II GSK 1766/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-22

Skład orzekający: Janusz Drachal, Janusz Zajda, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (lp. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) może być stwierdzone podczas kontroli drogowej, jeśli kierowca nie posiadał przy sobie orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a jedynie zaświadczenie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że naruszenie z lp. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nie może być stwierdzone podczas kontroli drogowej. Sąd wskazał, że podczas kontroli drogowej kierowca nie musi posiadać przy sobie orzeczeń lekarskich, a wystarczające jest okazanie zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnianie wymagań ustawy lub wpisu do prawa jazdy. Obowiązek posiadania obu rodzajów orzeczeń lekarskich dotyczy kontroli w siedzibie przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na J. H. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym za brak aktualnych badań lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że kierowca przedstawił wystarczające zaświadczenie lekarskie i że naruszenie to nie mogło być stwierdzone podczas kontroli drogowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1006/11 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1006/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po rozpoznaniu skargi J. H. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane; zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. H., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą U. Z. – H. J., karę pieniężną w kwocie 2.100 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 11 lutego 2011 r. w D. G. na drodze krajowej nr 1 inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym [...]. W momencie kontroli kierowca J. H. realizował przewóz na potrzeby własne we własnym imieniu (U. Z. J. H.). Podczas kontroli stwierdzono następujące uchybienia: 1. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (lp. 1.7 załącznika do u.t.d.), 2. wykonywanie przewozu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego (l.p. 4.2. załącznika do u.t.d.), 3. nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego – oznaczenie czasowe na wykresówce nie było zgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji pojazdu – za każdą wykresówkę (l.p. 11.2.3 załączniak do u.t.d.), 4. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (l.p. 1.8.1. załącznika do u.t.d.). Organ I instancji wyjaśnił, iż w trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca nie posiada aktualnych badań lekarskich przeprowadzonych na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d."). Z kolei w piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. pełnomocnik strony poinformował, iż J. H. posiada badania lekarskie ważne do dnia 29 lipca 2013 r., które są wiążące, nawet jeżeli są zawarte na innym formacie druku. Zdaniem organu, twierdzenie strony, że zaświadczenie wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 30.05.1996 r.") jest równoznaczne z orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, dalej: "rozporządzenie z 07.01.2004 r.") jest błędne. W związku z powyższym organ I instancji nałożył na J. H. karę pieniężną w wysokości 500 zł. Cytowaną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. GITD utrzymał w mocy powołane rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji co do poszczególnych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do naruszenia z lp. 1.8 ust. 1 załącznika do u.t.d. organ II instancji podał, iż podczas kontroli, J.H. okazał m.in. orzeczenie psychologiczne Nr 134/07/2008 z dnia 29 lipca 2008 r. stwierdzające u niego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jednak nie okazał żadnego dokumentu poświadczającego posiadanie aktualnych badań lekarskich. Organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania J. H. wraz z pismem z dnia 21 lutego 2011 r. przesłał kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 lipca 2008 r. stwierdzającego u niego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kat. A,B,C,E, które było ważne do dnia 29 lipca 2013 r., a więc było aktualne na dzień kontroli. Jednak - zdaniem organu II instancji - zaświadczenie to nie było wystarczające dla uznania, że strona dopełniła ciążącego na niej obowiązku kierowania kierowcy na badania lekarskie. Przedmiotowe zaświadczenie nie stwierdzało bowiem braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie organu zaświadczenie lekarskie wydane w trybie przepisów Kodeksu pracy i rozporządzenia z 30.05.1996 r. nie jest tożsame z orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., dalej: "p.r.d.") i rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. Nr 2, poz. 15 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 7.1.2004 r."). Świadczy o tym nie tylko podstawa prawna ich wydania i treść, lecz szerszy zakres badań je poprzedzających w przypadku zaświadczenia potwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku i przesłanki warunkujące ich wydanie. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że tylko przedstawienie orzeczenia potwierdzającego wykonanie badań stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami może zostać uznane za wykonanie obowiązku kierowania kierowcy na badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w kwestionowanym orzeczeniu stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca dopuścił się naruszeń wskazanych w lp. 1.7., lp. 4.2., lp. 11.2.3. zał. do u.t.d., które były bezsporne. Sąd podkreślił, że we wszystkich trzech omówionych wyżej przypadkach naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, o czasie pracy kierowców i wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych nie budzą żadnych wątpliwości, a organy administracyjne obu instancji wskazały dokładnie przepisy, które naruszono i wszechstronnie uzasadniły kary pieniężne nałożone w tym zakresie. Sąd I instancji odnosząc się do nałożonej kary 500 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie (lub psychologiczne) nie podzielił poglądów organów administracyjnych. Dokonując analizy przedmiotowego naruszenia, wskazał, że kontrola w wyniku której organ stwierdził to naruszenie nie została przeprowadzona w siedzibie przedsiębiorstwa, w którym to przedsiębiorca powinien gromadzić wszystkie niezbędne dokumenty, ale była kontrolą drogową. Następnie Sąd I instancji dokonując wykładni art. 39a, art. 39j, art. 39l, art. 39m u.t.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym zaznaczył, iż z treści powołanych przepisów wynika jedynie, że przedsiębiorca zatrudniając kierowcę lub sam wykonując przewozy drogowe powinien dysponować aktualnym zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i bez wątpienia takie zaświadczenie lekarskie skarżący organowi administracyjnemu przedstawił. W ocenie Sądu I instancji całkowicie nieuprawnione było stanowisko organów administracyjnych, iż oprócz zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, kierowca ten czy przedsiębiorca powinien dysponować jeszcze innym zaświadczeniem czy orzeczeniem lekarskim jak np. ustalającym istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z art. 39j ust. 1 – 3 u.t.d. wynika jedynie, że zakres badań lekarskich przeprowadzanych przez upoważnionych lekarzy, konieczny do wydania zaświadczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, obejmuje także ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie i na zasadach ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jest to więc przepis kierowany do lekarzy uprawnionych do wykonywania badań i wydawania zaświadczeń lekarskich o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Sąd zauważył, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 p.r.d.: "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy", a więc każdy obywatel, który posiada nawet tzw. amatorskie prawo jazdy. Nie oznacza to jednak, że ten ostatni kierowca ma obowiązek posiadania przy sobie i okazywania orzeczenia lekarskiego wydanego po przeprowadzeniu takiego badania. Badanie to jest przeprowadzone w celu ubiegania się o wydanie prawa jazdy. Wydane prawo jazdy oznacza, że kierowca przedłożył właściwemu organowi stosowne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sąd I instancji wskazał również, iż powoływanie się przez organ na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2555/10 nie dotyczy okoliczności przedmiotowej sprawy, gdyż w ocenie WSA w K. powyższe orzeczenie zapadło w odmiennym stanie faktycznym, a kontrola przedsiębiorcy była przeprowadzona w siedzibie przedsiębiorcy, co według Sądu I instancji miało ważkie znaczenie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w K. oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi WSA w K. zarzucił: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego: tj. art. 39a, art. 39j, art. 391, art. 39m u.t.d. w związku z art. 122 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w związku z lp. 1.8.1 załącznika do u.t.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym, poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż na gruncie przedmiotowej sprawy przedsiębiorca J. H. powinien dysponować jedynie aktualnym zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które to zaświadczenie skarżący przedstawił organowi administracyjnemu, czym w ocenie Sądu I instancji w całości zastosował się do obowiązujących przepisów prawnych w tym zakresie, wobec czego w opinii Sądu I instancji całkowicie nieuprawnione było stanowisko organów administracyjnych przedstawione w niniejszej sprawie, że oprócz okazanego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skarżący powinien także dysponować orzeczeniem lekarskim w zakresie ustalającym istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy powyższy obowiązek jednoznacznie wynika z w/w przepisów prawnych, a który w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie został dopełniony przez skarżącego, gdyż przedsiębiorca nie okazał orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych J. H. do kierowania pojazdami, co w konsekwencji stanowiło naruszenie normy lp. 1.8.1 załącznika do u.t.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym, tj. wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego, a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, lecz w granicach skargi kasacyjnej, czyli ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w środku prawnym, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Sąd ten nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów, czy stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że Sąd ten nie może się domyślać argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać więc m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, czyli wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając więc treść przepisu art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien zachować więc dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie. Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego decyzje: GITD z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zgadzając się z oceną legalności decyzji dokonaną przez Sąd I instancji, nie podziela jednak w całości argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu tego wyroku. Wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego. Zgodnie z treścią artykułu 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W orzecznictwie przyjmuje się, że orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, opubl.: ONSAiWSA 2005, z. 5, poz. 101, z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1207/11, opubl. Lex nr 1244514). W postawionym w skardze kasacyjnej zarzucie GITD przyjął, że do stwierdzenia naruszenia z lp. 1.8.1. załącznika do u.t.d. (w brzmieniu z daty kontroli) wystarczało, aby podczas kontroli drogowej kierowca nie dysponował jednym z dokumentów: zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wymaganym na podstawie art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 39j ust. 1 i 2 u.t.d. i Kodeksem pracy) bądź orzeczeniem lekarskim potwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez kierowcę (wymaganym na podstawie art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 39j ust. 1 i 3 u.t.d. i ustawą – Prawo o ruchu drogowym). Natomiast Sąd I instancji przyjął, że naruszenie z lp.1.8.1. załącznika do u.t.d. może nastąpić jedynie podczas kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa, gdzie przedsiębiorca powinien gromadzić wszystkie niezbędne dokumenty, a nadto do uwolnienia się od odpowiedzialności wystarczające jest, aby dysponował aktualnym zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy co do zatrudnionego kierowcy czy też co do siebie, jeżeli sam wykonuje przewozy drogowe. Nie można podzielić argumentacji Sądu I instancji co do zakresu badań lekarskich, którym podlega kierowca wykonujący przewóz drogowy (w tym przedsiębiorca osobiście wykonujący przewóz drogowy), jak i dokumentacji potwierdzającej owe badania. W myśl art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma m.in przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania te są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 - 6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy - Kodeks pracy (ust. 2). Z kolei według ust. 3 art. 39j u.t.d. zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym. Zatem już z brzmienia art. 39j ust. 1 – 3 u.t.d. obowiązującego w dacie kontroli pojazdu wynikało, że kierowca wykonujący przewóz drogowy musiał przejść badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co należało udokumentować odpowiednimi orzeczeniami lekarskimi. Podstawą prawną każdego z badań były inne przepisy: badań lekarskich w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – przepisy Kodeksu pracy i wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 229 § 8 Kodeksu pracy – rozporządzenia z 30.05.1996 r., badań lekarskich przeprowadzanych w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – art. 122 p.r.d. i wydanego na podstawie delegacji z art. 123 p.r.d. – rozporządzenia z 07.01.2004 r. Przepis art. 39j ust. 4 pkt 1 i 2 u.t.d. określał częstotliwość przeprowadzania badań lekarskich i to obu rodzajów, gdyż mówił o badaniach z ust. 1, których zakres także obejmował badania z ust. 3 tego samego art. u.t.d. W tym zakresie stanowił uzupełnienie powodów przeprowadzania badań lekarskich określonych w art. 122 ust. 1 i 2 p.r.d. Ponadto w myśl art. 39j ust. 6 u.t.d. badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, wykonywać mogli lekarze uprawnieni do wykonywania badań profilaktycznych, o których mowa w przepisach Kodeksu pracy, posiadający dodatkowo uprawnienia do przeprowadzania badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców określone w odrębnych przepisach. Zatem w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych musiało zostać wydane w gruncie rzeczy orzeczenie(a) lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Brak było podstaw do zaakceptowania stanowiska Sądu I instancji, że wystarczyło posiadanie jedynie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (nie dokumentującego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami bądź odrębnego orzeczenia lekarskiego dokumentującego tę okoliczność), skoro kwestię tę regulowały przepisy ustawy o transporcie drogowym, a przepisy – Kodeksu pracy i Prawa o ruchu drogowym, tylko co do zakresu i zasad przeprowadzania badań (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 458/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko powyższe potwierdza także § 13 pkt 2 rozporządzenia z 30.05.1996r., który stanowi, iż rozporządzenie nie narusza przepisów dotyczących badań lekarskich osób przyjmowanych do pracy i pracowników, dla których w myśl obowiązujących przepisów uzyskanie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego jest warunkiem nabycia lub posiadania uprawnień do wykonywania określonego zawodu lub czynności bądź jest niezbędne ze względów sanitarno-epidemiologicznych. Natomiast brak było podstaw do podzielenia argumentacji skarżącego kasacyjnie, że nieokazanie przez kierowcę podczas kontroli drogowej jednego z orzeczeń lekarskich wyżej wymienionych skutkowało stwierdzeniem naruszenia z lp. 1.8.1. załącznika do u.t.d. (wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne) i nałożeniem kary w wysokości 500 zł. Jak zauważył Sąd I instancji z art. 87 ust. 1 i nast. u.t.d. nie wynikało, aby kierowca podczas kontroli drogowej musiał posiadać wyżej opisywane orzeczenie lekarskie, skoro ust. 1 nakładał na kierowcę obowiązek posiadania i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, karty opłaty drogowej, karty kierowcy, zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661). Nie oznaczało to jednak, że kierowca podczas kontroli drogowej nie musiał w żaden sposób udokumentować, iż spełnia warunki z art. 39 ust. 1 pkt 3 u.t.d. Przepis art. 39f ust. 1 u.t.d. nakładał na kierowcę wykonującego przewóz drogowy obowiązek uzyskania wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio pkt 5 lub 6 u.t.d. Zasady zaś dokonywania powyższego wpisu w chwili kontroli określały przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym (ust. 2). Przepis art. 39f został dodany do ustawy o transporcie drogowym na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 235, poz. 1701). Jednocześnie na mocy art. 5 ust. 1 tego aktu kierowcy do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego (przed którym musieli przejść badanie lekarskie według art. 39j ust. 5 u.t.d.), obowiązani byli mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1 (ustawie o transporcie drogowym). Zasadę tę stosowało się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz (ust. 2 tego art.). Zatem z mocy art. 39f u.t.d., a w przypadku braku wpisu w prawie jazdy, w myśl art. 5 ust. 1 bądź 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym kierowca musiał posiadać stosowne zaświadczenie w celu wykazania, że nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy kierowcy i kierowania pojazdami. Z pewnością nie musiał posiadać i okazywać podczas kontroli drogowej stosownych orzeczeń lekarskich, jak twierdził GITD. Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, naruszenia przewidziane w lp.1.8. załącznika do u.t.d. nie odnoszą się do kontroli drogowej. Wskazują bowiem, że chodzi o wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy. Z przepisu art. 87 ust. 3 u.t.d. wynikał dla przedsiębiorcy obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Ponadto kierowca na mocy art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d. podlegał odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów. Natomiast lp. 1.8. dotyczył naruszenia warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowców. W przypadku kontroli w przedsiębiorstwie inne dokumenty podlegały badaniu aniżeli podczas kontroli drogowej, np. w zakresie braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. I tak w przedsiębiorstwie wymagane było posiadanie przez przedsiębiorcę obu rodzajów orzeczeń lekarskich, a na drodze - zaświadczenie wystawione przez przedsiębiorcę albo wpis w krajowym prawie jazdy. W przypadku kontroli na drodze więc nie można mówić o naruszeniu warunków dokumentacji pracy kierowców. Na marginesie należy zauważyć, że lp. 1.7 załącznika do u.t.d. mówił o wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło