I SA/Ol 602/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-11-23

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski, Zofia Skrzynecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowle w postaci dróg wewnętrznych oraz chodników, znajdujące się na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (symbol "Bi"), podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r.?
Ratio decidendi
Budowle w postaci dróg wewnętrznych oraz chodników, znajdujące się na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (symbol "Bi"), nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zwolnienie to obejmuje wyłącznie grunty stanowiące pas drogowy, na którym zlokalizowana jest droga, a dla wykazania tego faktu konieczne jest odwołanie się do zapisów ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, zwolnienie dotyczy obiektów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, a nie ruchu związanego z działalnością gospodarczą.
Stan faktyczny
Spółka A wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r., twierdząc, że zapłaciła podatek od dróg wewnętrznych i chodników, które zgodnie z nowelizacją przepisów nie podlegały opodatkowaniu. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie ma zastosowania, ponieważ grunty te były sklasyfikowane w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (Bi), a nie jako "drogi" (dr). Spółka B, następca prawny Spółki A, wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania (przewlekłość).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.),, sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 listopada 2011r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w przedmiocie określenia Spółce A z siedzibą w W. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości 187.958 zł. Z przekazanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że pismem z dnia 31 grudnia 2009 r. Spółka A wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 12.578,70 zł. W uzasadnieniu wskazała, że w 2004r. zapłaciła podatek od nieruchomości od będących w Jej posiadaniu dróg wewnętrznych oraz chodników wchodzących w skład drogi, podczas gdy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Do wniosku dołączono korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na 2004 r. oraz wyciąg z operatu szacunkowego nieruchomości dla placów utwardzonych z miejscami postojowymi dla samochodów i chodników dla pieszych, na działkach ewidencyjnych położonych przy ul. "[...]" w O. Według operatu szacunkowego, nieruchomość ta zabudowana została budynkiem handlowym hipermarketu sieci "[...]", zaś razem z tym budynkiem powstały dla nieruchomości budowle w postaci w/w placu utwardzonego i chodników dla pieszych oraz ogrodzenia, oświetlenia placu, muru oporowego i in.. Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. W uzasadnieniu wydanej w wyniku tego postępowania decyzji organ zwrócił uwagę, iż ustalenie charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości następuje w oparciu o ewidencję gruntów i budynków. Uwzględniając powyższe wskazał, że w 2004r. Spółka posiadała w wieczystym użytkowaniu działki o nr "[...]" i "[...]" położone w O. w obrębie nr "[...]", o łącznej powierzchni 20.342 m2, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi – inne tereny zabudowane. Tymczasem wyłączeniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), dalej jako u.p.o.l., podlegał pas drogowy, klasyfikowany w ewidencji gruntów jako "dr". Skoro zatem budowle, których właścicielem jest strona nie znajdowały się na gruntach oznaczonych symbolem "dr", nie było podstaw do wyłączenia ich z podstawy opodatkowania. Określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r., organ I instancji uwzględnił wartość budowli wykazaną w złożonej w dniu 19 stycznia 2004 r. deklaracji na podatek od nieruchomości. W związku z odwołaniem od powyższej decyzji złożonym przez Spółkę B z siedzibą w W. - następcę prawnego Spółki A, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że na podstawie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), z dniem 9 grudnia 2003 r. ograniczeniu uległ zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym brzmieniem art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym z poprzedniego brzmienia przepisu usunięty został zwrot mówiący o tym, iż chodzi wyłącznie o drogi publiczne. Zatem art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. do końca 2006 r. miał zastosowanie do wszystkich rodzajów dróg, również dróg wewnętrznych. W dalszej kolejności organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym podstawą zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków jest stan prawny tych gruntów i budynków wynikający z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Uwzględniając powyższe stwierdził, iż oznaczenie gruntu w ewidencji jako "Bi" – inne tereny zabudowane uniemożliwia wyłączenie go z opodatkowania na zasadzie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2004r. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, pojęcia którymi posługuje się art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. należy rozumieć według definicji legalnych, zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), w jej brzmieniu obowiązującym w 2004 r.. Zgodnie z definicją "pasa drogowego" (art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych), jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast "droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno – użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Organ odwoławczy wskazał na załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zgodnie z którym do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Powyższe oznacza, że w pasie drogowym może znajdować się wyłącznie grunt stanowiący drogę, czyli grunt oznaczony jako "dr". W konsekwencji nie można wyłączyć z opodatkowania budowli drogi, jeżeli grunt, na którym ta budowla istnieje, nie jest sklasyfikowany jako droga i nie jest umieszczony w pasie drogowym. Jak podniosło SKO, powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1066/08, oraz z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 248/09. Odnośnie zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), organ stwierdził, że wydane przez Prezydenta Miasta postanowienie z dnia "[...]" o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r., zostało zaskarżone przez Spółkę i jest przedmiotem odrębnego postępowania. Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto zarzutu naruszenia art. 121 oraz art. 125 Ordynacji podatkowej. Jak wskazał, w toku postępowania organ I instancji podjął czynności związane z kwestiami formalnymi dotyczącymi zakresu udzielonego pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, czy też złożenia korekty deklaracji na prawidłowym druku. Ponadto był zobligowany do dokonania merytorycznej oceny wniosku o stwierdzenie nadpłaty, czego skutkiem było m.in. przeprowadzenie postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za 2004 r.. W kwestii złożonego w niniejszej sprawie pełnomocnictwa Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji o braku prawidłowego umocowania do działania w imieniu Spółki. Udzielone bowiem G.D. pełnomocnictwo z dnia 21 grudnia 2009 r. upoważniało jedynie do "samodzielnego reprezentowania spółki w zakresie prowadzenia sprawy związanej ze zwrotem nadpłaconego podatku od nieruchomości", a zatem nie obejmowało postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka B, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., w zw. z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz - przepisów postępowania, w szczególności art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej poprzez niedotrzymanie ustawowych terminów załatwienia sprawy oraz zlekceważenie obowiązku poinformowania strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie zawiera kategorycznego twierdzenia, iż drogi oraz obiekty budowlane podlegały zwolnieniu tylko wówczas, gdy występowały wraz z pasami drogowymi, co potwierdził NSA w wyrokach z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 784/08 oraz z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 483/07, wskazując, iż zwolnieniu podlegały trzy odrębne kategorie przedmiotów opodatkowania: pasy drogowe, drogi i obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Ponadto, zdaniem skarżącej Spółki, ewidencja gruntów i budynków nie ma w podatku od nieruchomości decydującego znaczenia, ponieważ w u.p.o.l., odmiennie niż w przypadku ustawy o podatku rolnym lub ustawy o podatku leśnym, brak jest bezpośredniego odniesienia do ewidencji gruntów i budynków. Zatem w sytuacji, gdy ewidencja pewnej kategorii gruntów nie uwzględnia, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne, a determinantem wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. W powołanych wyżej wyrokach NSA wyraźnie stwierdził, iż dla możliwości wyłączenia drogi wewnętrznej z opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie ma znaczenia czy droga wewnętrzna była oznaczona w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr". Tożsamy pogląd zaprezentowano ponadto w wyrokach NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1105/09, WSA w Opolu z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Op 526/09 oraz WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 198/10. Wobec powyższego, art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który nakazuje uwzględniać przy wymiarze podatków dane z ewidencji gruntów i budynków, nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Dane z tej ewidencji nie mogą mieć zastosowania także dla ustalenia, czy na danym gruncie znajduje się budowla drogi. Droga jest bowiem budowlą, zaś ewidencja zawiera jedynie informacje o gruntach i budynkach. Dodatkowo Spółka podniosła, że w 2004 r. zapłacono podatek odrębnie od gruntu oraz odrębnie od posadowionych na nim budowli drogi. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. obejmował zaś wyłącznie podatek od wskazanych budowli, a nie od gruntu, na którym były one posadowione. Wobec powyższego organ podatkowy, uzależniając zastosowanie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. od oznaczenia gruntu zajętego pod drogę wewnętrzną w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr", naruszył ten przepis, gdyż ewidencja ta nie przewiduje kategorii gruntu pod nazwą "pas drogowy", a określony w niej symbol "dr – droga" na gruncie prawa podatkowego oznacza budowlę, a nie grunt. Podnosząc natomiast zarzut przewlekłości postępowania, skarżąca przedstawiła przebieg postępowania przed organem I i II instancji. Wskazała, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. został złożony w dniu 31 grudnia 2009 r., a postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego zostało wszczęte dopiero w dniu "[...]", tj. po ponad 6 miesiącach od dnia złożenia wniosku. W toku tego postępowania trzykrotnie wyznaczono stronie na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, po czym prowadzono postępowanie wyjaśniające. Postępowanie było prowadzone niemal 3 miesiące przez organ I instancji oraz niemal przez 9 miesięcy przez organ odwoławczy. Tymczasem, nawet gdyby uznać przedmiotową sprawę za szczególnie skomplikowaną, to stosownie do przepisów art. 139 § 1 oraz § 3 Ordynacji podatkowej łączny czas prowadzenia postępowań nie powinien być dłuższy niż 5 miesięcy. Dodatkowo organy podatkowe nie wypełniły obowiązku nałożonego art. 140 Ordynacji dotyczącego poinformowania strony o przedłużeniu postępowania w sprawie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Do Spółki wpłynęło zaledwie jedno pismo informujące o niedotrzymaniu terminu zakończenia postępowania. Obejmowało ono jednak tylko okres od 13 do 23 czerwca 2011 r.. Pomimo to organ odwoławczy nie dotrzymał wyznaczonego terminu i wydał decyzję dopiero w dniu "[...]". Odnosząc się natomiast do podanych przez organ odwoławczy przyczyn przedłużenia postępowania, strona wskazała, że kwestia złożenia korekty deklaracji na innym druku dotyczyła postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku. Ponadto pismem z dnia 30 lipca 2010 r. organ odwoławczy przyznał, iż organ I instancji nie miał prawa żądać złożenia korekty deklaracji na innym druku niż wykorzystany przez podatnika. Powodem opóźnienia nie mogły być również wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa, które co najwyżej mogłyby uzasadniać próby doręczenia decyzji samej Spółce, a nie opóźnienie w załatwieniu sprawy. Ponadto organ II instancji wezwał stronę do uzupełnienia pełnomocnictwa dopiero pismem z dnia 23 maja 2011 r., tj. po 7 miesiącach prowadzenia postępowania. Strona zakwestionowała też podaną jako przyczyna opóźnienia, potrzebę analizy wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, która jest dokonywana w odrębnym postępowaniu. W ocenie skarżącej powyższe działania organów w oczywisty sposób nie mieszczą się w standardach prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego (art. 121 Ordynacji podatkowej) i wskazują na rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczące terminów załatwiania spraw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. W odniesieniu do zarzutu przewlekłości postępowania wskazało, że zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana była nadmierną ilością spraw wpływających do organu od dłuższego czasu. Podniesiono również, że pismami z dnia 13 czerwca i 28 czerwca 2011 r. zawiadomiono stronę skarżącą o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i wyznaczono ostateczny termin jej załatwienia na dzień 31 lipca 2011 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), powoływanej dalej jako p.u.s.a., sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powołanego wyżej kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani przepisów prawa procesowego, ani materialnego. Przedmiot sporu pomiędzy stroną skarżącą, a organami podatkowymi sprowadzał się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy po wejściu w życie z dniem 9 grudnia 2003 r., art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., (obowiązującego do dnia 31 grudnia 2006r.) nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, posiadane przez skarżącą Spółkę budowle w postaci dróg wewnętrznych oraz wchodzących w ich skład chodników dla pieszych, położone wokół budynku handlowego hipermarketu sieci "[...]" w O. i sklasyfikowane w rejestrze gruntów, jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem "Bi". Zasadnicza kwestia jaka wyłania się na tle tego sporu dotyczy zaś wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, od rezultatów której zależy ocena zasadności uznania przez organy, że w związku z korektą deklaracji za 2004r. zachodziły podstawy do określenia podatku od nieruchomości bez wyłączenia w/w przedmiotów opodatkowania. Analizując treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. z punktu widzenia reguł wykładni językowej, podkreślić należy, że w świetle tego uregulowania, podatkowi od nieruchomości nie podlegały nieruchomości stanowiące pasy drogowe wraz z drogami. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie na tle tej wykładni pogląd, że przedmiotowe zwolnienie podatkowe nie obejmuje rozłącznie trzech odrębnych kategorii przedmiotów opodatkowania tj. pasa drogowego, drogi i innych obiektów budowlanych. Nie wynika to bowiem z brzmienia tego przepisu, skoro ustawodawca ustanawiając przedmiotowe zwolnienie po słowach "pasy drogowe" nie użył znaku interpunkcyjnego (przecinka) oddzielającego części zdania lecz wyrazu "wraz" oznaczającego razem, jednocześnie, a nie oddzielnie. Tym samym zasadne jest twierdzenie, że budowla (droga) korzystała z przedmiotowego zwolnienia tylko wówczas, gdy została zlokalizowana w pasie drogowym, a więc wydzielonym liniami granicznymi gruncie zakwalifikowanym w ewidencji gruntów i budynków, do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych jako tereny komunikacyjne w tym drogi (dr) lub inne tereny komunikacyjne (Ti) (p. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2011r. o sygn. akt: I SA/Gl 193/11, dostępny w bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka definicja pasa drogowego zawarta została w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) i znajduje zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Brak jest bowiem definicji tego pojęcia w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei, drogą (które to pojęcie również nie zostało zdefiniowane w u.p.o.l.), jest w rozumieniu pkt 2 wymienionego artykułu ustawy o drogach publicznych, budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. W świetle tych definicji grunt stanowi część pasa drogowego jedynie wtedy, gdy jest zlokalizowana na nim droga. Z kolei, droga może być zlokalizowana wyłącznie w pasie drogowym. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2010r., o sygn. akt: II FSK 219/09 (publ. CBOIS), pojęcie pasa drogowego dla celów podatkowych dotyczyć może wyłącznie gruntu, na jakim zlokalizowana jest droga wraz z urządzeniami z nią funkcjonalnie związanymi, bowiem z elementów, które na pas ten, stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, się składają, opodatkowaniu podlegać może jedynie grunt. Wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. podlegać będzie zatem wydzielony liniami granicznymi grunt, na którym zlokalizowana jest droga oraz budowla drogi, posadowiona na tym gruncie wraz z funkcjonalnie związanymi z nią obiektami. Dla wykazania, iż konkretny grunt jest pasem drogowym, konieczne jest więc odwołanie się do zapisów ewidencji gruntów i budynków. Taki bowiem wymóg ustawodawca wprowadził w art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, stanowisko organów obu instancji, że ustalenie obowiązku w podatku od nieruchomości następuje w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji co do kwalifikacji gruntów oraz ich powierzchni, jak również, iż dane te są wiążące dla organu podatkowego, należało więc uznać za słuszne. W sytuacji, gdy jak wskazano wyżej, drogę - w rozumieniu ustawy o drogach publicznych - stanowi tylko grunt mieszczący się w granicach pasa drogowego, trafnie organ wywiódł, iż w pasie drogowym może się znajdować wyłącznie grunt stanowiący drogę, czyli oznaczony jako dr. Nie można tym samym wyłączyć z opodatkowania budowli drogi, jeżeli grunt, na którym ta budowla istnieje nie jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako droga. Mając to na uwadze, Sąd w niniejszym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, iż ewidencja nie uwzględnia w tym wypadku pewnej kategorii gruntów i w związku z tym nie może mieć decydującego znaczenia dla stwierdzenia, czy dany grunt i budowla nie podlegają opodatkowaniu (p. wyrok WSA w Szczecinie z 11.02.2009 r., sygn. akt I S.A./Sz 568/09, lex nr 515090; wyrok WSA w Warszawie z 25.06.2010 r., sygn. akt III S.A./Wa 226/10, lex nr 611988, wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., II FSK 784/08, opubl. w Lex pod nr 528862). Z powyższych względów, zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 121 Ordynacji podatkowej, organy słusznie uznały za bezzasadny. Nie podzielając argumentacji skargi w powyższym zakresie nadmienić należy, iż odnośnie zlokalizowanych przy hipermarkecie "[...]" w O. innych obiektów budowlanych w postaci utwardzonego placu i chodnika, kryterium decydującym o istnieniu zwolnienia podatkowego, jest w świetle powołanych wyżej przepisów u.p.o.l. oraz ustawy o drogach publicznych, przede wszystkim związanie danego obiektu z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, a nie jakiegokolwiek innego ruchu. Zadaniem należących do skarżącej Spółki placów utwardzonych z miejscami postojowymi dla samochodów, czy chodników dla pieszych, odnośnie których wniosła Ona o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości, nie jest prowadzenie, zabezpieczanie i obsługa ruchu na drodze publicznej, czy wewnętrznej. Przeznaczeniem tych obiektów jest bowiem obsługa należącej do Spółki nieruchomości, co związane jest przede wszystkim z korzystaniem z usług hipermarketu przez jego klientów. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż w tym przypadku zlokalizowane przy hipermarkecie parking i chodnik miały obsługiwać i zabezpieczać ruch drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Należy przy tym zgodzić z podnoszoną w orzecznictwie w podobnych sprawach, argumentacją odnoszącą się do funkcjonalnej wykładni powołanych przepisów (p. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 219/09 oraz z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 1782/08, jak również wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 września 2009r. o sygn. akt I SA/Łd 439/10, czy wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2011r. o sygn. akt I SA/Bd 48/11 - wszystkie dostępne w bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za racjonalne i mające uzasadnienie we względach społecznych można bowiem uznać zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów pod drogami i dróg służących nieograniczonej liczbie uczestników ruchu drogowego, a nie potrzebom prowadzonej działalności gospodarczej, w tym przypadku, w zakresie handlu. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostają podniesione przez stronę skarżącą zarzuty odnoszące się do przewlekłości prowadzonego przez organy postępowania organu przy rozpoznawaniu sprawy. Z analizy akt wynika, iż słusznie strona skarżąca zwraca uwagę na naruszenie przez organy zasady szybkości postępowania wynikającej z art.125 § 1 w zw. z art. 139 §1 i art.140 Ordynacji podatkowej, jak również zasady zaufania wyrażonej w art.121 § 1 tej ustawy. Przyznał to zresztą organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, chociaż tylko w odniesieniu do art.139 §1 Ordynacji. Nieuzasadniona przewlekłość postępowania rzeczywiście mogła wywołać u podatnika brak zaufania do organu podatkowego, stanowiąc tym samym naruszenie art.121 §1 Ordynacji. Jednak naruszenia te nie mogły mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, a zatem nie zaistniała podstawa do uchylenia decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.. Mając na uwadze powyższe, należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło