III SA/Gl 1383/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-11-09

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych jest uprawniony do samodzielnego wystawienia tytułu wykonawczego w celu egzekucji należności za pobyt w Ośrodku, czy też wierzycielem jest gmina reprezentowana przez Prezydenta?
Ratio decidendi
Dyrektor Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych nie jest samodzielnym wierzycielem należności za pobyt w Ośrodku, a jedynie jednostką organizacyjną gminy, która jest wierzycielem. W związku z tym, tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora w jego własnym imieniu jest wadliwy, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja powinna być prowadzona przez Prezydenta miasta lub jednostkę organizacyjną działającą w jego imieniu i z jego upoważnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy dotyczył opłaty za pobyt w Ośrodku, a został zwrócony z powodu błędnego oznaczenia organu egzekucyjnego i niewłaściwego oznaczenia wierzyciela. Skarżący Ośrodek twierdził, że jest wierzycielem i że tytuł wykonawczy jest prawidłowy, a w przypadku zmiany adresu zobowiązanego, tytuł powinien zostać przekazany, a nie zwrócony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., u.p.e.a), po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych z siedzibą w W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. nr [...] o zwrocie tytułu wykonawczego (TW) nr [...] z [...]r. na kwotę [...] zł obejmującego opłatę za pobyt T.C. w [...] Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych (dalej Ośrodek) z siedzibą w W. z racji błędnego oznaczenia organu egzekucyjnego. Z akt administracyjnych wynika, iż organ egzekucyjny odmówił przystąpienia do egzekucji a tytuł wykonawczy został zwrócony wystawcy, gdyż zobowiązany zmienił miejsce zamieszkania a tym samym organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Art. 29 § 2 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji. Badanie to ma charakter formalny i polega na ustaleniu czy tytuł wykonawczy odpowiada warunkom zakreślonym w art. 27 § 1 u.p.e.a. Elementy tytułu wykonawczego określone w tym artykule muszą być spełnione łącznie, bowiem brak chociażby jednego z tych elementów powoduje niedopuszczalność egzekucji. W tym przypadku nastąpiło błędne oznaczenie organu egzekucyjnego, który ma prowadzić egzekucję, gdyż zobowiązany aktualnie zamieszkuje w W., ul. [...] i ta okoliczność uzasadnia zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi. Postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone wniesieniem zażalenia, gdyż zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 22 § 2 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. winien przekazać tytuł wykonawczy do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową. Tylko brak wskazania adresu zobowiązanego pozwalałby na zwrot tytułu wykonawczego, co wynika z wyroku WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Ka 380/08 z 5 września 2008 r. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, jednakże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż tytuł wykonawczy jest wadliwy nie tylko z racji nieprawidłowego adresu zobowiązanego a w konsekwencji błędnego oznaczenia organu egzekucyjnego, ale zawiera także wady uniemożliwiające prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego. [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych nie jest bowiem wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. należności z tytułu opłat za pobyt i usługi w Ośrodku wynikających z ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (u.w.t.p.a.) a jego Dyrektor nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego wierzycielem należności objętych spornym tytułem wykonawczym jest Prezydent miasta [...] W. reprezentujący miasto [...]. Jak wynika z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem, jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Dalej przywołał regulację prawną, z której wynika że Ośrodek jest jedną z jednostek organizacyjnych, przy pomocy której gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność za pośrednictwem organów wykonawczych. Organami gminy są Rada miasta (organ stanowiący) i oraz Prezydent (organ wykonawczy). Prezydent miasta wykonuje zadania gminy i może organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 i 33 ust. 5 u.s.g. Prezydent miasta zatrudnia i zwalnia kierownika gminnych jednostek organizacyjnych oraz jest jego przełożonym. Sprawuje także nadzór nad działalnością takiej jednostki. Innymi słowy Dyrektor Ośrodka wykonuje swoje obowiązki z upoważnienia Prezydenta miasta [...] W. i w jego imieniu reprezentując miasto [...] a nie swoim. Opłaty za pobyt w Ośrodku stanowią dochód gminy. Tym samym Prezydent jest uprawniony do żądania wykonania obowiązku w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a więc jest wierzycielem należności objętych tytułem wykonawczym i to ten organ winien wystawić tytuł wykonawczy. Konsekwencją przyjęcia, że to Prezydent jest wierzycielem, jest konstatacja, że w rubryce nr 52 TW winno być wskazanie z upoważnienia Prezydenta, a nie Dyrektora Ośrodka jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektor Ośrodka zarzucił wydanie go z naruszeniem prawa - art. 26 § 1 w zw. z art. 26 § 5 oraz art. 29 § 2, art. 1a pkt 13 u.p.e.a oraz § 18 u.w.t.p.a., a także art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i art. 30 ust.2 pkt 5, art. 33 ust. 5 u.s.g. i art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez: - błędne przyjęcie, że [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych nie jest wierzycielem należności z tytułu opłaty za pobyt w nim, a poddanej egzekucji administracyjnej, - przyjęcie, że organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w Ośrodku jest Prezydent m. [...] W., - przyjęcie, że tytuł wykonawczy zawiera nieprawidłowe dane adresowe zobowiązanego, jak i błędne oznaczenie właściwego miejscowo organu egzekucyjnego, a w konsekwencji bezpodstawny zwrot TW [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeżwych. W uzasadnieniu podkreślono, że Ośrodek (do [...] r. Izba Wytrzeźwień w m. [...] W.) jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. a podstawę prawną żądania stanowi art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości (...) i art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż jest instytucją bezpośrednio zainteresowaną w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołaną do czuwania nad wykonaniem obowiązku a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Jest też uprawniony do wystawiania wezwania do pokrycia kosztów pobytu w Ośrodku na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 192) i może potrącać "swe należności z tytułu opłat" z depozytu zobowiązanego. Z tego też powodu postanowienie organu odwoławczego jest nieprawidłowe. Nadto w przypadku nieaktualnego adresu zobowiązanego, jako jedynej wady formalnej TW a w konsekwencji zmiany właściwości miejscowej organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy nie podlega zwrotowi do wierzyciela a jest przekazywany przez organ egzekucyjny właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu (art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 22 § 2 u.p.e.a.). Podkreślono, że organem właściwym nie jest w przedmiotowej sprawie Prezydent m. [...] W. a Naczelnik Urzędu Skarbowego, na zasadach ogólnych. Do skargi dołączono kopię postanowienia SKO w W. z [...] r. nr [...], kopię postanowienia DIS w R. z [...] r. nr [...] i DIS w W. z dnia [...]r. nr [...]. Nadto w piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że zapis przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje na umocowanie do wystawiania tytułów wykonawczych, jak i podejmowania wszystkich czynności wierzycielskich w postępowaniu egzekucyjnym a żądanie wskazania w tytule wykonawczym zapisu "z upoważnienia Prezydenta m.[...] W." jest nadmiernym formalizmem. O tym, że Ośrodek jest wierzycielem opłat przesądza dodatkowo fakt, że jest czynnym podatnikiem VAT i wystawia faktury VAT za pobyt w Izbie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie podzielił zasadności podniesionych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał na art. 26 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Podkreślono, że w tytule wykonawczym nieprawidłowo oznaczono wierzyciela oraz wskazano adres zamieszkania zobowiązanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm. - zwany dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że art. 1a pkt 13 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, u.p.e.a.) określa pojecie wierzyciela. Jest to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. W pkt 7 tego przepisu zdefiniowano pojęcie organu egzekucyjnego, które rozumie się jako organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Nadto, w art. 1a pkt 4 u.p.e.a. podano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Art. 2 tej ustawy określa jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, w tym w pkt 5 należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynność – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 i 6 u.s.g. do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Jeden ze sposobów takiego działania został wskazany w ustawie z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz.473). Ustawa w art. 1 ust. 1 stanowi, że "Organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy." Natomiast w art. 39 ustawodawca stwierdził, że "Organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień." Za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty (art. 42 ust. 5). Egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 42 ust. 5a), a Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb doprowadzania i przyjmowania osób, o których mowa w art. 40, do izb wytrzeźwień, jednostek Policji, innych placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz zwalniania z tych izb, jednostek i placówek, a także organizację izb wytrzeźwień oraz innych placówek, z uwzględnieniem wymagań dotyczących kwalifikacji pracowników i warunków technicznych pomieszczeń, zakres opieki zdrowotnej nad doprowadzonymi tam osobami oraz maksymalną wysokość opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji (art. 42 ust. 6). W oparciu o uprawnienie wynikające z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192) "Osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni." Maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji wynosi 250 zł (§ 29). Jak wynika z powyższej regulacji uprawnieniem Dyrektora Ośrodka jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w izbie (może być w formie potrącenia z depozytu) lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty pobierana są w imieniu i na rzecz organów samorządu terytorialnego, które na mocy wskazanego wyżej art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem Dyrektora Ośrodka do wystawiania tytułów wykonawczych jako wierzyciel, a tym bardziej do upoważniania pracownika Ośrodka do wystawiania w jego imieniu tytułu wykonawczego celem egzekucji odpłatności za pobyt w Ośrodku (pole 45 i 52 TW). Zakres kompetencji i działania Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych określa pełnomocnictwo udzielone mu na podstawie art. 47 ust. 1 w związku z art. 11a ust.3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm., u.s.g.) przez Prezydenta miasta [...] W.. Bezspornie też Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. takie pełnomocnictwo posiadał i posiada czego dowodzi załączone do akt sprawy na wezwanie sądu pełnomocnictwo z dnia [...]r. nr [...]. Jak wynika z jego treści a szczególnie (...) pkt 2 Prezydent miasta [...] W. udzielił Dyrektorowi pełnomocnictwa "do reprezentowania m. [...] W. przed sądami, organami administracji publicznej i organami egzekucyjnymi, we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych związanych z działalnością [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych." Sąd orzekający stwierdza, że z mocy powyższego pełnomocnictwa Dyrektor nie posiadał umocowania do wystawiania w imieniu Prezydenta tytułów wykonawczych celem dochodzenia należności za pobyt w Ośrodku. Nie ma też tytułu prawnego i faktycznego do wystawiania tytułu wykonawczego do egzekwowania opłat za pobyt w Ośrodku jako Dyrektor Ośrodka, gdyż opłata jest dochodem gminy a Ośrodek utrzymywany jest z dotacji gminy. Ponieważ tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r. został wystawiony przez Dyrektora Ośrodka w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule - [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych W. ul. [...] (pieczęć podłużna) oraz treść pieczęci urzędowej w polu 45 i zapis pola 52, to jest on wadliwy i narusza art. 29 § 2, art. 1a pkt 13 w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Należy przypomnieć, że opłaty za pobyt w Ośrodku są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 u.s.g., gdyż do jednostek samorządu terytorialnego należą realizowane przez nie zadania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co wskazano wyżej. Zdaniem Sądu, uprawnienia Dyrektora Ośrodka są pochodne od uprawnień Prezydenta m. [...] W., który reprezentuje miast [...] i tylko w granicach zakreślonych art. 47 ust. 1 u.s.g. i treści pełnomocnictwa może działać za gminę kierownik jednostki organizacyjnej (zobacz wyrok SA w Lublinie z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt I ACa 87/97, LEX nr 31464). Z przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że Dyrektor Ośrodka działa nie we własnym imieniu, ale w imieniu miasta [...], co nie upoważnia go do wystawiania spornych tytułów wykonawczych. Nie jest wierzycielem a jednostką organizacyjną gminy, którą reprezentuje Prezydent miasta. Działa z upoważnienia Prezydenta miasta do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności ma prawo do występowania w imieniu miasta [...] W. przed organami egzekucyjnymi i postępowaniach egzekucyjnych związanych z działalnością Ośrodka. Oznacza to, że ma prawo do dokonywania w jego imieniu (podkreślenie Sądu) czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pełnomocnik jest upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw, z wyłączeniem pełnomocnictw procesowych. Z uwagi na treść art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.s.g., który stanowi, że prezydent miasta jest organem wykonawczym gminy, to tytuł wykonawczy wystawia sam lub jednostki organizacyjne gminy wystawiają w jego imieniu i z jego upoważnienia. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie Prezydenta miasta [...] W. jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta m. [...] W., oraz podpis osoby upoważnionej do jego podpisania w imieniu Prezydenta albo może działać w jego imieniu Dyrektor Ośrodka ale musi wykazać się stosownym umocowaniem. Za powyższym stanowiskiem a contrario przemawia pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy z 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 138/08,LEX nr 517114, iż Prezydent miasta będąc wierzycielem w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu podatków i opłat lokalnych określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykonuje zadania z zakresu administracji samorządowej i są to zadania własne gminy. Tym samym umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci, na której widnieje jego herb, nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej, czyli dotyczących zadań zleconych przez państwo może być umieszczana wyłącznie pieczęć z wizerunkiem orła. Pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy (zobacz wyroku WSA w Rzeszowie z 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Rz 609/09 czy wyroku NSA z 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1002/08, LEX nr 512757, wyrok WSA w Gliwicach z 28 października 2009 r. sygn. akt I SA/GL 329/09, LEX nr 565745 i wyrok z 9 września 2009 r. sygn. akt I SA/GL 301/09, LEX nr 565733). Należy podkreślić, że używanie pieczęci urzędowej uregulowane jest w ustawie z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie RP oraz pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000). Zgodnie z art. 16c ust. 1. "Urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej (ust. 2) a urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a tej ustawy. Wizerunku orła ustalonego dla godła używają m.in. organy władzy państwowej; organy administracji rządowej; gminy, związki międzygminne oraz ich organy (ust. 3); powiaty, związki powiatów oraz ich organy samorządy województw oraz ich organy;(...) oraz inne podmioty, jeżeli przepisy szczególne uprawniają je do używania wizerunku orła. Organy gminy to rada gminy, wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 12a pkt 3). [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych nie jest organem gminy, nie jest też wierzycielem, tym samym nie posiadał prawa do wystawiania tytułu wykonawczego we własnym imieniu w zakresie dochodzenia należności z tytułu opłat za pobyt w Ośrodku a wystawiony przez Dyrektora tytuł wykonawczy jest wadliwy i uzasadniał odmowę prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez jego zwrot wystawcy. Sąd zauważa, iż powołane przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia nie dotyczą tożsamego stanu faktycznego i nie odnoszą się do przedmiotu sporu w niniejszej sprawie. Art. 29 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, który obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie opłata za pobyt T.C. w Ośrodku mieściła się w kategorii należności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5, bowiem zapis art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wprost przesądza o dopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozważanej sprawie. Tytuł wykonawczy musi jednak odpowiadać prawu. Wtórne znaczenie w tej sytuacji miał fakt błędnego oznaczenia adresu zobowiązanego. Tylko bowiem prawidłowy tytuł wykonawczy polega przekazaniu zgodnie z właściwością miejscową właściwemu organowi egzekucyjnemu. Należy tez podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej posiadanie statusu podatnika VAT nie przesądza o posiadaniu umocowania do działania w postaci wystawiania tytułów wykonawczych celem dochodzenia należności z tytułu opłat za pobyt w Ośrodku. Jak wskazano w "Interpretacji indywidualnej" nr [...] załączonej przez stronę do pisma z [...] r. "z tytułu doprowadzenia oraz pobytu tych osób w izbie pobierana jest opłata na podstawie art. 42 ust. 5 u.w.t.p.a. oraz na podstawie uchwały Rady Miasta [...] W. z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłaty związanej z pobytem w izbie. Opłata ta stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego tj. miasta [...] W.. Ponadto Dyrektor Izby na mocy upoważnienia Prezydenta m. [...] W. wydanego w trybie § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b uchwały Nr [...] Rady miasta [...] W. z dnia [...] r. (...) posiada pełnomocnictwo do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ordynacji podatkowej." Powyższe dowodzi, że opłata jest dochodem gminy a tym samym gmina jest wierzycielem, który może dochodzić jej przez swoje organy wykonawcze (Prezydent) lub inne, ale posiadające umocowanie w tym zakresie. W tytule wykonawczym nr [...] z [...] r. wskazano, że należność powstała z mocy prawa (nie wskazano faktury) i dotyczy odpłatności za pobyt w [...] Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych. Wierzycielem jest tenże Ośrodek a tytuł wystawił pracownik Ośrodka z upoważnienia Dyrektora. W tym miejscu należy podkreślić, że posiadane przez Dyrektora umocowanie obejmuje, zgodnie z pkt 1 "składanie w imieniu m. [...] W. oświadczeń woli i zaciąganie zobowiązań majątkowych w zakresie działania [...] (...), w ramach planu finansowo rzeczowego kierowanej jednostki. Pełnomocnictwo nie upoważnia do zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa. Pełnomocnik jest upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw, z wyłączeniem procesowych. Nie wynika z jego treści umocowanie do wystawiana tytułów wykonawczych w imieniu własnym. Posiada wyłącznie prawo do reprezentowania m. [...] W. przed organami egzekucyjnymi w sprawach związanych z działalnością Ośrodka." Umocowanie do działania nie zmienia jednak osoby wierzyciela. Bezspornym pozostaje, że egzekucję administracyjną wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Jednakże w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zaistniałą. Dlatego podzielając trafność poglądów wyrażonych w uzasadnieni organu odwoławczego, co do braku uprawnienia do wystawienia tytułów wykonawczych przez stronę skarżącą Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło