VI SA/Wa 1611/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-28
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu choroby uniemożliwiającej samodzielne działanie strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Choroba strony, choć potwierdzona, nie wykluczała możliwości dopełnienia czynności procesowej, zwłaszcza że strona prowadzi działalność gospodarczą i mogła powołać pełnomocnika. Przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, a nawet lekkie niedbalstwo wyklucza taką możliwość.Stan faktyczny
Skarżąca prowadząca działalność gospodarczą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta miasta nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego po terminie. Skarżąca powołała się na chorobę uniemożliwiającą samodzielne działanie w okresie uchybienia terminu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że choroba nie usprawiedliwia uchybienia, a skarżąca mogła powołać pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej także: SKO w W., organ odwoławczy), działając w oparciu o przepisy art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E. K. - prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. w W. (dalej także: skarżąca) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], ustalającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego po terminie wskazanym w zezwoleniu - odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktyczny i prawnym niniejszej sprawy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., uzupełnionym o projekt organizacji ruchu zatwierdzony przez Inżyniera Ruchu [...], skarżąca E. K. złożyła wniosek do Prezydenta [...] o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej o powierzchni 60,5 m2 ul. S. w celu zorganizowania letniego ogródka gastronomicznego od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] sierpnia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Prezydent [...] umorzył postępowanie we wnioskowanej części dotyczącej okresu od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2010 r. oraz zezwolił na zajęcie w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] sierpnia 2010 r. pasa drogowego o powierzchni 60,5 m2 ul. S. w powyższym celu.
W dniu [...] września 2010 r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. S. w okresie od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia [...] września 2010 r., w celu kontynuacji funkcjonowania ogródka.
Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z dnia [...] września 2010 r., w którym skarżąca odniosła się do zajęcia przedmiotowego odcinka pasa drogowego oraz braku posiadania wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, powołując się na to, iż do dnia [...] sierpnia 2010 r. uczestniczyła w pieszej pielgrzymce do C., natomiast po powrocie ze względu na zły stanu zdrowia trafiła do szpitala. Na poparcie swoich argumentów złożyła zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz Kartę Informacyjną Pacjenta stwierdzającą, że skarżąca przebywała w dniach od [...] września 2010 r. do [...] września 2010 r. w Szpitalu [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Prezydent [...] udzielił zezwolenia na wnioskowane zajęcie, na okres od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] września 2010 r.
Pismem z dnia [...] września 2010 r. Prezydent [...], jako zarządca drogi, zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, zmierzającego do naliczenia, na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego o powierzchni 60,5 m2 ul. S. na prawach wyłączności, w celu zorganizowania ogródka gastronomicznego. Jednocześnie na podstawie art. 10 k.p.a. organ poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W toku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego skarżąca nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], Prezydent [...] -działając na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 3 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) w związku z § 1 pkt 4, § 5 oraz poz. 12 kol. 2D załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 148, poz. 3717 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.164,00 złotych za zajęcie po terminie wskazanym w zezwoleniu zarządcy drogi, tj. od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. pasa drogowego ul. S., poprzez umieszczenie letniego ogródka gastronomicznego o powierzchni 60,5 m2.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w jego ocenie, dokumenty przedstawione przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] września 2010 r., nie stanowią przesłanek do uznania uchybienia terminu do wniesienia wniosku, gdyż skarżąca mogła to uczynić w okresie od dnia [...] sierpnia do dnia [...] sierpnia 2010 r., tj po powrocie z pieszej pielgrzymki, czyli w czasie obowiązywania wydanego zezwolenia nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Ponadto organ uznał, że z uwagi na istniejący stan zdrowia oraz prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą, miała ona możliwość upoważnienia konkretnie wskazanej osoby, jako swojego pełnomocnika do reprezentowania jej przed organami administracyjnymi.
Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] listopada 2010 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru pisma – w aktach administracyjnych).
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie, jednocześnie składając wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania.
Odwołanie skarżąca uzasadniła faktem kontynuacji istnienia ogródka i złożeniem dwóch wniosków o przedłużenie zajęcia, pierwszego w dniu [...] sierpnia 2010 r. (bezpośrednio po powrocie z pielgrzymki) na okres od [...] sierpnia do [...] września 2010 r. - w załatwieniu sprawy pomagał jej M. S. oraz drugiego wniosku z dnia [...] września 2010 r.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, iż od dnia [...] września 2010 r. zachorowała w sposób wyłączający jej samodzielność. Strona podniosła ponadto, iż okresowo doznaje nawrotu skutków bandyckiego pobicia i uszkodzenia mózgu. Skarżąca stwierdziła, iż jej niezdolność trwała do dnia [...] marca 2011 r. Do wniosku strona skarżąca załączyła Zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] marca 2011 r., mające potwierdzać stan jej zdrowia, wyłączający jej samodzielność w okresie od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2011 r.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca, uzupełniając powyższy wniosek o przywrócenie terminu, dodatkowo stwierdziła, że "choroba potwierdzona przez Szpital jest okolicznością niezawinioną, dlatego jest podstawą do przywrócenia terminu".
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku skarżacej o przywrócenie terminiu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r., SKO w W. - działając na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], odmówiło przywrócenia powyższego terminu.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 58 § 1 k.p.a. dopuszcza możliwość przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego tylko w przypadku uprawdopodobnienia nastąpienia uchybienia bez jego winy. Oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, SKO w W. uznało, że w przedmiotowej sprawie, jako jedyny element mający stanowić podstawę do przywrócenia teminu do odwołania, strona wskazała chorobę wyłączającą jej samodzielność. Argument taki, zdaniem SKO w W., nie stanowił jednak wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, doręczenie skarżącej decyzji w dniu [...] listopada 2010 r. dawało jej możliwość złożenia odwołania do dnia [...] grudnia 2010 r. Nadto organ wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła żadnego argumentu pozwalającego na możliwość ustalenia zachodzenia przesłanki wymienionej w art. 58 § 2 k.p.a.
W dniu [...] lipca 2011 r. skarżąca E. K., reprezentowana przez adwokata – dzialając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie SKO w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Wnosząc o uchylenie spornego postanowienia, strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisu art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwa wykładnię.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż skoro SKO w W. nie zakwestionowało zaistnienia choroby skarżącej, uniemożliwiającej działanie od daty otrzymania przez nią decyzji do daty złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 k.p.a., organ administracji ma obowiązek termin ten przywrócić, jeśli przesłanki wskazane we wniosku uprawdopodobniają uchybienie terminu bez winy skarżącej. Zdaniem skarżącej, choroba uniemożliwiająca samodzielne działanie jest okolicznoscią usprawiedliwiającą niedopełnienie czynności w terminie ustawowym. Strona podniosła ponadto, iż w niniejszej sprawie termin od ustania stanu uniemożliwiającego złożenie odwołania do daty złożenia wniosku o przywrócenie terminu wynosił nie więcej, niż 7 dni. Ponadto strona, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 639/05, wskazała, że podstawą przywrócenia terminu może być sytuacja, gdy strona na skutek choroby lub zażywania leków nie jest w stanie pokierować swoim postępowaniem. W konsekwencji skarżąca uznała, że jej choroba wykluczająca samodzielne działanie, jako niekwestionowana przez SKO w W., stanowi – w świetle art. 58 § 1 k.p.a. – okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odopowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga E. K. - prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. w W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], ustalającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego po terminie wskazanym w zezwoleniu - nie narusza przepisów prawa.
Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego nie narusza, zdaniem Sądu, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a., a ponadto unormowań wskazanych w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W świetle przepisu art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Mając na względzie powołane przepisy uznać trzeba, iż organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. została doręczona skarżącej na adres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w dniu [...] listopada 2010 r. Fakt ten skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem (dowód doręczenia w aktach administracyjnych). Doręczona decyzja zawierała właściwe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia od niej odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] grudnia 2010 r. Powyższy termin do wniesienia odwołania został uchybiony, bowiem odwołanie wniesiono dopiero w dniu [...] marca 2011 r., wraz z wnioskiem o jego przywrócenie.
Według Sądu, wstępnym zadaniem organu jest zbadanie, czy strona wnioskująca o przywrócenie terminu zachowała siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu zachowania powyższego terminu, organ winien przejść do oceny pozostałych dwóch przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu, a więc przesłanki braku winy oraz dopełnienia stosownej czynności wraz z wnioskiem.
W niniejszej sprawie strona wskazała, iż dopiero w dniu [...] marca 2011 r. ustała przyczyna uchybienia.
Z tej przyczyny, pomimo, że może to budzić pewne uzasadnione wątpliwości, Sąd uznał, iż – wbrew sugestiom organu odwoławczego – skarżąca, wnosząc w dniu [...] marca 2011 r., uzupełniony następnie w dniu [...] marca 2011 r., wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła, że zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Niemniej, niezależnie od powyższych wątpliwości co do spełnienia przez stronę skarżącą pierwszej z przesłanek, wskazanych w art. 58 k.p.a., należy – zdaniem Sądu – stwierdzić, iż SKO w W. zasadnie przyjęło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r., że okoliczności przywołane przez skarżącego przedsiębiorcę w żadnym przypadku nie mogą zostać potraktowane, jako niezawinione przez stronę skarżącą uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. W konsekwencji uznać trzeba, iż w spornym postanowieniu SKO w W. prawidłowo odmówiło stronie przywrócenia uchybionego terminu na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a.
W doktrynie uznaje się zgodnie, że kryterium braku winy, jako przesłanka uzasadniająca wniosek o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 328; tak również: m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Zakamycze, 2005 r., s. 398-399 i cyt. tam literatura i orzecznictwo).
Ustawodawca wprowadzając, jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy strony w niedokonaniu czynności w terminie, nie wskazał w art. 58 § 1 k.p.a. kryteriów, według których należy oceniać zachowanie się strony, co daje organom administracji publicznej możliwość uwzględnienia różnorodnych realiów życia.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać zatem pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98; LEX nr 50679).
Niewątpliwie to strona ma uprawdopodobnić brak swej winy w dokonaniu czynności w terminie, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do momentu wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu.
Ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku, a jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, LEX nr 315129). Taka ocena dokonana została przez organ w niniejszej sprawie.
Skarżąca, uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...], powołała się na okoliczności związane z jej długotrwałym stanem zdrowia, mającym rzekomo uniemożliwiać jej samodzielne działanie.
Zdaniem Sądu, z przytoczonych przez skarżącą okoliczności, uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, organ odwoławczy nie mógł nabrać przekonania, iż istniały okoliczności niezależne od skarżącej, które uniemożliwiały jej złożenie w terminie odwołania.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia oraz analizując okoliczności wskazane przez skarżącą, jako stanowiące podstawę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zasadnie organ odwoławczy przyjął, że uchybienie terminu do złożenia tego wniosku przez skarżącą nastąpiło z jej winy.
Skarżąca bowiem, co wynika z treści jej wniosku z dnia [...] marca 2011 r., upatruje przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania w okoliczności wynikającej z jej stanu zdrowia – trwającej od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2011 r. choroby wyłączającej jej samodzielność, podczas, gdy – jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych – już w dniach [...] i [...] września 2010 r., a więc w okresie choroby rzekomo wyłączającej jej samodzielność, skarżąca złożyła wniosek o zajęcie pasa drogowego.
Nadto należy zauważyć, iż z zaświadczenia lekarskiego załączonego do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, nie wynika, aby skarżąca we wskazanym powyżej okresie nie była samodzielna w podejmowaniu decyzji. Z treści powyższego zaświadczenia wynika jedynie, iż z uwagi na doznane obrażenia, skarżąca ma ograniczoną (a nie wyłączoną) zdolność podejmowania adekwatnych decyzji w sytuacja stresowych. Trudno, w ocenie Sądu, za takową uznać sporządzenie i nadanie odwołania w ustawowym, czternastodniowym terminie.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela w całej rozciągłości stanowisko zarówno doktryny, jak i orzecznictwa administracyjnego, które wprost wskazuje, iż "w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności w postępowaniu administracyjnym. Podjęcie określonej czynności (np. wysłanie pisma zawierającego odwołanie), a tym samym zachowanie terminu, może być bowiem dokonane zarówno osobiście, jak i przez inne osoby (w tym domownika)" (tak: R. Stankiewicz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. prof. M. Wierzbowskiego i prof. A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 319).
W tym miejscu warto również wskazać, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą widniejącą za numerem [...] w ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta [...]. Tym samym należy wyraźnie stwierdzić, że od takiej osoby wymagana jest większa staranność przy dokonywaniu wszelkiego rodzaju czynności prawnych, niż od zwykłych obywateli. W ocenie Sądu, osoba prowadząca działalność gospodarczą jest bowiem profesjonalnym przedsiębiorcą, wobec czego powinna być świadoma skutków prawnych podejmowanych (bądź zaniechanych) działań. W związku z tym ciąży na niej obowiązek takiego zorganizowania swojej pracy, w ramach prowadzonej działalności, aby wszelkie czynności były podejmowane terminowo, co w szczególności dotyczy terminów określanych przez przepisy ustawowe. Tego bowiem wymaga należyta staranność i dbałość o własne interesy, czego od osób prowadzących działalność gospodarczą można i należy wymagać (vide: np. uwagi dotyczące wspólników spółki cywilnej /w:/ wyroku NSA z dnia 24 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 701/97).
Skoro skarżąca miała długotrwałe problemy zdrowotne, to będąc przedsiębiorcą winna, ze zwykłej ostrożności wymaganej zarówno w stosunkach handlowych, jak i publicznoprawnych (w stosunkach z organami administracji) – podjąć wszelkie działania (np. poprzez powołanie pełnomocnika, itp.), aby zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom swojego działania (zaniechania).
Mając na względzie powyższe rozważania, należy wskazać, iż przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Tymczasem, na co wskazano powyżej, z przedstawionych okoliczności wynika, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło z winy skarżącej. Ustalone zatem przez organ okoliczności przemawiają za przyjęciem, że zachowanie skarżącej nosi znamiona winy, a co najmniej niedbalstwa. Ustalenie winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, powoduje, że organ nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna.
Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie i skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które w ocenie składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu. Wskazać należy także na sprzeczność składnych przez skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego oświadczeń.
W związku z tym należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło skarżącej przywrócenia terminu, ponieważ strona w swym wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2010 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło