III SA/Kr 48/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odholowania samochodu osobowego na parking strzeżony i pobrania opłaty postanawia I. skargę odrzucić, II. zwrócić skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną z tytułu wpisu od skargi. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2011r. Pismem z dnia 3 grudnia 2010r. K. W. wniosła skargę na czynność polegającą na odholowaniu w dniu 28 września 2010r. na parking strzeżony należącego do niej samochodu osobowego marki Ford [...] nr rej. [...] zaparkowanego na ul. A, gdyż, jej zdaniem, została dokonana bez podstawy prawnej, tj. wobec braku przesłanki zastosowania art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. K. W. zaskarżyła również pobranie od niej jako posiadacza pojazdu opłaty za w/w czynności w wysokości 345 zł bez podstawy prawnej, którą mogłaby być jedynie decyzja Prezydenta Miasta, a która nie została wydana, gdyż organ ten uważa, że nie ma ku temu podstaw. Skarżąca wniosła o uchylenie lub uznanie za bezskuteczną dyspozycji odholowania na parking strzeżony jej samochodu oraz pobrania od niej kwoty 345 zł za odholowanie i przechowywanie pojazdu, a także o nakazanie Prezydentowi Miasta zwrotu na jej rzecz w/w kwoty wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia pobrania. Skarżąca wyjaśniła, iż odholowanie jej samochodu przez Straż Miejską nastąpiło na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednak zdaniem skarżącej, żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek nie została spełniona. Odnośnie pierwszej przesłanki wymienionej w omawianym przepisie, tj. pozostawienie pojazdu w miejscu, w którym jest to zabronione, skarżąca wskazała, iż na tym odcinku ulicy A, na którym w chwili odholowania znajdował się jej samochód, postój pojazdów nie był i nie jest zabroniony. Już zatem sama ta okoliczność jest, zdaniem skarżącej, wystarczająca do stwierdzenia, iż nie było podstaw do usunięcia pojazdu. Skarżąca uważa, że nie wystąpiła także druga przesłanka wymieniona w art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. spowodowanie utrudniania ruchu przez tak pozostawiony pojazd lub w inny sposób zagrożenie bezpieczeństwu przez tak pozostawiony pojazd. Zdaniem skarżącej, aby było możliwe stwierdzenie, iż pojazd powinien być odholowany nie wystarczy stwierdzenie, że potencjalnie może on utrudnić ruch, lecz konieczne jest stwierdzenie, że takie potencjalnie możliwe utrudnienie w ruchu rzeczywiści nastąpiło. Mając powyższe na uwadze skarżąca stwierdziła, iż skoro nie zostały zachowane przesłanki do przymusowego usunięcia pojazdu z drogi, to pobranie od niej opłaty za niezasadne zastosowanie sankcji z art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym zostało dokonane bez podstawy prawnej, w konsekwencji czego opłata ta powinna być skarżącej w całości niezwłocznie wraz z odsetkami zwrócona. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, iż odholowanie jej pojazdu w sytuacji, gdy w sposób podobny były zaparkowane inne pojazdy narusza przewidzianą w Konstytucji zasadę równości obywateli wobec prawa, jak również przewidziane w art. 6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Skarżąca stwierdziła, iż nie otrzymała od Prezydenta Miasta żadnej decyzji sanującej przymusowe odholowanie i parkowanie pojazdu, ponieważ organ ten uważa, że pozbawienie prawa własności (odholowanie pojazdu) oraz pobranie za takie czynności opłat może nastąpić na podstawie "rozstrzygnięcia telefonicznego", bez zapewnienia możliwości odwołania się od tego typu rozstrzygnięć. Skarżąca stwierdziła, iż uregulowania art. 130a ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów, w zakresie, w którym uzależniają wydanie pojazdu od opłacenia opłaty za to odholowanie i przechowywanie bez zapewnienia stronie uzyskania decyzji administracyjnej w przedmiocie tych opłat jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji i w konsekwencji nie może być podstawą do czasowej konfiskaty mienia oraz pobierania za tą konfiskatę opłat przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż ustawodawca dopuszcza zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t. pod warunkiem jednak, że: 1) na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz zatrzymania lub postoju; 2) szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m; 3) pojazd umieszczony przednią, osią na chodniku nie tamuje ruchu pojazdów na jezdni (art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Natomiast pojazd marki Ford [...] został zaparkowany przez skarżącą na chodniku bez pozostawienia wymaganego przepisami 1,5-metrowego przejścia dla pieszych, przez co uniemożliwił poruszanie się pieszym po tym odcinku drogi. Piesi zmuszeni byli wchodzić na jezdnię, by go ominąć. Z tego też względu pozostawienie tego pojazdu na chodniku w opisany sposób było niedopuszczalne. Prezydent Miasta stwierdził, iż wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą ustawodawca w treści art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zastrzegł, że "miejsca zabronione" w rozumieniu tego przepisu, to wyłącznie te miejsca, które zostały wskazane w art. 49 w/w ustawy. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, przepis art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności, zarzuty sformułowane w skardze są zdaniem organu bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: K. W. wniosła skargę na czynności Straży Miejskiej polegające na odholowaniu na parking strzeżony należącego do niej samochodu osobowego oraz pobraniu od niej opłaty za w/w czynności w wysokości 345 zł. Rozpatrując niniejszą sprawę należy zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy zaskarżone czynności podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei § 2 art. 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym na dzień usunięcia pojazdu (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Pojazd usunięty z drogi na podstawie decyzji podjętej przez policję lub straż gminną (miejską) umieszczany jest na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość tych opłat ustala rada powiatu (art. 130a ust. 5c i ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Dokonując w niniejszej sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż obowiązek uiszczenia opłaty jest konsekwencją usunięcia pojazdu z drogi. Zdaniem Sądu, czynność usunięcia pojazdu nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004r., sygn. akt OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/3). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest konsekwencją zaistnienia stanu faktycznego określonego w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc konsekwencją naruszenia przez skarżącą przepisów Prawa o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, iż zaistniały przesłanki określone w art. 130a w/w ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu. Tym samym uznać należy, iż w takim przypadku straż miejska nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa, zaskarżone czynności nie są bowiem konsekwencją istnienia po stronie skarżącej – jako właścicielki pojazdu – jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z 3 listopada 2010r., I OSK 1799/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z 29 czerwca 2011r., VII SA/Wa 865/11). Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter, usunięcie i odholowanie pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Dotyczy to również nałożenia opłaty za przechowanie odholowanego pojazdu, gdyż jest ona związana z zastosowaniem środka represyjnego – usunięcia pojazdu za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i nie jest daniną publiczną. W ocenie Sądu zasadność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji dokonania tej czynności oraz obciążenia kosztami wynikającymi z tego tytułu może podlegać kontroli sądu administracyjnego dopiero na etapie wydania (odmowy wydania) zezwolenia na odbiór pojazdu lub w następstwie orzeczenia o przejściu na rzecz powiatu własności pojazdu. Takiej właśnie sytuacji dotyczy art. 130a ust. 10h w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonych czynności. Przewiduje on wydawanie przez starostę decyzji o zapłacie kosztów, jednak ma on zastosowanie jedynie do przypadku wykonywania przez starostę orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, chodzi bowiem w nim o koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Przepis ten zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a w związku z tym ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a