III SA/Po 409/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-10-06
Skład orzekający: Barbara Koś, Walentyna Długaszewska, Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieruchomości zajętej pod składowisko odpadów, które nie może być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, organ podatkowy może wymierzyć podatek od nieruchomości według stawek dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy błędnie wykładał przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ograniczając pojęcie względów technicznych do przyczyn niezależnych od podatnika. W rzeczywistości pojęcie to należy rozumieć szeroko, obejmując wszelkie techniczne przeszkody uniemożliwiające korzystanie z nieruchomości zgodnie z prowadzoną działalnością, niezależnie od przyczyny ich powstania. Ponadto organ nie ustalił dostatecznie, czy brak użytkowania nieruchomości wynika z względów technicznych, co stanowiło naruszenie prawa procesowego i materialnego, skutkujące uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Spółka A w C. była posiadaczem nieruchomości zajętej pod składowisko odpadów, które na podstawie decyzji organów ochrony środowiska zostało uznane za niespełniające wymogów technicznych i użytkowanie składowiska zostało wstrzymane. Organ podatkowy wymierzył spółce podatek od nieruchomości za 2008 rok według stawek dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, pomimo braku faktycznego użytkowania nieruchomości z powodu względów technicznych. Spółka zaskarżyła decyzję, kwestionując wykładnię pojęcia względów technicznych i wskazując na trwały charakter niewykorzystywania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2010 r. oraz poprzedzające ją decyzje Burmistrza z dnia 26 listopada 2008 r. i 28 maja 2009 r., zasądził od SKO na rzecz skarżącej Spółki kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje Burmistrza z dnia 26 listopada 2008 r. Nr [...] i z dnia 28 maja 2009 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/M. Kosewska
Decyzją z dnia 26 listopada 2008 r., nr [...] Burmistrz na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 2 i § 3, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 2-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej z dnia 29 października 2007 r. nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 192, poz. 4262) określił spółce A w C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 18 stycznia 2008 r. podatnik złożył deklarację w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok, w której nie wykazał powierzchni gruntów, powierzchni budynków oraz wartości budowli do opodatkowania, a zadeklarowana kwota podatku wynosiła 0 zł. Organ ustalił, że spółka jest posiadaczem gruntów o powierzchni [...] m2, sklasyfikowanych jako tereny przemysłowe, działka nr [...], położona obręb C., stanowiących własność Gminy, w związku z czym organ podatkowy w trybie art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej wezwał spółkę do złożenia korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok. Pomimo wezwania podatnik nie złożył korekty deklaracji ani wniosku o przesunięcie terminu do jej złożenia, w związku z czym organ podatkowy w dniu 22 października 2008 r. wszczął postępowanie podatkowe. Następnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznać należy grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt. III SA/Wa 1411/05 sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on jej posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie spółka jest posiadaczem nieruchomości, w związku z czym organ stwierdził, że jest ona podatnikiem podatku od nieruchomości. Na podstawie informacji z Referatu Ochrony Środowiska ustalił, że aktualnie na teren wysypiska śmieci znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości nie są przyjmowane nowe odpady, jednak – zdaniem organu, nie ma to znaczenia dla sprawy, gdyż powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt. III SA/Wa 966/07 wskazał, że przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Grunty są nadal w posiadaniu spółki, a na terenie wysypiska śmieci dokonuje się sukcesja naturalna – zarastanie wysypiska roślinnością bez ingerencji człowieka. Dlatego w oparciu o ostatnią poprawną deklarację podatnika dotyczącą podatku należnego w 2006 roku, informację z rejestru gruntów oraz wykaz budowli wraz z ich wartością przedstawiony przez stronę, organ dokonał określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2008 w następujący sposób:
- od gruntów związanych z działalnością gospodarczą: [...] m2 x 0,68 zł = [...] zł,
- od budynków związanych z działalnością gospodarczą: [...] m2 x 19,01 zł = [...] zł,
- od budowli: [...] x 2% = [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A w C., działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której grunty zajęte pod składowisko odpadów nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (dalszej aktywnej eksploatacji składowiska) istnieje podstawa do wymagania od spółki zapłaty podatku od nieruchomości od powierzchni gruntów według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której budynki znajdujące się na terenie składowiska odpadów nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (dalszej aktywnej eksploatacji składowiska) istnieje podstawa do wymagania od spółki zapłaty podatku od nieruchomości od powierzchni budynków według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3) i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której budowla składowiska odpadów nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (dalszej aktywnej eksploatacji składowiska) istnieje podstawa do wymagania od spółki w odniesieniu do budowli zapłaty podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu odwołania powołano się na fakt wstrzymania użytkowania składowiska wskutek decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 16 maja 2005 r., nr [...] oraz decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 2005 r., [...], w których uznano, że składowisko odpadów w K. nie spełnia kryteriów określonych w art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach tj. kryteriów "zapewniających właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz zachowanie, wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowych, a także zasad ochrony środowiska, zgodnie z zatwierdzoną instrukcją eksploatacji składowiska odpadów". Skoro zatem składowisko odpadów zostało uznane przez Inspektoraty Ochrony Środowiska za instalację niespełniającą wymagań technicznych, przewidzianych przepisami prawa dla tego typu obiektów, to oczywiste jest – zdaniem odwołującej się spółki, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa dalsza eksploatacja instalacji składowiska, zajętych pod składowisko gruntów jak również znajdujących się na jego terenie budynków, jest obiektywnie niemożliwa. "Niewykorzystanie nieruchomości'' nie ma, wbrew twierdzeniu organu podatkowego, charakteru "przejściowego", lecz trwały, co organ de facto potwierdził, wskazując, że "grunty nadal są w posiadaniu spółki, a na terenie wysypiska śmieci dokonuje się sukcesja naturalna - zarastanie wysypiska roślinnością bez ingerencji człowieka". Ponadto względy techniczne, jeśli wykluczają możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, stanowią o zaistnieniu przesłanki z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli występują przejściowo (wyrok NSA z dnia 26.10.2006 r., sygn. akt II FSK 1159/06). W konsekwencji budowle w ogóle nie podlegają opodatkowaniu, a podatek od budynków i gruntu winien być obliczony z zastosowaniem stawek przewidzianych dla gruntów i budynków pozostałych.
Postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zwróciło sprawę organowi podatkowemu I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji.
Decyzją z dnia 28 maja 2009 r., nr [...] Burmistrz określił spółce wymiar uzupełniający w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawą opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. W decyzji określającej należało więc przyjąć wartość początkową budowli a nie wartość po odpisach amortyzacyjnych. Z tabeli środków trwałych przedstawionej przez stronę organ podatkowy jako budowle przyjął: wiatę, oświetlenie, ogrodzenie, wodociąg oraz ujęcie wodne kw. 2. Drogi dojazdowe wymienione w tabeli środków trwałych zdaniem organu podatkowego nie znajdują się na przedmiotowej działce. Na dokumentacji fotograficznej będącej w posiadaniu organu podatkowego nie widać utwardzonych powierzchni dróg. Ponadto w ewidencji gruntów i budynków na przedmiotowej działce nie ma gruntu sklasyfikowanego jako drogi. W decyzji określającej z dnia 26 listopada 2008 r. należało – zdaniem organu przyjąć wartość inwentarzową budowli wynikającą z tabeli środków trwałych przedłożonych przez stronę, czyli [...] zł, a nie [...] zł. Zatem wymiar uzupełniający podatek od nieruchomości należny za budowle za 2008 rok naliczono w następujący sposób: podatek należny minus podatek wynikający z decyzji określającej z dnia 26 listopada 2008 r. (podatek należny [...] x 2% = [...] zł, podatek wynikający z decyzji określającej - [...] zł, podatek uzupełniający - [...] zł).
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3) i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której budowle znajdujące się w obrębie składowiska odpadów nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (dalszej aktywnej eksploatacji składowiska) istnieje podstawa do wymagania od spółki w odniesieniu do ww. budowli zapłaty podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia 26 listopada 2008 r.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy ww. decyzje.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że bezspornym jest, że spółka jako posiadacz nieruchomości stanowiącej własność gminy była w roku 2008 podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (grunty i budynki nawet niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej także podlegają opodatkowaniu tyle że z zastosowaniem niższych stawek). Jak przyjął organ I instancji w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do uznania gruntów, budynków i budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej decydujące znaczenie ma sam fakt objęcia ich we władanie przez przedsiębiorcę, nie jest natomiast istotne, czy i w jakim zakresie działalność jest faktycznie prowadzona. Spółka A jest przedsiębiorcą, a zatem posiadana przez nią nieruchomość powinna być – zdaniem Kolegium traktowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto Kolegium stwierdziło, że zaprzestanie eksploatacji wysypiska było spowodowane rażącymi naruszeniami przez spółkę wymogów ochrony środowiska (co wynika z uzasadnienia decyzji GIOŚ dot. wstrzymania użytkowania składowiska odpadów), tymczasem w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych pod pojęciem względów technicznych, uniemożliwiających wykorzystywanie określonych przedmiotów opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć okoliczności niezależne od przedsiębiorcy, wywołane przyczynami zewnętrznymi; w żadnym razie nie może tu chodzić o dewastację, skażenia czy inne przypadki wyłączenia nieruchomości ze stanu używalności będące następstwem działań lub zaniedbań samego podatnika. W przypadku zatem, gdy z samej istoty określonej działalności wynika pewna dewastacja terenu (co dotyczy np. górnictwa odkrywkowego czy składowania odpadów) należy przyjąć, że związek z działalnością gospodarczą trwa także po ustaniu efektywnej eksploatacji (np. po wyczerpaniu złóż, zapełnieniu wysypiska bądź zaprzestaniu eksploatacji z innych przyczyn) tak długo, jak długo nieruchomość pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy. Zmiana zasad opodatkowania może nastąpić tylko w wyniku rekultywacji, gdy doprowadzi ona do zmiany geodezyjnej kwalifikacji gruntu, np. na użytki rolne czy ekologiczne, a nieruchomość nie będzie zajmowana na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei wydanie decyzji określającej wymiar uzupełniający zobowiązania podatkowego Kolegium uzasadniło tym, że przyjęta w decyzji z dnia 26 listopada 2008 r. podstawa opodatkowania budowli była niższa niż wynikało to z przedstawionej przez stronę tabeli środków trwałych.
W skardze na powyższą decyzję spółka reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, powtarzając zarzuty i argumentację przedstawione w odwołaniach. Dodatkowo podniosła, że art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia wystąpienia względów technicznych od konkretnej przyczyny, tj. czynnika obiektywnego bądź czynnika zawinionego przez podatnika. Biorąc pod uwagę, że "względy techniczne" to pewien stan faktyczny obiektywnie istniejący, jak również literalne rozumienie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uznanie przez SKO jakoby względy techniczne odnosiły się jedynie do przypadków spowodowanych czynnikami zewnętrznymi stanowi – zdaniem skarżącej nadinterpretację prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, że w sytuacji gdy wykładnia językowa przepisu prowadziłaby do wniosków nie dających się pogodzić z podstawowymi zasadami porządku prawnego, należy ją odrzucić i podjąć próbę odczytania przepisu zgodnie z wolą racjonalnego prawodawcy. Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że doprowadzenie nieruchomości do stanu kompletnej bezużyteczności (niemożności jej wykorzystania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej czy innego celu) jest sprzeczne z interesem publicznym. System prawny powinien zawierać rozwiązania zniechęcające do takiego działania i zachęcające do usunięcia jego skutków. Tymczasem wykładnia proponowana przez skarżącą spółkę prowadziłaby do tego, że przedsiębiorca, którego działalność wywołała degradację terenu, uzyskałaby premię w postaci obniżenia stawki podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami organów podatkowych, znajdującymi potwierdzenie w materiale sprawy, w 2008 roku skarżąca spółka jako dzierżawca była posiadaczem nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w C., przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na prowadzenie wysypisk odpadów komunalnych, a zatem była podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.o.l.
Z samego faktu, że spółka jest przedsiębiorcą wynika, w myśl art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., że znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą i w zasadzie – podlegają z tego względu opodatkowaniu wyższymi stawkami podatku, aniżeli stawki stosowane do przedmiotów opodatkowania o innym charakterze. Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Ocena przesłanki "względów technicznych", jaką posługuje się art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy do organu podatkowego (por. wyrok WSA w W-wie z 10.09.2007 r., sygn. akt III SA/Wa 767/07, Lex nr 340507). Oznacza to, że w tym zakresie organy podatkowe zobowiązane były przeprowadzić postępowanie dowodowe, z wykorzystaniem wszystkich dopuszczalnych środków dowodowych, bowiem kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było ustalenie przez organ podatkowy, czy w sprawie zaistniały okoliczności powodujące brak możliwości wykorzystywania gruntów, budynków i budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (prowadzenia składowiska odpadów) ze względów technicznych.
Ustawa nie definiuje pojęcia "względów technicznych". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że chodzi tu nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, lecz o te związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot (zob. M. Rusinek, Komentarz do art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, LEX/el. 2003). Względy techniczne mają uniemożliwić korzystanie z przedmiotu opodatkowania. Niemożność wykorzystania i faktyczny brak wykorzystywania muszą być spełnione łącznie.
Niewykorzystywanie danych przedmiotów opodatkowania w prowadzonej działalności gospodarczej, na skutek braku możliwości ich wykorzystania na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą z innych względów niż techniczna niemożliwość korzystania z tych przedmiotów, nie stanowi okoliczności wyłączającej spod opodatkowania budynków, budowli czy gruntów jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie wskazał, na jakich dowodach oparte zostało ustalenie, że zaprzestanie eksploatacji składowiska odpadów ma charakter przejściowy. W materiałach sprawy nie ma dowodów na poparcie tego ustalenia. W orzecznictwie sądowym dominujący jest pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że za względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie można uznać chwilowej przeszkody w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 8.04.1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, OSS 1997 nr 4, wyrok WSA w Lublinie z dnia 19.05.2004 r., sygn. akt I SA/Lu 59/04, POP 2005/3), jednakże w tej sprawie takie ustalenie jest co najmniej przedwczesne.
W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się odpis decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 16 maja 2005 r. wstrzymującej użytkowanie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (k. 51 akt adm. organu I instancji). Organ I instancji nie odniósł się do tego dokumentu, a jedynie wskazał, że aktualnie na teren wysypiska śmieci nie są przyjmowane odpady, jednakże w ocenie organu "przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą".
Na zaistnienie takiej przesłanki powoływała się spółka w odwołaniu wskazując, że organy ochrony środowiska obu instancji wstrzymały użytkowanie składowiska uznając w wydanych decyzjach, że składowisko odpadów nie spełnia kryteriów określonych w art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 o odpadach tj. kryteriów "zapewniających właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz dochowanie wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowych, a także zasad ochrony środowiska, zgodnie z zatwierdzoną instrukcją eksploatacji składowiska odpadów". Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji, wskazując, że zaprzestanie eksploatacji wysypiska było spowodowane rażącymi naruszeniami przez spółkę wymogów ochrony środowiska (co wynika z uzasadnienia decyzji GIOŚ dot. wstrzymania użytkowania składowiska odpadów), natomiast pod pojęciem względów technicznych, uniemożliwiających wykorzystywanie określonych przedmiotów opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć okoliczności niezależne od przedsiębiorcy, wywołane przyczynami zewnętrznymi; w żadnym razie nie może tu chodzić o dewastację, skażenia czy inne przypadki wyłączenia nieruchomości ze stanu używalności będące następstwem działań lub zaniechań samego podatnika.
Tymczasem z treści art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że przyczyna zaistnienia stanu określonego w art. 1a) ust. 1 pkt 3 in fine nie jest prawnie relewantna, wobec czego nie można zgodzić się z poglądem, iż powodem wyłączenia z działalności gospodarczej może być wyłącznie zdarzenie niezależne od podatnika dotyczące stanu technicznego nieruchomości (zob. W. Morawski w: Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz pod red. W. Morawskiego, Gdańsk 2009, s. 130-131).
W świetle art. 1 a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. istotne jest jedynie, aby brak możliwości korzystania z przedmiotu opodatkowania wynikał ze względów technicznych, przy czym ustawa nie precyzuje rodzaju tychże względów technicznych, a więc na zasadzie lege non distinguente mogą to być wszelkie względy techniczne, które powodują określony w ustawie skutek. Pojęcie "względów technicznych" należy więc rozumieć szeroko i nie można go ograniczać jedynie do niesprawności technicznej. W zakres tego pojęcia będą wchodzić wszelkie potocznie rozumiane względy techniczne, które uniemożliwiają wykorzystywanie obiektu zgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą. W odniesieniu do gruntów nie chodzi tu wyłącznie o przyczyny techniczne tkwiące w gruncie (np. brak uzbrojenia terenu), ale o techniczną niemożliwość wykorzystania gruntu (zob. W. Morawski w: Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz pod red. W. Morawskiego, Gdańsk 2009, s. 131-133).
Mając na uwadze zarzuty odwołania, konieczne było zatem ustalenie, czy brak możliwości użytkowania składowiska odpadów (stwierdzony decyzjami właściwych organów administracji publicznej) wynika ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że wskutek kontroli stwierdzono brak wymaganego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów, a ponadto stwierdzono występowanie rażących naruszeń wymagań ochrony środowiska wynikających z niedopełnienia przez zarządzającego składowiskiem obowiązków określonych w art. 59 ustawy o odpadach, które zostały szczegółowo opisane decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W aktach administracyjnych brak natomiast decyzji WWIOŚ, jak również innych ewentualnych materiałów przydatnych dla dokonania jednoznacznych ustaleń w tym zakresie. Z materiału sprawy nie wynika również, czy powyższe decyzje są prawomocne.
Powyższe oznacza, że w sprawie nie zostały dostatecznie wyjaśnione i ustalone wszystkie istotne okoliczności, co stanowi naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie – jak wykazano powyżej, organy dokonały nieprawidłowej wykładni art. 1 a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., co stanowi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązane będą przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy brak możliwości użytkowania składowiska odpadów (stwierdzony decyzjami właściwych organów administracji publicznej) wynika ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zgodnie z wykładnią przedstawioną powyżej.
Mając powyższe na względzie, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w punktach: II i III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 i art. 152 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło