II OSK 1866/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-08
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Zbigniew Ślusarczyk, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił również, że organizacja ekologiczna może wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji tylko wtedy, gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed tym organem przed wydaniem decyzji. Ponadto, sąd pierwszej instancji powinien jasno sprecyzować w uzasadnieniu wyroku, jakie przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez organ administracji oraz odnieść się do wszystkich zarzutów skargi, w tym do kwestii interesu prawnego stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wydobycia piasku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił tę decyzję, uznając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Kolegium, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w rozumowaniu sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Teresa Zyglewska /spr./ Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 962/11 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] Zarząd Regionu w Ł. i Ł.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Stowarzyszenia [...]j Zarząd Regionu w Ł. i Ł.U. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpatrzeniu odwołania W.U. i Ł.U. oraz Stowarzyszenia [...] od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. C., pow. łańcucki, na działkach ewid. nr 1 i 2" wydanej na wniosek J. S.A. w D., umorzyło postępowanie odwoławcze.
W dniu 16 lutego 2011 r. do Urzędu Gminy C. wpłynął wniosek J. S.A. w D. o zmianę decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pn. "Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. C., pow. łańcucki, na działkach ewid. nr 1 i 2".
W dniu 18 lutego 2011 r. Wójt Gminy . działając na podstawie art. 87 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199 poz. 1227 z zm.), wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie o wydanie opinii w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
W dniu [...] kwietnia 2011 r. Wójt Gminy C. wydał decyzję nr [...]o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie piasku wydmowego ze złoża [...] w miejscowości D. gm. C., pow. łańcucki, na działkach ewid. nr 1 i 2".
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli Ł.U., W.U. oraz Stowarzyszenie [...].
Po rozpoznaniu powyższych odwołań, poprzedzonym wezwaniem Ł.U. boraz W.U. do wykazania interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.
Kolegium podniosło, że w pierwszej kolejności rzeczą organu odwoławczego było rozstrzygnięcie, czy podmiotom składającym odwołanie przysługuje status stron postępowania. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się oparciu o regulacje ustawy o udostępnianiu informacji, a nadto decyzja ta została wydana na podstawie art. 155 k.p.a. tj. w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania dotyczącego zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej.
Wskazano, że stronami postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na podstawie art. 155 k.p.a. są podmioty legitymujące się interesem prawnym, w szczególności strony postępowania zakończonego wydaniem uchylanej lub zmienianej decyzji ostatecznej będące adresatami uprawnień lub obowiązków wynikających z tej decyzji. Kolegium podało, że regulacje dotyczące trybu i zakresu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zawarte zostały w dziele V ustawy o udostępnianiu informacji. Powołując na art. 87 tej ustawy oraz 28 k.p.a. podniesiono, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub faktycznego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes ten musi być rozumiany jako "obiektywna", rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej, powinien być konkretny, indywidualny, dający się zaspokoić poprzez wydanie decyzji.
Kolegium po analizie zgromadzonego w sprawie materiału stwierdziło, że Ł.U. i W.U. nie legitymują się interesem prawny w przedmiotowym postępowaniu, bowiem nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją jak też nieruchomości znajdujących się w przewidywanym obszarze jej oddziaływania. Są oni właścicielami działek oznaczonych odpowiednio nr ewid. 3 i 5. Nieruchomości te nie są położone ani na obszarze inwestycji (obejmującym teren działek nr 1 i 2), ani też w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Działkę, której właścicielem jest W.U. od terenu działki nr 1 oddziela działka nr 5, 6 i 7, zaś działkę własności Ł.U. - dodatkowo działka nr 8. Powołując się na dokumentację techniczną przedłożoną przez inwestora (karta informacyjna przedsięwzięcia w wersji uwzględniającej zmiany naniesione uzupełnieniem tej karty przedłożonym wraz z wnioskiem o zmianę decyzji) oraz charakterystykę przedsięwzięcia przedstawioną w zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że planowana inwestycja polegać będzie na wydobywaniu kruszywa naturalnego, służącego głównie koprodukcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg, prowadzona będzie na potrzeby budownictwa, a wydobywanie kruszywa następować będzie metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych. Na terenie wydobycia nie będzie dokonywana przeróbka kruszywa. Wydobycie (zgodnie z warunkami koncesji i planem ruchu zakładu górniczego) odbywać się będzie przy pomocy koparek, ładowarek i transportowane samochodami technologicznymi. Paliwa i smary nie będą magazynowane na terenie inwestycji. Jedynym źródłem emisji pyłów i hałasu będzie praca sprzętu wykorzystywanego przy wydobyciu i transporcie. Sama emisja hałasu i pyłu w natężeniu uwzględniającym obowiązujące normy, nie będzie wykraczać poza granice wyrobiska. Eksploatacja złóż nie spowoduje zmian w reżimie wód podziemnych ani powierzchniowych, kruszywo jako nietoksyczne nie spowoduje zanieczyszczenia powietrza pyłami i gazami, nie powstaną też ścieki technologiczne. Kolegium wskazało, że skutki oddziaływania inwestycji ograniczą się do granic strefy przekształceń terenu i mieścić się będą w granicach eksploatacji złoża. Transport kruszywa odbywać się będzie ogólnodostępną drogą wojewódzką nr 877 relacji Łańcut - Leżajsk. Nasilenie natężenia ruchu należy do spraw organizacji ruchu i zdaniem Kolegium leży poza materią będącą przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej.
Organ odwoławczy podkreślił zatem, że Ł.U. i W.U. nie mogą być uznani za strony postępowania. Na skutek planowanej inwestycji nie zostaną na nich nałożone jakiekolwiek obowiązki lub ograniczenia związane z posiadanym tytułem prawnym do nieruchomości (dz. nr ewid. 4 i 3). Wydana decyzji nie dotyczy ich interesu prawnego, nie wpływa na sferę ich praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. Planowana inwestycja nie ograniczy możliwości korzystania z ich nieruchomości.
Uzasadniając umorzenie postępowania odwoławczego względem Stowarzyszenia [...], organ powołując się na art. 44, art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji oraz art. 31 k.p.a., wskazało, że z akt sprawy nie wynika, aby Stowarzyszenie uczestniczyło w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Stowarzyszenie to wystąpiło (pismem z dnia 9 maja 2011 r.) z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, już po wydaniu kwestionowanej decyzji. Bezsprzecznym jest także, że w ramach prowadzonego przez organ I instancji postępowania ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie była dokonywana. To oznacza, że Stowarzyszeniu nie przysługuje uprawnienie o jakim mowa w art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji i nie przysługuje legitymacja odwoławcza do skutecznego zaskarżenia decyzji Wójta Gminy C.
Kolegium wskazało, że ustalenie, iż odwołanie nie pochodzi od strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a, w powiązaniu z brakiem interesu prawnego, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli Ł.U., W.U. oraz Stowarzyszenie [...] wnosząc o jej uchylenie i zasądzenia kosztów postępowania oraz połączenie spraw o sygn. [...] i [...] w celu ich łącznego rozpoznania, gdyż pozostają w związku, a także dopuszczenie dowodów powołanych w uzasadnieniu skargi i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków w osobach B.G. i J.D.
Zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji poprzez uznanie, że nie posiadają statusu strony i przyjęcie, że Stowarzyszenie nie może złożyć odwołania i uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji (...) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez błędne uznanie, że dla przedmiotowej inwestycji nie występuje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Skarżący zarzucili ponadto pominięcie przez organ odwoławczy faktu, że Wójt nie ustalił stron postępowania, że strony nie były właściwie zawiadomione oraz przyjęcie, że informacja o wydaniu decyzji została właściwie podana do publicznej wiadomości. Ponadto wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawiera stosownej mapy. Ich zdaniem decyzja organu I instancji wymagała uzyskania stanowiska innego organu tj. Wójta Gminy R. Zarzucili naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących oraz brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 962/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W.U.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu I instancji skargi są zasadne, choć z powodów wziętych przez Sąd z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożyło "Stowarzyszenie [...]" które zostało podpisane przez Prezesa Zarządu Regionu Z.K. Organ odwoławczy pismem z dnia 25 maja 2011 r. wezwał odwołującego się o przedłożenie umocowania podpisującego do działania w imieniu "Stowarzyszenia [...]", aktualny odpis z KRS oraz Statut Stowarzyszenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone w dniu 1 czerwca 2011 r. Pomimo bezskutecznego upływu terminu i nieprzedstawieniu przez Stowarzyszenie żądanych dokumentów organ odwoławczy w dniu [...] lipca 2011 r. rozpoznał złożone przez w/w podmiot odwołanie dając temu wyraz zarówno w komparycji zaskarżonej decyzji oraz w jej uzasadnieniu czym naruszone zostały przepisy art. 30 § 1 i § 3 k.p.a.
Nadto, wychodząc poza margines stwierdzonych wyżej uchybień, jako kwestię wtórną, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie Zieloni Rzeczypospolitej Polskiej pismem z dnia 9 maja 2011 r. zgłosiło udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wydobywania piasku wydmowego ze złoża "[...]". Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej przyjął, że w świetle art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm./ podmiotowi temu nie przysługiwała legitymacja odwoławcza do skutecznego zaskarżenia decyzji organu I instancji z uwagi na to, że w tym postępowaniu udział organizacji ekologicznej nie był wymagany. Zgadzając się z takim stanowiskiem, w ocenie Sądu, niemniej podnieść należy, że przywołana wyżej ustawa ani nie reguluje kwestii udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach, w których udział społeczeństwa nie jest wymagany, ani też nie wyłącza udziału takich organizacji w postępowaniu. W konsekwencji zatem przyjąć należy, że organizacje ekologiczne w postępowaniach, w których udział społeczeństwa nie jest wymagany, będą mogły uczestniczyć w nich na ogólnych zasadach, a zatem po spełnieniu wymogów wynikających z art 31 § 1 k.p.a. jakimi są cele statutowe organizacji zgodne z przedmiotem postępowania oraz interes społeczny. Oznacza to, że przesłanki określone przepisem art. 31 § 1 k.p.a. będą przesądzały o dopuszczeniu, bądź odmowie dopuszczenia takiej organizacji do udziału w toczącym się postępowaniu, w którym udział społeczeństwa nie jest wymagany.
Odnosząc się do rozpoznania zaskarżoną decyzją również odwołania Ł.U., Sąd I instancji wskazał, że skoro ten skarżący, żądając w tym postępowaniu przyznania mu statusu strony w oparciu o dyspozycję art. 28 k.p.a. wywodził swoje uprawnienie z tytułu własności działki nr [...], to jak wynika z akt sprawy tj. ze skróconego wypisu z rejestru gruntów, nie jest on jej jedynym właścicielem .
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez:
1. uwzględnienie przez Sąd skargi, pomimo, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro:
- w aktach postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego zalegają dokumenty, z których wynika bezspornie, że rozpatrzone przez organ odwołanie Stowarzyszenia Zieloni Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu w Łańcucie zostało złożone skutecznie, to jest przez prawidłowo umocowaną osobę, w konsekwencji czego nie sposób przyjąć, iż przy wydaniu decyzji uchylonej przez Sąd doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zaś art. 30 § 1 i 3 k.p.a.,
- Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co przesądzało o braku legitymacji odwoławczej tego Stowarzyszenia i musiało skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie przez nie zainicjowanym, co zarzut naruszenia przez organ art. 31 k.p.a. czyni całkowicie nieuprawnionym,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi także na skutek stwierdzonego przez Sąd naruszenia prawa materialnego ( które nie zostało jednak sprecyzowane w uzasadnieniu wyroku poprzez wskazanie konkretnej normy prawnej), podczas gdy zaskarżona decyzja nie narusza żadnych norm materialnoprawnych,
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez zaniechanie ujęcia w uzasadnieniu wyroku:
- wskazań co do dalszego postępowania w sprawie i pozostawienia ich ocenie organowi administracji, co w konsekwencji uniemożliwia realne związanie stanowiskiem Sądu zawartym w wyroku,
- jakiegokolwiek stanowiska Sądu w przedmiocie oceny zasadności zarzutów zawartych w skargach, w szczególności co do istnienia interesu prawnego odwołujących się, u podstaw czego legło nieuzasadnione przekonanie Sądu, iż ocena taka jest "przedwczesna".,
- wyjaśnienia motywów jakimi kierował się Sąd uchylając zaskarżoną decyzję także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., (to jest na skutek naruszenia prawa) materialnego,
Które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, skoro bezpośrednio skutkowały wadliwą oceną zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego, prowadząc do niezasadnego uwzględnienia skargi przez Sąd zamiast jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Ł.U. i W.U. wnieśli o jej oddalenie wywodząc, że z tytułu przysługującego im prawa własności do nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji przysługuje im prawo strony w toczącym się postępowaniu. Wywodzili, że przedmiotowa inwestycja powinna zostać poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co skutkuje powstaniem uprawnień Stowarzyszenia Zieloni Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z art. 44 ustawy o udzielaniu informacji o środowisku i jego ochronie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjna należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Słusznie wywodzi kasator, że samo naruszenie innych przepisów postępowania przez organ administracji nie daje jeszcze Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu uprawnień do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd jest uprawniony do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy.
Niekwestionowanym w sprawie jest, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez Stowarzyszenie [...], a podpisane zostało przez Prezesa Zarządu Regionu Z.K. Organ odwoławczy pismem z dnia 25 maja 2011 r. wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie Z.K. do działania w imieniu Stowarzyszenia [...] (pełnomocnictwa oraz aktualnego odpisu z KRS), jak również Statutu w aktualnym brzmieniu. Pismo to zostało doręczone w dniu 1 czerwca 2011 r. pomimo nieprzedstawienia żadnych dokumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] lipca 2011 r. wydało postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Jednakże ze znajdujących się w aktach administracyjnych, jak i aktach sądowych dokumentów przedłożonych przez Stowarzyszenie wynika, że Z.K. był uprawniony do jego reprezentacji. Odwołanie zostało więc złożone. W powyższych okolicznościach wydanie decyzji przez organ odwoławczy przed doręczeniem przez Stowarzyszenie dokumentów niezbędnych do wykazania uprawnienia Z.K. do jego reprezentacji, pomimo naruszenia art. 30 § 1 i 3 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, a więc naruszenie to nie pociągało za sobą uprawnienia dla Sądu I instancji do zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ( por. wyrok NSA z 2 września 2008 r., II GSK 318/08, LEX nr 487975).
Powyższe rozważania wskazują na zasadność pierwszego z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji wywodził, iż w sytuacji, kiedy zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.) określone postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa, to organizacja ekologiczna może zgłosić swój udział w postępowaniu i brać w nim udział po spełnieniu warunków wynikających z art. 31 k.p.a. Zasadnie zaś wywodzi kasator, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął fakt, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie zgłosiło w dniu 10 maja 2011 r., a więc po dacie wydania decyzji przez organ I instancji, co mało miejsce [...] kwietnia 2011 r.
Zauważyć należy, że stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. Organizacja społeczna ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w I instancji (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 485). A contrario zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie w pierwszej instancji zostaje zaś zakończone z chwilą wydania decyzji. Organizacja społeczna będzie mogła wnieść odwołanie od takiej decyzji jeżeli została wcześniej (przed jej wydaniem) dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2005 r., OSK 1076/04, Lex nr 165912, wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r.II OSK 525/11, LEX nr 1216745, wyrok NSA z 4 czerwca 1998 r., IV SA 1180/96, LEX nr 45162).
Słusznie również zarzucono w skardze kasacyjne, że Sąd I instancji nie sprecyzował w uzasadnieniu wyroku jaka norma prawa materialnego została naruszona przez organy administracji, co czyni zasadnym powyższy zarzut skargi. Sąd I instancji jako podstawę wydania zaskarżonego wyroku przywołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, nie podał jednak konkretnej podstawy materialnoprwanej do której naruszenie to miałoby się odnosić.
Zasadny jest także zarzut zawarty w skardze kasacyjne, a dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie ewentualnej kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Jedyne zawarte w wyroku wskazanie dotyczy znajdującego się w aktach sprawy wniosku o przywrócenie terminu złożonego przez Stowarzyszenie. Przy czym, jak słusznie zauważył kastor, wniosek ten został złożony po wydaniu zaskarżonej decyzji i dotyczy przywrócenia terminu do złożenia dokumentów potwierdzający umocowanie do działania w sprawie Z.K. Sąd I instancji nie wskazał jaki wpływ na wynik postępowania ma brak rozpoznania powyższego wniosku przez organ. Przypomnieć zaś należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż Z.K. przysługuje prawo reprezentowania Stowarzyszenia i taką treść zawierają dokumenty złożone po zakreślonym przez organ terminie.
Zasadnie też wywodzi autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie odniósł się do dokonanej przez organ odwoławczy oceny braku istnienia po stronie skarżącego Ł.U. interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jedynie, iż Ł.U.swoje uprawnienie do bycia stroną postępowania wywodzi z tytułu własności działki nr 3, natomiast z wypisu z rejestru nie wynika, że jest on jej jedynym właścicielem.
Brak jest więc oceny Sądu I instancji, co do prawidłowości podjętego w tym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia.
Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.a. uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło