II SA/Bk 402/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-10-25
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk, spowodowana kontaktem z jonami niklu obecnymi w środowisku pracy, może zostać uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli podobne reakcje alergiczne mogą być wywołane czynnikami pozazawodowymi, takimi jak biżuteria?Ratio decidendi
Choroba zawodowa jest definiowana jako choroba wymieniona w wykazie, która w wyniku oceny warunków pracy może być z wysokim prawdopodobieństwem spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy. Występowanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, który jest szkodliwy dla pracownika ze względu na jego indywidualną wrażliwość, jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej. Nakładanie się przyczyn zawodowych i pozazawodowych nie wyklucza możliwości stwierdzenia choroby zawodowej, a organ nie ma obowiązku poszukiwania pozazawodowych przyczyn schorzenia.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mleczarska "M." zaskarżyła decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u T. G. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk. Spółdzielnia zarzuciła organom brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, pominięcie istotnych badań (np. zawartości niklu w paznokciach) oraz bezpodstawne przyjęcie związku przyczynowego między pracą a chorobą, ignorując możliwość wystąpienia alergii z przyczyn pozazawodowych. Spółdzielnia kwestionowała również, że stal nierdzewna zawierająca nikiel jest czynnikiem specyficznym dla jej zakładu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mleczarskiej "M." w G. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Państwowy Wojewódzki Inspektor S. w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2011r. nr .[...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mleczarskiej "M." w G. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...].03.2011 r. nr [...] o stwierdzeniu u T. G. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia[...].05.2008r. stwierdził u T. G. chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienioną w poz. 18.1. wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu podał, że Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] .04.2008r. o rozpoznaniu u Pani T. G. choroby zawodowej -zawodowego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk z uzasadnieniem, iż "pacjentka w okresie 08.09.1986-31.10.2007 pracowała jako pomocnik mleczarski w dziale proszkowni w Zakładzie Produkcji Mleczarskiej w Z. SM "M.". W czasie zatrudnienia miała kontakt z niklowanymi przedmiotami, częściami maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji wyrobów mleczarskich oraz wodą i środkami myjąco-dezynfekcyjnymi. Wykonane w 2006r. oraz 2007r. testy naskórkowe wykazały uczulenie na siarczan niklowy i chlorek kobaltu. Po dokładnym przeanalizowaniu narażenia zawodowego, wywiadu, przebiegu choroby oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań alergologicznych i konsultacji w NZOZ "S." w B. ustalono, że istnieją wystarczające podstawy do rozpoznania zawodowej choroby skóry.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółdzielnia Mleczarska "M. " w G., wnosząc o jej zmianę przez odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z[...].06.2008r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z [...].10.2008r. nie stwierdził u T. G. choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk.
Na skutek odwołania T. G. od powyższej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z [...].12.2008r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i pismem z dnia 05.02.2009r. zwrócił się do PWOMP w B. z prośbą o skierowanie Pani T. G. na dodatkową konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., jako jednostki diagnostyczno-orzeczniczej II stopnia. W dniach 15-20.03.2009r. T. G. została poddana stosowym badaniom. Na ich podstawie Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddział Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u T. G. choroby zawodowej z uzasadnieniem, iż "pacjentka w trakcie pracy w ZPM w Z. SM M. miała kontakt ze środkami odkażającymi, mlekiem w proszku, w pracy okresowo stosowała rękawiczki ochronne, w tym również lateksowe. Z dochodzenia epidemiologicznego wynika, iż w trakcie pracy badana nie była narażona na kontakt z przedmiotami zawierającymi siarczan niklu i chlorek kobaltu. W trakcie hospitalizacji w Klinice IMP przedmiotowym badaniem dermatologicznym nie stwierdzono zmian chorobowych na skórze. Wyniki testów naskórkowych wskazują na uczulenie na metale: nikiel, kobalt, pallad i balsam peruwiański. Skórne testy punktowe ze środkami odkażającymi i mlekiem były ujemne. Również diagnostyka w kierunku uczulenia na lateks dała wynik ujemny. Z uwagi na fakt, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w decyzji nr [...] z dnia [...].10.2008r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie potwierdził narażenia zawodowego badanej na nikiel, a wykonana w IMP diagnostyka w kierunku uczulenia na środki odkażające wypadła ujemnie, Instytut nie znalazł podstaw do orzekania o zawodowej etiologii choroby skóry.
PPIS w Z. decyzją nr [...] z 30.04.2009r. nie stwierdził u T. G. choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk.
Powyższą decyzję zaskarżyła Pani T. G., a organ II instancji decyzją nr [...] z [...].07.2009r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawą do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pismem z dnia 13.07.2009r. PPIS w Z. zwrócił się do PWOMP w B. z prośbą o dodatkową konsultację oraz ponowne badanie, w sprawie choroby zawodowej Pani T. G.
Klinika Chorób Zawodowych IMP w Ł. w piśmie z 02.11.2009r. poinformowała, że po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji oraz uwzględnieniu nowych okoliczności dotyczących narażenia zawodowego Pani T. G., w tym potwierdzenia styczności w środowisku pracy z urządzeniami ze stali kwasoodpornej, zawierającej w składzie nikiel, uznaje, iż istnieją podstawy do orzekania o zawodowej etiologii choroby skóry pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk p. 18.1 wykazu chorób zawodowych.
W dniu [...].11.2009r. PPIS w Z. decyzją nr [... stwierdził u Pani T. G. chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk, wymienioną w pozycji 18.1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych.
Pismem z dnia 14.12.2009 r. Spółdzielnia Mleczarska wniosła odwołanie od ww. decyzji.
P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...].01.2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej mierze. Organ odwoławczy uznał, że skoro w toku postępowania strona w dniu 27.07.2009r. złożyła pismo, w którym wnosi o wyjaśnienie dodatkowych kwestii, mogących mieć wpływ na wynik postępowania, to organ jest zobligowany do podjęcia wszelkich czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Jeśli z kolei na podstawie materiału dowodowego organ uznałby, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, zobowiązany jest - zgodnie z art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego - wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - czego nie uczynił, a co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na lakoniczność opinii wydanej w dniu 02.11.2009r. przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., która de facto nie zawiera uzasadnienia swego stanowiska. Tymczasem organ I instancji zobowiązany był skontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wymagające wiadomości specjalnych, i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywująco uzasadniona.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła T. G. wnosząc o "podtrzymanie" decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt II SA/Bk 110/10) oddalił skargę T. G., stwierdzając, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd podkreślił, że organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do treści pisma Spółdzielni z dnia 27.07.2009r. i nie wyjaśnił: czy istnieją metody pozwalające odróżnić zawodową ekspozycję na alergen od uczuleń powstałych przy kontakcie z biżuterią (Spółdzielnia wskazywała na badanie zawartości niklu w paznokciach, bez którego przeprowadzenia nie można odróżnić przyczyn alergii); co jest dokładnie alergenem w przypadku Pani G. (wyłącznie siarczan niklawy, który nie występuje w Spółdzielni czy również nikiel w postaci metalicznej?); czy w konkretnych warunkach pracy Pani G. kontakty ze stalą kwasoodporną wywołałyby alergię bez innych czynników (sztucznej biżuterii, wchłaniania niklu wraz z pokarmem). Organ I instancji w żaden też sposób nie wskazał, czemu te kwestie są jego zdaniem nieistotne i można odstąpić od ich wyjaśnienia. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował Spółdzielni o zakończeniu postępowania dowodowego, ani nie umożliwił odniesienia się do przeprowadzonych dowodów czy też złożenia wyjaśnień lub wniosków, przez co naruszył prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a jest o tyle istotny, iż przed wydaniem decyzji w sprawie do organu I instancji wpłynęła opinia Instytutu Medycyny Pracy Ł., której Spółdzielnia nie zna, i która, jak się wydaje, przesądziła o stwierdzeniu przez organ I instancji u Skarżącej choroby zawodowej. W ocenie Sądu decyzja organu I instancji jest też uboga w argumentację. Biorąc zaś pod uwagę, że w aktach administracyjnych są sprzeczne względem siebie opinie jednostek orzeczniczych organ I instancji powinien wyjaśnić, dlaczego uznał za przekonującą ostatnią opinię z 2 listopada 2009 r. Zarzut braku właściwego uzasadnienia decyzji organu I instancji jest tym bardziej zasadny, że Spółdzielnia kwestionuje okoliczność kontaktu Skarżącej z siarczanem niklawy i innymi alergenami. Skoro postępowanie administracyjne wymaga przeprowadzenia wyjaśnień w znacznej części, to organ odwoławczy zasadnie, w ocenie Sądu wydał decyzję kasacyjną.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. ponownie stwierdził u T. G. chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk, wymienioną w pozycji 18.1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółdzielnia Mleczarska
M." wnosząc o zmianę decyzji przez odmowę stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie Spółdzielni organ I instancji nie dokonał żadnej oceny warunków pracy, nie wyjaśnił sprawy, poprzestając jedynie na przywołaniu opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia
[...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania łącznie z przytoczeniem treści wydawanych w sprawie opinii, ze szczególnym uwzględnieniem stanowiska Instytutu Medycyny Pracy Ł/ z dnia 25 stycznia 2011r., który stwierdził, że 1) czynnikiem uczulającym w przypadku alergii kontaktowej na nikiel są jony niklu, uwalniane z różnych związków niklu, 2) częstotliwość i czas narażenia poprzedzające wystąpienie uczulenia mogą być różne w zależności od indywidualnych predyspozycji, 3) występowanie danego alergenu zarówno w środowisku zawodowym jak i pozazawodowym nie wyklucza możliwości powstania alergii spowodowanej warunkami pracy. Na podstawie powyższych opinii organ stwierdził, że T. G. pracując w Spółdzielni Mleczarskiej miała kontakt z czynnikiem alergizującym (jony niklu), wykonując prace porządkowe w postaci mycia maszyn i urządzeń z zastosowaniem różnych środków chemicznych, maszyny i urządzenia zawierają nikiel, co potwierdziła dokumentacja techniczno – ruchowa linii technologicznej. Ponadto u badanej w czasie pracy w Spółdzielni występowały zmiany skórne o charakterze kontaktowego zapalenia skóry rak, co potwierdza dokumentacja medyczna dostarczona do lekarzy orzeczników, a badana jest uczulona na metale, co potwierdza dokumentacja medyczna. Twierdzenie zaś przez odwołującego, że takie same reakcje mogła mieć strona w związku z noszeniem biżuterii zawierającej nikiel bądź noszeniem paska z klamrą zawierającą nikiel, nie ma istotnego wpływu, albowiem organ nie musi szukać innych pozazawodowych przyczyn schorzenia. Ponadto, co podkreślił organ odwoławczy, nakładanie się przyczyn zawodowych i niezawodowych nie wyklucza możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. W konkluzji podano, że schorzenie stwierdzone podczas badań T. G. w Poradni Chorób Zawodowych PWOMP w B. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., wystarcza do uznania choroby zawodowej, bowiem zgodnie z art. 2351 kodeksu pracy (...) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem" zawodowym.
Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła Spółdzielnia Mleczarska "M." zarzucając jej naruszenie:
- art. 77 § 1 kpa poprzez: brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oparcie się na domniemaniu nie mającym podstawy prawnej i przyjęcie, że nakładanie się zawodowych i pozazawodowych przyczyn choroby nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia,
- art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie badania zawartości niklu w paznokciach T. G., które to badanie pozwoliłoby odróżnić przyczyny schorzenia;
- art. 77 § 1 kpa i § 8 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. przez bezpodstawne przyjęcie, że organy administracji wydają decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i są związane jego treścią;
- art. 77 § 4 kpa poprzez pomięcie znanego powszechnie faktu, że stal nierdzewna zwierającą nikiel występuje powszechnie i nie jest czynnikiem specyficznym występującym w zakładzie skarżącego;
- art. 2351 kodeksu pracy przez bezpodstawne przyjęcie, że istnieje domniemanie, iż choroba wskazana w wykazie chorób zawodowych w przypadku, gdy w pracy istnieją czynniki, które mogłyby ją wywołać pozostaje w związku przyczynowym z pracą.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż w obowiązującym stanie prawnym definicja choroby zawodowej ujęta została w art. 235 ¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r., a więc znajdował zastosowanie również na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² powołanej ustawy).
Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869), cytowane dalej jako: rozporządzenie. Zastąpiło ono wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów, regulujące materię związaną z orzekaniem w przedmiocie choroby zawodowej, z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.
Mając powyższe na uwadze podać należy, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy (tak też: WSA w Białymstoku w wyroku z 9 czerwca 2011r., II SA/Bk 252/11).
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wskazanych w tym rozporządzeniu. Przepis art. 9 ust. 2 wymienia jednostki orzecznicze I stopnia i wskazuje, że są nimi: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych), poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych, jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Natomiast ust. 3 stanowi, że jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy.
Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia ocena narażenia zawodowego jest przeprowadzana trzykrotnie w toku postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie (pkt 1), w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 (pkt 2) i w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny (pkt 3). Każdy z podmiotów dokonujących oceny narażenia zawodowego powinien szczegółowo odnieść się do elementów charakteryzujących środowisko pracy ubiegającego się o stwierdzenie choroby zawodowej pod kątem występowania czynników narażających. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przewiduje, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zgodnie natomiast z §11 ust. 1 rozporządzenia do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne". Przepis ten ma zastosowanie w sprawie, zatem czynności dokonane w toku postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. pozostają skuteczne.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy odnotować należy, że organy w toku postępowania należycie zebrały materiał dowodowy i dokonały jego całościowej oceny. W przedmiotowym postępowaniu (wszczętym w 2007 roku) zostały wydane orzeczenia lekarskie zarówno przez jednostkę orzeczniczą I stopnia - Poradnię Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w dniu 15 kwietnia 2008 r. nr [...] oraz przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy Kliniki Chorób Zawodowych w Ł. w dniu [...] stycznia 2011r. Z obu tych orzeczeń wynika bezspornie, że u T. G. rozpoznano jednostkę chorobową w postaci - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk, wymienioną pod poz. 18.1 w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie obu jednostek są spójne i jednoznaczne, a ich uzasadnienie nie budzi wątpliwości.
Przechodząc do rozważań o charakterze merytorycznym wskazać należy, iż choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Bez wątpienia choroba alergicznego kontaktowego zapalenia skóry jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, stąd też obowiązkiem organu było ustalenie, czy T. G. pracowała w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, oraz czy występująca u niej choroba mogła być spowodowana tymi czynnikami. W świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego - znajdującego pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym - nie powinna budzić wątpliwości, ani okoliczność występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia (narażenia na kontakt z czynnikiem alergizującym - jony niklu), ani też okoliczność, że właśnie te czynniki spowodowały wystąpienie u skarżącej choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk. Istotne jest, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, że spełnienia przesłanki z art. 2351 Kodeksu pracy wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Podsumowując, skoro T. G. zachorowała na chorobę zawodową, wymienioną w wykazie chorób zawodowych i przyczyną tego zachorowania było działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, co jednoznacznie potwierdziły orzeczenia lekarskie, to organy inspekcji sanitarnej, nie miały innego wyjścia jak tylko stwierdzić u T. G. chorobę zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry rąk.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy jednocześnie wyjaśnić, że organy inspekcji sanitarnej, ani też jednostki orzecznicze nie mają obowiązku wskazania, jakie przyczyny poza zawodowe spowodowały dane schorzenie. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 grudnia 2008r. (II OSK 1139/08) i Skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni się z nim zgadza. Twierdzenie zaś przez skarżącego, że taką samą reakcje alergiczną mogła mieć strona w związku z noszeniem biżuterii zawierającej nikiel bądź noszeniem paska z klamrą zawierającą nikiel, nie ma – w ocenie Sądu - istotnego wpływu, albowiem, jak podkreślono wyżej, organ nie musi szukać innych pozazawodowych przyczyn schorzenia. Z podanych względów organ nie miał obowiązku przeprowadzania dodatkowego, wnioskowanego przez skarżącego, badania zawartości niklu w paznokciach T. G..
Tym bardziej, że nakładanie się przyczyn zawodowych i niezawodowych nie wyklucza możliwości stwierdzenia choroby zawodowej.
Konkludując należy stwierdzić, że zgromadzony w przedmiotowe sprawie materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u T. G.. Organy zgodnie zaś z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, dokonały jego wszechstronnej oceny i na jego podstawie wyciągnęły trafne wnioski.
W tym stanie rzeczy, rozstrzygając w granicach przedmiotowej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło