II SO/Wa 59/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o wymierzenie Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 12 marca 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia 1. wymierzyć Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywnę w wysokości 3 224, 98 zł (słownie trzy tysiące dwieście dwadzieścia cztery złote i 98/100), 2. zasądzić od Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych na rzecz B. K. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 13 kwietnia 2011 r. B. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie grzywny Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych za nieprzekazanie jego skargi z dnia 12 marca 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 14 marca 2011 r. wniósł za pośrednictwem Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 5 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podniósł, że 15 – dniowy termin na przekazania skargi do Sądu upłynął w dniu 29 marca 2011 r. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie wskazując, że termin do przekazania skargi wynosi, zgodnie z art. 54 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) trzydzieści dni i z zachowaniem tego właśnie terminu w dniu 12 kwietnia 2011 r. skarga B. K. została przekazana wraz z kompletem dokumentów i odpowiedzią na skargę do Sądu. Przedmiotowa skarga została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 142/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 29/11 oddalił wniosek B. K. B. K. oraz Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 594/11 odrzucił zażalenie Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych oraz uwzględniając zażalenie B. K. uchylił wskazane wyżej postanowienie z dnia 6 czerwca 2011 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione – organ przekazał skargę po upływie ustawowego terminu, a skarżący złożył stosowny wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że skoro z ustaleń Sądu I instancji wynika, że skarga B. K. wpłynęła do Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w dniu 14 marca 2011 r., a w ciągu 15 dni od jej otrzymania organ nieprzekazał jej Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to nie może ulegać wątpliwości, że ciążącego na nim na podstawie art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku nie wykonał. W tej sytuacji wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był zasadny, bowiem w sprawie wystąpiła przesłanka uchybienia terminu do przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd wskazał także powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2), że funkcja dyscyplinująca polegająca na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy aktualizuje się wtedy, gdy organ nie dopełnił w terminie tej czynności. Wówczas też występuje dodatkowo funkcja represyjna. Natomiast w przypadku, gdy wprawdzie omawiane obowiązki zostały przez organ wykonane, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Poza wskazanymi wyżej dwoma funkcjami wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 ustawy wymierzenie takiej grzywny pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, bowiem wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Natomiast okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ustawy. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. W piśmie procesowym z dnia 22 września 2011 r. B. K. zwrócił się do Sądu o zasądzenie koszów postępowania za obie instancji, informując, że wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego zawarł w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. W piśmie procesowym z dnia 6 października 2011 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku, wskazując m. in. na błędną interpretację art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 594/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2), że funkcja dyscyplinująca polegająca na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy aktualizuje się wtedy, gdy organ nie dopełnił w terminie tej czynności. Wówczas też występuje dodatkowo funkcja represyjna. Natomiast w przypadku, gdy wprawdzie omawiane obowiązki zostały przez organ wykonane, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Poza wskazanymi wyżej dwoma funkcjami wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 ustawy wymierzenie takiej grzywny pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W tej sytuacji mając na uwadze, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może mieć także charakter represyjny, stwierdzić należy, że wniosek B. K. o wymierzenie grzywny Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi B. K. z dnia 14 marca 2011 r. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 5 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 142/11. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 14 marca 2011 r. Do Sądu skarga została przekazana w dniu 12 kwietnia 2011 r. Termin na przekazanie przedmiotowej skargi upływał zaś, stosownie do treści art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu 29 marca 2011 r. Termin na przekazanie skargi do Sądu został więc w tym przypadku przekroczony o 14 dni. Ponadto, w ocenie Sądu, okoliczności wskazywane przez organ w odpowiedzi na skargę jako przyczyny uchybienia terminu do jej przekazania nie powodują, że opóźnienie to można uznać za usprawiedliwione. Organ bowiem błędnie przyjął, że przekazanie skargi powinno nastąpić w tym przypadku w terminie określonym w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jak już wskazano wyżej w tym przypadku zastosowanie miał przepis zawarty w art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę winno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek B. K. za uzasadniony i nałożył na Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywnę w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2009 r., które według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r. (M. P. z 2011 r. Nr 11, poz. 120) wynosiło 3 224, 98 zł. Wymierzając grzywnę w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił okoliczność wykonania obowiązku ciążącego na organie, tj. przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Wysokość grzywny jest w ocenie Sądu również adekwatna do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy. Jednocześnie należy wyjaśnić, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku B. K. o zasądzenia przez Sąd od organu kosztów postępowania zażaleniowego, jakie poniósł on w związku z wniesieniem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r.