcie w zgromadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. Same zaś ustalenia co do faktów są w sprawie niesporne. Rozbieżności budzi jedynie prawidłowość zastosowanych przepisów prawa materialnego. Dotyczy to oceny, czy dokonywany w dniu [...] r. przez skarżącą transport drogowy rzeczy mógł być uznany jako przewóz na potrzeby własne i czy okazanie przez kierowcę dobowej karty opłaty oraz niewypełnionego odcinka kontrolnego stanowiło dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Strona skarżąca podniosła zarzuty niewłaściwego zastosowanie art. 4 pkt 3 lit. a), art. 5 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w skutek błędnego zakwalifikowania wykonanego przewozu jako transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. a) ustawy, określenie transport drogowy obejmuje także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Z kolei art. 4 pkt 4 tej ustawy stanowi, że niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że aby przedsiębiorca mógł uwolnić się od obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego, za który ustawa rozumie także wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozu na potrzeby własne niespełniającego warunku określonego w art. 4 pkt 4 ustawy, musi wykazać, że zostały spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Jednym z nich jest to, aby pojazd samochodowy używany do przewozu był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Ustawodawca, wbrew wywodom skargi, nie uzależnił uznania przewozu na potrzeby własne tylko od akcentowanych w skardze okoliczności i nieodpłatnego charakteru takiego przewozu. Gdyby przyjąć argumentację skargi w tym zakresie należało by tym samym uznać, że warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a) nie ma istotnego znaczenia prawnego. Z takimi wnioskami skargi zgodzić się nie sposób. Niespornym jest, że kierujący pojazdem w dniu [...] r. Ł.N. nie był pracownikiem skarżącej Spółki i trafne jest w tym zakresie stanowisko organu odwołujące się do definicji legalnej "pracownika" zawartej w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie jest kwestionowany pogląd, że skoro w ustawie o transporcie drogowym brak jest przepisu szczególnego, który pozwalałby na przyjęcie innego znaczenia pojęcia pracownika niż to zdefiniowane w Kodeksie pracy, to zasadne jest odwołanie się do legalnej definicją tego pojęcia określonej w Kodeksie pracy (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z art. 2 Kodeksu pracy, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Umowa zlecenia łącząca skarżącą Spółkę z kierowcą Ł.N. wykluczała zatem uznanie kierowcy jako pracownika Spółki. W takim stanie rzeczy, wykonywany w dniu kontroli przewóz drogowym nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne zwolniony z obowiązku posiadania licencji, bowiem nie został spełniony warunek o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy. To natomiast uzasadniało nałożenie przez organ kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w wys. [...] zł, wynikającej z lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podzielił również zawartych w skardze stwierdzeń, jakoby błędne było przyjęcie przez organ, że transport drogowy był wykonywany bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy, według stanu prawnego obowiązującego na dzień 15 lutego 2011 r. i wydania zaskarżonej decyzji, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; 5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Delegację do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tych opłat w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego ich wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty - dla właściwego ministra do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, zawarto w art. 42 ust. 7 ustawy. W tym miejscu celowe jest przypomnienie postanowień § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721 ze zm.), wedle którego, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką" (§ 3 ust. 1). Pracownik jednostki, dokonując sprzedaży karty opłaty drogowej, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę zakupu i składa podpis oraz przedziurkowuje winietę i odcinek kontrolny zgodnie ze wskazaniem podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z wyjątkiem karty opłaty dobowej, którą przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz (§ 3 ust. 2). Karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 3). Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 (§ 3 ust. 4). Wedle § 3 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia, nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1. W rozpoznawanej sprawie, niekwestionowane jest zaniechanie przez kierującego pojazdem skarżącej Spółki tak istotnych czynności jak przedziurkowanie winiety samoprzylepnej oraz karty opłaty drogowej dobowej (nie zaś karty opłaty drogowej rocznej jako podano w skardze) w miejscu oznaczającym określony dzień jej wykorzystania oraz dodatkowo bez wypisania odcinka kontrolnego. Takie braki uniemożliwiają uznanie, że doszło do uiszczenie opłaty drogowej za przejazd po drodze krajowej pojazdem w dniu kontroli, bowiem ani kierujący pojazdem ani Spółka dowodu takiego, w rozumieniu § 3 ust. 4 rozporządzenia, nie przedstawili. Istotą bowiem czynności polegających na przedziurkowaniu winiety oraz wypełnieniu odcinka kontrolnego jest wykazanie, że opłata została uiszczona za okres poruszania się po drogach krajowych i jednocześnie uniemożliwienie kierowcom wielokrotnego posługiwanie się tą samą kartą opłaty (winietą i odcinkiem kontrolnym). Prawidłowo organ przyjął, że brak dowodu opłaty za przejazd po drodze krajowej w dniu [...] r. skutkować musiał nałożeniem kary, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, w wys. 3.000 zł. Skarżąca Spółka zarzuciła również zaskarżonej decyzji naruszenie lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, choć w zasadzie zarzutu tego nie rozwinęła w uzasadnieniu skargi, nie kwestionując również w postępowaniu administracyjnym nałożenia przez organ kary w wys. [...] zł za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W tym przypadku kierowca nie posiadał wykresówek lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za okres od [...] r. co uzasadniało orzeczenie kary w tym zakresie. Właściwie organ zwrócił uwagę na istnienie tego obowiązku w kontekście art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.). Przepis art. 31 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. W myśl art. 31 ust. 2 zd. 1, zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że nałożenie na Spółkę z o.o. "P" łącznej kary w wysokości [...] zł było uzasadnione obowiązującymi przepisami prawa, co zostało należycie wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia skargi. Z tego względu, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło