I SA/Lu 461/11
WyrokWSA w Lublinie2011-11-16
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli na rachunku nie było środków lub bank nie mógł dokonać wypłaty?Ratio decidendi
Zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie jest przy tym wymagane, aby środek egzekucyjny był skuteczny i doprowadził do wyegzekwowania dochodzonej kwoty. Skuteczne doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego jest wystarczające do przerwania biegu przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na czynności egzekucyjne (protokoły o stanie majątkowym, zajęcie wynagrodzenia, zajęcie rachunku bankowego) przerywające bieg terminu przedawnienia. Skarżąca kwestionowała skuteczność zajęcia rachunku bankowego, argumentując, że na rachunku nie było środków, a samo zajęcie nie przerwało biegu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), NSA Danuta Małysz, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]., Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. A. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jego uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi przeciwko skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie czterech tytułów wykonawczych:
- nr [...] wystawionego 17 kwietnia 2000 r. na podatek importowy za 1995 r. w kwocie 1.529,90 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 1.592,10 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 3.856,40 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 1.592,10 zł.
W toku prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych egzekucji sporządzono szereg protokołów o stanie majątkowym skarżącej, m. in. w dniach 16 maja 2002 r., 24 lutego, 14 lipca i 30 sierpnia 2005 r., 10 lutego 2006 r., 10 maja 2006 r., 6 marca i 11 czerwca 2007 r., 27 sierpnia 2008 r. i 29 listopada 2010 r., ponadto zawiadomieniem z dnia 5 października 2005 r. dokonano zajęcia jej wynagrodzenia za pracę w firmie J. K. z siedzibą w K., z którego to tytułu na konto Urzędu wpłynęła kwota 9,42 zł. Podjęto również próby zajęcia rachunku bankowego w szeregu bankach. W dniu 19 lutego 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika w Banku [...] ul. P. 15, które Bankowi zostało doręczone w dniu 26 lutego 2009 r., natomiast skarżącej kopia tego zajęcia została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. Odbiór przesyłki potwierdził jej ojciec, który podjął się oddania przesyłki adresatowi własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu odbioru. Bank pismem z dnia 11 marca 2009 r. poinformował organ egzekucyjny, że "zajęta kwota nie może być przekazana, gdyż środki pieniężne na zajętym rachunku skarżącej ROR nie przekraczają kwoty wolnej od zajęcia".
W dalszej kolejności przedstawiono okoliczności związane ze zmianą właściwości organu egzekucyjnego z Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. na Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (15 maja 2009 r.) i odwrotnie (28 października 2010 r.), jak również przebieg czynności egzekucyjnych w czasie, kiedy właściwym organem egzekucyjnym pozostawał Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., z zaznaczeniem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.:
- decyzjami z dnia [...], nr [...] i nr [...] rozłożył na 6 miesięcznych rat spłatę zaległości w podatku VAT z tytułu importu za marzec 2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zaległość z tytułu importu za 2000 r. wraz z odsetkami;
- decyzjami z dnia [...], nr [...] i nr [...]odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od ww. zaległości;
- związku z rozłożeniem na raty dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości, postanowieniem z dnia [...], nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie w/w tytułów wykonawczych.
Wskazano również, że w wyniku rozpoznania odwołania od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...] uchylił zaskarżone decyzje w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., po ponownym rozpatrzeniu wniosków decyzjami z dnia [...] odmówił rozłożenia zaległości na raty i umorzenia odsetek za zwłokę od ww. zaległości.
W rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 7 marca 2011 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych w toku tego postępowania czynności egzekucyjnych z powodu przedawnienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, argumentując, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego spisano szereg protokołów o stanie majątkowym, dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zajęcia rachunku bankowego, które to czynności wywołały skutek przerwania biegu przedawnienia oraz jego zawieszenia. Tą ostatnią instytucję organ odniósł do "decyzji ratalnych".
W złożonym od tego postanowienia zażaleniu, skarżąca wniosła o jego uchylenie i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W jej ocenie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. bezpodstawnie przyjął, iż doszło do przerwania biegu przedawnienia oraz do jego zawieszenia, w sytuacji, gdy dla upływu okresu przedawnienia bez znaczenia są decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., ponieważ zostały one uchylone i nigdy nie stały się prawomocne. Tym samym nie mogły wywrzeć żadnych skutków w obrocie prawnym, a zwłaszcza w postaci zawieszenia biegu przedawnienia. Ponadto – w jej ocenie – zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w banku [...]. nie przerwało biegu terminu przedawnienia, albowiem nie istniały jakiekolwiek wierzytelności z rachunku bankowego, które zostały lub mogły zostać zajęte. Dodatkowo podniosła zarzut, że zawiadomienie o zajęciu rachunku nie zostało jej doręczone.
W rozpoznaniu tych zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej, w pierwszej kolejności powołał się na art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności, o której podatnik został powiadomiony (§ 3). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne (§4).
Argumentując, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, spisanie w okresie do 31 grudnia 2002 r. protokołu o stanie majątkowym stanowi czynność egzekucyjną, która przerywa bieg terminu przedawnienia (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 11 października 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 297/06 - niepublikowany), wskazał dalej, że:
- w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., w myśl art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne,
- od dnia 1 września 2005 roku stosownie do art.70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, a po przerwaniu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Oceniając w świetle przytoczonych regulacji prawnych tok przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej podał, że co do przedmiotowych tytułów wykonawczych z terminami płatności w dniu 15 marca 2000r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2001 r. W dniu 16 maja 2002 r. doręczono ich odpisy oraz spisano protokóły o stanie majątkowym podpisane przez skarżącą. Ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, w związku z tym do 31 grudnia 2002r. nie rozpoczął się bieg nowego terminu przedawnienia. Wskazał nadto na dokonanie dalszych czynności, a mianowicie: sporządzenie protokołów o stanie majątkowym skarżącej, m. in. w dniach 16 maja 2002 r., 24 lutego, 14 lipca i 30 sierpnia 2005 r., 10 lutego 2006 r., 10 maja 2006 r., 6 marca i 11 czerwca 2007 r., 27 sierpnia 2008 r. i 29 listopada 2010 r., dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę w dniu 5 października 2005r. (zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy 10 października 2005 r., a kopię tego zawiadomienia doręczono na adres skarżącej 6 października 2005 r.) oraz zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności w banku [...] (zajęcie zostało doręczone bankowi w dniu 5 czerwca 2009 r., zaś jego kopię doręczono na adres skarżącej w dniu 8 czerwca 2009 r.).
W ocenie organu odwoławczego, w tym stanie rzeczy, co do wszystkich tytułów wykonawczych najpierw od 10 października 2005 r., a następnie od 6 czerwca 2009 r. rozpoczął się nowy bieg terminu przedawnienia, co oznacza, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązań z nich wynikających.
Argumentując, iż zajęcie wynagrodzenia skarżącej za pracę w firmie J. K. zostało dokonane skutecznie na wszystkie ww. tytuły wykonawcze, zwrócił uwagę, iż czynność ta spowodowała przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych na ich podstawie, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 8/08, w którym ocenił, iż "organy prawidłowo ustaliły, iż zobowiązanie podatkowe egzekwowane na podstawie (ww.) tytułów nie uległo przedawnieniu (...), w wyniku przerwania biegu przedawnienia poprzez zastosowanie w dniu 10 października 2005 r. środka egzekucyjnego (zajęcia wynagrodzenia za pracę)".
Odpowiadając na podniesiony w zażaleniu zarzut, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do kolejnego przerwania biegu przedawnienia w wyniku zajęcia rachunku bankowego w banku [...]. w dniu 5 czerwca 2009 r. z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunku oraz nie doręczenie zawiadomienia o zajęciu, Dyrektor Izby Skarbowej podał, że z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w banku [...] z dnia 1 czerwca 2009 r. nr [...] zostało doręczone na adres skarżącej za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą nr [...] w dniu 8 czerwca 2009 r. w trybie art. 43 k.p.a., natomiast bank otrzymał je w dniu 5 czerwca 2009 r. Jakkolwiek, w odpowiedzi na powyższe, bank pismami z dnia 23 czerwca 2009 r. poinformował organ egzekucyjny, że realizacja zajęcia jest niemożliwa z uwagi na fakt, że środki zgromadzone na rachunku nie przekraczają kwoty wolnej od zajęcia, to jednak ta okoliczność – w jego ocenie – nie niweczy skutku w postaci skutecznego zastosowania tego środka egzekucyjnego, gdyż zgodnie z art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ani z przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, ani też z żadnego innego nie wynika, że zastosowany środek egzekucyjny musi efektywnie prowadzić do wyegzekwowania dochodzonej kwoty, aby spowodować przerwanie terminu przedawnienia.
Reasumując, stwierdził, iż w niniejszej sprawie, nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązań podatkowych wskutek przedawnienia, a zatem odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji w świetle z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji była zasadna.
Jednocześnie, podzielił stanowisko skarżącej, że wydane w dniu [...] decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych nie spowodowały zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na fakt wyeliminowania ich z obrotu prawnego decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Okoliczność tą uznał za nie mającą wpływu na ocenę przerwania terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych, oraz rozpoczęcie jego nowego biegu od dnia 6 czerwca 2009 r. na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Na to postanowienie A. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zarzuciła, iż jest ono niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a w szczególności narusza art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
Domagając się jego uchylenia i wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wywodziła, iż organ bezpodstawnie przyjął, że doszło do przerwania biegu przedawnienia w wyniku skierowania do banku [...] zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, w sytuacji, gdy na rachunku nie istniały jakiekolwiek wierzytelności, które zostały lub mogłyby zostać zajęte.
Wskazując, że istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy samego prawa, zwróciła uwagę na wyjątki z art. 70 § 2-8 tej ustawy, które nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Poza sporem pozostaje, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi przeciwko skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie czterech tytułów wykonawczych:
- nr [...] wystawionego 17 kwietnia 2000 r. na podatek importowy za 1995 r. w kwocie 1.529,90 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 1.592,10 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 3.856,40 zł,
- nr [...] wystawionego 22 maja 2000 r. na podatek VAT od importu towarów za marzec 2000 r. w kwocie 1.592,10 zł.
Rozstrzygnięcia wymaga natomiast zarzut przedawnienia, w oparciu o który skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (w tym np. z uwagi na przedawnienie).
Trzeba mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przepis ten ma regulację niezmienioną od dnia wejścia w życie tego aktu (tj. od dnia 1 stycznia 1998 roku). Zmianie ulegały natomiast jego pozostałe jednostki redakcyjne normujące bieg terminu przedawnienia, w szczególności zaś wpływ na ten bieg toku postępowania egzekucyjnego.
Pierwotnie, tj. od dnia wejścia w życie Ordynacji podatkowej (tj. od dnia 1 stycznia 1998 roku) jej art.70 § 3 - 5 stanowił, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony, a po przerwaniu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne, z tym że kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia.
Następnie, z dniem 1 stycznia 2003 roku wskazany stan prawny uległ zmianie, gdyż z dniem tym weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz.1387 ze zm.; por.: art.30 tej ustawy), która, między innymi, nadała nowe brzmienie art.70 ordynacji podatkowej. Zgodnie z nową regulacją bieg terminu przedawnienia przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, po przerwaniu zaś, jak uprzednio, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne, a kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa tego biegu (por.: art.70 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym art.1 pkt 58 powołanej ustawy zmieniającej). Jednocześnie w art.20 ustawy zmieniającej wskazano, iż przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie, z zastrzeżeniem § 2, tj. z wyłączeniem sytuacji, gdy dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych.
W tym miejscu zauważyć należy, że wymieniona ustawa zmieniająca wprowadziła w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczących biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych różne rozwiązania - takie, które były korzystne dla podatnika /płatnika, inkasenta/, i takie, które były dla niego niekorzystne. Do pierwszych można zaliczyć zmianę zasad dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia przez określenie, że okolicznością przerywającą bieg tego terminu jest zastosowanie środka egzekucyjnego (art.70 § 4 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku), podczas gdy wcześniej była to pierwsza czynność egzekucyjna (art.70 § 3 w brzmieniu pierwotnym). Natomiast do drugich - rozszerzenie katalogu okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w tym w szczególności o okoliczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art.70 § 6 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku). Zatem ustalenie, które przepisy (dotychczasowe, czy nowe) określają korzystniejsze dla podatnika zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 roku, zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Korzystniejsze są te, według których termin przedawnienia, przy uwzględnieniu okoliczności przerywających i zawieszających bieg tego terminu, będzie wcześniejszy. Przepisy (dotychczasowe lub nowe) należy przy tym stosować w pełnym zakresie, czyli uwzględniać wszystkie przewidziane w nich zasady dotyczące przerywania i zawieszania biegu terminu przedawnienia, a nie wybiórczo.
Ponowna zmiana omawianej regulacji prawnej nastąpiła z dniem 1 września 2005 roku, na skutek wejścia w życie powołanej wyżej ustawy zmieniającej z 2005 roku (por.: art.27 tej ustawy), uchylającej § 5 art.70 Ordynacji podatkowej oraz nadającej zdaniu drugiemu § 4 tego artykułu brzmienie: "Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny" (por.: art.1 pkt 34 lit.b) wymienionej ustawy zmieniającej). Od tej zatem daty, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Stosownie przy tym do art.21 tej ustawy zmieniającej, art.70 § 4 Ordynacji podatkowej w nadanym nią brzmieniu stosuje się do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie.
W sprawie niniejszej, dla skarżącej korzystniejsze są przepisy znowelizowane - do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2002 roku w prowadzonych wobec niej postępowaniach egzekucyjnych, których dotyczy zaskarżone postanowienie, nie stosowano środków egzekucyjnych, w odniesieniu do egzekwowanych zobowiązań podatkowych nie występowały też wprowadzone do Ordynacji podatkowej z mocy tej ustawy okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Jak wynika z akt sprawy, w stosunku do skarżącej, na podstawie czterech tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] egzekwowane są zobowiązania podatkowe z terminem płatności, który upłynął 15 marca 2000r. W związku z tym, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2001r. Skoro zatem termin płatności tych zobowiązań przypadał na dzień 15 marca 2000 roku, to pięcioletni termin przedawnienia upłynąłby z dniem 31 grudnia 2005 roku (por.: art.70 § 1 Ordynacji podatkowej).
Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. do środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zalicza się m. in. egzekucję z wynagrodzenia za pracę oraz egzekucję z rachunku bankowego.
Poza sporem pozostaje, że we wszystkich czterech przypadkach, w dniu 5 października 2005r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy 10 października 2005 r., a kopię tego zawiadomienia doręczono na adres skarżącej za pośrednictwem poczty 6 października 2005 r. Niewątpliwie było to zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę (por.: art.1a pkt 12 lit.a u.p.e.a.). Niezależnie od przekonania skarżącej, w wyniku zastosowania wskazanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, został przerwany (co do wszystkich czterech tytułów) bieg terminu przedawnienia (art.70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 roku w związku z art.20 § 1 ustawy zmieniającej z 2002 roku i art.21 ustawy zmieniającej z 2005 roku), a w konsekwencji rozpoczął on bieg na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, czyli od dnia 11 października 2005 r. Tak też orzekł WSA w Lublinie, w wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 8/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia - § 2 art. 80 u.p.e.a. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego - § 3 art. 80 u.p.e.a.
Poza sporem pozostaje, iż w dniu 1 czerwca 2009 r. organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w banku [...], które zostało mu doręczone w dniu 5 czerwca 2009 r. Od dnia 6 czerwca 2009 r. rozpoczął się zatem nowy bieg terminu przedawnienia.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż analiza akt sprawy wskazuje, iż kopia tego zawiadomienia – wbrew twierdzeniom skarżącej – doręczona została prawidłowo w dniu 8 czerwca 2009 r. dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się do oddania korespondencji jej adresatowi (k-124 ze zn.2).
Nie można się zgodzić z zarzutem, iż "organ bezpodstawnie przyjął, że doszło do przerwania biegu przedawnienia w wyniku skierowania do banku [...] zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, w sytuacji, gdy nie istniały na nim jakiekolwiek wierzytelności, które zostały lub mogłyby zostać zajęte". Rację ma bowiem organ odwoławczy, że żaden przepis prawa nie wymaga by zastosowany środek egzekucyjny był skuteczny, tj. by doprowadził do wyegzekwowania dochodzonej kwoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r., II FSK 2063/09 (LEX nr 570256).
W tym stanie faktycznym i prawnym, zasadnie organy uznały, iż w niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązań podatkowych wskutek przedawnienia, a zatem odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego w świetle art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. była zasadna.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło