II SA/Sz 923/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-11-30

Skład orzekający: Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa gazociągu średniego ciśnienia, mająca na celu rozbudowę istniejącej publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej i umożliwiająca przyłączenie okolicznych mieszkańców, może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji popełniły błąd w ocenie prawnej, nieprawidłowo kwalifikując planowaną inwestycję. Budowa gazociągu średniego ciśnienia, stanowiąca rozbudowę istniejącej publicznej sieci dystrybucyjnej i służąca zaspokojeniu potrzeb wspólnoty lokalnej, w tym umożliwiająca przyłączenie sąsiednich nieruchomości, mieści się w definicji inwestycji celu publicznego. Nawet jeśli inwestycja obejmuje tylko część gminy, może mieć znaczenie lokalne dla całej społeczności, zwłaszcza gdy dotyczy realizacji zadań własnych gminy, takich jak zaopatrzenie w gaz.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy gazociągu średniego ciśnienia. Wójt Gminy odmówił, uznając inwestycję za służącą indywidualnemu inwestorowi, a nie celowi publicznemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując, że budowa jest rozbudową publicznej sieci dystrybucyjnej, z której skorzystają okoliczni mieszkańcy, a także powołując się na nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami, która uwzględnia budowę sieci gazowych jako cel publiczny. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. , Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., Nr [..] wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 52 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) Wójt Gminy [...] odmówił [...] Spółce G.. z siedzibą w [...] , Oddział Zakład Gazowniczy [...] ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia de 63/32 PE, na terenie działek nr:[...] , położonych w obrębie ewidencyjnym [...] , Gmina [...] . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że działki nr:[...] , położone w obrębie [...] , nie posiadają planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowią one teren rolny zabudowany o łącznej powierzchni [...] ha, sklasyfikowany jako:[...] , i są własnością Spółki Jawnej R. z siedzibą w S.. Wójt Gminy [...] nie podzielił stanowiska inwestora, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Uznał, że jest inwestycją, która powinna podlegać rozpatrzeniu w trybie wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójta Gminy [...] przyznał, że inwestycje liniowe związane z przesyłaniem gazu, trakcje sieci, urządzenia pomiarowe itp., są zaliczane do inwestycji celu publicznego. Jednak przyłączenia do tego typu sieci, jako służące już tylko konkretnemu inwestorowi, nie stanowią przykładu inwestycji celu publicznego. Organ wskazał także, na niedopuszczalność ograniczania praw własności nieruchomości dla realizacji jedynie celów indywidualnych lub grupowych. Według Wójta wystarczającym zabezpieczeniem wykonania wydanej decyzji lokalizacyjnej jest skorzystanie z instytucji służebności przesyłu włącznie z sądową drogą jej ustanowienia. W odwołaniu od powyżej decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie przedmiotowej inwestycji za inwestycję celu publicznego i wydanie w tym przedmiocie decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora. W treści odwołania Spółka oświadczyła, że planowana budowa sieci gazowej na działkach nr[...] , położonych w D. przy ul. S., stanowić ma rozbudowę istniejącej publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej, z której korzystać będą mogli wszyscy okoliczni mieszkańcy miejscowości [...] , którzy złożą stosowny wniosek o przyłączenie do tej sieci gazowej, a nie jest "przyłączem z instalacjami zewnętrznymi". Na dowód swych twierdzeń odwołująca Spółka powołała się na dołączone do odwołania dokumenty, tj. wytyczne do projektowania [...] oraz mapę z przebiegiem sieci gazowej oraz faktycznych przyłączy do tej sieci. Odnosząc się do twierdzeń organu, o tym jakie zamierzenie dotyczy realizacji zadań gminy i w związku z tym zalicza się do inwestycji celu publicznego, Spółka przypominała, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) wśród zadań własnych gminy wymieniono zaopatrzenie mieszkańców w gaz. Ponadto stwierdziła, że także z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89 poz. 625 z późn. zm.) wynika obowiązek planowania i organizowania zaopatrzenia mieszkańców w paliwo gazowe. Z oczywistych względów, jak zauważyła Spółka, gmina nie jest w stanie sama zapewnić mieszkańcom dostaw paliwa gazowego, jednakże w jej obowiązku, wynikającym z przytoczonych powyżej przepisów jest współdziałanie z przedsiębiorstwem energetycznym w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkańców gminy w tym zakresie. Zdaniem Spółki, to koncesjonowany operator systemu dystrybucyjnego, jakim jest [...] Spółka G., decyduje o charakterze budowanej infrastruktury gazowej, tzn. czy dany element sieci jest gazociągiem zasilającym, czy też przyłączem. Reasumując, odwołująca stwierdziła, że przedmiotowa inwestycja spełnia określone w przepisach przesłanki, pozwalające uznać ją za inwestycję celu publicznego, skoro ma stanowić publiczne urządzenie służące do dystrybucji gazu zapewniające dostawę gazu ziemnego dla wszystkich mieszkańców zamieszkałych w okolicy ul. S. w miejscowości [...] . Decyzją z dnia[...] ., Nr SKO [..] , wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 50 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ. U. Nr 80, poz. 717), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na treść art. 2 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powtórzyło za organem pierwszej instancji, że nie każda budowa odcinka sieci gazowej stanowi inwestycję celu publicznego. O uznaniu danej inwestycji za inwestycję celu publicznego nie decyduje zatem tylko i wyłącznie przedmiot wniosku inwestora, ale także rozmiar i charakter danej inwestycji przesądzający o jej znaczeniu lokalnym gminnym i ponad lokalnym. Realizacja ze względu właśnie na jej rozmiar i znaczenie dla danego obszaru gminy jest obiektywnie istotna dla społeczności lokalnej. Zdaniem organu odwoławczego, za uznaniem danej inwestycji, jako inwestycji celu publicznego nie może przemawiać mniej lub bardziej utrudniony sposób jej realizacji. Wprawdzie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza ograniczenie przez Starostę prawa do nieruchomości urządzeń infrastruktury technicznej, ale dotyczy tylko decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie oznacza jednak, iż jest to argument prawny przemawiający za stanowiskiem skarżącej. Według Kolegium jest dokładnie odwrotnie. Według organu drugiej instancji, niedopuszczalne jest ograniczanie prawa własności nieruchomości dla realizacji jedynie celów indywidualnych lub grupowych. W takim przypadku, Kolegium uznało, że wystarczającym zabezpieczeniem wykonania decyzji lokalizacyjnej jest skorzystanie z instytucji służebności przesyłu włącznie z sądową drogą jej ustanowienia. Organ wskazał, że powyższy pogląd prawny znajduje akceptacje zarówno w piśmiennictwie jak i judykaturze. W dalszej części uzasadnienia decyzji, Kolegium wyjaśniło znaczenie pojęcia "cel publiczny", użytego w przedmiotowej sprawie. Wskazało, że nie zalicza się do inwestycji celu publicznego, inwestycji niepowiązanej wprost z wprowadzeniem celu publicznego w życie, np. inwestycji wyłącznie powiązanej od strony technicznej z inwestycją główną lub związanej z inwestycją główną wydatkowaniem środków publicznych tego samego rodzaju (np. gdy te same środki publiczne służą finansowaniu zamierzenia całościowego, wybiegającego poza cele publiczne, obejmującego inwestycję główną, realizującą wprost cel publiczny, oraz inwestycję związaną z inwestycją główną). Samo zaangażowanie środków publicznych nie jest rozstrzygające, nie wystarczy też funkcjonalne powiązanie planowanej inwestycji z inwestycją realizującą cel publiczny wprost, tak że w rezultacie tworzyłyby pewną całość. Jedyną możliwością objęcia decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego inwestycji nie realizującej wprost celu publicznego, byłaby faktyczna niemożność przeprowadzenia bez niej inwestycji głównej. Inwestycja celu publicznego powinna, zdaniem Kolegium, realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującej Spółki, Kolegium wskazało, że budowa odcinka sieci, do której mogą przyłączać się inni zainteresowani mieszkańcy nie przesądza o istnieniu inwestycji celu publicznego. Podłączenie to jest hipotetycznie ograniczone jedynie do kilku sąsiednich nieruchomości. Według organu, nie stoi na przeszkodzie, aby przedmiotowa inwestycja była regulowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy, która pozostaje podstawowym narzędziem prawnym dla realizacji budowy poszczególnych części sieci gazowej. Organ odwoławczy nie znalazł również związku pomiędzy istnieniem celu publicznego, a zadaniami własnymi gminy, ponieważ organ uznał, że katalog zadań własnych nie jest tożsamy z ustawową definicją inwestycji celu publicznego. Podsumowując organ odwoławczy przyjął, że brak jest przesłanek do uznania, że inwestycja ograniczająca się do budowy sieci w łącznej długości 381 m dla zasilania w paliwo gazowe 2 działek gruntu może stanowić inwestycję celu publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] [...] Spółka G. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uznanie przedmiotowej inwestycji, jako inwestycji celu publicznego, a w związku z tym o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca nie godząc się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego podniosła, że wydane w obu instancjach decyzje administracyjne naruszają art. 2 pkt 5 i art. 50 ust. 1 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także naruszają art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według skarżącej, organ uzasadniając swoje stanowisko powołał się na orzeczenia wydane na tle nieaktualnego stanu prawnego, tj. sprzed nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami (uchwalonej w lipcu [..] r., a obowiązującymi od [...] r.). Nowelizacja wprowadziła do legalnej definicji celu publicznego także budowę i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazów, oraz innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Precyzując zarzut naruszenia art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Spółka wyjaśniła, że naruszenie polegać miało na niezastosowaniu przez organy legalnej definicji celu publicznego. Nowelą ustawy o gospodarce nieruchomościami (uchwaloną w lipcu [..] r., a obowiązującą od [...] r.), wprowadzono zmianę definicji celu publicznego poprzez uznanie za cel publiczny także budowy i utrzymywania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazów, oraz innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Skarżąca nie podzieliła tym samym poglądu wyrażonego przez organ odwoławczy, że wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest wyjątkiem od reguły wydawania decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do budowy publicznych dystrybucyjnych sieci gazowych. W uzasadnieniu skargi Spółka nawiązała także do przytoczonego przez organ odwoławczy stanowiska doktryny, że zakres inwestycji określanych, jako inwestycje celu publicznego, ograniczony został do przypadków wskazanych wprost w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami albo przepisie innej ustawy, która by wyraźnie nazywała jakąś sytuację celem publicznym na potrzeby tego artykułu lub na potrzeby regulacji prawnej gospodarki przestrzennej. Skatalogowany w ten sposób zakres inwestycji celu publicznego ma charakter zbioru wyjątków od zasady. Skarżąca stwierdziła, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne mieści się w katalogu celów określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem jest budową przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazu w postaci zasilającego gazociągu średniego ciśnienia, a związku z tym należy do zbioru wyjątków od zasady wynikających z podanego wyżej przepisu. Argumentacja użyta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nasuwa wniosek, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie do końca były zorientowane w problematyce gazowniczej, nie rozróżniają bowiem pojęć "dystrybucji" od "przesyłania", a także mylą proces przyłączania do sieci z "przyłączem" i stawiają między tymi pojęciami znak równości. Skarżąca przytoczyła treść art. 3 pkt 5 ustawy Prawo energetyczne, który określa, że "dystrybucja" w odniesieniu do G. to "transport paliw gazowych sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczania odbiorcom". Natomiast "siecią dystrybucyjną", zgodnie z art. 3 pkt 11 lit. b ustawy Prawo energetyczne, określa się "sieć gazową wysokich, średnich i niskich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego". "Operator systemu dystrybucyjnego" to "przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi" (art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne). Proces przyłączania to - jak wywiodła skarżąca Spółka - zespół działań zmierzających do stworzenia warunków równoprawnego korzystania z gazu ziemnego przez odbiorców, polegający przede wszystkim na zaprojektowaniu i wybudowaniu publicznych gazociągów zasilających, czyli sieci dystrybucyjnej sensu stricto oraz w efekcie końcowym przyłącza do tych gazociągów. Z kolei "gazociąg", w rozumieniu rozporządzania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. z 2004 r. Nr 105, poz. 1113), oznacza "odcinek sieci gazowej od gazociągu zasilającego do kurka głównego wraz z zabezpieczeniem włącznie, służący do przyłączania instalacji gazowej znajdującej się na terenie i w obiekcie odbiorcy". Zamierzenie określone we wniosku i na wskazanych w nim działkach służyć ma przede wszystkim zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, która zamieszka w czterdziestu domach jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, których budowa planowana jest na tych działkach, ale także również umożliwiać będzie przyłączanie do publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej innych instalacji gazowych znajdujących się na terenach i w obiektach odbiorców sąsiadujących. Strona skarżąca powtórzyła, jak w odwołaniu, że tylko koncesjonowany operator systemu dystrybucyjnego, jakim jest także [...] Spółka G., posiada uprawnienia do podjęcia decyzji o charakterze budowanej infrastruktury gazowej, tj. czy dany element sieci jest gazociągiem zasilającym, czy też przyłączem. Spółka przypomniała także, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne, gmina ma obowiązek planowania i organizowania zaopatrzenia mieszkańców w paliwo gazowe. Gmina nie jest w stanie sama zapewnić mieszkańcom dostaw paliwa gazowego, powinna zatem współdziałać z przedsiębiorstwem energetycznym w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkańców gminy w tym zakresie. Stanowisko organów w przedmiotowej jest dla strony nie do zaakceptowania, gdyż każda rozbudowa sieci dystrybucyjnej (z wyłączeniem budowy przyłączy do sieci gazowej) ma zawsze charakter, co najmniej lokalny, tzn. zawsze służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty, co najmniej na poziomie gminy. Rozbudowa publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej należącej do Spółki, niezależnie od długości nowo budowanych gazociągów zasilających i ilości realizowanych przyłączy, zawsze spełnia warunki pozwalające uznać ją za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] udzielając odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując, że aktualny pozostaje pogląd organu przedstawiony w treści zaskarżonej decyzji. Według organu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa twierdzenie skarżącej, że każda inwestycja budowy sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego. Na rozprawie w dniu [..] r. pełnomocnik skarżącej Spółki uściśliła wniosek skargi w ten sposób, że wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie wskazanego w skardze prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach orzekania zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej P.p.s.a., wykazała, że akt ten narusza prawo materialne, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy administracyjnej było, jak wynika to z wniosku inwestora – skarżącej [...] Spółki G. z siedzibą w [...] , Oddział Zakład Gazowniczy [...] – ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia de 63/32 PE, na terenie działek nr:[...] , położonych w obrębie ewidencyjnym [...] , Gmina [...] . W ocenie sądu, organy administracji publicznej orzekające w tej sprawie prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały trafnych ustaleń faktycznych co do rodzaju, zakresu i usytuowania wskazanej we wniosku inwestycji, popełniły natomiast błąd w ocenie znaczenia ustalonych okoliczności faktycznych dla kwalifikacji prawnej planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia inwestycyjnego. W związku z powyższym należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej określanej jako u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wyjątek od tej zasady ustanowiony został w art. 4 ust. 2 u.p.z.p, który przewiduje, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że pojęcie inwestycji celu publicznego nie może być interpretowana wyłącznie na podstawie art. 2 pkt 5 u.p.z.p., ponieważ zawarta w nim definicja tego rodzaju inwestycji wykracza poza granice przepisów dotyczących stricte zagospodarowania przestrzennego, gdyż odsyła do art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej określanej jako u.g.n., wskazując na szczególny charakter tej inwestycji wynikający z realizacji określonych tą ustawą celów. W niniejszej sprawie należy mieć ponadto na uwadze przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) dalej określanej jako u.s.g., skoro zaistniały spór interpretacyjny dotyczy lokalnego (gminnego) znaczenia inwestycji objętej wnioskiem skarżącej. W art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca wskazał, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym) (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami". Wśród celów wymienionych w art. 6 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej ustawodawca wymienił w pkt 2: "budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Według twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu, które nie zostały podważone w zaskarżonej decyzji, budowa tej sieci stanowić ma rozbudowę istniejącej publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej, z której korzystać będą mogli wszyscy okoliczni mieszkańcy miejscowości [...] , jeżeli złożą stosowny wniosek o przyłączenie do sieci gazowej, a planowany gazociąg stanowi całość i żaden z jej fragmentów nie stanowi przyłącza. Objęta wnioskiem inwestycja, w ocenie Sądu, z pewnością mieści się w zakresie celów objętych art. 6 pkt 2 u.g.n., skoro polegać ma, jak ustaliły to organy orzekające i czego nie kwestionuje skarżąca, a co wynika z dokumentów dołączonych do wniosku, na budowę sieci gazowej średniego ciśnienia o długości 381 m, która przebiegać ma przez stanowiące grunt prywatny działki nr: [...] Z treści uzasadnień prawnych decyzji organów obu instancji wynika, że spór powstał na tle definicji inwestycji celu publicznego zawartej w wyżej cytowanym art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i ogranicza się do kwestii znaczenia lokalnego (gminnego) wskazanej we wniosku inwestycji, którego to zaistnienie organy obu instancji negują. W ocenie Sądu, dokonując oceny znaczenia przedmiotowej inwestycji w kontekście użytego w ustawowej definicji określenia "o znaczeniu lokalnym (gminnym)" nie można kierować się kryterium formy własności nieruchomości, bowiem ustawodawca takiego rozróżnienia nie wprowadził. Należy natomiast rozważyć znaczenie inwestycji w ujęciu lokalnym, czyli z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminna wspólnotę samorządową. Wszak zgodnie z art. 1 u.s.g. "Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową" (ust. 1), "Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium" (ust. 2). Zaś w art. 7 ust. 1 tej ustawy, zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty ustawodawca zaliczył do zadań własnych gminy, wśród których w pkt 3 wymienił zaopatrzenie w gaz. Nie można przy tym wyspecyfikować w uniwersalny sposób przesłanek jakimi należy się kierować przy ocenie omawianego znaczenia, ponieważ będą one zależne od rodzaju planowanej inwestycji i okoliczności faktycznych występujących w konkretnej sprawie. Zdaniem Sądu, realia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej nie zostały dostatecznie precyzyjnie rozważone przez organ odwoławczy, mimo obszernych wywodów zawartych w uzasadnieniu decyzji. Wprawdzie organ ten nie powtórzył dosłownie argumentacji organu I instancji, jak też wyraźnie jej nie zanegował, ale przede wszystkim zawarł taką wykładnie, która ogranicza pole rozważań w przedmiocie znaczenia inwestycji do jej faktycznego zasięgu. Nie można oprzeć się wrażeniu, że w świetle interpretacji organu odwoławczego, położenie sieci gazowej w całej gminie miałoby znaczenie lokalne, zaś ułożenie sieci na długości 381 m znaczenia takiego już nie ma. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można podzielić tej argumentacji. Przede wszystkim mieć należy na względzie to co podnosiła skarżąca spółka w toku postępowania administracyjnego i podniosła także w skardze na temat projektowanej sieci gazowej ułożonej na działkach nr: [...] w D. , służyć ma zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, która zamieszka w [...] domach jednorodzinnych, których budowa planowana jest na tych działkach, ale także również "umożliwiać będzie przyłączenie do publicznej dystrybucyjnej sieci gazowej innych instalacji gazowych znajdujących się na terenach i w obiektach sąsiadujących". Wbrew wywodom organu odwoławczego, okoliczność, że dostarczanie gazu należy, jak to już zostało wyżej wskazane, do zadań własnych gminy ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ponieważ pozwala na uświadomienie sobie jakie są priorytety w zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. W dobie szerokiego dostępu do informacji medialnej nie potrzeba wiedzy specjalistycznej aby wiedzieć, że wykorzystanie gazu jako nośnika energii posiada uzasadnienie nie tylko ekonomiczne, ale przede wszystkim jest korzystniejsze z punktu widzenia potrzeb ochrony środowiska naturalnego, a zwłaszcza powietrza od używania do tego celu węgla lub koksu. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji, za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro pośrednio ma znaczenie dla całej społeczności lokalnej stanowiąc przejaw realizacji zadań własnych gminy. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni bowiem podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 672/11 (dostępny w Internecie w bazie orzeczeń NSA), który stwierdził: "Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy". Stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi wyżej zaprezentowana ocena prawna jest wiążąca przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z tych powodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a uchylić zaskarżona decyzję oraz decyzję ja poprzedzająca (pkt I wyroku). Orzeczenie w pkt II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 tej samej ustawy, a o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło