VI SA/Wa 1425/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-18
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Ewa Frąckiewicz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stosowanie nazwy "masło" w odniesieniu do produktu zawierającego tłuszcze roślinne, nawet jeśli jest on oznaczony jako "produkt złożony maślany", stanowi wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stosowanie nazwy "masło" jest zarezerwowane wyłącznie dla produktów wytworzonych z mleka, spełniających określone normy zawartości tłuszczu mlecznego i wody, zgodnie z prawem wspólnotowym. Produkt zawierający ponad 50% tłuszczów roślinnych nie może być nazywany masłem, nawet jeśli jest oznaczony jako "produkt złożony maślany" lub "masło o zawartości trzech czwartych tłuszczu". Takie oznaczenie wprowadza konsumenta w błąd co do rzeczywistego charakteru produktu, co stanowi zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu partii "Masła ekstra 82% tłuszczu", które w rzeczywistości zawierało ponad 48% tłuszczów roślinnych, mimo oznaczenia jako "produkt złożony maślany". Organy administracji uznały to za zafałszowanie artykułu rolno-spożywczego. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, wskazując na umowę współpracy z inną firmą oraz zarzucając błędy proceduralne i merytoryczne organom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki Z. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], wymierzającej Zakładom [...] Sp. z o.o. w L. (dalej skarżąca) za wprowadzenie do obrotu partii 5.800 kg "Masła ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g, które w oznakowaniu zawiera określenie: "produkt złożony maślany", "składniki: zawartość tłuszczu ogółem 82%, tłuszcz mleczny - 62%, serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym, aromat jogurtowy, barwniki - mieszanina karotenoidów." (oznaczenie partii 13.06 (1)) stanowiącej część produkcji w ilości 1.356.390 kg realizowanej w ramach umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r., karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...]) w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary i wymierzył skarżącej za wprowadzenie do obrotu partii 5.800 kg "Masła ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g, które w oznakowaniu zawiera określenie: "produkt złożony maślany", "składniki: zawartość tłuszczu ogółem 82%, tłuszcz mleczny - 62%, serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym, aromat jogurtowy, barwniki - mieszanina karotenoidów." (oznaczenie partii 13.06 (1)) stanowiącej część produkcji w ilości 1.356.390 kg realizowanej w ramach umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r., karę pieniężną w wysokości 3 % przychodu osiągniętego przez w/w podmiot w 2009 r., tj. w wysokości [...] zł ([...]).
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach [...],[...],[...] i [...] maja 2009 r. oraz w dniu [...] lipca 2009 r. upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w S. przeprowadzili kontrolę w Spółdzielni [...], prowadzącego działalność gospodarczą w Hurtowni [...] w S. (Protokoły kontroli nr [...]).
W toku w/w kontroli do badań laboratoryjnych pobrano próbki artykułu rolno-spożywczego wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra a' 200 g", wielkość partii zastanej 48 szt. a'200 g ze wskazaniem w oznakowaniu jako producenta L. Sp. z o.o., Z.
Badania laboratoryjne przeprowadzone w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. wykazały, że w/w produkt, pomimo oznaczenia go nazwą masło, zawiera w swym składzie 48,04 % tłuszczy obcych (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].06.2009 r.).
Na wniosek Spółdzielni [...] z dnia 1 lipca 2009 r. wtórniki próbek w/w produktu poddane zostały badaniom laboratoryjnym w Laboratorium J. Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Badania laboratoryjne próbek kontrolnych również wykazały zawartość tłuszczów innych niż tłuszcze mleczne w w/w produkcie na poziomie 48,24 % (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.).
Ponadto do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W., wpłynęła skarga konsumenta na jakość handlową artykułu rolno-spożywczego wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra a'200 g" data minimalnej trwałości 31.07 i 5.08 (pismo z dnia 23 lipca 2009 r.).
W związku z powyższym, w dniach [...] -[...] września 2009 r. upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W. przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w Zakładach [...] Sp. z o.o. w L.
W toku w/w kontroli, ustalono, że partie artykułu rolno-spożywczego wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra a'200 g", oznaczone datami minimalnej trwałości 13.06 (1), 5.08 i 30.07, zostały wyprodukowane w Zakładach [...] (Protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] września 2009 r.). W ocenie kontrolujących wynika to z faktu, że na opakowaniach produktów pobranych do badań laboratoryjnych w toku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w S., umieszczony został numer weterynaryjny [...] "[...]". O powyższym świadczą również dokumenty produkcyjne, tj. zapisy systemu HACCP (Dzienniki analiz laboratoryjnych, raporty badań śmietanki z zakupu i monitorowania CCP1b - krytyczne punkty kontrolne).
Pozostałe, istotne z punktu widzenia kontrolujących dokumenty, dotyczące przedmiotu kontroli, tj. raporty majstra, bilans jednostek tłuszczowych i plazmy z dnia 08.05.2009 r. 09.05.2009 r. 26.06.2009 r., 27.06.2009 r., 03.07.2009 r., 04.07.2009 r. i 05.07.2009 r., oraz dokumenty jakościowe - opis produktu (zawierający jego skład i pełną nazwę), schemat technologiczny, atesty jakości (na dodatki zastosowane w produkcji), zatwierdzone wzory opakowań jednostkowych, nie zostały udostępnione kontrolującym przez przedsiębiorcę.
W związku z powyższym, WIJHARS w W. w dniu [...] października 2009 r. wydał decyzję, znak: [...], wymierzającą Zakładom [...] Sp. z o.o. w L., karę pieniężną za utrudnianie przeprowadzenia kontroli, utrzymaną następnie w mocy decyzją Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...].
Skarga na w/w decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1301/10.
W toku kontroli ustalono, że kwestionowane partie były produkowane na podstawie umowy zawartej w dniu 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. w L., a L. Sp. z o.o., Z, zgodnie z którą Z. udostępniły L. Sp. z o.o. swój zakład produkcyjny w celu produkcji masła oraz miksów maślanych według własnej receptury.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w dniu [...] października 2009 r. WIJHARS w W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Z. Sp. z o.o. kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w dniu [...] listopada 2009 r.. WIJHARS w W. wydał decyzję, znak: [...], wymierzającą Zakładom [...] Sp. z o.o. w L. karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...]).
Organ uznał, że Z. " Sp. z o.o., jako podmiot, w którym odbywa się produkcja kwestionowanych artykułów rolno-spożywczych, ponoszą publicznoprawną odpowiedzialność za ich jakość.
W ocenie WIJHARS w W. stosowanie nazwy masło w stosunku do produktu, w którego skład wchodzą tłuszcze inne niż tłuszcz mleczny, stanowi naruszenie przepisów dodatku do Załącznika XV Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 299 z 16 listopada 2007 r.), zgodnie z którym masło jest to produkt zawierający nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego.
WIJHARS w W. uznał, że produkt opatrzony nazwą masło, zawierający w swym składzie 48,04 % tłuszczów innych niż tłuszcz mleczny, odpowiada definicji artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, zawartej w art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, gdyż zastosowana w stosunku do produktu nazwa, z uwagi na obecność tłuszczy obcych, jest niezgodna z przepisami dotyczącymi jakości handlowej.
Ustalając wysokość wymierzonej kary, organ wziął pod uwagę dotychczasową działalność Z., w szczególności fakt, iż jakość handlowa przetworów mlecznych, w tym produktów opatrzonych nazwą masło, wytwarzanych przez Z. wielokrotnie była przedmiotem licznych decyzji administracyjnych wydawanych przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W.
Organ podkreślił, iż w latach 2006 -2009 WIJHARS w W. otrzymywał wiele sygnałów od innych organów urzędowej kontroli żywności, wskazujących na niewłaściwą jakość wyrobów Z., w tym również z uwagi na zafałszowanie.
Organ I instancji uznał, że przedsiębiorca działał z pełną świadomości naruszania obowiązujących przepisów. Świadczy o tym fakt, że m. in. w przytoczonych wyżej decyzjach administracyjnych był on wielokrotnie informowany o tym, jakie wymagania powinien spełniać artykuł rolno-spożywczy, aby w jego oznakowaniu mogło być używane słowo "masło".
Konsekwencją było stwierdzenie organu, że czyn polegający na wprowadzaniu do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych cechuje wysoki stopień szkodliwości. W ocenie organu I instancji, masło jest produktem powszechnie spożywanym, a więc znaczna liczba konsumentów została wprowadzona w błąd, poprzez nabycie środka spożywczego, niezgodnego z ich oczekiwaniami.
Ustalając wysokość kary WIJHARS w W. uwzględnił wielkość obrotów Z. Sp. z o.o. w 2008 r., wymierzając ją w kwocie stanowiącej 5% tychże obrotów, co odpowiadało połowie maksymalnego wymiaru kary przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], uchylił decyzję WIJHARS w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
GIJHARS uznał, że ustalenia organu I instancji dokonane w toku kontroli są niewystarczające dla jednoznacznego wskazania podmiotu odpowiedzialnego za jakość artykułu rolno-spożywczego wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra a' 200 g", szczególnie wobec podnoszonego przez stronę w odwołaniu zarzutu, że to L. Sp. z o.o. oznakował kwestionowany produkt i opatrzył go informacjami, uznanymi przez WIJHARS w W. za niezgodne z przepisami o jakości handlowej.
W szczególności nie został dokładnie ustalony proces produkcyjny oraz sposób, w jaki kwestionowane artykuły rolno-spożywcze zostały wprowadzone do obrotu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że Z. wytwarzały kwestionowany produkt, znakowały go i wprowadzały do obrotu.
Zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania toczącego się przed WIJHARS w W., nie została ustalona strona w/w postępowania w sposób bezsporny i nie budzący wątpliwości.
Organ II instancji ocenił, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, w związku z czym GIJHARS nie mógł na tej podstawie orzec co do jej istoty. Ponadto stronie uniemożliwiono czynny udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wydanie rozstrzygnięcia wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
W szczególności niezbędne było dokładne ustalenie, czy partie oznaczone datami minimalnej trwałości 5.08 i 30.07, na które powoływał się organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji, nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej, a jeśli tak, to czy były one artykułami rolno-spożywczymi zafałszowanymi. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, niezbędne było również ustalenie przez organ wielkości w/w partii.
Brak ustalenia toku produkcji, obowiązków i zadań realizowanych przez Z. i L. Sp. z o.o., wzajemnego przekazywania partii produkcyjnych i podmiotu faktycznie wprowadzającego produkt do obrotu, a więc strony postępowania, w ocenie GIJHARS, wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Oprócz ustaleń, które zostały dokonane, tj. że proces produkcyjny przeprowadzany był w Z., niezbędne było ustalenie dalszej drogi produktu finalnego, tj. czy był on przekazywany do L. Sp. z o.o., czy też bezpośrednio wprowadzany przez Z. do obrotu.
W tym celu należało skontrolować dokumentację, na podstawie której Z. przekazywały produkt do L. Sp. z o.o., a także wzajemne rozliczenia dokonywanych transakcji (faktury, dokumenty WZ itp.). Okoliczności te winny być ustalone również w drodze przesłuchania świadków, tj. osób odpowiedzialnych za proces produkcyjny (np. kierownika produkcji) oraz za współpracę z L. Sp. z o.o. (obecnie L. Sp. z o.o.). Zasadne było także uzyskanie wyjaśnień strony w w/w zakresie.
W toku dalszego postępowania, należało ponadto w sposób dokładny wyjaśnić, czy informacje na etykiecie umieszczane były przez Z., czy też przez L. Sp. z o.o. (jak twierdziła strona w odwołaniu), tj. określić należy podmiot, na zlecenie którego zostały wydrukowane etykiety oraz podmiot dokonujący paczkowania kwestionowanych produktów.
W tym celu zasadne było przeprowadzenie ponownej kontroli w Z.
W ocenie organu II instancji dalsze postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób umożliwiający stronie czynny w nim udział. W szczególności, stronie należało zapewnić możliwość zapoznania się ze wszystkimi dokumentami, na których organ opierał swoje twierdzenia.
Dowody służące ustaleniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie powinny być kompletne i znajdować się w aktach sprawy. W szczególności, organ nie powinien powoływać się na postępowania administracyjne będące jeszcze w toku.
Podobnie, także w przypadku zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, kierowanych do Prokuratury Rejonowej w S. oraz informacji o stosowaniu przez Z. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przekazanej do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w W., niezbędne było ustalenie, jakie działania podjęte zostały przez w/w organy i czy potwierdziły się okoliczności podnoszone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Jedna z partii produkcyjnych, będących przedmiotem decyzji, oznaczona datą minimalnej trwałości 13.06 (1), zakwestionowana została w Hurtowni [...] w S. Niezbędne było więc dokładne ustalenie bezpośredniego zbywcy w/w partii, a także ewentualnych podmiotów, od których nabył on wcześniej w/w partię (w postaci np. faktur).
W toku dalszego postępowania konieczne było również wyjaśnienie podnoszonego przez stronę zarzutu, polegającego na wykonaniu badań laboratoryjnych jednej z kwestionowanych partii w laboratorium nie posiadającym akredytacji w tym zakresie. Niezbędne w tym celu było określenie, czy Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. taką akredytację posiadało.
W toku ponownie przeprowadzanego postępowania, organ I instancji winien także wyjaśnić, czy interpretacja wyników badań laboratoryjnych, przekazana przez stronę pismem z dnia 23 grudnia 2009 r., wpływała na ewentualne stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej badanej partii produkcyjnej.
Jak stwierdził organ odwoławczy, czynności powyższe nie mogły zostać przeprowadzone w toku postępowania II instancji. Niepełne i nieprecyzyjne ustalenia powzięte przez organ I instancji powodowały, że postępowanie wyjaśniające winno być przeprowadzone w jego znacznej części jeszcze raz. Wymagały one w szczególności przeprowadzenia czynności kontrolnych w zakładzie produkcyjnym. Niezbędne było również przesłuchanie świadków oraz uzyskanie stosownych wyjaśnień od strony, a także zebranie dodatkowej dokumentacji.
W związku z powyższym, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], uchylił decyzję WIJHARS w W. z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], wymierzającą Zakładom [...] Sp. z o.o. w L., karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W związku z w/w decyzją upoważnieni pracownicy WIJHARS w W. w dniach od [...] marca do [...] czerwca 2010 r. przeprowadzili kontrolę w Z. (protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.).
Przed rozpoczęciem w/w kontroli, przedsiębiorca, pismem z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], został poinformowany o planowanym rozpoczęciu kontroli.
W toku przeprowadzonej kontroli WIJHARS w W., na podstawie umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. ustalił, że produkcja partii 5.800 kg produktu wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g, (oznaczenie partii 13.06 (1)), odbywała się w Z. WIJHARS w W. ustalił również, że w wyniku realizacji w/w umowy pomiędzy jej stronami następuje wielokrotna wzajemna sprzedaż surowców i produktów finalnych.
Ponadto w toku kontroli WIJHARS w W. ustalił, że kontrolowany nie dysponuje dokumentacją magazynową wyrobów gotowych, ewidencją dodatków, surowców i materiałów należących do L. Sp. z o.o. (protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...] maja 2010 r.).
Zgodnie z treścią oświadczenia z dnia [...] maja 2010 r., jedynym dysponentem dokumentów w postaci schematu technologicznego, specyfikacji technicznej i receptury jest również L. Sp. z o.o. WIJHARS w W. zwrócił jednak uwagę, że w/w dokumenty stanowią integralną część umowy współpracy pomiędzy w/w podmiotami.
W toku kontroli ustalono również, że kontrolowany nie posiada dokumentacji magazynowej przekazania produktu L. Sp. z o.o., który to podmiot wystawia handlowy dokument identyfikacyjny na wyrób gotowy (protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...] marca 2010 r.).
WIJHARS w W. ustalił, że jedynym dokumentem potwierdzającym przekazanie produktu finalnego L. Sp. z o.o. są faktury rozliczające usługę jego produkcji.
Ze zgromadzonych w toku kontroli faktur WIJHARS w W. wywnioskował, że kontrolowany co miesiąc rozliczał się za usługę produkcji z L. Sp. z o.o. Faktura wystawiana była na podstawie notatki kierownika produkcji, zawierającej informację o wielkości produkcji w kilogramach (protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...] maja 2010 r.).
Podczas kontroli WiJHARS w W., na podstawie zestawienia faktur rozliczających produkcję określił, że w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r., kontrolowany wyprodukował łącznie 1.356.390 kg produktu wprowadzanego do obrotu pod nazwą Masło ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g (faktury VAT za usługę produkcji masła - zał Nr 211-2115 do protokołu kontroli).
Wartość i wielkość partii produktu, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, określona została na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., dokumentującej zakup przez Z. od L. Sp. z o.o. 5800 kg produktu wprowadzanego do obrotu pod nazwą "Masło ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g z partii produkcyjnej 13.06 (1). Ponadto WIJHARS w W. ustalił, że Z. sprzedały w/w partię za łączną kwotę 47.540,00 zł netto (faktury VAT [...] z dnia [...] maja 2009 r., [...] z dnia [...] maja 2009 r., [...] z dnia [...] maja 2009 r., [...] z dnia [...] maja 2009 r.).
W ramach dodatkowych ustaleń wskazanych przez GIJHARS w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], WIJHARS w W., pismem z dnia 18 lutego 2010 r. zwrócił się do Laboratorium Kontrolno-Analitycznego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. oraz Laboratorium J. Sp. z o.o. w G. w celu wyjaśnienia kwestii ich akredytacji. W odpowiedzi na w/w pisma laboratoria potwierdziły, że posiadają akredytację na zgodność z normą PN EN ISO/JEC 17025.
W związku z powyższym, WIJHARS w W. uznał, że wyniki badań przeprowadzonych w w/w laboratoriach w przedmiotowej sprawie są wiarygodne.
Biorąc pod uwagę w/w wyniki badań laboratoryjnych (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].06.2009 r. oraz Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.), a także oznakowanie przedmiotowego produktu, w którym zawarta jest informacja, że jest to produkt złożony maślany z zawartością tłuszczu roślinnego, WIJHARS w W. w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał decyzję, znak: [...], wymierzającą Zakładom [...] Sp. z o.o. w L., za wprowadzenie do obrotu partii 5.800 kg "Masła ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g, które w oznakowaniu zawiera określenie: "produkt złożony maślany", "składniki: zawartość tłuszczu ogółem 82%, tłuszcz mleczny - 62%, serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym, aromat jogurtowy, barwniki - mieszanina karotenoidów." (oznaczenie partii 13.06 (1)) stanowiącej część produkcji w ilości 1.356.390 kg realizowanej w ramach umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r., karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...]).
WIJHARS w W. uznał, że umieszczenie na produkcie nazwy "masło", pomimo, że w jego składzie zawarte są tłuszcze roślinne (zgodnie ze wskazanymi wyżej sprawozdaniami z badań w ilości odpowiednio 48,04 % i 48,24 %), świadczy o tym, że produkt wprowadzany do obrotu pod nazwą "Masło ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g z partii produkcyjnej 13.06 (1) odpowiada definicji artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, zawartej w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Organ I instancji uznał oznakowanie produktu za niezgodne z obowiązującymi przepisami, pomimo, że wprowadzający do obrotu umieścił na nim informację, że jest to produkt złożony maślany.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał treść załącznika XV do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007, str. 1), zgodnie z którym, masło to produkt zawierający nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej mleka.
Organ I instancji uznał, że to Z. ponoszą odpowiedzialność za jakość kwestionowanego produktu, gdyż stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
W ocenie organu I instancji fakt, że kwestionowana partia wytworzona została w zakładzie należącym do Z., świadczy o tym, że to właśnie ten podmiot odpowiadał za jego jakość.
Zdaniem organu I instancji z odpowiedzialności nie zwalnia strony fakt, że w oznakowaniu kwestionowanego produktu, jako producent wskazany został L. Sp. z o.o.
Ustalając wysokość wymierzonej kary pieniężnej, WIJHARS w W. uwzględnił kryteria określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.
Analizując dotychczasową działalność Z., WIJHARS w W. wziął pod uwagę, że w odniesieniu do przetworów mlecznych wytwarzanych przez ten podmiot wielokrotnie stwierdzana była niewłaściwa jakość. Organ I instancji wskazał przy tym szereg decyzji administracyjnych wydawanych w stosunku do Z. WIJHARS w W. powołał się przy tym na informacje przekazywane przez Inspekcję Handlową i konsumentów.
WIJHARS w W. uznał, że przedsiębiorca działał ze świadomością naruszenia obowiązujących przepisów, gdyż pomimo wydawanych decyzji administracyjnych i wyroków orzeczonych przez sądy administracyjne, dopuszczał się fałszowania masła.
Organ I instancji uwzględnił skalę produkcji kwestionowanego artykułu, którego w okresie od 9 stycznia 2009 r. do 12 marca 2010 r. wyprodukowano 1.356.390 kg.
Wielkość obrotów przedsiębiorcy organ ustalił w oparciu o informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym za 2008 r. załączonym do KRS na [...] zł.
WIJHARS w W. uzasadniając wysokość wymierzonej kary wskazał ponadto na to, że ma ona pełnić funkcję zarówno represyjną, jak i prewencyjną tak, aby jej dolegliwość skutecznie zapobiegła dalszemu naruszaniu przepisów o jakości handlowej.
Od ww. decyzji odwołanie wniósł Prezes Zarządu Z.
Strona wnosiła o uchylenie w/w decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji, albo o stwierdzenie nieważności w/w decyzji.
Zaskarżonej decyzji strona zarzucała rażące naruszenie prawa poprzez błędne zastosowanie art. 28 k.p.a. z uwagi na niewłaściwie określony podmiot oraz brak faktycznego uzasadnienia zawartych w decyzji ustaleń, co w ocenie odwołującego się powoduje naruszenie art. 6, 7, 8, 76 § 1, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Odwołujący się zarzucał ponadto rażące naruszenie i błędną interpretację art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 3 pkt 10 i art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz bezpodstawne zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 01.02.2002 str. 1, z późn. zm.).
Strona zarzucała również błędne zastosowanie definicji "wprowadzania na rynek" zawartej w art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, gdyż w jej ocenie zastosowanie powinna znaleźć definicja zawarta w art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności.
Wnoszący odwołanie podnosił także, że organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 5 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych, poprzez wymierzenie kary podmiotowi dystrybuującemu towar, który zdaniem strony - w obrocie znalazł się już wcześniej.
Ponadto, w ocenie strony, organ I instancji naruszył art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, gdyż jako kryterium obliczania wysokości kary wziął pod uwagę przychód osiągnięty przez ukaranego w 2008 r. zamiast w 2009 r.
Zaskarżonej decyzji strona zarzucała również naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez brak przeprowadzenia dowodów określonych w treści art. 76 § 3 kpa co do okoliczności potwierdzonych, zdaniem strony, dokumentami wydawanymi przez wskazane w odwołaniu organy, które zdaniem odwołującego się, potwierdzają, że kara pieniężna została wymierzona niewłaściwemu podmiotowi.
Odwołujący się, wskazywał także na naruszenie art. 221 kc, gdyż znajdujące się w aktach sprawy skargi konsumentów w rzeczywistości nie pochodzą od konsumentów w rozumieniu w/w przepisu.
Z ostrożności procesowej, strona podnosiła również, że stwierdzone nieprawidłowości mogą stanowić ewentualną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a nie art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy.
Ponadto w treści uzasadnienia wniesionego odwołania strona wskazywała, że Laboratorium Kontrolno-Analityczne UOKiK w O. akredytację w zakresie oznaczania zawartości steroli i triacylogliceroli uzyskało w dniu 27 lipca 2009 r., a więc po przeprowadzeniu badań w przedmiotowej sprawie, tj. 8 czerwca 2009 r.
Odwołujący się podważał także wyniki badań przeprowadzonych w Laboratorium J., zarzucając im, że nie wskazują w sposób jednoznaczny zawartości tłuszczu obcego w kwestionowanym produkcie.
Strona podnosiła też, że faktura VAT nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. dotyczyła ilości 700 kg, a nie 5.800 kg, a jej przedmiotem było "Masło jogurtowe", a nie "Masło ekstra 82 % tłuszczu".
Odwołujący się podnosił ponadto, że w przedmiotowej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie w postaci decyzji Głównego inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...]. Z powyższego strona wywodziła, że w przedmiotowej sprawie istnieje przesłanka nieważności decyzji wydanej przez WIJHARS w W.
Wraz z wniesionym odwołaniem strona przedstawiła stanowisko L. Sp. z o.o., który to przedsiębiorca dowodził, że stosowanie nazwy masło w połączeniu ze sformułowaniem "produkt maślany zawierający % tłuszczu mlecznego", jest możliwe w odniesieniu do produktu, który w swym składzie zawiera 20 % serwatki jogurtowej z tłuszczem roślinnym. Przedsiębiorca wskazywał ponadto na szereg właściwości prozdrowotnych kwestionowanego produktu, a także, że koszt jego produkcji nie jest niższy niż w przypadku masła.
Ponadto pismem z dnia 1 września 2010 r., skierowanym do WIJHARS w W.i przekazanym do wiadomości GIJHARS, strona przedstawiła przykłady etykiet produktów obecnych na rynku UE, które opatrzone są nazwą "masło", a w których składzie obecne są tłuszcze roślinne.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję, znak: [...] uchylającą zaskarżona decyzję w części dotyczącej wysokości kary i wymierzającą Zakładom [...] Sp. z o.o. w L., za wprowadzenie do obrotu partii 5.800 kg "Masła ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g, które w oznakowaniu zawiera określenie: "produkt złożony maślany", "składniki: zawartość tłuszczu ogółem 82%, tłuszcz mleczny - 62%, serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym, aromat jogurtowy, barwniki - mieszanina karotenoidów." (oznaczenie partii 13.06 (1)) stanowiącej część produkcji w ilości 1.356.390 kg realizowanej w ramach umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r., karę pieniężną w wysokości 3 % przychodu osiągniętego przez w/w podmiot w 2009 r., tj. w wysokości [...] zł ([...]).
Strona w skardze na decyzję Głównego Inspektora JHARS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WIJHARS w W. oraz o umorzenie w całości postępowania objętego skargą.
Skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi.
Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
1. rażące naruszenie mające wpływ na wynik postępowania art. 110 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.
Powyższy zarzut skarżąca uzasadnia tym, że organ I instancji w toku ponownego rozpatrywania sprawy "dokonał poszerzenia ram czasowych orzekania o okres późniejszy niż data wydania uchylonej decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r.".
Skarżąca podnosi również, że organ II instancji w toku prowadzonego postępowania dokonał czynności, których wykonanie zlecił wydaną wcześniej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] organowi I instancji (tj. zgromadził materiał dowodowy dot. akredytacji laboratoriów przeprowadzających badania w przedmiotowej sprawie, ustalił wielkość przychodu skarżącego).
Skarżąca podnosi ponadto, że w przedmiotowej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie w postaci decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], którą to decyzją, w ocenie skarżącej, objęta była partia masła 13.06(1), będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej istnienie w obrocie prawnym w/w decyzji powoduje nieważność zaskarżonej decyzji.
2. rażące naruszenie art. 28 k.p.a., art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002.
Zdaniem skarżącej w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo została określona strona postępowania z uwagi na sprzeczne z prawem, w opinii skarżącej, przyjęcie, że to Zakłady [...] Sp. z o.o. są podmiotem wprowadzającym do obrotu kwestionowany w zaskarżonej decyzji artykuł rolno-spożywczy. Skarżąca zarzuca ponadto, że pojęcie "wprowadzania do obrotu" nie jest tożsame z pojęciem "wprowadzania na rynek" zdefiniowanym w art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002.
3. rażące naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przyznania przymiotu urzędowo stwierdzonego dowodu faktom stwierdzonym decyzjami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] oraz Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...].
4. rażące naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie skarżącej za wprowadzającego do obrotu.
5. rażące naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez uznanie za dowód w sprawie wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].06.2009 r.) pomimo, że w/w laboratorium w dniu przeprowadzenia badań nie posiadało akredytacji w zakresie określania ilości tłuszczu obcego w maśle, a w konsekwencji przyjęcie, że zawartość tłuszczu mlecznego w kwestionowanym produkcie była niższa niż 62 %.
6. rażące naruszenie przez organ II instancji art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ustalenie wysokości kary w oparciu o przychód osiągnięty w 2009 r. zamiast w 2010 r.
7. rażące naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez uznanie kwestionowanego produktu za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany.
8. rażące naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za skargi konsumentów, pism nie pochodzących od konsumentów w rozumieniu art. 221 k.c.
Organ odwoławczy wniósł odpowiedź na skargę, w której podtrzymując dotychczasową argumentację, żądał oddalenia skargi.
Skarżąca spółka na rozprawie przed WSA złożyła nadto pismo z dnia 28 października 2011 r., w którym podtrzymała dotychczasową argumentację i wnioski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zasadniczym zarzutem (ad 7 części petytoryjnej skargi) stawianym przez stronę skarżącą jest niezasadne – w jej ocenie - zakwalifikowanie kwestionowanego produktu, jako artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w odniesieniu do produktu zawierającego w swym składzie tłuszcze roślinne niedopuszczalne jest stosowanie określenia "masło". W powyższym zakresie strona zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez uznanie kwestionowanego produktu za artykuł zafałszowany.
Powyższy zarzut nie znajduje prawnego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 z 2006 r. z późn. zm.), nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.
Natomiast stosownie do art. 46 ust. 1 pkt w/w ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, m. in. co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Kwestie dotyczące stosowania nazwy masło zostały precyzyjnie i wyczerpująco uregulowane w przepisach prawa wspólnotowego.
Stosownie do części II ust. 2 załącznika XII do rozporządzenie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007, str. 1), pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka.
Zgodnie z lit. a ppkt iii przytoczonego wyżej przepisu, nazwa masło zarezerwowana jest wyłącznie dla przetworów mlecznych.
Szczegółowe warunki odnośnie produktów opatrzonych nazwą masło zawarte zostały w dodatku do załącznika XV w/w rozporządzenia.
Zgodnie z częścią A ust. 1 w/w załącznika, masło to produkt zawierający nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej mleka.
Reasumując, nazwa masło może być stosowana, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:
- produkt wytworzony został wyłącznie z mleka,
- ewentualny dodatek innych substancji był niezbędny do wytworzenia produktu,
- dodatek innych substancji nie służył zastąpieniu w całości lub w części jakichkolwiek naturalnych składników mleka,
- produkt zawiera nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej mleka.
Produkt nie spełniający któregokolwiek z w/w warunków nie może być opatrzony nazwą masło.
Powyższą interpretację potwierdził NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt: II GSK 262/09, stwierdzając jednoznacznie, że wykluczona jest obecność jakiejkolwiek ilości tłuszczu obcego w przetworach mlecznych (maśle).
Podkreślić należy, że powyższe orzeczenie wydane zostało w sprawie ze skargi kasacyjnej Zakładów [...] Sp. z o.o.
Jak słusznie zauważa strona we wniesionym odwołaniu, zgodnie z treścią w/w załącznika, dopuszczalne jest stosowanie nazwy masło z dodatkowym określeniem "o zawartości trzech czwartych tłuszczu" w odniesieniu do produktów zawierających nie mniej niż 60 % i nie więcej niż 62 % tłuszczu mlecznego.
Spełniony przy tym musi być ogólny warunek wyrażony w części II ust. 2 załącznika XII do w/w rozporządzenia, zgodnie z którym masło, jako przetwór mleczny, uzyskane być może wyłącznie z mleka, a substancje konieczne do jego wytworzenia mogą być dodane, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka.
Badania laboratoryjne przeprowadzone w przedmiotowej sprawie (Sprawozdanie z badań Laboratorium Kontrolno-Analitycznego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. Nr [...] z dnia [...].06.2009 r. oraz Laboratorium J. Sp. z o.o. Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.) jednoznacznie wykazały, że produkt wprowadzany do obrotu pod nazwą "Masło ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g z partii produkcyjnej 13.06 (1), zawiera w swym składzie tłuszcze inne niż tłuszcz mleczny w ilości odpowiednio 48,04 % i 48,24 %.
W związku z powyższym pozbawione jakichkolwiek podstaw są rozważania strony, dotyczące kwestii, czy serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym dodana do masła o zawartości trzech czwartych tłuszczu ma na celu zastąpienie składników mlecznych, czy też nie, skoro kwestionowany produkt nie spełnia podstawowego wymogu stawianego masłu o zawartości trzech czwartych tłuszczu, tj. obecności tłuszczu mlecznego w ilości od 60 % do 62 %.
Za niedopuszczalne w przedmiotowej sprawie uznać należy również stosowanie określenia "produkt maślany", gdyż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 445/2007 ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi, może być ono użyte w odniesieniu do produktów złożonych, zawierających mniej niż 75 %, ale co najmniej 62 % tłuszczu mlecznego. Kwestionowany produkt nie spełniał ww. wymogu zawartości tłuszczu mlecznego.
Wobec powyższego, biorąc pod uwagę fakt, że dla stosowania określenia masło o zawartości trzech czwartych tłuszczu niezbędna jest obecność w produkcie tłuszczu mlecznego w ilości od 60 % do 62 %, a jakakolwiek obecność tłuszczy roślinnych w maśle jest niedopuszczalna, strona nie miała prawa stosować określenia masło, nawet w połączeniu ze sformułowaniem "o zawartości trzech czwartych tłuszczu" w odniesieniu do produktu, który w przeszło 50 % składał się z tłuszczu roślinnego.
Stosując zastrzeżoną nazwę "masło", strona naruszyła art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wprowadzając konsumenta w błąd co do rzeczywistego charakteru nabywanego przez niego produktu, który wbrew przekazowi wynikającemu z nazwy nie był masłem.
W powyższej sytuacji za trafne uznać należy zakwalifikowanie przedmiotowego produktu jako artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodna z prawda,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
W przedmiotowej sprawie, kryteria, jakim odpowiadać musi produkt, aby w jego nazwie dopuszczalne było korzystanie z nazwy "masło", opisane zostały szczegółowo w przytoczonych wyżej przepisach prawa wspólnotowego.
Jak wykazały przeprowadzone badania laboratoryjne, kwestionowany produkt nie spełnia w/w kryteriów z uwagi na zawartość tłuszczów obcych.
Na zawartość w produkcie tłuszczów obcych wskazuje również sam producent w oznakowaniu przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego.
Jak wynika z powyższych wywodów, nie ulega wątpliwości, iż kwestionowany produkt opatrzony został nazwą niezgodną z przepisami o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zarzut naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej jest więc nieuzasadniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, co następuje.
Ad. 1. Całkowicie pozbawiony podstaw jest zarzut "poszerzenia ram czasowych orzekania o okres późniejszy niż data wydania uchylonej decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r.".
Organ I instancji w wydanej decyzji wymierzył karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu partii 5.800 kg "Masła ekstra 82% tłuszczu" a' 200 g. które w oznakowaniu zawiera określenie: "produkt złożony maślany", "składniki: zawartość tłuszczu ogółem 82%, tłuszcz mleczny - 62%, serwatka jogurtowa z tłuszczem roślinnym, aromat jogurtowy, barwniki - mieszanina karotenoidów." (oznaczenie partii 13.06 (1)). Organ wskazał jedynie, że w/w partia stanowiła część produkcji w ilości 1.356.390 kg realizowanej w ramach umowy współpracy z dnia 9 stycznia 2009 r. pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. w okresie od stycznia 2009 r. do marca 2010 r.
Kara pieniężna nie została więc wymierzona za wprowadzanie do obrotu produktu w określonych ramach czasowych, lecz za wprowadzenie do obrotu jednej precyzyjnie określonej w sentencji decyzji partii produkcyjnej.
Nie znajduje uzasadnienia stawiany przez skarżącą zarzut, jakoby organ II instancji naruszył przepisy postępowania dokonując czynności, których wykonanie zlecił wydaną wcześniej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] organowi I instancji (tj. zgromadził materiał dowodowy dot. akredytacji laboratoriów przeprowadzających badania w przedmiotowej sprawie, określił przychód skarżącej).
Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W związku z powyższym, organ II instancji w toku prowadzonego postępowania, miał obowiązek w sposób nie budzący wątpliwości ustalić stan faktyczny sprawy, nie ograniczając się jedynie do ustaleń podjętych podczas postępowania prowadzonego przez organ I instancji.
W podobnym duchu wypowiedział się Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 823/10, w którym stwierdził, że istotą postępowania odwoławczego w ogólnym postępowaniu administracyjnym jest orzekanie reformatoryjne. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy.
Nieuzasadniony jest zarzut strony, jakoby w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W/w zarzut strona uzasadnia tym, że sprawa wprowadzenia do obrotu kwestionowanej w przedmiotowej decyzji partii produkcyjnej jest sprawą, co do której istnieje ostateczna decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...].
Należy jednak zauważyć, iż powyższa decyzja, uchylająca decyzję wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. i umarzająca postępowanie pierwszej instancji, wydana została w stosunku do podmiotu, który nie był stroną postępowania, tj. L. Sp. z o.o. (obecnie L. Sp. z o.o.).
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przesłanką konieczną do stwierdzenia nieważności decyzji jest tożsamość sprawy, co występowałoby wówczas, gdyby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09).
Adresatem decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] był L. Sp. z o.o. (obecnie L. Sp. z o.o.).
Adresatem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] oraz zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, są Zakłady [...] Sp. z o.o. w L.
Powyższe sprawy nie dotyczą więc tego samego podmiotu.
Ad. 2 i 4.
Skarżąca podniosła, że Zakłady [...] Sp. z o.o. nie były stroną przedmiotowego postępowania, a tym samym, że podmiot zaskarżonej decyzji został błędnie określony, co w ocenie strony stanowi naruszenie art. 28 k.p.a.
Zarzut uznać należy za całkowicie chybiony.
Jak szczegółowo wykazano w toku postępowania administracyjnego, cały proces produkcyjny odbywał się w zakładzie skarżącej, na jej maszynach, z wykorzystaniem jej pracowników i z surowców, które przez skarżącą były zakupione.
Z dokonanej przez organ analizy przedstawionej umowy współpracy wynika, że współpraca pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. przedstawiała się w sposób następujący:
- Zakłady [...] Sp. z o.o. dokonywały zakupu surowców i składników niezbędnych do produkcji przetworów mlecznych,
- L. Sp. z o.o. odkupywał w/w surowce od Zakładów [...] Sp. z o.o.,
- niewykorzystane surowce i składniki Zakłady [...] Sp. z o.o. odkupywały od L. Sp. z o.o.,
- L. Sp. z o.o. zlecał Zakładom [...] Sp. z o.o. produkcję określonych przetworów mlecznych z surowców wcześniej zakupionych od L. Sp. z o.o.,
- całość produkcji Zakłady [...] Sp. z o.o. mogły odkupić od L. Sp. z o.o. po preferencyjnych cenach.
Jak widać z powyższego, pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o. następowała wielokrotna wzajemna sprzedaż surowców, a potem produktów finalnych.
Taki schemat postępowania wynikał jednoznacznie z zawartej umowy o współpracy. Szczegółowo zostało to opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Kontrola, w następstwie której wydano zaskarżone decyzje, odbywała się w przedsiębiorstwie należącym do skarżącej spółki.
Przedmiotem kontroli były więc produkty wytwarzane przez skarżącą. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Biorąc powyższe pod uwagę, Z. Sp. z o.o. winny były zapewnić jakość zgodną z obowiązującymi przepisami wyrobom wytwarzanym w zakładzie, będącym pod ich kontrolą.
Postanowienia umowy współpracy, na którą powołuje się skarżąca, mogą wskazywać na próbę uniemożliwienia organom urzędowej kontroli żywności egzekwowania odpowiedzialności publicznoprawnej za jakość handlową wprowadzanych do obrotu produktów.
Konstrukcja w/w umowy wskazywać może na to, że jej strony usiłowały w jak największym stopniu skomplikować proces wzajemnego przekazywania kolejno surowców i produktów finalnych.
Sąd stoi jednak na stanowisku, iż w systemie prawa polskiego nie jest możliwe ograniczenie bądź wyłączenie odpowiedzialności publicznoprawnej na mocy umowy cywilnoprawnej.
Nadto, w ocenie Sądu, na gruncie europejskiego prawa żywnościowego koncepcja całkowitego przeniesienia w drodze umowy cywilnoprawnej odpowiedzialności za wytwarzany produkt z faktycznego producenta na zamawiającego lub współpracującego) nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach tego działu prawa.
Przedstawiona przez skarżącego umowa współpracy reguluje zachodzące pomiędzy Zakładami [...] Sp. z o.o. a L. Sp. z o.o. procesy zakupu surowca, produkcji, wzajemnych rozliczeń, itp.
Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że sam proces produkcji odbywał się co prawda na zlecenie L. Sp. z o.o., ale w zakładzie produkcyjnym będącym własnością Zakładów [...] Sp. z o.o.
Skoro więc odpowiedzialność za jakość produktów na rynku spożywczym ponoszą podmioty na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, to sam fakt, że cały proces produkcyjny kwestionowanego produktu odbywał się w zakładzie należącym do skarżącej, nakłada na niego odpowiedzialność za zgodność wytwarzanej żywności z przepisami prawa żywnościowego.
Definicja pojęcia wprowadzania towarów do obrotu zawarta została w art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 01.02.2002 str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:
"wprowadzenie na rynek oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania ".
Należy przy tym zaznaczyć, że pojęcia "wprowadzanie na rynek" i "wprowadzanie do obrotu", w w/w rozporządzeniu są stosowane zamiennie. Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącej, jakoby w/w pojęcia nie były tożsame.
Biorąc pod uwagę treść przywołanej wyżej definicji, to Z. Sp. z o.o. wprowadziły kwestionowany produkt do obrotu, gdyż to ten podmiot po zakończeniu procesu produkcyjnego przekazał produkt L. Sp. z o.o.
W/w przekazanie nie było wprawdzie sprzedażą, gdyż odbywało się w wykonaniu zawartej wcześnie umowy o współpracy. Uznać jednak należy, że stanowiło ono "inną formę dysponowania", o której mowa w w/w definicji, o charakterze odpłatnym, gdyż za wyprodukowanie i przeniesienie własności kwestionowanego produktu skarżący otrzymywał wynagrodzenie (czego dowód stanowią faktury VAT za usługę produkcji masła).
Pozbawiony podstaw jest więc zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, jak również art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a.
Ad. 3
Skarżąca zarzuciła organowi II instancji nieuzasadnioną odmowę przyznania przymiotu urzędowo stwierdzonego dowodu faktom stwierdzonym decyzjami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] oraz Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...].
Brak związku decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] z przedmiotową sprawą opisany został szczegółowo w ustosunkowaniu do pkt 1 zarzutów skarżącego.
Odnosząc się do decyzji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] zauważyć należy, że Główny Lekarz Weterynarii nie jest organem nadzorującym jakość handlową żywności. W wydanej decyzji utrzymał on w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] wymierzającą L. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł za produkowanie i wprowadzanie do obrotu masła bez uzyskanego wpisu do rejestru zakładów prowadzących produkcję mleczarską.
W w/w decyzji organ nadzoru weterynaryjnego nie odnosi się do kwestii przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego i do zastosowania sankcji za jego wprowadzenie do obrotu, gdyż nie leży to w zakresie jego kompetencji.
Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 76 § 1 k.p.a.
Ad. 5
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez uznanie za dowód w sprawie wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. (Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].06.2009 r.) pomimo, ze w/w laboratorium w dniu przeprowadzenia badań nie posiadało akredytacji w zakresie określania ilości tłuszczu obcego w maśle, a w konsekwencji przyjęcie, że zawartość tłuszczu mlecznego w kwestionowanym produkcie była niższa niż 62 %.
Powyższy zarzut Sąd uznał za nieuzasadniony.
Zgodnie z ustaleniami WIJHARS w W., w/w laboratorium jest akredytowane od 2003 r. (pismo Laboratorium Kontrolno-Analitycznego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. z dnia 15 marca 2010 r., znak: LOL-076-1/2010).
Warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45).
Zgodnie z postanowieniami art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 - właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Laboratoria te muszą funkcjonować, podlegać ocenie i być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dotyczącymi akredytacji laboratoriów badawczych, przy czym akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań (art. 12 ust. 3 rozporządzenia).
Ponadto rozporządzenie określa, że laboratorium, które może przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, musi posiadać akredytację zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych.
Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. spełnia wymagania zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004, posiada potwierdzone kompetencje poprzez akredytację zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025, certyfikat akredytacji o nr AB 433 oraz zakres akredytacji.
Realizując postanowienia art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, zostały wyznaczone laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych.
Należy podkreślić, że akredytacja to postępowanie, w którym upoważniona jednostka wydaje formalne potwierdzenie, w którym oświadcza, że organizacja lub osoby są kompetentne do wykonywania określonych zadań. W Polsce upoważnioną jednostką akredytującą jest Polskie Centrum Akredytacji (zwane dalej PCA).
PCA jest krajową jednostką akredytacyjną upoważnioną do akredytacji jednostek certyfikujących, kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacje na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.).
Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. posiada akredytację PCA nr AB 433. Jest w pełni uprawnione do przeprowadzania analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, tym bardziej, że posiada wprowadzony system zarządzania jakością, który odnosi się nie tylko do akredytowanych metodyk, lecz obejmuje również wszystkie metodyki, na podstawie których wykonywane są analizy.
Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z pismem Laboratorium Kontrolno-Analitycznego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. z dnia 11 lutego 2011 r., znak: LOL-076-7/2011, metoda badawcza PB-37 wyd. 1 z dnia 23 grudnia 2008 r. na oznaczanie zawartości tłuszczu obcego w maśle została zaakceptowana przez audytorów z PCA podczas audytu w dniach 9-10 lutego 2009 r., a następnie zatwierdzona z dniem 29 lipca 2009 r. W dniu wykonywania przedmiotowych badań, tj. 8 czerwca 2009 r., w/w metodyka była już zaakceptowana. Z uwagi na to, że PCA nie wydało jeszcze zakresu akredytacji, na sprawozdaniu z badań oznaczono ją jako nie akredytowaną.
Wobec powyższego należy zaakceptować pogląd organu, zgodnie z którym badania laboratoryjne przeprowadzono w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w O. w sposób rzetelny, a ich wyniki w sposób bezdyskusyjny wykazały nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej przedmiotowej partii.
Zakresem akredytacji w dniu przeprowadzenia badań próbek kwestionowanej partii objęta była również metodyka na oznaczanie zawartości tłuszczów obcych w przetworach mlecznych z zastosowaniem chromatografii gazowej (Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 079, Wydanie nr 15 z dnia 24 lipca 2009 r.).
Zauważyć należy również, że odnośnie konieczności akredytacji metodyk badawczych stosowanych w badaniach na potrzeby urzędowej kontroli żywności wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 126/10, w którym uznał, że stosownie do art. 78 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. L. 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi".
Sąd stwierdził ponadto, że pozbawione jakichkolwiek podstaw są zastrzeżenia skarżącego do wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium J. Sp. z o.o. Zdaniem skarżącej, z pisma laboratorium z dnia 17 grudnia 2009 r. wynika, że zawartość tłuszczu obcego w nadanej próbce mogła wynosić zarówno 48,24 % jak i 19,72 %.
Powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia. Z ww. pisma wynika jednoznacznie, że zawartość tłuszczu obcego ogółem w badanej próbce wyniosła 48,24 %. Liczba 19,72 odnosi się natomiast do procentowej zawartości tłuszczu obcego na podstawie współczynnika S formuły dla oleju kokosowego i oleju z ziaren palmowych, a więc tylko do określonego rodzaju dodanych tłuszczy obcych.
Pozbawiony jakichkolwiek podstaw jest więc zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Ad. 6.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przez organ II instancji art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ustalenie wysokości kary w oparciu o przychód osiągnięty w 2009 r. zamiast w 2010 r.
Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł.
Organ I instancji przy wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej, wbrew w/w przepisowi wziął pod uwagę przychód strony w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary o dwa lata, tj. w 2008 r. ([...] zł), podczas, gdy decyzja wydana została w 2010 r.
Powyższe uchybienie spowodowało, że decyzja organu I instancji, co do zasady prawidłowa, w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary, nie mogła zostać utrzymana w mocy.
Konieczne stało się ponowne ustalenie wymiaru kary przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Zauważyć należy, że organ II instancji zmienił zaskarżoną decyzję jedynie w części, dotyczącej wysokości wymierzonej kary pieniężnej, biorąc pod uwagę przy jej ustalaniu przychód skarżącego osiągnięty w 2009 r., tj. w roku poprzedzającym wydanie merytorycznej decyzji organu I instancji.
Sąd doszedł do przekonania, iż literalna wykładnia art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych prowadzi do wniosku, iż właściwym jest wymierzenie kary w postępowaniu administracyjnym w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary tj. wydania decyzji I instancji. Odmienne rozumienie tego przepisu może prowadzić do rozbieżnej sytuacji podmiotów znajdujących się w identycznym położeniu. W szczególności miałoby wówczas miejsce zróżnicowanie daty relewantnej dla określenia istotnej z punktu widzenia wymiaru kary przesłanki (rocznego przychodu) poprzez uzależnienie jej od faktu zaskarżenia (bądź nie zaskarżenia) decyzji I instancji.
Tego rodzaju skutek jest nie do pogodzenia z zasadą określoności kary, która zgodnie z utrwalonym orzecznictwem znajduje zastosowanie do kar nakładanych w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art., 138 § 2 k.p.a.
Ad. 7.
Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za skargi konsumentów, pism nie pochodzących od konsumentów w rozumieniu art. 221 k.c.
Zdaniem skarżącej w/w pisma nie mogą być uznane za skargi konsumenckie, gdyż ich autorzy nie są konsumentami w rozumieniu art. 221 k.c. Skarżąca wskazała konkretne stanowiska, jakie pełnią oni w podmiotach prowadzących działalność w branży spożywczej.
Uznać należy, że okoliczność, czy autorzy "skarg" działali w związku z wykonywaną przez nich działalnością gospodarczą, czy też jako konsumenci, nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.
WIJHARS w W. w wydanej decyzji wskazał na powyższe pisma wyłącznie jako na jeden z sygnałów o niewłaściwej jakości handlowej wyrobów strony, w następstwie których została przeprowadzona kontrola.
Wobec powyższego pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 75 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu organy zarówno I, jak i II instancji podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Po wnikliwym przeanalizowaniu materiału dowodowego prawidłowo stwierdzono, że Zakłady [...] Sp. z o.o. w L. naruszyły przepisy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Przepisy prawa materialnego zostały zastosowane w sposób prawidłowy do nie budzącego wątpliwości i zastrzeżeń Sądu stanu faktycznego.
Z powyższych względów, w myśl art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło