VI SA/Wa 1580/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-21

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Ewa Frąckiewicz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o nieuwzględnieniu odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności zasad równego traktowania świadczeniodawców i niezmienności kryteriów oceny ofert?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego. Kluczowe naruszenie polegało na wydaniu przez Dyrektora OW NFZ zarządzenia wewnętrznego zezwalającego na odstąpienie od stosowania procedury konkursowej po upływie terminu składania ofert, co naruszało zasadę niezmienności kryteriów oceny i mogło wpłynąć na wynik postępowania. Ponadto, sąd wskazał na potencjalne naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców i niezmienności warunków wymaganych od oferentów.
Stan faktyczny
Skarżąca U.T. wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ o nieuwzględnieniu jej odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia stomatologiczne. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad równego traktowania, niezmienności kryteriów oceny oraz pominięcie przy ocenie jej kwalifikacji i kompleksowości usług. Postępowanie konkursowe obejmowało ocenę ofert według kryteriów jakości, dostępności, ciągłości i ceny, a oferta skarżącej zajęła 30. miejsce w rankingu, co nie pozwoliło na zawarcie umowy z powodu wyczerpania środków finansowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lutego 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej U. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., nazywanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] lutego 2011 r. U.T. prowadzącej G. w C. (nazywanej dalej "skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "Dyrektorem [...]OWNFZ") z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenia stomatologicznego w zakresie świadczenia ogólno stomatologiczne dla powiatu [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor [...]WOWNFZ ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, na obszarze: [...] – powiat [...]. Wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 6.251.580,00 zł na okres rozliczeniowy od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Umowa miała obowiązywać od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. W ogłoszeniu podano, że oferty mogą składać podmioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów i spełniające wymagania określone w: Zarządzeniu nr 15/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 8 marca 2010 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie korzystania z portalu NFZ, Zarządzeniu nr 45/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 5 października 2009 r. w sprawie korzystania z portalu NFZ, Zarządzeniu Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 49"), Zarządzeniu Nr 55/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie stomatologiczne (dalej: "Zarządzenie nr 55"), Zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm., (dalej: "Zarządzenie nr 73"), rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484), dalej: rozporządzenie z 06.05.2008r.", rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. Nr 140, poz. 1144), zmienionym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr Nr 149, poz. 1003). Oferty należało złożyć do dnia 8 października 2010 r. W dniu [...] października 2010 r. Dyrektor [...]OWNFZ wydał zarządzenie wewnętrzne Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od stosowania przez Komisję konkursową procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych o numerze [...]. W dniu 24 listopada 2010 r. w części jawnej Komisja konkursowa na podstawie art. 152 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Po uprzednim wezwaniu 17 oferentów w tym także skarżącej do usunięcia braków oferty, przeprowadzeniu kontroli u 5 oferentów, komisja przyjęła do dalszego postępowania 48 ofert, w tym ofertę skarżącej. Jak wynika z rankingu otwarcia oferta skarżącej zajęła 30 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 35,000, w tym za: ofertę cenową - 15,000 punktów, ciągłość - 10,000 punktów, jakość - 7,500 punktów, dostępność – 2,500 punktów. W dniu 20 listopada 2010 r. Komisja Konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przeprowadziła ze skarżącą negocjacje, w wyniku których została ustalona ostatecznie cena jednostkowa w wysokości 1,08 zł oraz liczba planowanych świadczeń w wysokości 51 000 punktów. W protokole końcowym z negocjacji zawarto zastrzeżenie, że zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Po przeprowadzeniu negocjacji ze wszystkimi oferentami, którzy spełniali wymagane warunki, Komisja stosownie do art. 148 ustawy o świadczeniach oraz Zarządzenia nr 73 i Zarządzenia nr 55 dokonała oceny ofert i sporządziła ranking końcowy. W dniu 30 listopada 2010 r. po przeprowadzonej części niejawnej konkursu, Komisja rozstrzygnęła konkurs i wybrała oferty, uszeregowując je w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny oraz uwzględniając wyniki negocjacji. Komisja Konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. W rankingu końcowym, który obejmował 50 miejsc, zawierającym dane z oferty końcowej (po negocjacjach), oferta skarżącej została sklasyfikowana na 30 pozycji w rankingu. Komisja Konkursowa dokonała wyboru ofert, celem zawarcia umowy, uwzględniając w rozstrzygnięciu postępowania oferty zajmujące pozycje od 1 do 24 w rankingu końcowym. Na ostatniej 28 pozycji wskazanej do zawarcia umowy znalazły się oferty, które uzyskały ocenę 37,5 punktów. Zakwalifikowane do zawarcia umowy oferty wyczerpały kwotę przeznaczoną przez Dyrektora [...]OWNFZ na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem zamówienia. Oferta skarżącej nie została wybrana ze względu na wyczerpanie wspomnianych środków finansowych oraz ze względu na uzyskaną w postępowaniu liczbę punktów wynoszącą łącznie 35,000 punktów. Pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. skarżąca wniosła protest w związku z pracą komisji konkursowej. W uzasadnieniu protestu skarżąca zarzuciła Komisji, iż przy ocenie zgłoszeń pominięto kompetencje lekarzy, ich wykształcenie – specjalizację, staż pracy w zawodzie, skupiając się wyłącznie na wyposażeniu gabinetów w sprzęt: aparat RTG lub zatrudnieniu pomocy stomatologicznej. Skarżąca zauważyła, że gabinety, które otrzymały etaty prowadzone są przez młodych lekarzy bez doświadczenia zawodowego lub stażystów. Tymczasem skarżąca posiada pierwszy stopień specjalizacji w chirurgii stomatologicznej i kilkunastoletnie doświadczenie zawodowe. W C. i całym powiecie [...] nie ma od lat żadnej poradni chirurgii stomatologicznej świadczącej usługi w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Gabinet skarżącej wypełnia w całości istniejąca lukę. W ocenie strony, jeżeli jej gabinet utraci możliwość leczenia w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, jego dotychczasowi pacjenci nie będą w stanie korzystać z odpłatnego leczenia stomatologicznego. Pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. skarżąca uzupełniła złożony protest, zobowiązując się do zatrudnienia od dnia 1 stycznia 2011 r. pomocy stomatologicznej na pełny etat. W przypadku otrzymania kontraktu skarżąca zobowiązała się również do zakupu aparatu RTG. W piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r. skarżąca ponownie postawiła zarzut naruszenia przez Komisję konkursową zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej wyrażonej w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Uzasadniając zarzut, skarżąca podała, że Komisja konkursowa nie wskazała w sposób jasny i zrozumiały dla uczestników kryteriów, którymi się kierowała przy wyborze ofert, w szczególności nie został przedstawiony sposób obliczania punktacji oraz kryteria, którymi kierowano się przy wyborze ofert. Komisja nie dokonała również szczegółowej weryfikacji zatrudnionego przez oferentów personelu, w szczególności asystentów stomatologów, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji zawodowych, wykształcenia lub odpowiednich kursów, zaś szkolenia rozpoczęli dopiero po podpisaniu umowy o wykonywanie świadczeń z zakresu stomatologii przez ich pracodawców. W przypadku skarżącej, Komisja Konkursowa nie wzięła pod uwagę stażu, w tym 13 - letniego stażu w chirurgii stomatologicznej (umowa wykonywana jest w zakresie ponadprzeciętnym, który obejmuje chirurgię szczękową) i doświadczenia zawodowego strony oraz posiadanej specjalizacji. Pominięto przy ocenie oferty wyposażenie gabinetu w ponadstandardowy sprzęt (endometr, laser biostymulacyjny, planowany zakup zestawu do bezbolesnej iniekcji komputerowej) oraz rozkład godzin przyjęć pacjentów, który pozwala pacjentowi na umówienie wizyty w godzinach popołudniowo-wieczornych. Pismem z dnia 28 grudnia 2010 r. skarżąca uzupełniła pismo z dnia 9 grudnia 2010 r. formułując zarzut naruszenia przez Komisję konkursową zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców w związku z reprezentowaniem Komisji w trakcie negocjacji tylko przez jedną osobę. Osoba ta nie poinformowała skarżącej, pomimo pytania, o możliwości zmiany pozycji w rankingu poprzez obniżenie ceny (wartości punktu) w stosunku do wartości wstępnej proponowanej w ofercie. Obniżenie wartości punktu zgodnie z Zarządzeniem Prezesa NFZ jest elementem dodatkowo punktowanym, zmieniającym pozycję oferenta na wyższą. Skarżąca wskazała, że nie posiada wiedzy, czy otrzymała punkty za ciągłość usług stomatologicznych wykonywanych przez 11 lat w ramach umów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia, które świadczy także w późnych godzinach wieczornych. Dyrektor [...]OWNFZ decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 104, 107 i 108 § 1 k.p.a. oddalił odwołanie skarżącej, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ szczegółowo odniósł się do przebiegu postępowania konkursowego. Organ wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, spełniać wymagania określone w zarządzeniach Prezesa NFZ dostępnych na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ, jak i [...]OWNFZ. Ocena ofert w postępowaniu była dokonywana w oparciu o Zarządzenie nr 73, zgodnie z którym oceny ofert w rodzaju leczenie stomatologiczne dokonuje się według kryteriów: jakości, dostępności, ciągłości oraz ceny. Wszystkie oferty, w tym oferta skarżącej, zostały poddane jednakowej kontroli w części jawnej postępowania pod kątem spełniania wymogów formalno-prawnych, jak również spełniania pozostałych warunków wymaganych przez świadczeniodawców. Biorąc pod uwagę liczbę oferentów oraz zaoferowaną przez nich w postępowaniu konkursowym liczbę świadczeń, zaplanowana wartość nie pozwoliła na wybór wszystkich złożonych ofert, w tym oferty skarżącej. Ranking stworzony w oparciu o odpowiedzi na pytania ankietowe uplasował skarżącą na 30 miejscu - pozycji poniżej tzw. linii odcięcia, tj. miejsca, w którym wyczerpały się środki finansowe określone w ogłoszeniu na zakontraktowanie usług stomatologicznych. Zmiana pozycji w rankingu była możliwa w trakcie negocjacji, np. wskutek znaczącego obniżenia przez oferenta ceny, która zgodnie z Zarządzeniem jest elementem punktowanym, co z kolei mogło spowodować zmianę pozycji w rankingu na wyższą. Zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Konkurs ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest trybem eliminacyjno-konkurencyjnym, co oznacza, że oferty niepodlegające odrzuceniu uszeregowane są w ramach tzw. listy rankingowej od oferty najkorzystniejszej do oferty z najniższą liczbą punktów. Wyborowi podlegają oferty, które uzyskują określoną liczbę punktów, aż do wyczerpania środków finansowych przeznaczonych na dany zakres kontraktowanych świadczeń, wskazanych w ogłoszeniu postępowania jako wartość zamówienia. Podczas negocjacji oferenci zostali poinformowani, że zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Wskazując na punkty uzyskane w rankingu końcowym, organ zauważył, że oferta skarżącej pod względem punktacji odbiegała od wybranych ofert. Każda z ofert otrzymała w rankingu końcowym po 37,500 pkt. Skarżąca w ofercie zaproponowała cenę 1,08 zł za punkt, czyli cenę oczekiwaną przez Oddział, wskazaną wszystkim oferentom w informacji na stronie internetowej Oddziału. Za powyższą propozycję cenową można było otrzymać 15 pkt i tyle punktów otrzymała skarżąca. Jednakże zgodnie z Zarządzeniem nr 73 za kryterium ceny maksymalna ilość punktów do zdobycia wynosiła 30. Taką ilość punktów można było uzyskać za propozycję cenową na poziomie 0,97 zł za punkt, a więc poniżej ceny oczekiwanej przez zamawiającego. Podkreślić należy, że każda wysokość ceny zaproponowanej poniżej lub powyżej ceny oczekiwanej miała wpływ na ilość otrzymanych punktów. Propozycja przedstawiona przez skarżącą okazała się niewystarczająco konkurencyjna, by mogła mieć wpływ na wybór jej oferty. W świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwa sytuacja różnego punktowania przez Komisję Konkursową jednakowych odpowiedzi udzielonych przez oferentów. Takim samym zasadom postępowania oraz jednolitym kryteriom oceny określonym w art. 148 ustawy o świadczeniach i Zarządzeniach Prezesa NFZ podlegały oferty i zakwalifikowane do części niejawnej postępowania konkursowego. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 147 ustawy o świadczeniach, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne, nie podlegały zmianie w toku postępowania, nie mógł ich zmienić ani oferent ani zamawiający. Nadto, punktacja w rankingu końcowym generowana przez system oparta jest na informacjach zawartych w ofercie z uwzględnieniem przeprowadzonych negocjacji w zakresie dotyczącym liczby i oceny proponowanych świadczeń. Organ powołał się na twierdzenie skarżącej, że Komisja Konkursowa poddała ocenie m.in. wykazany sprzęt oraz zatrudniony personel pomocniczy. Wymienione elementy składały się na kryterium jakości, stąd podlegały dodatkowej punktacji. Za wykazany w ofercie endometr jak również inne elementy dodatkowo rankingujące skarżąca otrzymała odpowiednią liczbę punktów. Wysokie kwalifikacje, jak również posiadany kilkuletni staż zawodowy nie zostały ujęte w żadnym z kryteriów oceny ofert. Organ nie mógł uznać za wiążące oświadczenia z dnia 6 grudnia 2010 r., w którym skarżąca zobowiązała się do zakupu RTG oraz zatrudnienia asystentki stomatologicznej, gdyż po upływie terminu składania ofert oferent jest nią związany, aż do czasu rozstrzygnięcia postępowania. Za niewłaściwe, w świetle § 1 ust. 1 pkt 4 Zarządzenia nr 73, organ uznał utożsamianie przez skarżącą ciągłości świadczenia z wieloletnią współpracą z NFZ w ramach kontraktu. Deklaracja spełniania wymagań w dniu złożenia oferty winna być tożsama ze spełnianiem ich w okresie realizacji umowy, co gwarantuje właśnie zachowanie jej ciągłości w czasie na jaki została podpisana z NFZ. Organ podkreślił równocześnie, że wybór strategii negocjacyjnej i inicjatywa w zakresie proponowanej ceny należała wyłącznie do skarżącej. Fakt, iż cena może mieć wpływ na decyzję o wyborze oferty wynika wprost z treści Zarządzenia, które było dostępne i powinno być znane skarżącej, biorąc pod uwagę fakt, iż podpisała oświadczenie o zapoznaniu się z obowiązującymi przepisami znajdującymi się w złożonej ofercie. W świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwa sytuacja różnego punktowania przez Komisję konkursową jednakowych odpowiedzi udzielonych przez oferentów. Takim samym zasadom postępowania oraz jednolitym kryteriom oceny określonym w art. 148 ustawy o świadczeniach i Zarządzeniach Prezesa NFZ podlegały oferty zakwalifikowane do części niejawnej postępowania konkursowego. Pismem z dnia 18 lutego 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie naruszenia przez Komisję konkursową zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na stwierdzeniu, że działanie Komisji Konkursowej w zakresie odrzucenia złożonej przez nią oferty było prawidłowe, podczas gdy w rzeczywistości został naruszony art. 134, 142 ust. 6 pkt 2 i art. 148 ustawy o świadczeniach, § 1 Zarządzenia nr 73 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podała, że: - Komisja konkursowa nie oceniła kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i umiejętności skarżącej, - nie została uwzględniona kompleksowość wykonywanych przez nią usług stomatologicznych, cechująca się m. in. posiadaniem ponadstandardowego sprzętu medycznego, pozwalającego na wykonywanie szerokiej gamy zabiegów stomatologicznych, poszerzonej o zakres o chirurgii stomatologicznej, - nie została oceniona dostępność gabinetu polegająca na możliwości przyjmowania pacjentów również późnym popołudniem i wieczorem, - w trakcie negocjacji nie została zaproponowana możliwość negocjacji, - negocjacje ze skarżącą były prowadzone przez jedną osobę, mimo, że Komisja powinna składać się z 3 osób. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]OWNFZ z dnia 2 lutego 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ podkreślił, iż stosownie do art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu oraz Prezesa NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. Prezes NFZ podkreślił, że Komisja Konkursowa w ramach rozpatrywanego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Ocena ofert, w tym oferta skarżącej, odbyła się z uwzględnieniem jednakowych dla wszystkich oferentów kryteriów. Zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur. Prezes NFZ podkreślił, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z zapisami właściwych Zarządzeń Prezesa NFZ oraz wytycznymi zawartymi warunkami Uchwale Nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. warunkami sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącej została oceniona według jednolitych zasad dla wszystkich świadczeniodawców, określonych w przepisach prawa, w tym kryteriów ciągłości, jakości, dostępności, ceny. Nie brano pod uwagę kryterium kompleksowości. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego przebiegu negocjacji i ich wyniku udokumentowanego w protokole negocjacyjnym, Prezes NFZ wskazał, iż z uwagi na fakt, że negocjacje mają na celu ostateczne ustalenie ceny za punkt oraz liczby świadczeń w ofercie, parametr ceny stanowi istotny element oceny oferty. Stąd konieczność przeprowadzania negocjacji. Ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji zawierał protokół końcowy z negocjacji. Fakt podpisania protokołu końcowego nie stanowił jednak gwarancji zawarcia umowy. Postanowienia końcowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami, są podstawą do sporządzenia rankingu końcowego, którego wyniki stanowią dopiero podstawę do zawarcia umów o udzielanie świadczeń. Komisja dokonuje wyboru oferentów w kolejności zgodnej z pozycją uzyskaną w rankingu końcowym, aż do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. W rozpatrywanym postępowaniu do negocjacji zostali zaproszeni wszyscy oferenci, w jednakowy sposób informowani przez członków Komisji o zasadach negocjacji. Ponadto, wszyscy oferenci zostali poinformowani przez członków komisji, że podpisanie protokołu i uzyskanie zbieżności stanowisk nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Skarżąca mogła podczas trwania postępowania konkursowego zaproponować cenę niższą niż oczekiwana, nawet cenę minimalną, czego nie uczyniła i nie poprawiła swojej pozycji w rankingu. Prezes NFZ zauważył, że wybór strategii negocjacyjnej i inicjatywa dotycząca proponowanej ceny należą do świadczeniodawców. Komisja konkursowa nie mogła naruszać zasad uczciwej konkurencji, wykazując inicjatywę w negocjacjach. W przedmiotowym postępowaniu niektórzy świadczeniodawcy już w ofercie zaproponowali cenę niższą od oczekiwanej. Prezes NFZ podkreślił, że cena nie jest jedynym kryterium oceny oferentów. Nie ma ona decydującego znaczenia dla końcowej oceny oferty. Nawet uzyskanie 30 punktów stanowiło około 1/3 maksymalnej, możliwej do uzyskania ogólnej liczby punktów. Fundusz ma za zadanie wybrać oferty najlepsze a nie najtańsze. Odnosząc się do zarzutu strony o braku informacji o możliwości obniżenia ceny do poziomu poniżej ceny oczekiwanej Prezes NFZ wskazał na oświadczenie skarżące o zapoznaniu się z treścią Zarządzenia oraz warunkami zawierania umów oraz braku zastrzeżeń i przyjęciu ich do stosowania. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia w ocenie złożonej oferty doświadczenia skarżącej i posiadanej praktyki lekarskiej, Prezes NFZ podkreślił, że żadne z kryteriów oceny oferentów nie dotyczyło faktu realizacji w latach poprzednich świadczeń na podstawie umów z NFZ. Stąd nie było podstaw, aby przy wyborze ofert kierować się taką przesłanką. Prezes NFZ stwierdził, że Komisja Konkursowa liczyła 24 osoby. Członkowie Komisji uczestniczyli w pracach dwuosobowych zespołów negocjacyjnych. Negocjacje ze skarżącą prowadziła jedna osoba. Drugi członek zespołu wspomagał ją, przygotowując zapisy z przebiegu negocjacji oraz, w miarę konieczności, wspierając merytorycznie. Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia przez Komisję konkursową art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach. W przedmiotowym postępowaniu ciągłość była rozumiana jako zmniejszenie ryzyka przerwania ciągłości udzielania świadczeń poprzez deklarację spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy. Prezes NFZ uznał, że Komisja Konkursowa w ramach prowadzonego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec biorących udział w postępowaniu zgodnie z Zarządzeniem nr 73 oraz przepisów ustawy o świadczeniach, w szczególności art. 148. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Ocena ofert, w tym oferty skarżącej, odbyła się z uwzględnieniem określonych kryteriów, które były jednakowe dla wszystkich oferentów. Ocena była generowana przez system informatyczny wspomagający prace komisji konkursowej a jej członkowie nie mieli żadnej możliwości wpływu na punktacje przyznawana za elementy oferty. Zdaniem organu, analiza postępowania konkursowego potwierdziła, że zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa oraz przestrzeganiem zasad w nich zawartych jednakowo w stosunku do wszystkich oferentów biorących w postępowaniu konkursowym. Tym samym, nie miało miejsca naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, bowiem Dyrektor [...]OWNFZ zachował zasady równego traktowania oferentów zarówno w zakresie ogłoszenia jak również przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne. Pismem z dnia 27 czerwca 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2011 r., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 Zarządzenia Nr 73 poprzez nieprawidłowe zastosowanie, czego efektem było błędne stanowisko, iż postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami z nich wynikającymi, 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca, zgodnie z art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach, podczas trwania postępowania konkursowego mogła zaproponować cenę niższą niż oczekiwana, nawet cenę minimalną, czego jednak strona nie uczyniła i nie poprawiła swojej pozycji w rankingu. W uzasadnieniu skargi strona zauważyła, że przy ocenie ofert Komisja konkursowa brała pod uwagę kryterium: ceny, ciągłości, jakości oraz dostępności. Natomiast, wbrew wymogom wskazanym w art. 148 ustawy o świadczeniach oraz § 1 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 73/2009/DSOZ, nie wzięto pod uwagę kryterium kompleksowości. Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Konstrukcja tego przepisu, a zwłaszcza zastosowane wyrażenia "w szczególności" każe przyjąć, że podczas wyboru ofert, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie wymogi wskazane w przepisie. Również § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 73 wskazuje, że oceny ofert dokonuje się według kryteriów m. in. jakości, w tym kwalifikacji personelu, jego umiejętności i doświadczenia oraz kompleksowości. Zdaniem skarżącej, w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym ww. wymagania nie zostały w ogóle uwzględnione, a wybór ofert został dokonany na podstawie złożonych do konkursu formularzy oraz kalkulacji dokonanej przez system informatyczny z pominięciem tych kryteriów, które miałyby istotny wpływ na wybór złożonej przez skarżącą oferty oraz podwyższenie punktacji. Przy ocenie oferty złożonej przez skarżącą, Komisja pominęła 16 - letni staż skarżącej w zawodzie stomatologa, a także kompleksowości wykonywanych przez nią świadczeń.Na poparcie zasadności swojego stanowiska skarżąca przywołała orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w tym wyrok z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 796/06 oraz wyrok z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1827/09. Skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji Prezes NFZ nie uzasadnił należycie swojego stanowiska w zakresie prawidłowości zastosowania przez Dyrektora [...]WONFZ kryteriów wyboru ofert, a w szczególności nie podał przyczyn, z powodu których podczas konkursu nie wzięto pod uwagę kryterium kompleksowości oraz kwalifikacji personelu, skoro art. 148 ustawy świadczeniach wyraźnie tego wymaga. Prezes NFZ w uzasadnieniu decyzji skupił się jedynie na potwierdzeniu stanowiska Dyrektora [...]WONFZ bez jednoczesnego wytłumaczenia przyczyn braków w zakresie niedotrzymania wymagań wynikających z art. 148 ustawy o świadczeniach oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 73. Skarżąca stwierdziła również naruszenie zasady negocjacji umów ze świadczeniodawcami, o których mowa w art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Podczas negocjacji, które odbyły się w dniu 20 listopada 2010 r. nie zaproponowano skarżącej możliwości negocjacji niższej ceny, mimo że strona była przygotowana i skłonna zaproponować cenę niższą od przyjętej przez NFZ, a dodatkowo osoba, która prowadziła negocjacje, wprowadziła skarżącą w błąd, twierdząc, iż w przypadku zmiany ceny na niższą, oferta skarżącej ulegnie odrzuceniu. Również w tym zakresie Prezes NFZ nie uzasadnił swojego stanowiska, stwierdzając lakonicznie, iż podczas trwania postępowania konkursowego skarżąca zaproponować cenę niższą niż oczekiwana. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, p. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga U.T. jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, także w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159, może nastąpić według art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach, po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (jak w niniejszej sprawie) albo rokowań. Umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne nie jest świadczeniem wymienionym w art. 159 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zatem stosuje się do niego zasady wynikające z Działu VI ustawy o świadczeniach. Stosownie do postanowień art. 146 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, w myśl art. 147 wymienionej ustawy. Fundusz, zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Aby zrealizować te wymogi Fundusz, z mocy art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach jest obowiązany udostępniać na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie przed Funduszem w sprawach o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kończy się z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert, o czym informuje się w miejscu i terminie określonych w ogłoszeniu o konkursie ofert (art. 151 ust. 1, 2 i 5 w/w ustawy). Komisja ogłasza rozstrzygnięcie postępowania. Z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega rozwiązaniu. Zgodnie zaś z art. 152 ustawy o świadczeniach każdemu świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania w sprawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki , odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ww. ustawy. Aby więc można było wnieść środek odwoławczy lub skargę, muszą wystąpić łącznie dwa elementy: 1) naruszenie przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę lub wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz dokumenty wydane przez Prezesa, 2) naruszenie interesu prawnego świadczeniodawcy poprzez naruszenie wyżej wymienionych zasad postępowania. Jak już wskazano ustawodawca określił precyzyjnie zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów. Są to w szczególności: 1) równe traktowanie świadczeniodawców 2) niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania 3) przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur. Mając na uwadze zasady, jakie obowiązują w postępowaniu o zawarcie umów stwierdzić trzeba, że świadczeniodawca może skutecznie wnieść środek odwoławczy i skargę, w sytuacji, gdy Fundusz naruszy określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zasady postępowania w rozumieniu, zarówno materialnoprawnym (np. wymagania od świadczeniodawców), jak i proceduralnym (np. warunki postępowania). Także naruszenie zasad postępowania skutkuje naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy. Podkreślić należy, że przedmiotem rozstrzygania organów rozpoznających w I i II instancji jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania o zawarcie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Oznacza to, że organy obu instancji, rozpoznające w postępowaniu administracyjnym odwołanie od rozstrzygnięcia komisji konkursowej nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnego czynności. W niniejszej sprawie, co sąd dostrzegł z urzędu, wystąpić mogło: naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, którzy złożyli oferty w omawianym konkursie (art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach) oraz zmiana w toku postępowania warunków wymaganych od świadczeniodawców (art. 147 ustawy o świadczeniach) z powodu wątpliwości co treści ofert w zakresie personelu i jego harmonogramu pracy (czy nie byli w różnych ofertach wymieniani ci sami stomatolodzy, do tego mający realizować usługi u różnych świadczeniodawców w tych samych godzinach). Zarządzenie Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (wymienione wśród aktów prawnych w ogłoszeniu Nr [...]) stanowi w § 9, iż oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Zatem nie może ich zmieniać, uzupełniać po upływie terminu do składania ofert czyli w trakcie rozpoznawania ofert albo na etapie zawierania umowy. Wymagania szczegółowe co do elementów oferty określa § 10 ,11 i 12 tego zarządzenia. Z kolei rozporządzenie z 06.05.2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w § 6 stanowi: "Ust. 1. Świadczenia udzielane są osobiście przez osoby wykonujące zawody medyczne lub inne osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny, zgodnie z załącznikiem do umowy. Ust. 2. Zmiany w załączniku, o którym mowa w ust. 1, wymagają zgłoszenia dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu najpóźniej w dniu poprzedzającym ich powstanie albo - w przypadkach losowych - niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia. Ust. 3. Zmiany, o których mowa w ust. 2, nie mogą naruszać wymagań dotyczących kwalifikacji osób wykonujących zawód medyczny, określonych w odrębnych przepisach oraz w warunkach wymaganych od świadczeniodawców określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 i art. 159 ust. 2 ustawy. Ust. 4. Osoby, o których mowa w ust. 1, w czasie wyznaczonym do udzielania świadczeń w harmonogramie pracy, nie mogą udzielać świadczeń: 1) w innej jednostce organizacyjnej u tego samego świadczeniodawcy, 2) u innego świadczeniodawcy." Zarządzenie nr 55 w § 7 ust. 1 także wymaga, aby świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia i realizacji umowy w rodzaju leczenie stomatologiczne spełniał wymagania określone w załączniku nr 3 (w przypadku świadczeń ogólnostomatologicznych świadczenia te realizować musi co najmniej lekarz dentysta – załącznik nr 3a) oraz załączniku nr 4 (określającym wymagania podstawowe i dodatkowe w zakresie dostępności do świadczeń leczenia stomatologicznego czyli harmonogramu pracy świadczeniodawcy) do zarządzenia oraz w przepisach odrębnych. Wymagania te, zgodnie z § 7 ust. 2 tego Zarządzenia muszą być spełnione we wszystkich miejscach udzielania świadczeń, w których realizowana jest umowa. Doprecyzowanie definicji poszczególnych kryteriów i zasady ich punktacji zawiera Zarządzenie nr 73, według którego § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) kryterium dostępności oceniane jest w szczególności poprzez liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy, organizację przyjęć świadczeniobiorców. W tej sytuacji zarządzenie wewnętrzne Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od stosowania przez Komisję Konkursową procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych o numerze [...] wydane po upływie terminu do składania ofert, który upłynął w dniu 8 października 2010 r. naruszało wyżej powołane zasady, przede wszystkim regułę niezmieniania kryteriów oceny w toku postępowania. Kwestię badania prawidłowości ofert pod kątem ujmowania w więcej niż jednej tych samych lekarzy stomatologów i ich godzin pracy przenosiło na etap po zakończeniu postępowania konkursowego i podpisywania umów. W świetle zaś art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 (warunków wymaganych od świadczeniodawców) oferta powinna podlegać odrzuceniu. Ponadto budzi wątpliwości podstawa prawna wyżej powołanego zarządzenia Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...]. Ani powołany w nim art. 139 ustawy oświadczeniach, ani art. 107 ust. 5 pkt 8 i 10 (wśród kompetencji dyrektora wojewódzkiego oddziału wymienia przeprowadzanie postępowań o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń wysokospecjalistycznych oraz zawieranie i rozliczanie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń wysokospecjalistycznych, oraz zawieranie i rozliczanie umów o realizację programów zdrowotnych) nie dają podstaw do wydania takiego zarządzenia, tym bardziej, że kompetencje co do określenia przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców ustawa o świadczeniach w art. 146 ust. 1 przyznała wyłącznie Prezesowi NFZ. W trakcie części jawnej konkursu były przeprowadzone kontrole u 5 świadczeniodawców. Jednakże z protokołu osiedzenia Komisji w części jawnej nie wynika pod jakim kątem zostały dokonane. Powyższa kwestia w zakresie ewentualnego konfliktu personelu powinna być należycie wyjaśniona przez organy prowadzące postępowanie w sprawie, zwłaszcza że mogła mieć wpływ na ranking końcowy i miejsce w nim skarżącej, a tym samym na znalezienie się w grupie świadczeniodawców powyżej tzw. linii odcięcia. Natomiast sąd nie podziela stanowiska skarżącej co do naruszenia przez organy zasad wynikających z art. 148 i art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W tym zakresie uznaje stanowisko organów za prawidłowe. W decyzjach została przedstawiona argumentacja, znajdująca oparcie w aktach prawnych obowiązujących w trakcie przeprowadzania omawianego konkursu. Doprecyzowanie kryteriów i zasad oceny ofert reguluje Zarządzenie Nr 73. W przepisie § 1 ust. 1 pkt 1 – 5 definiuje kryteria: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny. Szczegółowe parametry kryteriów oceny elementów wymienionych w pkt 1 – 5 § 1 ust. 1 cytowanego Zarządzenia oraz ich wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej określa załącznik nr 1 do omawianego Zarządzenia, zgodnie z § 1 ust. 2 tego aktu. W przypadku usług leczenia stomatologicznego kryteria i ich ocenę zawiera tabela 1.5 - leczenie stomatologiczne. Wśród kryteriów dotyczących usług leczenia stomatologicznego nie wymienia się w tej tabeli kryterium kompleksowości. Zatem w konkursie obejmującym leczenie stomatologiczne kryterium kompleksowości nie podlega ocenie. Z kolei w zakresie jakości w odniesieniu do personelu dodatkowo punktowane jest udzielanie świadczeń przez personel o określonych kwalifikacjach. W przypadku usług ogólnostomatologicznych dodatkowe punkty przyznawane są tylko lekarzowi dentyście specjaliście stomatologii zachowawczej z endodoncją lub w dziedzinie stomatologii dziecięcej, zgodnie z załącznikiem nr 3a Zarządzenia nr 55. W ramach jakości, co wynika z tabeli 1.5. nie jest dodatkowo punktowany staż w zawodzie. W ramach kryterium jakości oceniane jest także zaopatrzenie w sprzęt. W powołanych: tabeli 1.5. i załączniku nr 3a został szczegółowo wymieniony sprzęt, który musi być na wyposażeniu świadczeniodawcy, aby oferta była rozpatrzona, jak i sprzęt, którego posiadanie jest dodatkowo punktowane. Posiadanie dodatkowego sprzętu, potrzebnego do wykonywania innych usług stomatologicznych, nie jest dodatkowo punktowane w postępowaniu dotyczącym usług ogólnostomatologicznych. Natomiast przy ocenie kryterium ciągłości nie są brane pod uwagę dotychczasowe umowy z NFZ, o ile nie były wcześniej rozwiązywane (art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach). W ramach tego kryterium oceniane jest ryzyko przerwania ciągłości udzielania świadczeń w oparciu o deklarację spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy. Odnosząc się do zarzutu związanego z prowadzeniem negocjacji, należy zauważyć, że skarżąca została zaproszona do negocjacji, o czym świadczy protokół końcowy z negocjacji (załącznik nr 31), mimo że z art. 142 ust. 7 ustawy o świadczeniach nie wynika obowiązek przeprowadzenia negocjacji z wszystkimi oferentami. Jednakże przeprowadzenie negocjacji z wszystkimi oferentami dopuszczonymi do części niejawnej konkursu zapewnia równe ich traktowanie, zwłaszcza że kryterium ceny ma niebagatelne znaczenie w końcowej ocenie ofert. Zauważyć należy, że w protokole negocjacji brak jest jakichkolwiek uwag skarżącej. Z drugiej strony skarżąca, jak sama podnosi, brała już udział we wcześniejszych konkursach. Zatem należy uznać, że jest obeznana z przebiegiem takiego konkursu i zasadami przeprowadzania negocjacji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy wezmą pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę prawną i zalecenia co do dalszego postępowania. Zgadzając się ze stanowiskiem skarżącej, że należy oceniać czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, zachowaniem zasad uczciwej konkurencji i zasad równego traktowania świadczeniodawców czyli czy nie naruszono wymagań formalnoprawnych oraz wymienionych zasad w znaczeniu materialnym poprzez nierówne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen, należało uchylić decyzje organów obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., z tym że z innych przyczyn aniżeli wskazanych w skardze. Orzeczenie jak w pkt 2 wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzekł na mocy art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło