II OSK 1752/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.) del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 17/11 w sprawie ze skargi L.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 17/11, oddalił skargę L. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przedmiotową skargą L. J. zwróciła się o stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...]stycznia 2008 r. nr [...], w przedmiocie warunków zabudowy. Uzasadniając powyższą skargę wskazano, że pismem wniesionym w dniu 24 listopada 2010 r. wnioskodawczyni zwróciła się do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji, lecz pomimo upływu dwóch miesięcy organ nie załatwił sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 23 grudnia 2010 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie zaś [...] stycznia 2011 r. wydano decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Fakt wydania orzeczenia w sprawie przed datą złożenia skargi stanowi ponadto o bezprzedmiotowości rozpatrywania kwestii bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzasadniając motywy ww. rozstrzygnięcia wskazał, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność przez sąd administracyjny wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie Kolegium w dniu 23 grudnia 2010 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie, a w dniu [...] stycznia 2011 r. wydało decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2008 r. Przedmiotowa skarga została złożona w dniu 1 lutego 2011 r., a więc już po rozstrzygnięciu sprawy przez Kolegium. Wydanie decyzji przez organ przed wniesieniem skargi na bezczynność, powoduje, że skarga podlega oddaleniu, bowiem w dniu jej złożenia brak było bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd podkreślił przy tym, że chwilą wydania decyzji, a więc rozstrzygnięcia sprawy, jest data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce 4 lutego 2011 r. Fakt, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie, nie oznacza, iż wcześniej decyzja ta nie istniała. Już z chwilą podpisania decyzji mamy bowiem do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Skargą kasacyjną L. J. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wskazując jako podstawy skargi kasacyjnej: 1) art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym; 2) art. 174 pkt 2 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 oraz art. 151 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nieumorzeniu postępowania i na niezasądzeniu kosztów postępowania. W uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania sądowego oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w kwocie 1397 zł. Skarżąca wskazała, że zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego Naczelny Sąd Administracyjny powinien wziąć pod uwagę duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się dość zawiłą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje tylko na nr decyzji ([...]) nie opatrując jej jakąkolwiek datą. Tym samym twierdzenie Sądu, że została ona wydana w dniu [...] stycznia 2011 r. jest gołosłowne. W decyzji jest tylko mowa o tym, że w ww. dniu organ rozpatrzył sprawę na posiedzeniu niejawnym, choć mógł wskazać dowolną datę bo i tak skarżąca nie ma możliwości zweryfikowania tej okoliczności. Ponadto zdaniem skarżącej, utożsamianie daty posiedzenia, w dodatku niejawnego, z datą wydania orzeczenia, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. Jedynymi wiarygodnymi datami są: data nadania decyzji (02.02.2011 r.) i data jej doręczenia skarżącej (04.02.2011 r.). Obie te daty wskazują na fakt wydania decyzji nie tylko po wniesieniu skargi ale i po jej doręczeniu organowi (skargę doręczono organowi w dniu 02.02.2011 r.). W żaden sposób nie wyjaśniono, dlaczego organ zwlekał z wysłaniem decyzji aż 9 dni. W ocenie skarżącej data posiedzenia niejawnego w dniu [...] stycznia 2011 r. jest datą fikcyjną. Brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu potwierdzającego tę datę. W skardze kasacyjnej podniesiono także, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera informacji o tym, że w zawiadomieniu z dnia 23 grudnia 2010 r. organ błędnie wskazał datę wszczęcia postępowania (w dniu 24 grudnia 2010 r.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest bowiem dzień doręczenia podania organowi, a więc 24 listopada 2010 r. Jest to okoliczność istotna, gdyż sprawa niewymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki. Omawiany wyrok nie zawiera również stanowiska Sądu, w jakim czasie przedmiotowa sprawa winna być załatwiona. Ponadto nie zawarto w nim informacji o dacie nadania decyzji na poczcie. Odnosząc się do drugiego z zarzutów skarżąca wskazała, że po wniesieniu skargi a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, organ, którego działanie objęte było skargą na bezczynność, podjął czynności (w dniu 2 lutego 2011 r.) - tym samym w chwili orzekania przez Sąd zaistniała bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd winien był zatem orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi. Podstawą oddalenia skargi jest bowiem, w myśl art. 151 p.p.s.a., jej bezzasadność, a nie bezprzedmiotowość. Sąd wadliwie zatem oddalił skargę przez co naruszył ww. przepis. Brak orzeczenia o umorzeniu postępowania przed Sądem I instancji wskazuje na wadliwość zaskarżonego orzeczenia poprzez brak zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, należało dokonać kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Odnośnie pierwszego z zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji nie uchybił przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. - uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że znaczną część wywodów uzasadnienia skargi stanowiła argumentacja dotycząca braku wymogu wyczerpania środka zaskarżenia. Sąd I instancji skupił się natomiast na zasadniczym zarzucie niewydania aktu w wymaganym terminie i odniósł się przede wszystkim do tej najistotniejszej kwestii, która miała znaczenie w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie, w dniu wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność, tj. 1 lutego 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie pozostawało w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem w dniu [...] stycznia 2011 r. wydało decyzję po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2008 r. Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej, zmierzające do podważenia okoliczności wydania wnioskowanej decyzji przez Kolegium w dniu [...] stycznia 2011 r. stanowią w istocie polemikę z powyższym stanowiskiem. Nie mogą one jednak odnieść zamierzonego skutku, bowiem z treści ww. decyzji wynika jednoznacznie, iż została ona wydana na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2011 r. Powyższe potwierdza także znajdujący się w aktach sprawy protokół z posiedzenia, na którym wydano przedmiotową decyzję. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy data nadania jak i doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji - istotne było wyłącznie ustalenie daty jej wydania. Z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji, mamy natomiast do czynienia z chwilą jej podpisania (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 2, Zakamycze 2005, str. 687). W razie natomiast wątpliwości co do daty podpisania, jak wypowiedział się już niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, należy przyjąć, że datą tą jest data umieszczona na decyzji (wyrok z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 175/07; wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 2051/09; wyrok z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II OSK 219/10). Zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 oraz art. 151 p.p.s.a. również jest nieuzasadniony. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie był w niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia bowiem do wydania aktu przez organ administracyjny doszło nie po wniesieniu skargi, ale przed wszczęciem postępowania sądowego. Sytuacja procesowa rozpatrywana w niniejszej sprawie nie polega więc na uwzględnieniu skargi na bezczynność w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., które to uwzględnienie skutkuje umorzeniem postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność - oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z taką sytuacją natomiast mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżony wyrok oddalający skargę L. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2008 r. z uwagi na jej wniesienie po wydaniu przez Kolegium wnioskowanej decyzji, odpowiada zatem prawu. W konsekwencji nie doszło także w niniejszej sprawie do naruszenia art. 151 p.p.s.a., na podstawie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał zaskarżony wyrok. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.