II SA/Sz 294/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u H. D. choroby zawodowej – [...]. Powyższa decyzja została doręczona H. D. w dniu 3 marca 2010r. W dniu 20 stycznia 2011 r. H. D. wniósł odwołanie od wyżej wskazanej decyzji, kwestionując merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , działając na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 12 ust. 2 oraz art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], odmówił H. D. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z art. 58 Kpa w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (§1). Wniosek ten winien być złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony jest termin (§ 2). Odwołanie H. D., jak zauważył organ odwoławczy, nie zawierało jakiejkolwiek treści, z której można wywnioskować, że jednocześnie z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności złożenia odwołania, czyli dopełniła obowiązku o jakim mowa w art. 58 § 2 Kpa. Z powyższego powodu,Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odmówił H. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ zauważył również, że strona nie uprawdopodobniła,iż uchybienie przedmiotowego terminu nastąpiło bez jej winy. Na powyższe postanowienie H. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z powodu niezgodności z prawem tego rozstrzygnięcia i wniósł o jego weryfikację. Do skargi dołączona została kopia szpitalnej karty informacyjnej, wydana w dniu [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że rozpatrując sprawę wziął pod uwagę treść art. 58 § 1 Kpa. Dołączona do skargi kserokopia karty informacyjnej ze szpitala, w ocenie organu, nie może stanowić uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej - P.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie Sądu granicami skargi oznacza między innymi obowiązek dostrzeżenia i uwzględnienia przez Sąd wszystkich naruszeń prawa nawet, jeśli nie były one przedmiotem zarzutu skargi. Stosownie zaś do treści art. 145 § 2 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Taka sytuacja, uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie. Postanowienie to jest dotknięte wadą nieważności, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że wydanie decyzji, postanowienia z rażącym naruszeniem prawa występuje w przypadku naruszenia przy ich wydaniu przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a mimo to organ wydaje rozstrzygnięcie będące jego zaprzeczeniem, a rodzaj występującej przy tym wady cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. W praktyce rażące naruszenie prawa przejawiać się będzie, m.in. na zastosowaniu przepisu prawa w sposób zupełnie sprzeczny z potrzebą i istotą jego stosowania (w całości lub w części), czyli w sposób rażąco niezgodny z jego treścią. Przedmiotowa skarga dotyczy postanowienia organu odwoławczego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z konstrukcji art. 58 Kpa wyłania się jednoznaczny wniosek, że przywrócenie przez organ uchybionego terminu (na podstawie art. 59 § 2 Kpa), może nastąpić wyłącznie na prośbę zainteresowanego. Prośba ta inicjuje odrębne postępowanie, którego przedmiotem jest wyłącznie wniosek o przywrócenie terminu. W tym to zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ z urzędu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem odmowy przywrócenia terminu było – wedle ustaleń Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego – niespełnienie przez skarżącego wymagań określonych w art. 58 § 2 Kpa, w myśl którego prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść (dopełniając jednocześnie czynności i dla której był określony termin) w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Tymczasem z treści odwołania wynika jednoznacznie, że w ogóle nie zawiera ono wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Należy przy tym podkreślić, że wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać złożony w sposób dorozumiany. Jeżeli prośba nie została organowi przedstawiona, to organ nie może przyjąć, że skoro odwołanie zostało wniesione po terminie to intencją strony było zgłoszenie żądania przywrócenia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010r., sygn. akt II GSK 596/09, opublikowany w LEX nr 603140). Ponadto należy zauważyć, że brak wniosku o przywrócenie terminu w piśmie wniesionym z uchybienie terminu, dopełniającym spóźnionej czynności nie jest brakiem formalnym i nie wymaga wezwania przez organ strony do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 961/09, opublikowany w LEX nr 595646). Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została głoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie". Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W przedmiotowej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny winien był rozważyć konieczność zastosowania art. 134 Kpa, w myśl którego organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania wobec stwierdzenia faktu złożenia środka zaskarżenia po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia, przy jednoczesnym braku wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu. Skoro – jak już to zostało wyżej wskazane – brak było w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - wydanie postanowienia w trybie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 Kpa było niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa. Dlatego należało w pkt I wyroku stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Orzeczenie w pkt II sentencji oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a.