I SA/Wa 444/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-25

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, która została następnie sprzedana osobom fizycznym lub stanowi część drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest możliwy, jeśli nieruchomość ta została sprzedana osobom fizycznym przed złożeniem wniosku o zwrot, ponieważ jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa utracił do niej wszelkie prawa. Ponadto, nieruchomość stanowiąca część drogi publicznej również nie podlega zwrotowi, nawet jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ze względu na przepisy ograniczające obrót takimi nieruchomościami.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. domagał się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która została następnie sprzedana osobom fizycznym. Organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie części nieruchomości, a odmówił zwrotu innej części, która weszła w skład działek drogowych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na sprzedaż części nieruchomości osobom trzecim oraz na fakt, że inna część stanowi drogę publiczną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. L., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], orzekającą o zwrocie na rzecz A. G. w 1/2 części oraz M. L. w 1/2 części nieruchomości położonej w O. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej w projekcie podziału przyjętym w dniu [...] kwietnia 2009 r. do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. pod nr [...] nr ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] ha oraz odmawiającej zwrotu na rzecz A. G. i M. L. części nieruchomości nr [...], która weszła w skład działek oznaczonych obecnie nr: [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekł o zwrocie na rzecz A. G. w 1/2 części oraz M. L. w 1/2 części opisanej wyżej nieruchomości oraz odmówił zwrotu na rzecz A. G. i M. L. części wywłaszczonej nieruchomości nr [...], która weszła w skład działek oznaczonych obecnie nr: [...]. Jednocześnie zobowiązał A. G. i M. L. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w kwocie [...] zł, odpowiednio po 1/2 części. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. L. złożył odwołanie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie odmowy zwrotu na rzecz A. G. i M. L. części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Ponadto zarzucił, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej uzasadniając, że zgodnie z przepisem art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców o zamiarze użycia nieruchomości lub jej części na cel inny niż określony jako cel wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie Zarząd Województwa [...] nie dopełnił powyższego obowiązku i w 2007 r. zbył, w trybie bezprzetargowym na rzecz osób fizycznych, nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Przy czym w postępowaniu o zwrot nieruchomości nie podjęto próby wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i tym samym rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem art. 7, 8 oraz 9 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Wojewoda [...] wyjaśnił, że aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1975 r. Rep. [...], A. D. zbył w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w O. przy ulicy [...], która weszła w skład terenu, na którym została zlokalizowana budowa ulicy [...] (obecnie [...]). Spadkobiercy A. D. A. G. i M. L. wystąpili z wnioskami z dnia 13 października 2008 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na jej zbędność na cel wywłaszczenia. Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej w projekcie podziału nr ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha oraz odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawców części nieruchomości nr [...], która weszła w skład działek oznaczonych obecnie nr: [...]. Powyższą decyzję uchylił Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia ze względu na naruszenie przepisów proceduralnych. W ponownym postępowaniu Starosta [...] zgodnie z zaleceniem Wojewody [....] umożliwił stronom zapoznanie i wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszenie ewentualnych żądań stosownie do wezwania z dnia [...] listopada 2010 r. Przeprowadził również oględziny nieruchomości podczas wizji w dniu [...] listopada 2010 r. z udziałem stron postępowania. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu [...] lutego 2009 r. M. L. oświadczył, że żądanie zwrotu dotyczy całej wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej wówczas nr [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ powołał treść art. 136 ust. 3, art. 137 oraz 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.) i wskazał, że z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczona w projekcie podziału nr [...] o powierzchni [...] ha, nie została wykorzystana na cel wykupu. W trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej na gruncie ustalono, że na działce tej urządzono zieleń. Dlatego też organ I instancji orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców wymienionej działki. Ponadto, część wykupionej na Skarb Państwa nieruchomości, oznaczonej obecnie numerami [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha oraz część działek nr [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha zajęte zostały pod budowę ul. [...] (obecnie [...]) oraz pod budowę ulicy [...]. Jednocześnie część nieruchomości, która weszła w skład działki nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowi obecnie własność po 1/2 części B. E. G. oraz B. A. i K. P., na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2007 r. Rep. [...]. To prawo własności ujawnione zostało w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. Organ I instancji odmówił zwrotu wymienionych działek uzasadniając, że w stosunku do działek nr [...] zrealizowano ulicę, zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany. Organ odwoławczy wskazał, że dwie pierwsze z wymienionych działek zajęte zostały pod realizację ulicy [...], a nie jak określono w celu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, pod ulicę [...] (obecnie ul. [...]). Jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczna na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobą fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Wykładnia systemowa art. 136 ust. 3 powołanej ustawy, uwzględniająca ograniczenie obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, która wynika z art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Stosownie zaś do przepisu art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) zarówno ulica [...], jak i ul. [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami publicznymi zaliczonymi do kategorii dróg powiatowych (przed tą datą zaliczonymi do kategorii dróg wojewódzkich). Organ odwoławczy wyjaśnił także, że przedmiotem zwrotu może być tylko nieruchomość wywłaszczona, która w dniu orzekania o zwrocie stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, dlatego też działka nr [...], z uwagi na to, że stanowi własność osób fizycznych, nie może być przedmiotem zwrotu na rzecz spadkobierców byłego właściciela. Stosownie bowiem do utrwalonego orzecznictwa sądowego pomimo wystąpienia przesłanek z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest możliwy w przypadku, gdy w chwili rozpatrywania wniosku o zwrot, przedmiotowa nieruchomość nie jest we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a stanowi własność osób trzecich. W świetle powyższego roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej może być skierowane wyłącznie wobec podmiotu publicznoprawnego, tj. Skarbu Państwa lub wobec jednostki samorządu terytorialnego. Zatem skoro wywłaszczenie nieruchomości jest dopuszczalne tylko na rzecz tych podmiotów, to również zobowiązanie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może obciążać tylko te podmioty. Dla skutecznego orzeczenia o zwrocie nieruchomości istotne jest zatem nie tylko spełnienie ustawowych przesłanek, ale również to, czy podmiotowi publicznoprawnemu nadal przysługuje prawo własności do tej nieruchomości, pozwalające na restytucję poprzedniego stanu prawnego. Przy czym zaniechanie zawiadomienia osób uprawnionych o możliwości żądania przez nich zwrotu nieruchomości wywłaszczonej i zbycie jej na rzecz osób trzecich może skutkować zgłoszeniem przez te osoby roszczenia o odszkodowanie, jeżeli nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia i jej zbycie zniweczyło możliwość zwrotu nieruchomości. Roszczenie to może być dochodzone przez sądem cywilnym, a jego skuteczność zależy od wykazania zaistnienia szkody w postaci braku możliwości odzyskania nieruchomości skutkiem dokonanego przez podmiot publicznoprawny zbycia nieruchomości na inny cel niż cel wywłaszczenia, z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o możliwości zwrotu tej nieruchomości, określonego w art. 136 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. W świetle powyższego nie jest możliwe prowadzenie postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości zbycia części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz osób trzecich, bowiem roszczenie strony może być dochodzone jedynie przed sądem cywilnym. Organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniu strony decyzja pierwszoinstancyjna została podjęta zgodnie z wymogiem zarówno prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej. Strona brała udział w postępowaniu i na każdym jego etapie miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów i ustaleń. Natomiast przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzony materiał dowodowy umożliwił dokonanie oceny w zakresie możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stosownie do wymogu ustawowego. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. L., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi zarzucił zaskarżonej w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] decyzji naruszenie: - art. 7 kpa poprzez tolerowanie działań naruszających prawo i niepodejmowanie czynności w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem, - art. 8 kpa przez niepodjęcie działań w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, które pogłębiły zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności niepodjęcie działań w celu przywrócenia własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, - art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez nierozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego poprzez wystąpienie do właściwego sądu w celu stwierdzenia ważności umowy przenoszącej własność nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania, - art. 183 § 2 w związku z art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu, pomimo wyraźnego wniosku strony postępowania wskazującego na niezgodne z prawem działania polegające na użyciu nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, - art. 136 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez użycie części wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez zawiadomienia następców prawnych poprzedniego właściciela o takim zamiarze i niepoinformowaniu ich o możliwości zwrotu nieruchomości, - art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez nieorzeczenie o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w tym artykule. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.). Niesporny w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że nabycie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w celu budowy ulicy. Wnioskami z dnia 13 października 2008 r. A. G. i M. L. wystąpili o zwrot przejętej nieruchomości wskazując, że nie został zrealizowany cel, na jaki nieruchomość ta została przejęta. Podkreślić należy, że jak wynika z treści złożonej skargi w rozpatrywanej sprawie skarżący kwestionują jedynie odmowę zwrotu wnioskodawcom działki nr [...], która została przez Zarząd Województwa [...] zbyta w trybie bezprzetargowym na rzecz osób fizycznych i stanowi obecnie własność B. G. oraz B. i K. P., na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2007 r. Rep. [...]. W pozostałym natomiast zakresie dotyczącym działek o nr: [...] o powierzchni [...] ha, która podlega zwrotowi oraz nr [...], których zwrotu organy odmówiły, zaskarżona decyzja nie jest sporna, a treść rozstrzygnięcia nie jest przez skarżących kwestionowana. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że kwestia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana została przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.). Ponadto art. 216 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Zgodnie zatem z treścią art. 136 ust. 3 powołanej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują natomiast przepisy art. 137 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych sporna nieruchomość została odpłatnie zbyta (sprzedana) na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2007 r. Rep. [...] na rzecz osób fizycznych i stanowi obecnie własność B. G. oraz B. i K. P. W ocenie Sądu fakt sprzedaży spornej nieruchomości i to jeszcze przed złożeniem wniosku o zwrot, jest negatywną przesłanką uniemożliwiającą realizację roszczeń skarżących o zwrot przedmiotowej nieruchomości na skutek odpłatnego wyzbycia się w całości przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego całości posiadanego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Sprzedaż spornej nieruchomości oznacza bowiem, że obecnie ani Skarbowi Państwa, ani żadnej jednostce samorządu terytorialnego nie przysługują do tej nieruchomości jakiekolwiek prawa prawnorzeczowe. Jest to zatem sytuacja odmienna od tej, w której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego na mocy aktu notarialnego ustanowiła jedynie na konkretnej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego, sama przy tym zachowując prawo własności takiej nieruchomości, czyli jest pozbawiona jedynie władztwa nad nieruchomością. W rozpatrywanej sprawie w drodze odpłatnej czynności prawnej jednostka samorządu terytorialnego wyzbyła się całości posiadanych praw do spornej nieruchomości na rzecz osób fizycznych (wszelkich praw a nie tylko władztwa) i obecnie organ administracji publicznej nie ma żadnych środków prawnych do "odwrócenia" tego stanu prawnego. Organ administracji publicznej nie był stroną przedmiotowego aktu notarialnego, nie przysługuje mu zatem żadne prawo do podważania jego prawidłowości, w szczególności że musiałoby to nastąpić na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W tej sytuacji za całkowicie niezasadne Sąd uznał postawione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8 i 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niepodjęcie przez organy orzekające w przedstawionej sprawie działań w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, w celu przywrócenia sprzedanego prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, poprzez wystąpienie do właściwego sądu w celu stwierdzenia ważności umowy odpłatnie przenoszącej własność nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Zdaniem Sądu organy rozpatrujące sprawę prawidłowo orzekły, że skoro jeszcze przed złożeniem wniosku o zwrot przejętej nieruchomości, na mocy pozostającego w obrocie prawnym aktu notarialnego sporna nieruchomość stała się własnością osób fizycznych, to obecnie brak jest podstaw prawnych do jej zwrotu przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że w tym stanie rzeczy, jeśli nawet istniałyby pozytywne przesłanki do zwrotu, to i tak zwrot taki nie mógłby być dokonany. W przypadku sprzedaży nieruchomości wywłaszczonej, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie notarialnym) został zrealizowany. Sprzedaż nieruchomości osobie fizycznej stanowi bowiem negatywną przeszkodę do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, dlatego też wystąpienie takiej przesłanki wystarcza do rozstrzygnięcia sprawy, bez potrzeby badania przesłanek zbędności na cel wywłaszczenia, wymienionych w art. 137 powołanej ustawy (wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 128/10, publ. LEX nr 674264, wyrok WSA w Warszawie z 17 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 614/08, publ. LEX nr 566677). Nie może również odnieść skutku zarzut dotyczący naruszenia art. 183 § 2 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu, pomimo wyraźnego wniosku strony postępowania wskazującego na niezgodne z prawem działania polegające na użyciu nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny. Przewidziany w art. 183 § 2 kpa obowiązek organu zawiadomienia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu ograniczony jest do przypadku wystąpienia potrzeby udziału prokuratora w postępowaniu administracyjnym. Ocena takiej potrzeby należy wyłącznie do organu administracji publicznej ("gdy uzna udział prokuratora (...) za potrzebny"). Oznacza to, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku na wniosek strony zawiadomienia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu. Może to zrobić, jeśli sam uzna, że udział prokuratora w konkretnym postępowaniu jest potrzebny. Oznacza to, że do organu administracji publicznej należy zatem rozstrzygnięcie, czy i w jakim stadium postępowania zawiadomić prokuratora o tym, że jego udział jest potrzebny. Niezawiadomienie zatem przez organ prowadzący postępowanie prokuratora o toczącym się postępowaniu nie może być zatem skuteczną podstawą wniesienia skargi, w szczególności że podmiot zainteresowany może sam zwrócić się do prokuratora o wzięcie udziału w postępowaniu administracyjnym. Niezależnie od zarzutów skargi Sąd uznał również, że prawidłowo organy administracyjne ustaliły, że przeszkodą w rozpatrywaniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest fakt zrealizowania na przedmiotowych działkach drogi publicznej (ulicy). W niniejszej sprawie istotne znaczenie mają wyłącznie przedstawione i omówione powyżej okoliczności rozpatrywanej sprawy. Stąd też nie są zasadne, w ocenie Sądu, pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy czy też powierzchowne jej zbadanie. Podsumowując Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany prawidłowo. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organ przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło