II FZ 73/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 945/11 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 945/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. S. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 października 2011 r. w przedmiocie przekazania pisma według właściwości. Tym samym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", bowiem na obecnym etapie postępowania zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej o przekazaniu pisma zgodnie z właściwością do rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. nie podlega kognicji sądowoadministracyjnej. Skarżącemu wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia, iż zażalenia na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz wnioski o uzupełnienie postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego – zgodnie z art. 223 § 1 O.p. – wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał te postanowienia. W świetle bowiem 227 O.p. organ I instancji ma kompetencję do uwzględnienia zażalenia w całości, a w sytuacji gdy tego nie dokona jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów oraz poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich. W zakresie natomiast odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie Skarżący złożył skargę na zawiadomienie o przekazaniu pism zgodnie z właściwością, dla którego przepisy prawa nie przewidują ani środka zaskarżenia ani też prawa zaskarżenia do sądu administracyjnego. W takich okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej określonym w art. 247 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu powyższego żądania wskazano, iż Skarżący nie podziela wykładni zastosowanej przez Sąd I instancji o niedopuszczalności jego skargi na "akt administracyjny organu administracji publicznej I instancji". Odwołując się ogólnie do stanowiska doktryny i niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (bez wskazania konkretnych publikacji ani orzeczeń) Skarżący zarzucił, iż istnieje uzasadniona obawa, że został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na "postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 5 października 2011 r." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r., w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarga Strony jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Skarga ta została bowiem wniesiona od pisma (a nie – jak błędnie wskazał Skarżący - postanowienia) Dyrektora Izby Skarbowej o przekazaniu pism Skarżącego (zażaleń i wniosków o uzupełnienie postanowień) zgodnie z art. 223 w zw. z art. 239 O.p. według właściwości Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. Powyższe pismo bez wątpienia nie jest czynnością, której prawidłowość podlega ocenie sądu administracyjnego w drodze odrębnej skargi (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.