VII SA/Wa 1462/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-17
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Paweł Groński, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca terenu, na którym zlokalizowana jest droga wewnętrzna (droga leśna), jest odpowiedzialny za utrzymanie wiaduktu stanowiącego część tej drogi, nawet jeśli wiadukt znajduje się nad linią kolejową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca terenu, na którym zlokalizowana jest droga wewnętrzna (droga leśna), jest odpowiedzialny za utrzymanie wiaduktu stanowiącego część tej drogi. Wiadukt, jako drogowy obiekt inżynierski, stanowi część drogi wewnętrznej, a jego utrzymanie należy do zarządcy terenu, na którym droga się znajduje, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Fakt, że wiadukt znajduje się nad linią kolejową, nie przenosi odpowiedzialności na zarządcę kolei w zakresie utrzymania całego obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej P. S.A. przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu oraz protokołu z okresowej kontroli. P. S.A. kwestionowała swoją odpowiedzialność, argumentując, że wiadukt leży w ciągu dróg leśnych (dróg wewnętrznych) zarządzanych przez Nadleśnictwo K. Organy administracji uznały P. S.A. za zarządcę, opierając się na fakcie wieczystego użytkowania gruntu, na którym znajduje się wiadukt. P. S.A. wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego i protokołu z okresowej kontroli I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. spółka akcyjna z siedzibą w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 62 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane -t. j. Dz. U. 2010 r. Nr 243, poz. 1623 (dalej: Prawo budowlane), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego wiaduktu nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...] nr działki [...] na szlaku G. – L., nakazał P. S.A. w W. przedłożenie:
1. ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...] nr działki [...] na szlaku G. – L., wykonanej przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zawierającej orzeczenie odnoszące się do istniejącego stanu technicznego sprawności konstrukcji przedmiotowego obiektu oraz określenie zakresu robót budowlanych, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego wiaduktu do odpowiedniego stanu technicznego oraz określenie wykonania doraźnych robót budowlanych, umożliwiających jego bezpieczne użytkowanie w chwili obecnej,
2. protokołu z okresowej kontroli 5-cioletniej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania ww. obiektu budowlanego, jego estetyki wraz z otoczeniem (art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlane).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 13 października
2004 r. Nadleśnictwo w K. poinformowało o nieodpowiednim stanie technicznym wiaduktów kolejowych położonych na trasach K. – P. - szt. 2 oraz K. – S. - szt. 2, informując jednocześnie, że powyższe obiekty nie figurują na stanie środków trwałych Nadleśnictwa. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowe obiekty budowlane zlokalizowane są na działkach zarządzanych przez P. S.A. w W. (dalej: P. S.A).
Przedmiotowym postępowaniem objęto wiadukt nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...] nr działki [...] na szlaku G. - L. W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny ww. wiaduktu, mogący stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia (brak barier ochronnych na krawędziach wiaduktu, mocno spękane parapety z częściowymi ubytkami, duże ubytki betonu w górnej części wiaduktu, tj. pod parapetami, boczne ściany oporowe przy podporach mają niewielkie ubytki betonu, liczne ubytki otuliny zbrojenia powodujące korozję stali zbrojeniowej, brak odwodnienia powierzchniowego nawierzchni jezdni). Na żądanie P. S.A. organ przeprowadził w dniu 3 grudnia 2010 r. dodatkowe oględziny obiektu budowlanego stwierdzając, że stwarza on zagrożenie bezpieczeństwa i ulega w nieznacznym stopniu dalszej degradacji technicznej. W ocenie organu, powyższe ustalenia uzasadniają zastosowanie przepisów art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego.
Organ zauważył, że istotnym problemem było ustalenie właściciela lub zarządcy, który w imieniu Skarbu Państwa ponosi odpowiedzialność - w rozumieniu Prawa budowlanego - za właściwe utrzymanie tego obiektu, ponieważ P. [...] w G., Miasto i Gmina P. oraz Nadleśnictwo w K. stwierdziły, że nie są właścicielami ani zarządcami przedmiotowego wiaduktu nad linią kolejową.
Organ wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż działka nr [...] w obrębie M. gm. P. pow. [...], woj. [...], stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A. Podał, iż wiadukt drogowy zlokalizowany na działce nr [...] w obrębie M. na szlaku G. – L. nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności i jest położony w całości na ww. działce.
[...] WINB stwierdził, że stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dla nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, prawa właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty. Zdaniem organu oznacza to, że przedsiębiorstwo P. S.A. wykonuje prawa właścicielskie ww. obiektu, z treści którego wynikają obowiązki określone w przepisach Prawa budowlanego.
Organ nie podzielił stanowiska P. S.A. zawartego w piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r., zgodnie z którym utrzymanie dróg wewnętrznych (łącznie z przedmiotowym wiaduktem) należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane. Podał, iż dla drogi wewnętrznej (nie będącej drogą publiczną) nie można stosować przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), jako podstawy prawnej do nakładania obowiązków na stronę w trybach tam przewidzianych, ponieważ ustawa ta dotyczy jedynie dróg publicznych. [...] WINB uznał P. S.A. za zarządcę przedmiotowego wiaduktu, a tym samym zobowiązanego w myśl art. 61 i 62 Prawa budowlanego do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy oraz poddawania kontrolom okresowym, polegającym na sprawdzaniu stanu technicznego.
Od powyższej decyzji wniosła odwołanie spółka P. S.A. w W. zarzucając, że wiadukt nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...] nr dz. [...] leży w ciągu dróg leśnych: "drogi leśnej [...]" i "drogi leśnej nr [...]", zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], a okoliczność ta została pominięta przez organ I instancji.
Odwołujący się wskazał, że stosowanie do art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) wiadukt jest obiektem mostowym, a więc drogowym obiektem inżynierskim (art. 4 pkt 12), wobec czego stanowi część drogi (art. 4 pkt 2), gdyż z treści art. 4 ustawy o drogach publicznych wynika, że droga jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi. Ponadto, na uwadze należy mieć również treść art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.) z którego wynika, że drogi leśne to drogi położone w lasach nie będące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Skarżąca spółka podniosła, iż do wiaduktu nad linią kolejową nr [...] P. – K. dochodzą drogi leśne oznaczone nr [...] i nr [...], a wspomniany wiadukt, leży w ciągu ww. dróg leśnych. Zdaniem strony, ww. drogi leśne należy zaliczyć do dróg wewnętrznych, co wprost wynika z treści art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zgodnie, z którym drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi.
Odwołujący się wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, utrzymanie dróg wewnętrznych należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane. Zdaniem skarżącego, leżący w ciągu dróg wewnętrznych (drogi leśne nr [..] i nr [...]) obiekt inżynierski (wiadukt) należy uznać za część tych dróg, co oznacza, że podmiotem odpowiedzialnym za jego utrzymanie jest właściciel, zarządca tej drogi, co przy drogach wewnętrznych oznacza właściciela, zarządcę gruntu, na którym taka droga się znajduje. W ocenie strony, nakaz zawarty w decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. powinien być skierowany do Nadleśnictwa K. jako do zarządcy terenu, na którym zlokalizowane są drogi leśne nr [...] i nr [...], będące drogami wewnętrznymi oraz wiadukt nad linią kolejową nr [...] P. – K., leżący w ciągu tych dróg. Zdaniem strony, utrzymanie dróg jaki i wiaduktu stanowiącego część drogi należy do zarządcy terenu, na którym drogi te są zlokalizowane.
Skarżąca spółka zarzuciła, iż [...] WINB nie ustalił prawidłowo adresata nałożonego obowiązku, czym dopuścił się wydania decyzji z naruszeniem art. 6, 7 i 77 k.p.a. z uwagi na niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. S.A., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że podstawą nałożenia obowiązku był zły stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego, mogący spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wyjaśnił, iż organ nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Organ podał, że adresatem postanowień przewidzianych w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku istniejącego obiektu może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stwierdził, że przedmiotowy wiadukt jest drogowym obiektem inżynierskim, łączącym drogi leśne oznaczone nr [...] i nr [...], zlokalizowanym nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...] na działce nr [...], obr. ew. S. na szlaku G. - L.
GINB wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach, droga leśna to droga położona w lesie niebędąca drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi - art. 8 ust. 1 o drogach publicznych. Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi, zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy, należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. Natomiast sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg publicznych, zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ww. ustawy, należą do zarządcy drogi.
W ocenie organu odwoławczego, wiadukt drogowy (część drogi) wchodzący w skład drogi wewnętrznej winien być utrzymywany przez właściciela lub zarządcę terenu, na którym został zlokalizowany, a nie przez zarządcę drogi, jak ma to miejsce dla dróg publicznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. GINB nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że w niniejszej sprawie adresatem obowiązków winien być zarządca drogi leśnej (zarządca lasu).
Organ wskazał, że działka nr ew. [...] obr. ew. M., gm. P., pow. [...], woj. [...] stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w W. Przedmiotowy wiadukt drogowy, zlokalizowany na dz. [...] obr. ew. [...] nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Podał, iż stosownie do art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dla nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, prawa właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty, co oznacza, że przedsiębiorstwo P. S.A. jest w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane właścicielem nieruchomości, na której położony jest objęty nakazem obiekt budowlany.
W ocenie organu odwoławczego, decyzja [...] WINB z dnia [...] lutego 2011 r. skierowana została do właściwego podmiotu. Organ stwierdził, że bezspornym jest fakt, iż przedmiotowy wiadukt drogowy leży w ciągu dróg leśnych nr [...] i nr [...] - dróg wewnętrznych, zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] będących z zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa K. Jednocześnie zauważył, że dla drogi wewnętrznej (nie będącej drogą publiczną) nie można stosować przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jako podstawy prawnej do nakładania obowiązków na stronę w trybach tam przewidzianych, ponieważ ustawa ta dotyczy jedynie dróg publicznych.
Organ wskazał, że dla dróg publicznych (w rozumieniu art. 4 pkt 2 ww. ustawy) w art. 19 ust. 2 tej ustawy powołano instytucję zarządcy drogi, a w art. 22 zarządcy drogi nadano prawo sprawowania nieodpłatnego trwałego zarządu na gruntach pasa drogowego. Podał, iż dla dróg wewnętrznych nie ma przepisu prawa regulującego powołanie podmiotu wykonującego obowiązki, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a zatem obowiązki właściwego utrzymania drogi czy jej części - drogowego obiektu inżynierskiego - winien wykonywać właściciel lub zarządca terenu, na którym obiekt taki został zlokalizowany, o czym bezpośrednio stanowi art. 8 ust. 2 ww. ustawy. GINB nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującej się spółki, zgodnie z którym organ nie ustalił prawidłowo adresata nałożonego w przedmiotowej decyzji obowiązku.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A. z siedzibą w W., zwracając się o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 6, 7, i 77 k.p.a. Strona skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż zgodnie z zapisem z wypisu z rejestru gruntów, działka nr [...] na szlaku G. – L. stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A., zaś wiadukt drogowy jest zlokalizowany na działce nr [...] i nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że wiadukt nad linią kolejową nr [...] P.-K. w km [...] nr dz. [...] leży w ciągu dróg leśnych: "drogi leśnej [...] i "drogi leśnej [...]", zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], które są w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwa w K. Jednakże, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie szczególnie należy zwrócić uwagę na prawidłową interpretację przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując, że stosownie do art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych, wiadukt jest obiektem mostowym, a więc drogowym obiektem inżynierskim (art. 4 pkt 12) i stanowi część drogi (art. 4 pkt 2), gdyż z treści art. 4 ustawy o drogach publicznych wynika, że droga jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi. Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, drogi które nie są zaliczane do żadnej kategorii dróg publicznych, są drogami wewnętrznymi. Skarżący zwrócił ponownie uwagę na treść art. 6 pkt 8 ustawy o lasach, zgodnie z którym drogi leśne to drogi położone w lasach, nie będące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Natomiast z treści art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych wynika, iż utrzymanie dróg wewnętrznych należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane.
Zdaniem skarżącego, z ww. przepisów wynika, że utrzymanie wiaduktu leżącego w ciągu dróg leśnych: "drogi leśnej [...]" i "drogi leśnej [...]", będących drogami wewnętrznymi, należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane (działki nr [...] i [...]), czyli Nadleśnictwa K. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organów obu instancji, że bez znaczenia jest fakt, iż przedmiotowy wiadukt leży w ciągu dróg leśnych: "drogi leśnej [...]" i "drogi leśnej [...]", położonych na działkach nr [...] i nr [...] będących w zarządzie Lasów Państwowych-Nadleśnictwa K. Podkreślił, że jest to wiadukt drogowy łączący drogi leśne w celu przemieszczania się ludzi i zwierząt lub innego rodzaju komunikacji nad przeszkodą terenową, a nie jest to wiadukt kolejowy dla potrzeb transportu kolejowego. Zdaniem skarżącego, wiadukt służy nie zarządcy linii kolejowej, czy działki na której jest posadowiony, a wyłącznie Nadleśnictwu K.
W ocenie skarżącego, organy obu instancji naruszyły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż istniały uzasadnione podstawy do nałożenia stosownych obowiązków wynikających z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane na Nadleśnictwo K. Skarżący zarzucił, że nie ustalono prawidłowo adresata nałożonego obowiązku, czym naruszono art. 6, 7 i 77 k.p.a. z uwagi na niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolował decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...], nakazującą P. S.A. w W. przedłożenie:
1. ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu nad linią kolejową nr [...] P. – K. w km [...], nr dz. ew. [...] obr. ew. M., na szlaku G. – L., wykonanej przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Ww. ekspertyza powinna zawierać orzeczenie odnoszące się do istniejącego stanu technicznego, sprawności konstrukcji przedmiotowego obiektu oraz określenie zakresu robót budowlanych, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego wiaduktu do odpowiedniego stanu technicznego oraz określenie wykonania doraźnych robót budowlanych, umożliwiających jego bezpieczne użytkowanie w chwili obecnej,
2. protokołu z okresowej kontroli 5-cioletniej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania ww. obiektu budowlanego, jego estetyki wraz z otoczeniem (art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).
Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane – t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 (dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego lub jego części.
Stan faktyczny sprawy był przedmiotem ustaleń dokonanych w toku oględzin, w wyniku których stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu, mogący stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa, życia i mienia. Okoliczności faktyczne uzasadniały zatem zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie nie budzi również wątpliwości, iż działka nr [...] na szlaku G. – L. stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A., o czym świadczy wypis z rejestru gruntów, zaś wiadukt drogowy jest zlokalizowany na działce nr [...] i nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że wiadukt nad linią kolejową nr [...] P. – K., w km [...], leży w ciągu dróg wewnętrznych, tj. drogi leśnej [...] i drogi leśnej [...], zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], które pozostają w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwa w K.
Podstawowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowość ustalenia zarządcy przedmiotowego wiaduktu nad linią kolejową, a tym samym prawidłowość określenia podmiotu zobowiązanego do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego ww. wiaduktu oraz protokołu z okresowej kontroli. Oceny tej należy dokonać zarówno przy uwzględnieniu przepisów Prawa budowlanego, jak i przepisów ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. oraz ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r.
W niniejszej sprawie Sąd w całości podzielił ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 367/08 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1330/08, które wydane zostały w analogicznej sprawie.
Stosownie do art. 4 ustawy o drogach publicznych, droga jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, co oznacza, że utrzymanie budowli inżynierskiej leżącej w ciągu drogi należy do właściciela, zarządcy drogi. Przedmiotowy wiadukt znajduje się w ciągu dróg leśnych, które w świetle ww. ustawy należy uznać za drogi wewnętrzne. Drogi leśne są to bowiem drogi położone w lasach, niebędące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o lasach. Nie ma przeszkód, aby drogi te zaliczyć do dróg wewnętrznych, gdyż stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi.
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, utrzymanie dróg wewnętrznych należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane. Należy więc uznać, iż leżący w ciągu drogi wewnętrznej obiekt inżynierski – wiadukt stanowi część tej drogi, a podmiotem odpowiedzialnym za jego utrzymanie jest właściciel, zarządca drogi. W przypadku dróg wewnętrznych podmiotem takim jest właściciel, zarządca gruntu, na którym taka droga się znajduje.
Należy wyjaśnić, iż wiadukt jako obiekt mostowy jest drogowym obiektem inżynierskim (art. 4 pkt 12 i 13 ustawy o drogach publicznych), wobec czego stanowi część drogi (art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych). Przedmiotowy wiadukt znajduje się wprawdzie nad linią kolejową, jednak leży on w ciągu dróg wewnętrznych, pozostających w zarządzie Nadleśnictwa K. Z tego względu obowiązek jego utrzymania należy do Nadleśnictwa. Jak bowiem wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, utrzymanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga. Nie zmienia tego treść art. 28 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, który stanowi, że do zarządcy kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotowy wiadukt pozostaje w zarządzie Nadleśnictwa K. jako zarządcy działek nr [...] i [...], gdyż na działkach tych zlokalizowane są drogi leśne – drogi wewnętrzne, w ciągu których znajduje się przedmiotowy wiadukt. A zatem, organy obu instancji nieprawidłowo określiły podmiot zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu oraz protokołu z okresowej kontroli.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Zgodnie z art. 152 ppsa, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 210 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło