VII SA/Wa 1669/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr-[...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 zpóźn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), nałożył na G. K. obowiązek zdemontowania drzwi wejściowych do lokalu nr [...], otwierających się na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w [...] i zamontowaniu tych drzwi w taki sposób by nie ograniczały drogi ewakuacyjnej. Jednocześnie orzekł, że obowiązek podlega wykonaniu w termie dwóch miesięcy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu 19 lutego 2010 r. przez przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] ustalono, iż do lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] w [...] zamontowano drzwi wejściowe konstrukcji stalowej o wymiarach 0,95 x 2,05 m otwierające się na klatkę schodową. Według oświadczenia złożonego do protokołu przez inwestora, G. K. wynika, że przedmiotowe drzwi wymienione zostały w 2009 r., w miejscu dotychczas istniejących drzwi. Roboty zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia do właściwego organu. Drzwi w trakcie otwierania zawężają drogę ewakuacyjną jaką stanowi ogólnodostępny korytarz i wobec tego stwarzają niebezpieczeństwo dla osób poruszających się po nim. Stosownie do przepisu § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm. – zwanego dalej rozporządzeniem) skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Stwierdzony stan faktyczny stwarza zagrożenie bezpieczeństwa, a tym samym może zagrażać życiu lub zdrowiu osób tam zamieszkujących i dlatego należy przywrócić poprzedni stan poprzez demontaż drzwi i zamontowanie ich w sposób bezkolizyjny. Wobec powyższych ustaleń korzystając z uprawnień wynikających z art. 51 ust.1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, organ zobowiązał inwestora do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po rozpoznaniu odwołania G. K. od wymienionej decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., - uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postepowanie administracyjne prowadzone przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i podkreślił, że odwołanie G. K. rozpoznawane jest ponownie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2010 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1277/10 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., którą utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2010 r., Nr-[...]. Następnie organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1277/10 wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy pomieszczenie zamykane drzwiami, na które zachodzą drzwi wejściowe do lokalu nr [...], otwierające się na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] [...] w [...], ma charakter mieszkalny oraz czy otwarte drzwi powodują utrudnienie ewakuacji z tego lokalu, a tym samym czy nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. W wykonaniu postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził w dniu [...] marca 2011 r. czynności kontrolne, na okoliczność których sporządził protokół nr [...]. W ich trakcie ustalono, że "otwarte drzwi nie powodują utrudnienia ewakuacji z lokalu nr [...], natomiast całkowicie zasłaniają drzwi do lokalu gospodarczego". Jednocześnie ustalono - zgodnie z zaleceniami sądu, iż pomieszczenie zamykane drzwiami na które zachodzą drzwi wejściowe do lokalu nr [...], nie ma charakteru mieszkalnego - jest lokalem gospodarczym. Wobec powyższych ustaleń, które nie potwierdziły naruszenia przepisów warunków techniczno - budowlanych oraz będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1277/10 organ II instancji stwierdził, że dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, a wobec braku wniosku o wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia postępowanie należało umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. złożył H. F. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 236 § 239, § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie dowodowe, organ I instancji nie zauważył, iż z planów budynku wynika, że wszystkie pomieszczenia mieszkalne mają drzwi o szerokości 0,80 m i otwierają się do wewnątrz lokali, co nie jest bez przyczyny. Korytarz jest tak wąski, że zastosowanie drzwi o szerokości 0,93 m otwieranych na zewnątrz, powoduje zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej poniżej dopuszczalnej normy 1,20 - 1,40 m. Dotyczy to przede wszystkim osób zamieszkujących w lokalu nr 7. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. W niniejszej sprawie przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Sąd jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] którą organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2010 r., nakładającą obowiązek zdemontowania drzwi wejściowych i zamontowania tych drzwi w taki sposób by nie ograniczały drogi ewakuacyjnej i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji. Wskazać należy, iż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organu II instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wprawdzie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji, niemniej w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien kierować się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami bezprzedmiotowością postępowania (np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 17/06, wyrok NSA z dnia 15 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 752/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 2401/97 orzeczenia publikowane na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest dowolne, ale podlega ograniczeniu, które związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a zatem brak było podstaw do uchylenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] i umorzenia postępowania prowadzonego przez ten organ, tj. postępowania prowadzonego w przedmiocie zamontowanych drzwi wejściowych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w [...]. Podkreślenia wymaga, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy rozpoznając ponownie odwołanie G. K. związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2010 r., który został wydany w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1277/10. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Podkreślić trzeba, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2010 r., który został wydany w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1277/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał m.in., że koniecznym jest przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy pomieszczenie zamykane drzwiami na które zachodzą drzwi wejściowe do lokalu nr [...], otwierających się na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] [...] w [...] ma charakter mieszkalny oraz czy otwarte drzwi powodują utrudnienie ewakuacji z tego lokalu, a tym samym czy nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. Skład orzekający w niniejszym postępowaniu stwierdza, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego będąc związanym oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2010 r., uzupełnił postępowanie i dokonał oceny okoliczności danego przypadku jedynie częściowo, tzn. ustalił jedynie kwestie czy pomieszczenie zamykane drzwiami na które zachodzą drzwi wejściowe do lokalu nr [...], otwierające się na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] [...] w [...] ma charakter mieszkalny. Nie uzupełnił natomiast i nie dokonał oceny okoliczności danego przypadku w odniesieniu do drugiej wytycznej Sądu, tj. tego czy otwarte drzwi powodują utrudnienie ewakuacji z tego lokalu, a tym samym czy nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. W ramach uzupełniającego postępowania ustalono bezspornie, iż "otwarte drzwi nie powodują utrudnienia ewakuacji z lokalu nr [...], natomiast całkowicie zasłaniają drzwi do lokalu gospodarczego". Ustalono również - zgodnie z zaleceniami Sądu, że pomieszczenie zamykane drzwiami na które zachodzą drzwi wejściowe do lokalu nr [...], nie ma charakteru mieszkalnego - jest lokalem gospodarczym. Nie ustalono zaś przy uwzględnieniu zapisów § 239 ust. 1 i § 242 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tego, czy montaż drzwi otwierających się na zewnątrz korytarza powoduje kolizję z wymogami bezpieczeństwa przeciwpożarowego, czy też takiej kolizji nie powoduje. Należy zauważyć, że co do zasady przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie zakazują możliwości montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Gdyby natomiast taki sposób otwierania drzwi do lokalu spowodował naruszenie norm bezpieczeństwa wynikających z przepisów przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli zwęził by drogę ewakuacyjną to możliwość otwierania drzwi na zewnątrz byłaby wykluczona (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 387/06, LEX nr 243033). Warunki jakim mają odpowiadać szerokości dróg ewakuacyjnych zawarto w § 239 ust. 1 i § 242 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazane przepisy są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, mającymi za zadanie ochronę życia i zdrowia ludzi. Wynika z nich, że nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi, tj. wejście ewakuacyjne, innego pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi zawężając szerokość tego wejścia poniżej szerokości ujętej w § 239 ust. 1 rozporządzenia lub też po całkowitym otwarciu zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej opisanej w § 242 rozporządzenia). Z akt sprawy wynika, że na klatce schodowej, na jednym piętrze w budynku przy ulicy [...] [...], znajdują się lokal nr [...] - należący do G. S., lokal nr [...] – należący do skarżącego H. F. i przynależący do tego lokalu lokal gospodarczy, na który otwierają się sporne drzwi zamontowane w lokalu nr [...]. Ponadto, co umknęło uwadze organu nadzoru budowlanego, na klatce tej, na tym samym piętrze znajduje się lokal nr [...] – należący do H. F. Okoliczności te zostały potwierdzone na rozprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 2 grudnia 2011 r. przez skarżącego H. F., który wyjaśnił, że jest właścicielem lokalu nr [...] i nr [...]. Lokale te są niezależne od siebie i drzwi prowadzące do obu lokali są używane. Sąd stwierdza, że postępowanie prowadzone w przedmiocie zamontowanych drzwi wejściowych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w [...] nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego zbadały bowiem jedynie kwestię wpływu zamontowanych w lokalu nr [...] drzwi na utrudnienia ewakuacji z lokalu nr [...] i lokalu gospodarczego. Nie zbadały natomiast zachowania norm bezpieczeństwa wynikających z przepisów przeciwpożarowych w stosunku do lokalu nr [...]. Zatem Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego [...]. Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.