VII SA/Wa 1154/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-22
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być wszczęte jedynie w przypadku, gdy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, mogłyby doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności i dowody, które nie miały istotnego znaczenia dla sprawy lub były znane organowi w dacie wydawania decyzji, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący L. N. i L. N. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2010 r., która utrzymała w mocy decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę budynku magazynowego. Skarżący powołali się na nowe okoliczności i dowody, w tym akty notarialne dotyczące innych nieruchomości, stanowisko urzędowe oraz decyzję konserwatora zabytków. GINB odmówił uchylenia swojej decyzji, a następnie utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Skarżący zaskarżyli tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. N. i L.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: "kpa"), po wznowieniu na wniosek L. i L. N. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...], z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], znak: [...], udzielającą [...] Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego wraz z łącznikiem na działce nr ew. [...] obr. [...] [...], przy ul. [...] w [...], odmówił uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2104/10 oddalił skargę L. i L. N. na w/w decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...].
Odnosząc się do wskazanych przez wnioskodawców okoliczności przemawiających za wznowieniem organ wskazał, że skoro przedmiot postępowania ogranicza się wyłącznie do obiektu objętego pozwoleniem na rozbiórkę, tj. budynku magazynowego wraz z łącznikiem na działce nr ew. [...], to akty notarialne z dnia [...] września 2006 r., Repertorium A Nr [...] (nabycie przez inwestora [...] Sp. z o.o. własność działek nr ew. [...] położonych w [...]) oraz dnia [...] czerwca 1994 r., Repertorium A Nr [...] (umowa użytkowania wieczystego oraz nieodpłatnego przeniesienia własności budynków znajdujących się na działkach nr ew. [...] w [...], zawartej pomiędzy Gminą [...] i Spółdzielnią Pracy [...] w [...] - poprzednikiem prawnym inwestora) nie mogą być brane pod uwagę w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie dotyczą nieruchomości objętej pozwoleniem na rozbiórkę. Zatem nie można ich kwalifikować jako dowód istniejący w dniu wydania decyzji, który nie był znany organowi. Natomiast akt notarialny z dnia [...] grudnia 2006 r., Repertorium A Nr [...], potwierdzający tytuł prawny [...] Sp. z o.o. do działki nr ew. [...], nie stanowi okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż organ wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. dysponował znajdującą się w aktach organu podstawowego księgą wieczystą nr [...], w której ujawniony był w/w akt notarialny.
Za nową okoliczność nieznaną organowi również GINB nie uznał stanowiska Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Administracji Architektoniczno - Budowlanej, zawartego w decyzji GINB z dnia [...] sierpnia 2010 r., ponieważ nie jest możliwe, aby osoba podpisująca decyzję z upoważnienia GINB nie znała stanowiska zawartego w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.
Również za przesłankę wznowieniową organ nie uznał decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1993r., znak: [...], ponieważ w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ustalono, że z porównania projektu rozbiórki oraz tej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nieruchomych, oraz jej załącznika graficznego nr 1 - wynika, iż przedmiotowy budynek magazynowy wraz z łącznikiem, chociaż znajduje się w granicach zespołu architektoniczno-przemysłowego dawnej fabryki [...], nie był objęty tą decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Powyższe ustalenia potwierdziło również Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku L. N. oraz L. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy pozostają przedstawione przez wnioskodawców akty notarialne z dnia [...]września 2006 r., Repertorium A [...] i z dnia [...] czerwca 1994 r., Repertorium A Nr [...] dotyczące położonych w [...] działek nr ew. [..] oraz kwestie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych [...] Sp. z o.o. wobec m.in. działki ew. nr [...], albowiem zagadnienia te nie były objęte postępowaniem zakończonym skarżoną decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zatem nie mogą stanowić przedmiotu oceny także w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2006 r., Repertorium A Nr [...] organ wskazał, iż dokument ten nie stanowi nowej okoliczności w sprawie, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ dysponował znajdującym się w aktach organu stopnia podstawowego odpisem księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...], w której ujawniony został powyższy akt notarialny, dokumentujący w sposób prawem przewidziany tytuł prawny do objętej udzielonym pozwoleniem na budowę działki ew. nr [...].
Także za nowy dowód w sprawie w znaczeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ nie uznał decyzji Państwowej Służby Ochrony Zabytków Oddział w [...] z dnia [....] listopada 1993 r., albowiem skoro w uzasadnieniu organ się do niej odniósł to była ona znana organowi wydającemu decyzję w dacie jej wydania.
Za oczywiście bezzasadną GINB potraktował wskazaną przez wnioskodawcę, nieznajomość stanowiska zajętego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. przez sygnującego ją z upoważnienia GINB, Zastępcę Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Administracji Architektoniczno – Budowlanej.
Odnosząc się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroków WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 753/11, z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 735/11 oraz WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1609/11, jak również postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], organ uznał, że nie mogą stanowić podstawy wznowienia, ponieważ powstały po dacie wydania kontrolowanej w niniejszym postępowaniu ostatecznej decyzji, a także przyczyn przedmiotowych. Powołany wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 753/11, dotyczy kwestii formalnej w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 735/11, dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji nie stanowiącej przedmiotu niniejszego postępowania, zaś wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1609/11 dotyczy kwestii proceduralnych, związanych z postępowaniem prowadzonym przez organy ochrony zabytków. Natomiast postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], dotyczy kwestii legitymacji procesowej L. i L. N. do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].
Odnosząc się do żądania wydania rozstrzygnięcia w sprawie wyburzenia ściany granicznej zagrażającej, zdaniem wnioskodawców, bezpieczeństwu GINB wyjaśnił, iż ewentualne podjęcie czynności leży w kompetencji właściwego organu nadzoru budowlanego, do którego można zwrócić się ze stosownym wnioskiem w tej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli L. N. i L. N., zarzucając naruszenie:
1) art. 39 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., zgodnie z którym pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków, poprzez wydanie przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] pozwolenia Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. bez wystąpienia o skreślenie i uzyskania decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu tego obiektu z regestru zabytków;
2) art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym dodatkowy dokument do pozwolenia na rozbiórkę stanowi między innymi opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
3) art. 156 §1 pkt 2 i pkt 5 kpa, zgodnie którym decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa i była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
4) art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r., powołując się na pkt 11 - podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru i pkt 8 - uzyskanie pozwolenia Wojewódzkiego konserwatora zabytków na podjęcie prac budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego.
Skarżący podali, że budynek nr [...] przy ul. [...] w [...] nie był budynkiem magazynowym lecz budynkiem przeznaczonym na mieszkania pracowników fabryki, którzy następnie uzyskali mieszkania kwaterunkowe.
W obszernej skardze wniesiono o unieważnienie decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz o wydanie decyzji na wyburzenie pozostawionej tylko ściany granicznej bezprawnie rozebranego budynku wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych miasta [...] przy ul. [...] w [...], na dz. nr [...] obr. [...] pod Nr [...] decyzją z dnia [...] listopada 1993 r., a graniczącej bezpośrednio z działką skarżących nr [...] obr. [....] [...] przy ul. [...] w [...], na której znajduje się budynek mieszkalny i ogród skarżących.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli realizowanej wedle kryterium legalności w granicach sprawy określonych art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) jest decyzja wydana w toku postępowania wznowieniowego. Postępowanie to ma charakter nadzwyczajny stanowiąc wyłom od przewidzianej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Instytucja wznowienia postępowania stwarza zatem możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną wyłącznie w przypadku wystąpienia wad wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego skarżący powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przedmiotowa podstawa dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znanych organowi, który ją wydał.
W orzecznictwie i doktrynie wypowiadającej się na temat wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazuje się,że wymienione w nim "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Natomiast nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA w Warszawie z 25 czerwca 1985, I SA 198/85, ONSA 1985/1/35; 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93, ONSA 1995/3/114; oraz wyrok NSA O/Z w Łodzi z 24 lipca 1997 r., I SA/Łd 674/96, LEX nr 30328 oraz M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004, z. 8, s. 52).
W świetle powołanej przez skarżącego podstawy wznowienia dla legalności wydanych decyzji istotne są dwie kwestie, związane z wykładnią przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Pierwsza, sprowadza się do pytania czy do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie przesłanek określanych jako "nowe okoliczności faktyczne" oraz "nowe dowody". Druga dotyczy zaś charakteru relacji między nowym dowodem, (ściślej rzecz biorąc środkiem dowodowym) a faktami, którego z niego wynikają.
Wyjaśnić także należy, przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy; co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego, przy czym wystarczające jest prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji (por. wyroki NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99, LEX nr 50152, dnia 7 lutego 2007 r., I OSK 429/06, LEX nr 348005 oraz dnia 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 35).
Należy też pamiętać, że nadzwyczajne tryby zaskarżenia decyzji administracyjnej - w przeciwieństwie - do zwyczajnych środków zaskarżenia - powodują, że organ administracji publicznej kontrolujący postępowanie po wniesieniu takiego środka może tylko ocenić, czy w sprawie zmaterializowała się konkretna przesłanka wskazana przez wnioskodawcę, zaś pozostałe naruszenia prawa nie mogą być wzięte pod uwagę przez organ rozpoznający wniosek o uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że we wniosku o wznowienie postępowania wskazano na następujące dowody istniejące w chwili wydawania orzeczenia a nie znane organowi: akty notarialne z dnia [...]września 2006 r., Repertorium A Nr [...] (nabycie przez inwestora [...] Sp. z o.o. własność działek nr ew. [...] położonych w [...]) oraz dnia [...] czerwca 1994 r., Repertorium A Nr [....] (umowa użytkowania wieczystego oraz nieodpłatnego przeniesienia własności budynków znajdujących się na działkach nr ew. [...] w [...], zawartej pomiędzy Gminą [...] i Spółdzielnią Pracy [...] w [...] - poprzednikiem prawnym inwestora), akt notarialny z dnia [...] grudnia 2006 r., Repertorium A Nr [...], potwierdzający tytuł prawny [...] Sp. z o.o. do działki nr ew. [...], stanowisko Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Administracji Architektoniczno - Budowlanej, zawarte w decyzji GINB z dnia [....] sierpnia 2010 r., decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [....] listopada 1993r., znak: [...].
Analiza tych dowodów prowadzi do wniosku, że nie mogą one stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. W tym zakresie Sąd podziela w całości ustalenia oraz ocenę dokonaną przez organy administracji. Dowody w postaci stanowiska Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Administracji Architektoniczno - Budowlanej, zawartego w decyzji GINB z dnia [...] sierpnia 2010 r., decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1993r., znak: [...] oraz akt notarialny z dnia [...] grudnia 2006 r., Repertorium A Nr [...], potwierdzający tytuł prawny [...] Sp. z o.o. do działki nr ew. [...], niewątpliwie nie są dowodami nie znanymi organowi w chwili podejmowania rozstrzygnięcia. Do decyzji Wojewódzkiego Konserwatora odnosi się organ w swoim uzasadnieniu co oznacza, że ją znał, trudno też uznać za dowód stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu decyzji, poza tym niewątpliwie znane ono było organowi, który decyzję wydawał. Natomiast wspomniany wyżej akt notarialny potwierdza fakt nabycia przez inwestora działki nr [...] niemniej okoliczność własności tej działki wynikała ze znajdującej się w aktach organu księgi wieczystej nr [...] w której ujawniony był w/w akt notarialny.
Odnosząc się do pozostałych dowodów wymienionych we wniosku należy stwierdzić, że nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy ponieważ wskazane akty notarialne dotyczą nieruchomości nie będących przedmiotem postępowania podstawowego. Nie mają też żadnego istotnego związku z treścią wydanej decyzji. Natomiast wskazywane wyroki sądowe, które mogły odnosić się do przedmiotowej sprawy zapadły po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie, której dotyczył wniosek o wznowienie.
Na koniec odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze jeszcze raz trzeba podkreślić, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kolejnej instancji w zwykłym toku postępowania lecz jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym organ może tylko ocenić, czy w sprawie występuje konkretna przesłanka wskazana przez wnioskodawcę określona w art. 145 kpa. Pozostałe naruszenia prawa jeżeli występują, nie mogą być wzięte pod uwagę przez organ rozpoznający sprawę w ramach wznowionego postępowania administracyjnego.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło