II GSK 1813/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-10

Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Marzenna Zielińska, Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wydanego przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, nierozpoczęcie działalności we wszystkich punktach objętych zezwoleniem w terminie określonym w zezwoleniu, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia w części dotyczącej punktów, w których działalność nie została rozpoczęta, na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wydanych przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, w przypadku nierozpoczęcia działalności, zastosowanie znajduje wyłącznie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w związku z art. 121 ustawy o grach hazardowych. Oznacza to, że zezwolenie może wygasnąć tylko w całości, jeśli działalność nie została podjęta w żadnym z punktów w terminie roku od jego udzielenia. Nierozpoczęcie działalności w części punktów nie stanowi podstawy do wygaśnięcia zezwolenia w tej części na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.
Stan faktyczny
Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na okres 6 lat, w 85 punktach gier, z obowiązkiem rozpoczęcia działalności w ciągu 12 miesięcy. Spółka rozpoczęła działalność w części punktów, jednak nie we wszystkich. Dyrektor Izby Celnej stwierdził wygaśnięcie zezwolenia w części dotyczącej 74 punktów gier, w których działalność nie została rozpoczęta, powołując się na art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w R.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Maria Grabowska (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 815/12 w sprawie ze skargi "G." Spółki z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rz. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną II GSK 1813/13 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Go 815/12 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oraz decyzję poprzedzającą w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. G. udzielił spółce z o.o. "[...]" z siedzibą w N. ("Spółka") zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] na okres 6 lat, w 85 punktach gier, wymienionych w stanowiącym jego integralną część załączniku nr 1. W pkt V zezwolenia (decyzji) Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązał spółkę do rozpoczęcia działalności w terminie 12 miesięcy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, wskazując na przepisy art. 258 § 1 pkt 2 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 poz.749 r., ze zm.), dalej "Ordynacja podatkowa" oraz art. 8, art. 48 ust. 2 i art. 129 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dalej u.g.h. stwierdził wygaśnięcie z dniem 22 sierpnia 2010 r., decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. udzielającej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, w części dotyczącej 74 punktów gier, wymienionych w załączniku do pozwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Spółka w terminie nie podjęła działalności we wszystkich punktach gier wskazanych w zezwoleniu. Nierozpoczęcie działalności w terminie określonym w pkt V pozwolenia (decyzji) oznacza niedopełnienie przez Spółkę określonego w decyzji warunku i stanowi, stosownie do art. 48 ust. 2 u.g.h., przesłankę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej punktów gier, w których nie rozpoczęto działalności. W odwołaniu od decyzji, złożonym pismem z dnia 17 maja 2012 r., Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. 117 ust. 1 w zw. z art. 121 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez ich niezastosowanie, art. 48 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 129 ust. 1 tej ustawy – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie przyczyn, dla których oparto rozstrzygnięcie na przepisie art. 48 ust. 2 u.g.h. oraz przez niewskazanie przyczyn niezastosowania art. 117, art. 121 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jak też przez nieprzeprowadzenie wykładni przepisów na podstawie których organ wydał decyzję oraz przez brak jej uzasadnienia prawnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną, podtrzymując stanowisko w niej wyrażone. Uzasadniając stanowisko organ wyjaśnił, iż ponowna analiza akt sprawy potwierdziła ustalenia organu pierwszej instancji, iż spółka nie rozpoczęła z dniem 21 sierpnia 2010 r. działalności z zakresu gier na automatach o niskich wygranych w 74 punktach gier wskazanych w poz. 1-6, 9-25, 27-46, 49, 51-53, 56-61, 63, 65-80, 82-85 załącznika nr 1 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Zdaniem organu, użyte w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych wyrażenie "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy rozumieć jako określenie terminu, w którym podmiot legitymujący się zezwoleniem na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych zobowiązany jest rozpocząć działalność we wszystkich punktach objętych zezwoleniem. Pojęcie to odnieść należy do całego zezwolenia, a więc do wszystkich punktów urządzania gier na automatach o niskich wygranych, o których mowa w zezwoleniu, gdyż z upływem terminu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wszystkie punkty wymienione w zezwoleniu winny już działać. Okoliczność, iż spółka przed dniem 21 sierpnia 2010 r. rozpoczęła działalność w niektórych tylko punktach gier, natomiast do tego dnia nie rozpoczęła działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych we wskazanych 74 punktach gier oznacza, iż wskazany warunek nie został dochowany w odniesieniu do tych punktów. Organ uznał, że w takiej sytuacji należy mieć na względzie treść art. 48 ust. 2 u.g.h., który stanowi, iż w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w koncesji lub zezwoleniu, wygasają one w całości lub w części, w której nie podjęto działalności. Zdaniem organu, możliwość zastosowania normy z art. 48 ust. 2 u.g.h wynika z dyspozycji art. 129 ust. 1 tej ustawy. Skoro dotychczasowa ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie regulowała kwestii wygaśnięcia decyzji w związku z nieuruchomieniem wszystkich punktów gier w określonym w tej decyzji terminie, to przepis art. 48 ust. 2 u.g.h należy uznać za regulację odmienną od dotychczasowej, a więc należy ją stosować obecnie. Organ wyjaśnił, że przepis art. 121 u.g.h. w prowadzonym postępowaniu nie mógł mieć zastosowania, bowiem dotyczy on sytuacji odmiennej, niż będąca przedmiotem niniejszego sporu, tj. przypadku nieuruchomienia żadnego z wymienionych w zezwoleniu punktów gier, zaś art. 117 ust. 1 dotyczy ważności zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych. Organ nie podzielił też zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazując, że przepis art. 48 ust. 2 u.g.h. dotyczący wygaśnięcia zezwolenia w części, w której nie doszło do rozpoczęcia działalności, jest co prawda przepisem szczególnym w stosunku do art. 258 Ordynacji podatkowej, jednakże powyższa norma Ordynacji podatkowej obejmuje swym zakresem również formę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (którą jest przedmiotowe zezwolenie), jak też odnosi się do momentu od którego decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji wywołuje skutki prawne. Tym samym za właściwe uznać należy przywołanie w zaskarżonej decyzji obydwu powyższych norm, gdyż art. 48 ust. 2 u.g.h. wskazuje na rodzaj rozstrzygnięcia, które musi być wydane przez organ podatkowy, natomiast art. 258 Ordynacji podatkowej wskazuje na formę w jakiej ma się to odbyć. W skardze na powyższą decyzję Spółka wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 117 ust. 1 w zw. z art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 48 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 1 u.g.h poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 258 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h. mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu dopuszczalne jest wygaśnięcie zezwolenia na podstawie art. 258 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 § 1 pkt. 5, 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, niewskazanie przyczyn oparcia rozstrzygnięcia na art. 48 ust. 2 u.g.h., z pominięciem art. 121 u.g.h oraz art. 135 ust. 1 tej ustawy, nieprzeprowadzenie analizy wpływu art. 258 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej na możliwość stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia, w świetle normy wynikającej z art. 8 u.g.h. Uzasadniając zarzuty Spółka podniosła, że nie było podstaw do zastosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. Wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych możliwe jest wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 121 u.g.h., który odsyła do art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Aktualność zachowuje zatem całe orzecznictwo odnoszące się do art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Wskazała na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 480/08, że przepis art. 36 ust. 5 tej ustawy odnosi się do sytuacji, gdy nie zainicjowano działalności choćby w jednym punkcie gier. Niedopuszczalnym było przyjęcie, że doszło do wygaśnięcia części zezwolenia, bowiem skarżąca uruchomiła, w terminie wskazanym w zezwoleniu, część punktów gier. Przepis art. 135 ust. 1 u.g.h. pozwala na stosowanie do postępowań w przedmiocie automatów do gier o niskich wygranych jedynie art. 48 ust. 1 u.g.h. Nie znajduje uzasadnienia, na gruncie przepisów rozdziału 12 u.g.h., taka interpretacja, że skoro dopuszczalne jest stosowanie do tych postępowań art. 48 ust. 1 u.g.h , to w konsekwencji dopuszczalne jest stosowanie również ust. 2 tego artykułu, bez odrębnego odesłania w treści aktu. Ponadto, zdaniem Spółki organ błędnie przyjął, że zastosowanie w sprawie wygaśnięcia zezwolenia znajdzie art. 258 Ordynacji podatkowej, mimo, że na mocy art. 8 w zw. z art. 121 u.g.h. (oraz art. 48 ust. 2) przepis ten nie znajdzie zastosowania. Podniosła, że organ dopuścił się również naruszenia przepisów proceduralnych odnoszących się do uzasadniania decyzji. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oraz decyzję poprzedzającą w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Sąd nie podzielił stanowiska prezentowanego przez organ, że podstawę materialnoprawną dla stwierdzenia wygaśnięcia takiego zezwolenia w części punktów, w których nie uruchomiono w terminie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych, stwarzają przepisy art. 48 ust. 2 w zw. z art. 129 ust.1 u.g.h. – przesądzające o treści rozstrzygnięcia w powiązaniu z przepisem art. 258 § 1 pkt 2 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, regulującym formę rozstrzygnięcia oraz moment, od którego decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji (pozwolenia) wywołuje skutki prawne. W ocenie Sądu, wygaszenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2010 r. tj. do dnia wejścia w życie u.g.h., może po tym dniu nastąpić tylko na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a zatem wyłącznie przy zaistnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Ustawodawca w art. 121 u.g.h. wprost wskazał, że do wygaszenia działalności prowadzonej na podstawie zezwoleń wydanych do 31 grudnia 2009 r. należy stosować ten przepis. Gdyby zamiarem ustawodawcy pozostawało wprowadzenie możliwości wygaszenia pozwoleń wydanych przed 1 stycznia 2010 r. także w części, wówczas nie odsyłałby do przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, ale wskazałby, że do spraw związanych z wygaszeniem takich zezwoleń mają zastosowanie w całości przepisy nowej ustawy, a więc art. 48 ust. 2 u.g.h. Zawarte w art. 129 ust. 1 u.g.h. zastrzeżenie "o ile ustawa nie stanowi inaczej" nie daje podstaw do zastosowania art. 48 ust. 2 tej ustawy tylko dlatego, że ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie przewidywała możliwości wygaśnięcia zezwolenia w części. Przepis art. 129 ust. 1 u.g.h. reguluje bowiem kwestię prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przewidując, że generalnie działalność ta jest prowadzona według przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Nie otwiera on natomiast drogi do zastosowania art. 48 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy, skoro kwestia wygaszania pozwolenia została uregulowana wyraźnie w innym przepisie przejściowym – tj. w art. 121 u.g.h. Taką wykładnię powołanego przepisu potwierdza odwołanie się do celu nowej regulacji jakim jest stopniowe "wygaszanie" zezwoleń udzielonych podmiotom prowadzącym punkty gier na automatach o niskich wygranych wraz z upływem terminów określonych w tych zezwoleniach. Taki cel regulacji wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o grach hazardowych. Sąd zauważył, że uznanie za prawidłowe stanowiska prezentowanego przez organ, a zatem przyjęcie wykładni sprowadzającej się do możliwości zastosowania do zezwoleń udzielonych przed 1 stycznia 2010 r. art. 48 ust. 2 u.g.h., ale tylko w zakresie wygaśnięcia zezwolenia w części, prowadziłoby do pozbawienia przepisu art. 121 jakiegokolwiek ratio legis, skoro ten sam zabieg legislacyjny ustawodawca osiągnąłby w przypadku niezamieszczenia w treści u.g.h odesłania do przepisu art. 36 ust.5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W konsekwencji Sąd uznał jako zasadne zarzuty skargi o naruszeniu przez organ przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 2 u.g.h. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W. oraz zasądzenie od Spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 141 § 1 pkt.1 lit "c" p.p.s.a. poprzez wadliwe wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wadliwe jej wyjaśnienie; - art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez sformułowanie wadliwych wskazówek dla organu co do dalszego postępowania; - art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji niewadliwej, opartej na właściwej podstawie prawnej; na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 48 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie; -wadliwe zastosowanie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. art. 121 u.g.h. poprzez błędne uznanie, że znajduje on zastosowanie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Uzasadniając zarzuty organ podniósł, że z treści art. 129 ust. 1 u.g.h. wynika, że działalność na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona na zasadach dotychczasowych do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zasadą jest zatem, że zezwolenie, o ile nie zachodzą inne przesłanki wymienione w ustawie, wygaśnie wraz z upływem czasu, na jaki zostało udzielone. Przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia przed upływem czasu, na który zostało ono udzielone, jest nierozpoczęcie działalności. W intencji ustawodawcy pojęcie to jest tożsame z pojęciem niepodjęcia, użytym w treści normy zawartej w art. 36 ust.5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, do którego odsyła art. 121 u.g.h. Nie budzi wątpliwości fakt, że treść pojęcia "niepodjęcie" w rozumieniu tego przepisu została definitywnie wyjaśniona i oznacza całkowitą bezczynność uprawnionego objawiającą się niepodjęciem działalności w terminie wyznaczonym chociażby w jednym z punktów (wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 480/08). Zdaniem organu, biorąc pod uwagę tożsamość pojęć "nierozpoczęcie" i "niepodjęcie", prawidłowa wykładnia przepisu art. 121 u.g.h. winna prowadzić do wniosku, że art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych może mieć zastosowanie tylko przy ocenie tych stanów faktycznych, w których stwierdzono całkowitą bezczynność, nie zaś do wszystkich stanów wynikających z zezwoleń wprawdzie wydanych przed wejściem w życie u.g.h., lecz nie objętych normą z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, z uwagi na rozpoczęcie działalności i prowadzenie jej tylko w części punktów wskazanych w zezwoleniu. W takich stanach faktycznych, w tym także w stanie rozpoznanej sprawy, zgodnie z art. 129 ust.1 u.g.h, organ wydający zezwolenie jest uprawniony do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części dotyczącej punktów wskazanych w zezwoleniu, w których działalność nie została rozpoczęta - mimo upływu wskazanego terminu - stosując przepis art. 48 ust.2 u.g.h. Zdaniem kasatora organy celne prawidłowo zinterpretowały i zastosowały tę właśnie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Spółka nie skorzystała z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w tym przepisie podstawach tj. naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad wymienionych we wskazanym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Strona skarżąca podniosła w skardze kasacyjnej zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut określony w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120). Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. W analizowanej sprawie, w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ograniczono się jedynie do ich przytoczenia. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej żadnych argumentów potwierdzających naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że z uwagi na treść art.183 § 1 p.p.s.a. precyzyjne i jasne sformułowanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie przez stronę składającą środek odwoławczy jest kwestią niezwykle istotną, przesądzającą o zakresie kontroli instancyjnej, dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie może uzupełniać czy precyzować zarzutów kasacyjnych. Rezultatem braku uzasadnienia dla zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest brak możliwości dokonania merytorycznej kontroli zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Ponadto, co do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a., to został on sformułowany wyłącznie jako konsekwencja naruszenia prawa materialnego, wobec czego jego zasadność zależy w istocie od właściwej wykładni przepisów prawa materialnego. Podniesiony w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a zarzut dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 48 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, oraz wadliwe zastosowanie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 121 u.g.h. poprzez błędne uznanie, że znajduje on zastosowanie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Z postawionego zarzutu skargi kasacyjnej wynika, że kasator podważa stanowisko Sądu I instancji, który zakwestionował możliwość zastosowania przepisu art. 48 ust. 2 u.g.h. w sprawie wygaśnięcia w części, udzielonego przed 1 stycznia 2010 r., zezwolenia na prowadzenie gier na automatach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. dokonał prawidłowej wykładni i zasadnie uznał, że do ustalonego stanu faktycznego ma zastosowanie art. 36 ust 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 121 u.g.h W rozdziale 12 u.g.h. – "Przepisy przejściowe i dostosowujące" - zamieszczono normy, których zadaniem było uregulowanie wpływu tej ustawy na stosunki prawne powstałe w czasie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych, które same lub których skutki trwają nadal, w czasie obowiązywania u.g.h. Z analizy przepisów przejściowych wynika, że ustawodawca odrębnie uregulował kwestię prowadzenia działalności w oparciu o zezwolenia udzielone przed wejściem w życie ustawy, jak i wygaśnięcia tych zezwoleń w związku z nierozpoczęciem działalności. W art. 129 ust. 1 u.g.h. ustanowiono zasadę, że działalność na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona na zasadach dotychczasowych, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Regułą zatem jest, że działalność prowadzona jest na zasadach określonych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, zaś zezwolenie, o ile nie zachodzą inne przesłanki wymienione w ustawie, wygaśnie wraz z upływem czasu na jaki zostało udzielone. Przepis art. 121 u.g.h. wprowadza szczególną regulację w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia udzielonego przed wejściem w życie nowej ustawy - w przypadku nierozpoczęcia działalności nakazuje stosować przepis art. 36 ust 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z przepisem art. 36 ust 5 tej ustawy zezwolenia wygasają, jeżeli w terminie jednego roku od ich udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem. Z powyższego unormowania wynika, że wygaśnięcie zezwolenia mogło nastąpić wyłącznie w przypadku niepodjęcia w terminie roku od jego udzielenia działalności, rozumianej jako sytuacja, w której podmiot uprawniony w ogóle nie zaczął prowadzić działalności, nawet w jednym punkcie. Rozpoczęcie działalności w niektórych punktach nie odpowiada stanowi "niepodjęcia działalności" i nie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 480/08 LEX 505806). Ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie przewidywała zatem wygaśnięcia zezwolenia w części, w jakiej działalność nie została podjęta. Odmienna regulacja została przewidziana w u.g.h. Przepis art. 48 ust. 2 u.g.h. stanowi, że w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w koncesji lub zezwoleniu, koncesja lub zezwolenie wygasają w całości lub w tej części w której nie podjęto działalności. Z faktu, iż poprzednia ustawa nie przewidywała – w razie niepodjęcia działalności we wszystkich punktach - możliwości wygaśnięcia zezwolenia w części, nie można, jak twierdzi kasator, wyprowadzać uprawnienia organu do stosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. Podstawy do zastosowania tego przepisu nie można także wywieść z zawartego w art. 129 ust. 1 nowej ustawy zastrzeżenia "o ile ustawa nie stanowi inaczej". Skoro ustawodawca w art. 129 ust 1 u.g.h. uregulował kwestię "prowadzenia działalności" na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie u.g.h. przyjmując, że działalność jest prowadzona według przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, to przewidziane w tym przepisie odstępstwo od zasady odnieść należy także do samego prowadzenia działalności. Kwestia wygaśnięcia zezwoleń udzielonych przed 1 stycznia 2010 r., uregulowana została w przepisach przejściowych - w art. 121 u.g.h., który nakazuje wprost do ich wygaszenia stosowanie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Oznacza to, że tylko w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, czyli niepodjęcia działalności w żadnym z punktów, w terminie jednego roku od dnia udzielenia zezwolenia, istnieje podstawa do wygaśnięcia zezwolenia. Kierując się założeniem racjonalności ustawodawcy należy wnioskować, że gdyby jego wolą było wprowadzenie możliwości częściowego wygaszenia zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2010 r., nie nakazywałby stosowania przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, ale wprost wskazałby, że do spraw związanych z wygaszeniem takich zezwoleń mają zastosowanie w całości nowe przepisy, a więc art. 48 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy, który podobnie jak art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych daje, obok wygaszenia w części, także możliwość wygaszenia zezwolenia w całości. Przyjęcie stanowiska organu, jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, pozbawia ratio legis przepisu art. 121 u.g.h., skoro ten sam zabieg legislacyjny ustawodawca osiągnąłby w przypadku niezamieszczenia w treści u.g.h. odesłania do przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Spółka zezwolenie będące przedmiotem sprawy uzyskała decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., czyli przed wejściem w życie u.g.h. Okoliczność, iż spółka przed dniem 21 sierpnia 2010 r. rozpoczęła działalność tylko w niektórych punktach gier, że do tego dnia nie rozpoczęła działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych we wskazanych 74 punktach gier, co świadczy, że warunek rozpoczęcia działalności w określonym rocznym terminie nie został dochowany w odniesieniu do tych punktów - nie jest sporna. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, z przyczyn podanych wyżej nieuruchomienie działalności w części punktów objętych zezwoleniem nie daje uprawnienia do zastosowania art. 48 ust 2 u.g.h. w związku z art. 129 ust 1 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela w pełni pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II GSK 370/13 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia przepisów prawa materialnego jest prawidłowa. Sąd prawidłowo zakwestionował stanowisko organu, że do ustalonego stanu faktycznego ma zastosowanie przepis art. 48 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. zasadnie wskazując, że winien mieć zastosowanie przepis art. 36 ust 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 121 u.g.h. Kierując się przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 ustawy p.p.s.a- orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło