II OSK 1667/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-24
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Małgorzata Dałkowska-Szary, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego i adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę, a także czy przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na spółkę jawną bez złożenia pisemnego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Spółka jawna, mimo braku osobowości prawnej, posiada zdolność prawną i może być stroną postępowania administracyjnego oraz adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na spółkę jawną bez złożenia pisemnego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli stan faktyczny wskazuje na posiadanie takiego prawa przez spółkę lub jej wspólników. Wobec tego stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie jest niezasadne.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy w Z. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-mieszkalnego na działkach nr 1 i 2 na rzecz B. G. W 2007 r. przeniósł tę decyzję na spółkę jawną H., której wspólnikami są B. G. i D. G. Wojewoda Podlaski wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie stwierdził jej nieważność z powodu braku zgody pierwotnego inwestora i braku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki i jej wspólników, uznając, że spółka jawna nie mogła być stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 155/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. s.j. z siedzibą w Z. oraz B. G. i D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 155/10 w sprawie ze skargi H. s.j. z siedzibą w Z. oraz B. G. i D. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz H. s.j. z siedzibą w Z. oraz B. G. i D. G. kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 155/10, oddalił skargę H. S. J. B. G., D. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Starosta Powiatowy w Z. decyzją z [...] grudnia 2005 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo – mieszkalnego na działkach nr 1 i 2 przy ul. B. w Z.
W dniu 24 stycznia 2007 r. B. G. złożył wniosek o przeniesienie ww. decyzji na rzecz H. Spółka Jawna. Po rozpatrzeniu wniosku Starosta Powiatowy w Z. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przeniósł decyzję Starosty Z. z [...] grudnia 2005 r. na rzecz wskazanego we wniosku podmiotu.
W dniu 19 czerwca 2009 r. Wojewoda Podlaski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdził jej nieważność.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przewidziana w art. 40 Prawa budowlanego możliwość zmiany inwestora w trakcie wykonywania robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę na rzecz innego inwestora wymaga, aby osoba, na rzecz której pozwolenie ma być przeniesione, przyjęła wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu oraz złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na takie przeniesienie decyzji musi wyrazić zgodę pierwotny adresat decyzji. W aktach sprawy brak jest natomiast takich dokumentów.
Organ stwierdził ponadto, że pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło budynku gospodarczo – mieszkalnego w zabudowie zagrodowej. W rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zabudowa zagrodowa to budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Nowy inwestor nie spełnia ww. przesłanek. Ponadto brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr 2 powoduje, że nowoprojektowany budynek po granicy działki ścianą z otworami nie spełnia wymogów § 12 ww. rozporządzenia. Nowy inwestor nie mógł zatem przejąć wszystkich warunków wynikających z pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2005 r., a ponadto nie złożył wszystkich wymaganych w tej materii dokumentów.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. Spółka jawna, decyzją z dnia [...] października 2009 r. znak [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu swojej decyzji GINB przywołując treść 40 ust. 1 podniósł, że z treści tego przepisu wynika wprost, iż inwestor, który przenosi decyzję o pozwoleniu na budowę jest zobowiązany wyrazić zgodę, a inwestor na rzecz którego przenoszona jest decyzją – złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu dokumenty złożone przez odwołującego się potwierdzają jedynie prawo do dysponowania tylko jedną z dwóch działek objętych pozwoleniem na budowę – tj. działki nr ew. 1, natomiast nie stanowią zgody na przeniesienie decyzji i oświadczenia o którym mowa w ww. przepisie. Sytuacja, w której inwestor będący osobą fizyczną dokonuje przeniesienia decyzji na spółkę prawa handlowego, której jest wspólnikiem i zarazem osobą upoważnioną do jej reprezentacji, nie zwalnia go z obowiązku wyrażenia zgody na przeniesienie decyzji. Ponadto oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez inwestora przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2005 r. nie mogło być brane pod uwagę przez organ w 2007 r., tj. w dacie decyzji wydanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję wspólnicy Spółki jawnej H.– B. G. i D. G. wnieśli o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 60 k.c.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że Starosta Z. wydał rozstrzygnięcie mimo niespełnienia przesłanki warunkującej przeniesienie pozwolenia na budowę na podmiot przejmujący uprawnienia wynikające z tej decyzji, polegającej na złożeniu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, której dotyczy decyzja na cele budowlane, natomiast pominął najistotniejszą wadę decyzji polegającą na jej przeniesieniu na rzecz podmiotu, który nie posiada osobowości prawnej.
Sąd wskazał, że H., na wniosek której wszczęto postępowanie na podstawie art. 40 Prawa budowlanego, a następnie na rzecz której przeniesiono decyzję o pozwoleniu na budowę – jest spółką jawną, a więc spółką osobową wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki. Spółka jawna nie ma osobowości prawnej - nie ma zatem zdolności do przyjmowania i składania oświadczeń woli mających na celu wywołanie powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego, to znaczy zdolności do nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Nie mogła być więc stroną postępowania ani adresatem decyzji. Stroną jak i przejmującymi prawa i obowiązki z przenoszonej decyzji (po spełnieniu określonych przepisami warunków) mogły być natomiast osoby będący wspólnikami spółki jawnej.
Skargą kasacyjną H. S. J. z siedzibą w Z., B. G. i D. G. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że skargę na decyzję GINB wnieśli "wspólnicy spółki jawnej H.– B. G. i D. G.", a nie H. Sp. j. oraz B.G. i D.G.,
- art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez oddalenie skargi ze względu na ustalenie błędnego stanu faktycznego (to jest ustalenie, że skarżąca Spółka nie wykazała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani w dacie wydania spornej decyzji Starosty Z., ani też w dacie orzekania);
2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 60 k.c. poprzez przyjęcie, że GINB zasadnie uznał, że decyzja Wojewody Podlaskiego z [...] lipca 2009 r. stwierdzająca nieważność decyzji Starosty Z. z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], orzekającej o przeniesieniu decyzji Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Panu B. G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-mieszkalnego na działkach nr ew. 1 i 2 przy ul. B. w Z., z Pana B. G. na rzecz H. Spółka jawna z siedzibą w Z. z powodu rażącego naruszenia prawa jest słuszna,
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. w zw. z art. 331 § 1 k.c. i art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: k.s.h.) poprzez uznanie, że spółka jawna nie mogła być stroną postępowania, ani adresatem decyzji, natomiast tak stroną jak i przejmującymi prawa i obowiązki z przenoszonej decyzji (po spełnieniu określonych przepisami warunków) mogły być osoby będący wspólnikami spółki jawnej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 marca 2004 r., sygn. akt II SA 1563/03, stwierdził, że od wprowadzenia do Kodeksu cywilnego art. 331, na podstawie art. 8 § 1 k.s.h. w zw. z art. 29 k.p.a. i art. 331 k.c., spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego. Przepis art. 29 k.p.a. określa podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną - posiada ją ten, kto dysponuje zdolnością bycia podmiotem praw i obowiązków, o których rozstrzyga się przez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o normy prawa materialnego.
Skarżący wskazał, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2005 r. (II CK 320/2005), że z przepisu art. 8 § 1 k.s.h. w powiązaniu z art. 331 k.c. wynika wyraźnie, że spółka jawna jest odrębnym od wspólników podmiotem procesowym, wobec czego proces spółki jawnej nie jest równocześnie procesem jej wspólników. Ponadto wskazał, że spółki osobowe mają zdolność upadłościową i naprawczą oraz dysponują atrybutami podmiotowości prawnej, a więc mają zdolność prawną. Byłoby zatem rzeczą absurdalną, ażeby spółka jawna – właściciel gruntu, nie mogła otrzymać decyzji o pozwoleniu na budowę – takie rozumowanie pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa.
W skardze kasacyjnej podniesiono także, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżących. Z wyroku nie wynika, czy Sąd uznał brak pisemnego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Starostę Z. – przeniesienie decyzji miało oparcie w przepisie prawa i było zgodne z interesem stron postępowania, a także interesem społecznym. Wbrew stanowisku Sądu art. 40 Prawa budowlanego nie wymaga od osoby, która przejmuje prawa wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę złożenia oświadczenia pisemnego o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten stanowi, że osoba ta powinna wykazać się tym prawem. Wykazać się to znaczy udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonujący, pokazać, unaocznić. Starosta wydając przedmiotową decyzję nie miał wątpliwości, że skarżąca Spółka ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – prawo to było wielokrotnie potwierdzane przez skarżących w trakcie postępowania wszczętego decyzją Wojewody z dnia[...]lipca 2009 r. W dacie orzekania przez Sąd prawo to niewątpliwie istniało, a zatem zgodnie z poglądem NSA zawartym w wyroku z dnia 20 sierpnia 2008 r. (II OSK 843/09) Sąd I instancji nie mógł tego prawa nie uwzględnić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Zasadnie zarzuca skarżąca Spółka, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 29 k.p.a. w zw. z art. 33¹ § 1 k.c. i art. 8 § 1 k.s.h. poprzez uznanie, że spółka jawna nie mogła być stroną postępowania ani adresatem decyzji.
Zgodnie z ustawą Kodeks spółek handlowych, spółka jawna jest spółką handlową osobową (art. 1 § 2 w zw. z art. 4 § 1 pkt 1 k.s.h.), mogącą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 ww. ustawy). Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 lipca 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I KZP 7/11, oznacza to, że spółka ta ma zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową i procesową. Nie jest ona ani osobą prawną ani fizyczną. Jest natomiast jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa (art. 8 § 1 k.s.h.) przyznaje zdolność prawną. Należy ona do odrębnej kategorii podmiotów, wobec których na podstawie art. 33¹ § 1 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.
W dalszej części uzasadnienia powyższego orzeczenia Sąd Najwyższy stwierdza, że w odniesieniu do postępowania administracyjnego zapoznanie się wyłącznie z art. 29 k.p.a. mogłoby prowadzić do wniosku, że spółka jawna nie może być stroną w tym postępowaniu. Analiza przepisów art. 28 k.p.a. i art. 30 § 1 k.p.a., a także orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi jednak do wniosku, że jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, mogą być stronami postępowania administracyjnego. Powołano się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 539/09, który wyraził taki pogląd w odniesieniu do wspólnot mieszkaniowych oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2004 r., sygn. akt II SA 1563/03, gdzie stwierdzono, że od momentu wprowadzenia do Kodeksu cywilnego art. 33¹, na mocy którego do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych, na podstawie art. 8 § 1 k.s.h. w zw. z art. 29 k.p.a. i art. 33¹ k.c. spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego.
Przedstawione powyżej stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w niniejszym składzie w pełni podziela.
Z tych też przyczyn za zasadny należało uznać także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 32 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego uznać należy za zasadny. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja Wojewody Podlaskiego oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostały w trybie nadzwyczajnym, nieważnościowym. Organy nadzoru stwierdziły nieważność decyzji Starosty Powiatowego w Z. z dnia[...]lutego 2007 r., którą przeniesiono na podstawie art. 40 Prawa budowlanego decyzję Starosty Z. z [...] grudnia 2005 r. o pozwoleniu na budowę z inwestora B. G. na rzecz H. Spółka Jawna. Zdaniem organów doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia art. 40 Prawa budowlanego, gdyż warunki przeniesienia decyzji nie zostały spełnione - dokumenty przedłożone przez inwestora B. G. potwierdzały jedynie prawo do dysponowania tylko jedną z dwóch działek (nr 1) objętych pozwoleniem na budowę, które zostało przeniesione w całości. Spełniła się zatem, zdaniem organów, przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - rażącego naruszenia art. 40 Prawa budowlanego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987r., nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43). Przepis art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. stanowi, iż przesłanką stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A więc dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący.
Do powstania zatem przypadków rażącego naruszenia prawa może dojść w wyniku naruszenia norm prawa materialnego i procesowego, które powodują, że treść orzeczenia została ustalona nienależycie. Są to naruszenia bezpośrednio godzące w orzeczenie, nie natomiast naruszenia przepisów, które mogłyby (lecz nie musiały) mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że dla uznania, iż orzeczenie wydane zostało z "rażącym naruszeniem prawa" rolę kryterium spełnia bezsporna sprzeczność treści rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym. Inaczej mówiąc, istnieje rozbieżność między treścią, jaką weryfikowane orzeczenie otrzymało, a treścią, jaką powinno było otrzymać. Kryterium nie stanowi natomiast rozmiar owej rozbieżności (por. E. Śladkowska, Wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny nr 11 z 2006 r., str. 68 i 69).
Zgodnie z art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego organ, który wydał decyzję określoną w art. 28 (pozwolenie na budowę), jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, który złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością. Obowiązkiem inwestora nie jest zatem wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie musi wykazać tytułu prawnego do nieruchomości za pomocą wszelkich środków dowodowych przewidzianych dla ogólnego postępowania administracyjnego (art. 75 § 1 k.p.a.) - wystarczy, że złoży oświadczenie określone w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Istota takiego oświadczenia polega natomiast na możliwości poprzestania organu na twierdzeniu strony co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lub co do stanu prawnego. Możliwość taka nie oznacza jednak związania organu wyłącznie oświadczeniem - z art. 75 k.p.a. nie wynika ograniczenie co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. W świetle art. 75 k.p.a. niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1618/07).
W świetle powyższych ustaleń nie można uznać zatem, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 40 Prawa budowlanego. Inwestor B. G. do wniosku o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę, która obejmowała działki nr 1 i 2, załączył m.in. kserokopię aktu notarialnego, którym dokonano zmiany spółki cywilnej, której wspólnikami byli B. G. i D. A. G., na spółkę jawną - H. Z aktu tego wynika, że ww. wspólnicy wnoszą do tej spółki jawnej wkład niepieniężny będący ich własnością w postaci nieruchomości oznaczonej nr. 1. Ponadto w aktach sprawy znajdowało się oświadczenie B.G., czyli pierwotnego inwestora, załączone do pozwolenia na budowę, o posiadaniu przez niego prawa do dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1 i 2, wynikające z tytułu współwłasności z D. A. G. B. G., jak wynika z ww. aktu notarialnego, upoważniony jest do prowadzenia spraw Spółki, może jednoosobowo reprezentować Spółkę i podpisywać w jej imieniu oświadczenia woli.
Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że mimo iż do przedmiotowego wniosku o przeniesienie pozwolenia na budowę nie załączono wprost oświadczeń wymaganych art. 40 Prawa budowlanego, to jednak mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy nie można uznać, że Starosta Z. decyzją z dnia[...]lutego 2007 r., przenosząc decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2005 r. z B. G. na rzecz H. Sp. j., naruszył w sposób rażący art. 40 Prawa budowlanego, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Za uzasadniony uznać należy więc również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo podstaw do uznania jej za uzasadnioną.
Powołany w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 60 Kodeksu cywilnego nie został przez wnoszącą skargę kasacyjną uzasadniony co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się również do przywołanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie został on wskazany jako podstawa skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji zobowiązany będzie do rozpoznania skargi przy uwzględnieniu oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło