I SA/Rz 584/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-03
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług może zostać utrzymana w mocy, gdy pełnomocnictwo udzielone przedstawicielowi pośredniemu nie ma charakteru pełnomocnictwa pośredniego skutkującego solidarnością odpowiedzialności za dług celny?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że solidarność odpowiedzialności za dług celny między przedstawicielem pośrednim a importerem musi wynikać z jednoznacznego przepisu prawa. W sprawie tej nie wykazano, aby pełnomocnictwo udzielone skarżącej miało charakter pełnomocnictwa pośredniego skutkującego solidarnością. Wobec naruszenia prawa procesowego i materialnego sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł o wstrzymaniu ich wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
A.S., prowadząca działalność gospodarczą jako przedstawiciel pośredni M.S., złożyła zgłoszenie celne dotyczące importu używanego i uszkodzonego samochodu marki VOLVO XC9, określając wartość celną pojazdu na kwotę 17 697 PLN. Organ celny wszczął postępowanie wyjaśniające co do prawidłowej wartości celnej i na tej podstawie ustalił wartość zastępczą na kwotę 66 171 PLN, co skutkowało zwiększeniem należności podatkowych, w tym podatku od towarów i usług do kwoty 18 191 zł oraz powstaniem zaległości w wysokości 13 276 zł. Decyzje organów celnych utrzymały tę kwotę, co skarżąca kwestionowała, podnosząc zarzuty dotyczące charakteru udzielonego pełnomocnictwa i odpowiedzialności za dług celny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 2817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej ] na rzecz skarżącej A. S. kwotę 2817 (słownie: dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania A.S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2011r. [...] w której określono kwotę podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 18 191 zł. oraz stwierdzono powstanie zaległości w tym podatku w kwocie 13 276 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy podały art. 5 ust 1 pkt 3, art.17 ust 1 pkt 1, art. 19 ust 7, art. 29 ust 13, art. 33 ust 2, art. 37 ust 1,2, art. 38 ust 1, art. 41 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. NT 54 poz. 535 ze zm.).
Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż w dniu 23 października 2008r. A.S. prowadząca działalność gospodarczą, jako przedstawiciel pośredni M.S. złożyła zgłoszenie celne nr [...] - wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używany i uszkodzony samochód osobowy marki VOLVO XC9, numer nadwozia [...], poj. 3192 cm3, rodź. paliwa - benzyna, rok produkcji 2008 r. sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, określając wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 17 697 PLN, przy przyjęciu za jej podstawę wartość transakcyjną towaru w wysokości 6 900 USD, wynikającą z faktury z dnia 11 sierpnia 2008r.
Tak określona wartość stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należnego cła w wysokości 1770 zł., podatku akcyzowego w wysokości 2 675 zł. oraz podatku od towarów i usług w wysokości 4 915zł.
Na skutek podjętych wątpliwości co do faktycznej wartości celnej importowanego towaru wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu tego pojazdu, oraz równolegle postępowania w sprawie określenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu tego importu.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...].03.2011r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, ustalił w sposób zastępczy wartość celną importowanego samochodu na kwotę 66 171zł. oraz określił kwotę należnego cła w wysokości 6 617 zł.
W związku ze zmianą wartości celnej towaru, zmianie uległa także wysokość podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Opisaną na wstępie decyzją Naczelnik Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2011r. [...] określił podatnikom - A.S. oraz M.J. kwotę podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 18 191 zł. oraz stwierdzono powstanie zaległości w tym podatku w kwocie 13 276 zł.
Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Dyrektor Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2011r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca A.S. podniosła przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów art. 235 w zw. z art. 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej Op. oraz naruszenie art. 68 oraz art. 5 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn.19.10.1992r. ze zm.) - zwanego dalej WKC, w zw. z art. 137 ust 1 Op. oraz naruszenie art. 5, 201, 209 ust.3, 213 w związku z art. 65 WKC oraz art. 73 ust 1 ustawy - Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 622) i art. 137 § 4 Op. w związku z art. 65 § 1 kodeksu cywilnego i art. 17 ust 1 pkt 1 i art. 38 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz. 535).
Podniosła przede wszystkim, że udzielone jej pełnomocnictwo do reprezentowania M.S. nie miało charakteru pełnomocnictwa pośredniego, które skutkowałoby zobowiązaniem skarżącej do pokrycia należności podatkowo-celnych za składającego zgłoszenie celne nr [...] M.S.
Uzasadniła, iż pełnomocnictwo udzielone agencji celnej w trybie art. 5 WKC należy oceniać zgodnie z art. 136 i 137 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa cywilnego. O zakresie zaś i rodzaju udzielonego pełnomocnictwa nie decyduje treść zapisów udzielonego pełnomocnictwa, ale wola stron w tym zakresie. Podkreśliła też, iż nie wiążą jej ani nie wiązały żadne stosunki prawne mogące być podstawą udzielenia pełnomocnictwa pośredniego, oraz powołała na wypracowany w tego rodzaju zgłoszeniach zwyczaj, zgodnie z którym importer korzystający jednorazowo z pomocy agencji celnej udzielna agencji pełnomocnictwa bezpośredniego, zgodnie z którym zgłoszenia celne dokonywane są na rzecz i ryzyko importera. Powołując się dodatkowo na oświadczenie M.J. złożone w dniu 17 stycznia 2011r., oraz wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, zarzuciła iż w niniejszej sprawie błędnie zastosowano przepis art. 201 ust 3 WKC z zw. z 213 WKC uznając skarżącą za stronę postępowania i osobę odpowiedzialną za powstanie długu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję administracyjną w zakresie jej legalności rozumianej jako zgodność tego aktu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze z. zwana dalej p.p.s.a.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, z 2004r. poz. 535 ze zm.), jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, Naczelnik Urzędu Celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Art. 5 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów. Podatnikowi tego podatku zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług są m.in. osoby prawne na których ciąży obowiązek zapłaty cła na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 7 powyższej ustawy obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego, a za podstawę opodatkowania przyjmuje się wartość celną towaru powiększoną o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy - art. 29 ust. 13.
Organ I instancji zajął stanowisko, iż ze względu na solidarną odpowiedzialność dłużników ustaloną w postępowaniu celnym należy przyjąć, że również w zakresie podatku akcyzowego solidarną odpowiedzialność ponoszą przedstawiciele pośredni A.S. i importer M.J. Wcześniej organ I instancji naprowadził, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 powyższej ustawy do poboru należności podatkowych stosuje się odpowiednio przepisy celne dotyczące poboru i wymiaru cła, co może sugerować, iż w tym przepisie upatruje podstawę odpowiedzialności solidarnej w/w osób.
Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Jednakże solidarności nie można domniemywać, a musi ona wynikać z jednoznacznego przepisu prawa.
Cytowany wyżej art. 38 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wydaje się odsyłać do stricte technicznych przepisów celnych odnośnie poboru i wymiaru cła.
Natomiast w art. 15 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług przewidziano odpowiedzialność solidarną ale przedstawiciela podatkowego z podatnikiem za zobowiązania podatkowe.
W przypadku długu celnego odpowiedzialność solidarna przedstawiciela pośredniego i importera wynika jednoznacznie z art. 201 ust. 3 i 213 w.k.c.
Takie też stanowisko zajął WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 15.III.2011r. sygn. akt I SA/Rz 51/11.
Skarga okazała się wiec niezasadna, ale z innych przyczyn niż określiła to skarżąca, wobec czego rozpoznanie zarzutów zawartych w skardze byłaby przedwczesne.
Z uwagi na powyższe, ponieważ organy naruszyły prawo procesowe, jak i materialne, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchyleniu.
W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącej zwrot kwotę 2817zł, na którą składa się: uiszczony wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło