I SA/Rz 564/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-10
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące usługi transportowe, wystawione przez firmę P.G. na rzecz podatnika L.K., odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a w konsekwencji czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury wystawione przez P.G. na rzecz L.K. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a tym samym podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ustalenia organów podatkowych, oparte na zebranym materiale dowodowym, wykazały fikcyjność transakcji, w tym analizę operacji bankowych, zeznania świadków oraz techniczną niemożność wykonania usług transportowych przez P.G. z uwagi na posiadany tabor.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT za lipiec 2006 r. w kwocie 10.538 zł, wynikającego z faktur wystawionych przez P.G. "B" na rzecz L.K. Organy podatkowe uznały te faktury za fikcyjne, stwierdzając, że nie dokumentują rzeczywistych usług transportowych. Podatnik kwestionował te ustalenia, zarzucając błędy proceduralne i merytoryczne organów. Sąd administracyjny oceniał prawidłowość ustaleń organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2011r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2006r. - oddala skargę -
Zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określające L. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2006 r. w wysokości 36.485 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że zaskarżone decyzje są wynikiem ponownie przeprowadzonego postępowania na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji organu I instancji, celem uzupełnienia materiału dowodowego. W ponownym postępowaniu uzupełniono materiał dowodowy i zweryfikowano rozliczenia podatnika w zakresie podatku naliczonego, natomiast wartość podatku należnego została przyjęta w kwocie zgodnej z zadeklarowaną tj. 50.360 zł. Po sprawdzeniu zadeklarowanego podatku naliczonego stwierdzono jego zawyżenie o kwotę 10.538 zł. Kwota ta stanowi sumę podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT, wystawionych przez P.G. "B" z tytułu usług transportowych.
Postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2007r. nr [...], zostało wszczęte postępowanie kontrolne, wobec L. K. - właściciela "A", w zakresie: rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za 2006 r. W ramach tego postępowania została przeprowadzona kontrola podatkowa.
W efekcie badania ksiąg uznano ewidencję prowadzoną do celów podatku od towarów i usług za nierzetelną i wadliwą, m.in. za lipiec 2006 r.- rejestr zakupów VAT, w części dotyczącej zaewidencjonowania faktur z tytułu usług transportowych wystawionych przez P.G. "B": z dnia 26 lipca 2006 r., Nr 1/07/2006/MB na wartość netto 30.800 zł, podatek VAT 6.776 zł, z dnia 28 lipca 2006 r., Nr 2/07/2006/MB na wartość netto 4.500 zł, podatek VAT 990 zł, z dnia 28 lipca 2006 r., Nr 3/07/2006/MB na wartość netto 12.600 zł, podatek VAT 2.772 zł. i wobec tego na podstawie art. 193 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej nie uznano w tym zakresie ksiąg za dowód tego co wynika z zawartych w nich zapisów. Organ I instancji uznał, iż powyższe faktury, stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane i w związku z tym zostały rozliczone z naruszeniem przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a
Dyrektor Izby Skarbowej wskazanymi na wstępie decyzjami utrzymał decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wskazując, iż wbrew podniesionym w odwołaniu zarzutom postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, organ zebrał i rozpatrzył całość dowodów a wyciągnięte przez niego wnioski odpowiadały zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego przez co nie można im zarzucić dowolności.
W okresie objętym przedmiotem postępowania kwestią sporną były faktury wystawione przez firmę P.G., które to organ uznał za niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ odwoławczy posłużył się przy tym ustaleniami dotyczącymi poprzednich okresów rozliczeniowych, w których zakwestionowano między innymi faktury dotyczące kupna sprzedaży prętów metalowych. Ustaleń tych dokonał na podstawie dokumentów dopuszczonych jako dowód w sprawie, zgromadzonych w zakończonym postępowaniu kontrolnym nr [...] prowadzonym wobec P.G. W postępowaniu tym ustalono, że ujęte w ewidencji zakupu faktury, mające dokumentować nabycie towarów i usług, na których jako sprzedawca widnieje "C" nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a dane wynikające z tych faktur są zbieżne z danymi zawartymi w fakturach wystawionych przez firmę P.G. na rzecz "A" L. K. Nierzetelność powyższych faktur potwierdził również P.G. Wskazał, że otrzymał od L. K. towar w postaci prętów metalowych, na "który miał swoje koszty". Towar ten sprzedał następnie innym odbiorcom. Według zeznań P.G. L. K. zaproponował współpracę polegającą na pokryciu w księgowaniu wymienionych prętów fakturami od firmy "C" zapewniając przy tym, że "ani towaru ani usług nie było". Faktury miały odpowiadać ilościom towaru jaki P.G. otrzymał od L. K. Za powyższe faktury P.G. otrzymywał na konto pieniądze, które następnie wypłacał i oddawał L. K. Wpłaty i wypłaty pieniężne zostały potwierdzone analizą operacji na rachunku bankowym. Ponadto z zestawienia danych identyfikujących towary i usługi z faktur VAT, ujętych w prowadzonej dla podatku od towarów i usług ewidencji zakupu "A" L. K. w poszczególnych miesiącach od marca do października 2006 r. oraz danych z pustych faktur ujętych w ewidencji zakupu przez firmę "B" P.G., na których jako sprzedawca widnieje "C" wynika, że ilość i rodzaj towarów odpowiada towarom wyszczególnionym na tzw. pustych fakturach pochodzących od "C".
Odnośnie usług transportowych świadczonych przez P.G., organy podatkowe dały wiarę jego zeznaniom, w których wskazał, że na wszystkie "B" zakupione od przedsiębiorstwa "C" wystawiał faktury sprzedaży dla "A" L. K., które stanowiły de facto refaktury wcześniej wystawionych faktur. Dotyczyło to faktur zakupu z maja, czerwca, sierpnia, października i dwóch faktur z lipca. Natomiast w fakturze wystawionej we wrześniu Nr 1/09/2006/MB, zwiększono wartość sprzedaży netto o 5.000 zł w stosunku do pierwotnie wystawionej faktury. Całkowicie rozbieżne natomiast były dane na zestawionych ze sobą fakturach z dnia 28 lipca 2006 r. nr 3/07/2006/MB ( sprzedaż usług dla "A") i z dnia 27 lipca 2006 r., Nr 07/07/KHP/06/T( zakup usług przez P.G. ). Fakturom zakupu przez "A" usług transportowych z marca i kwietnia 2006 r. nie przyporządkowano zestawieniu żadnych odpowiedników. Natomiast faktury wystawione przez "B" P.G. w marcu 2006 r. były refakturami pustych faktur wystawionych dla firmy "B" P.G. przez "C" w okresie od początku 2006 r. do 28 kwietnia 2006 r.
Dokonując powyższych ustaleń organ odmówił przyznania mocy dowodowej dołączonym przez stronę w dniu 19 listopada 2007 r. dowodom wydania materiałów "WZ" podpisanym przez osoby zatrudnione przez L. K.: A. R. kierownika Oddziału "A" we W., K. K. – Kierownika Oddziału "A" w Z. i opatrzone stemplami wjazdowymi "D" S.A. brama wjazdowa nr 4, zamówieniom kierowanym przez "A" Z.U.P. L. K. do firmy P.G., listów przewozowych, dowodów dostawy towaru, które zostały opatrzone pieczęcią i podpisem P.G.
Na przeciw tym dowodom organ I instancji przedstawił, zeznania świadków: E.S. i P.G., które w jego ocenie podważyły wiarygodność wyżej przedstawionych dowodów. Z takim stanowiskiem w pełni zgodził się organ odwoławczy. Wskazał przy tym, że nie bez wpływu na ocenę pozostawał fakt, że dowody te zostały wytworzone dopiero w 2007 r. o czym świadczyło zamieszczenie na nich pieczęci z nowym numerem telefonu, który zgodnie z informacją udzieloną przez operatora telefonicznego został zmieniony w dniu 1 lutego 2007 r. Organ nie zgodził się przy tym z tłumaczeniem strony, iż pieczątki zostały nabite w drodze uzupełnienia przez pracownika, który spostrzegł ich brak. Jak wskazano, pieczątki takie zostały również nabite na kopiach będących drugimi egzemplarzami dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania kontrolnego. Nie potwierdziła się również próba udowodnienia odbioru metalowych prętów zakupionych dla "A" Z.U.P. L. K., gdyż jak wskazano w ewidencji za 2006 r. nie zaewidencjonowano żadnej faktury sprzedaży na rzecz "A".
Podważono również techniczną możliwość wykonania przez P.G. zafakturowanych usług transportowych. Ustalono bowiem, że P.G. w 2006 r. miał jeden ciągnik i jedną naczepę, nie udokumentował również zawarcia umów z innymi kierowcami. Nie dano wiary treści umowy użyczenia zawartej w dniu 2 stycznia 2006 r. pomiędzy L. K. a P. G., na podstawie której P.G. miał świadczyć "B" należącym do L. K. samochodami, gdyż jak ustalono pojazdy te były wykorzystywane w firmie "A" A. K. Świadczyły o tym regularne zakupy paliwa do tych pojazdów i wydatki na zakup części. Organy nie zgodziły się przy tym z podnoszonym przez stronę zarzutem nieważności umowy użyczenia pomiędzy L. K. i A. K. z uwagi na istniejąca pomiędzy nimi małżeńską wspólność majątkową. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 2077/09 i z dnia 4 listopada 2009 r., I FSK 800/09 wskazał, że nawet nieważnej umowy nie należy traktować jako niedokonanej jeśli wywołuje ona skutki prawne, które wywierają następnie wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych.
Wykluczono również możliwość świadczenia tych usług na podstawie umowy "najmu samochodu z kierowcą". Jak wskazano, choć w praktyce zawierane są takie umowy, to w tym konkretnym przypadku możliwość ta została wyłączona zawartą pomiędzy A. K. a L. K. umową użyczenia, w której znalazł się zapis, że "biorący w użyczenie pojazd oświadcza, że (...) nie będzie go oddawał w używanie osobom trzecim".
O fikcyjności wystawionych faktur świadczą, w ocenie organów, również ustalenia dotyczące odległości drogowych, niezbędnych do wykonywania usług transportowych wg faktur sprzedaży i wiążące się z tym wielkości zużycia paliwa, nieprzystające do ilości zakupionego paliwa.
Za niezasadny uznano również zarzut nie ustalenia należycie stanu faktycznego poprzez nie przesłuchanie osób zatrudnionych w charakterze kierowców przez P.G. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu kontrolnym uwzględniono wszystkie wnioski dowodowe złożone w tym zakresie, które w efekcie doprowadziły do przyjęcia, że P.G. nie zawierał żadnych umów z zatrudnionymi kierowcami, sam wykonywał "B" jako kierowca, sporadycznie korzystając z pomocy innych kierowców, płacąc im za wykonany kurs, ale nie świadczyli oni umów o pracę, czy umów zlecenia.
Nie powiódł się również, w ocenie organu odwoławczego, zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wbrew zarzutom strona została prawidłowo pouczona o terminie przeprowadzenia dowodu, którego nie tamowała nieobecność strony. Obecność strony, jak zaznaczył organ, jest jej prawem a nie obowiązkiem. Wprawdzie organ odwoławczy przyznał, że brak odpowiedzi organu I instancji na złożony wniosek o przesunięcie terminu przeprowadzenia dowodu jest uchybieniem jednak nie miało ono wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wniosek dotarł do wiadomości przeprowadzającego dowód już po jego przeprowadzeniu.
Odnosząc się do zarzutu braku bezpośredniości przeprowadzonych przez organ dowodów i sięgnięcie do dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu, organ wskazał, że powyższe dowody zostały dopuszczone w niniejszym postępowaniu jako dowód w sprawie, a strona miała prawo zarówno z nimi zapoznać jak i wypowiedzieć na ich temat.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów "A" L. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i w efekcie zastosowanie przepisu art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nie wypełnienie dyspozycji wynikających z art. 120, 121, 122, 123 § 1, 124, 180 § 1, 181, 187 § 1, 191, 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Podstawowym zarzutem stawianym organom było dokonanie ustaleń na podstawie materiałów dowodowych zebranych w postępowaniu toczącym się wobec P.G. Zarzucono również nieprawidłowość wyciągniętych wniosków, co do niemożliwości technicznych P.G. do dokonania usług udokumentowanych spornymi fakturami. Wskazano przy tym na nieścisłości pomiędzy ustaleniami dokonanymi w postępowaniu przeciwko P. G. i K., odnośnie ilości, rodzaju samochodów i wreszcie ilości zużytego paliwa. W tym ostatnim przypadku wskazał, że według ustaleń organu zużywał on mniej paliwa niż zakres świadczonych usług, podczas gdy w ocenie skarżącego, należało odwrócić pytanie i zapytać czy możliwe było wykorzystanie tak ustalonej ilości paliwa jednym samochodem. W dalszej kolejności podjęto próbę podważenia wiarygodności świadka E. S., a także P.G.
Dalsza część uzasadnienia skargi to obszerny wywód na temat wstąpienia Polski w struktury Unii Europejskiej i wiążące się z tym konsekwencje prawne, a zwłaszcza, co istotne w niniejszej sprawie, zastosowanie Dyrektyw 2006/112/WE i płynące z niej prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie powołując się na argumenty, które legły u podstaw zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w Ordynacji podatkowej.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku wykazanego w fakturach wystawionych przez firmę P.G. "B" w miesiącu lipcu 2006 r.
O ile skarżący stał na stanowisku, że wymienione wyżej faktury dokumentują rzeczywiste zdarzenia o tyle w ocenie organu powyższe faktury zostały wystawione na fikcyjne zdarzenia.
Prawnych regulacji przedstawionego problemu należy szukać w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej ustawa o VAT). Przepis art. 88 ust. 1 ustawy o VAT daje podatnikowi prawo do obniżenia w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z kolei art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) tej ustawy wskazuje, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, w przypadku stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności.
Z treści powołanych przepisów wynika wniosek, że samo posiadanie faktury nie jest wystarczającą podstawą aby odliczyć podatek w niej naliczony. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika tylko w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem (wyrok WSA we Wrocławiu z 3 czerwca 2009 r. Sygn. akt I SA/Wr 368/09, LEX nr 511433).
Kwestią zasadniczą było zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy faktury wystawione przez firmę P.G. na rzecz "A" L. K., odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze tj. wykonania usług transportowych.
Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, która nie budzi wątpliwości w świetle zebranego przez organy materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe, wbrew postawionym w skardze zarzutom, przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy przy zachowaniu wszelkich wymogów, a wyciągnięte przez organ wnioski były logiczne, konkretne, odpowiadały zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego.
Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu podatkowym, w którym pod wątpliwość poddano wiarygodność faktur, przeczące temu twierdzenie podatnika, nie mogą stanowić wystarczającego przeciwdowodu dla obalenia tych wątpliwości. Podatnik powinien sam ujawnić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i potwierdzenia reprezentowanego stanowiska, a organ podatkowy nie ma obowiązku zastępowania go w dokumentowaniu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie podatnik z powyższego obowiązku się nie wywiązał. Ograniczał się jedynie do formułowania przeciwnych do organu wniosków.
Nie jest prawdą, co podnosi skarżący, że zaskarżona decyzja jest jedynie konsekwencją postępowania toczącego się wobec P.G. i dokonanych w tym postępowaniu ustaleń dotyczących obrotu pustymi fakturami z "C". Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że sam fakt pojawienia się L. K. wśród kontrahentów P.G. stanowił samodzielną podstawę do przyjęcia, że faktury dokumentujące zawierane pomiędzy tymi podmiotami transakcje nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Niewątpliwie kontrola przeprowadzona w firmie P.G. i ustalone w jej wyniku nieprawidłowości w prowadzonej rachunkowości dały organom podatkowym asumpt do przeprowadzenia takich kontroli u kontrahentów nierzetelnego podatnika, ale nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że przesądziły one o wyniku przedmiotowego postępowania.
Organy podatkowe przeprowadziły samodzielne postępowania, których wyniki miały potwierdzić lub zaprzeczyć prawdziwości zdarzeń gospodarczych, na które wystawiono sporne faktury. Jak już wcześniej wskazano tymi zdarzeniami miało być świadczenie usług transportowych. Organ, wbrew twierdzeniom skarżącego, dokonał w tym zakresie własnych ustaleń, jedynie posiłkując się materiałem zebranym w postępowaniu dotyczącym P.G. Z tego powodu nie można czynić zarzutu naruszenia zasady bezpośredniości postępowania. Takie postępowanie służy zapewnieniu ekonomiki postępowania i nie pozbawia takiego postępowania cechy prawidłowości. Organ bowiem korzystając z tego materiału dopuścił go jako dowód a stronie wyznaczył termin do zapoznania się z nim. Nie ograniczył się przy tym do samych zeznań P.G. , który przyznał nierzetelność faktur, ale również dokonał samodzielnych ustaleń w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie którego stwierdził rozbieżności pomiędzy ilością towarów wynikającą z faktur a ilością wynikającą ze spisu z natury. Również twierdzenia P.G. odnośnie otrzymywanych za te faktury pieniędzy a następnie ich przekazania na rzecz L. K. zostały potwierdzone dokonaną przez organ analizą operacji bankowych.
Sąd podzielił także dokonaną przez organ ocenę dokumentów przedłożonych w toku postępowania, a to: dowodów wydania materiałów WZ oraz zamówień kierowanych przez "A". Słusznie organ ocenił powyższe dokumenty jako stworzone na potrzeby postępowania i z tego też powodu odmówił im mocy dowodowej. Świadczy o tym zamieszczona na powyższych dokumentach pieczątka ze zmienionym numerem telefonu, którego zmiana, jak ustaliły organy, nastąpiła w dniu 1 lutego 2007 r. Powyższego nie tłumaczy wersja podatnika, że pieczątka ta została nabita później niż powstał dokument, gdyż w aktach znajdowały się kopie powyższych dokumentów również opatrzone taką pieczątką.
Także ustalenia dotyczące fikcyjności świadczonych przez P.G. usług transportowych nie budzą w ocenie Sadu wątpliwości co do ich prawidłowości. Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że P.G. w okresie objętym kontrolą posiadał jeden ciągnik i jedną naczepę, co już z tego powodu czyniło niewiarygodnym przyjęcie, że usługi, na które wystawione zostały faktury odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, przy prawidłowym założeniu, że w omawianym okresie P.G. nie zawierał żadnych umów z zatrudnionymi kierowcami. Organ przeprowadził w tym zakresie samodzielne postępowanie, zwracając się w tym zakresie do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. i Państwowej Inspekcji Pracy – Okręgowego Inspektoratu Pracy w R., a także przeprowadzając przesłuchanie zawnioskowanych przez skarżącego świadków, na podstawie których to informacji uznano zeznania P.G. , w zakresie nie zawierania umów z kierowcami, za wiarygodne. Nie powiodła się również próba wykazania, że P.G. korzystał z pojazdów L. K., gdyż jak wykazało postępowanie dowodowe pojazdy te były w tym czasie wykorzystywane w firmie "A" A. K., co potwierdzono regularnymi zakupami paliwa do tych pojazdów oraz wydatkami na zakup części. Powyższego nie może niweczyć podnoszony przez skarżącego fakt nieważności umów użyczenia zawartych pomiędzy L. K. a A. K. w związku z łączącą ich małżeńską wspólnością majątkową. Niezależnie od argumentów zawartych w wyroku, na który powoływał się w tym zakresie organ, zauważyć należy, że organ z powyższej umowy wywodził nie tyle skutki prawne co faktyczne. Sama nieważność umowy nie może bowiem przeczyć faktom, że pojazdy które na jej podstawie zostały oddane w użytkowanie firmie A. K. faktycznie były przez nią użytkowane. O ile nieważna umowa nie wywołuje żadnych skutków prawnych to nie może jednak przeczyć rzeczywistości wykreowanej na podstawie tej nieważnej umowy. Oznacza to, że nawet jeśliby przyjąć, że łącząca L. i A. K. umowa użyczenia była nieważna to nie przekreśla to jeszcze faktu korzystania przez A. K. z pojazdów stanowiących przedmiot użyczenia.
Prawidłowo organ podjął również działania zmierzające do zbadania rzetelności faktur poprzez porównanie przedstawionych w nich odległości z ilością zużytego paliwa, która i w tym przypadku oceniona musiała zostać na niekorzyść podatnika. Stawianie w tym przypadku przez skarżącego zarzutu o nieprawidłowym kierunku wniosku dowodowego, który w jego ocenie powinien zmierzać do wykazania czy posiadając jeden samochód mógł zużyć taką ilość paliwa jest niedorzecznością. Fakt posiadania jednego pojazdu został udowodniony na podstawie innych dokumentów, a zdaniem organu nie było wykazanie możliwości motorycznych jednego pojazdu a prawdziwości danych zawartych na fakturach tj. czy P.G. w rzeczywistości pokonał odległości wskazane w fakturach.
Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje dołączony do akt odpis wyroku Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II Aka 75/11. Wyrokiem tym utrzymano w mocy wyrok uniewinniający między innymi P.G. od popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Prejudycjalność prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, o której mowa w art. 11 p.p.s.a., polega na związaniu sądu administracyjnego ustaleniami skazującego wyroku, co do popełnienia przestępstwa. Powyższe oznacza, iż uniewinniający wyrok sądu nie jest wiążący w tym sensie, że sąd administracyjny może zaakceptować ustalenia organu administracji odmienne od tych, które legły u podstaw wydania przez sąd karny późniejszego wyroku uniewinniającego (V SA/Wa 1493/2005).
W przypadku wydania wyroku skazującego Sąd nie może dokonywać samodzielnych ustaleń odnośnie popełnienia czynu. Kwestia ta pozostaje bowiem przesądzona właśnie wyrokiem karnym. Natomiast inaczej jest w przypadku wyroku uniewinniającego. W takiej sytuacji brak związania Sądu wyrokiem, oznacza, że będzie to dodatkowy dowód w sprawie podlegający jak każdy inny, ocenie. Dokonując tej oceny, Sąd doszedł do przekonania, że dołączony do akt wyrok uniewinniający nie dyskredytuje prawidłowych ustaleń organów.
Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu ze względu na nieobecność strony podczas przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka L.S. Jak wskazał organ, a co znajduje potwierdzenie w aktach, strona została prawidłowo pouczona o terminie przeprowadzenia dowodu, w której to dacie organ nie wiedział o zgłoszonym przez stronę wniosku o przesunięcie terminu przeprowadzenia dowodu. Trudno zatem czynić organowi z tego powodu zarzut. Ponadto jak słusznie wskazuje organ udział strony w przeprowadzeniu dowodu jest jej prawem a nie obowiązkiem, a ponadto strona miała prawo zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym i zgłosić ewentualne zastrzeżenia, zatem nie można powiedzieć, że brak jej udziału w przeprowadzeniu dowodu miał wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego wniosek organu o fikcyjności wystawionych faktur jest prawidłowy. Organ wyczerpał w tym zakresie możliwości dowodowe a wyciągnięte przez niego wnioski należy uznać za odpowiadające zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie można w związku z tym mówić o dowolności oceny organu.
Naprzeciw tak zgromadzonego materiału dowodowego jawi się twierdzenie podatnika, że zaewidencjonowane, w rejestrze zakupu VAT, faktury dokumentują rzeczywiste zdarzenia. Wobec takiego rozkładu dowodów trudno nie oprzeć się przekonaniu, że gołosłowne twierdzenia skarżącego są niczym innym jak nieudaną próbę kamuflowania nierzetelności podatkowej.
Reasumując stwierdzić należy, że nie można czynić organom zarzutu nieprawidłowości postępowania tylko dlatego, że doprowadziło w konsekwencji do innych wniosków aniżeli oczekiwał tego podatnik.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawi art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło