III SA/Gl 464/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku numer [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...]r. numer [...], którym postanowił nadać rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...]r. numer [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego [...] w wysokości [...] zł. Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z dnia [...] r. numer [...] określił M.P. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego [...] w wysokości [...] zł. Równocześnie organ ten wydał postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 239b Ordynacji podatkowej, wskazując, iż decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Organ ustalił, iż w niniejszej sprawie okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego ze wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego jest krótszy niż 3 miesiące, a nadto podatnik nie złożył deklaracji AKC-U w terminie z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu wskazanego w decyzji, co uprawdopodabnia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W zażaleniu z dnia [...]r. podatnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił wydanie go z rażącym naruszeniem prawa, gdyż decyzja określająca zobowiązanie podatkowe nie znajduje się w obrocie prawnym, brak skutecznego doręczenia postanowienia, nie przedstawiono upoważnienia do wydania postanowienia, nie uprawdopodobniono, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie podatkowe wobec podatnika nie zostało nigdy wszczęte, postanowienie w tym przedmiocie nie zostało doręczone, zakwestionowane postanowienie zostało doręczone osobie postronnej. Pełnomocnictwo nie zostało podatnikowi okazane co skutkuje nieważnością dokumentu do czasu dostarczenia upoważnienia. Organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, gdyż nie zbadał stanu finansów i majątku podatnika. Z kwestionowanego w odrębnym postępowaniu faktu nie złożenia deklaracji AKC-U nie zagrożenie dla jej niewykonalności. Naczelnik Urzędu Celnego w R. w piśmie z dnia [...]r. odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w R. wszczął postępowanie podatkowe w dniu [...]r., a postanowienie wydane w tym przedmiocie zostało doręczone w miejscu zamieszkania podatnika i odebrane przez jego żonę. W dniu [...]r. podatnik w miejscu zamieszkania osobiście odebrał powiadomienie o przeprowadzonym postępowaniu podatkowym i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu [...]r. podatnikowi została doręczona decyzja z dnia [...]r. a przesyłkę odebrała siostra, dorosły domownik. Taki tryb doręczania przesyłek był zgodny z dyspozycją art. 145, art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej. Na opisywanym etapie postępowania w sprawie nie ustanowiono pełnomocnika. Zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez osobę upoważnioną – Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w R.. W ocenie organu nie złożenie deklaracji AKC-U, klasyfikacja pojazdu niezgodna z Nomenklaturą Scaloną przesądzają o uprawdopodobnieniu nie wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w R. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawą prawną wydanego postanowienia jest art. 239b Ordynacji podatkowej, a nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności jest związane z sytuacja majątkową podatnika. Postępowanie wszczęte jest w związku z nie zgłoszeniem obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego [...]. Zobowiązanie podatkowe określone decyzją dnia [...] r. przedawnia się z dniem [...]r. co oznacza, że spełniona jest przesłanka z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż do upływu okresu przedawnienia jest okres krótszy niż 3 miesiące. W ocenie organu fakt, iż podatnik nie złożył do dnia [...]r. deklaracji podatkowej wskazuje, iż chciał on uniknąć zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wskazanego wyżej samochodu. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uprawdopodobniono, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Odnośnie zarzutów nieprawidłowego doręczenia zarówno zaskarżonego postanowienia jak i pozostałej korespondencji stwierdzono, że nie zostały naruszone przepisy rozdziału 5 Ordynacji podatkowej. Doręczenia przesyłek dokonano zgodnie z art. 145, 148 i 149 Ordynacji podatkowej, a przesyłki doręczano bezpośrednio adresatowi lub też dorosłemu domownikowi. Nadto decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym i postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji zostały nadane jedną przesyłką, a zatem nie można skutecznie twierdzić, że postanowienie dotyczy decyzji nie będącej w obrocie prawnym. Odnośnie zarzutu podpisania postanowienia przez osobę do tego nieuprawnioną należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 13 Ordynacji podatkowej organem podatkowym jest zgodnie ze swą właściwością naczelnik urzędu celnego, a kwestionowane postanowienie zostało wydane przez zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...] roku. W skardze Skarżący wskazał na naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż nie można zaakceptować sytuacji, gdy za uprawdopodobnienie organ przyjmuje nie złożenie przez podatnika deklaracji w podatku akcyzowym, podczas gdy w ocenie strony nie była zobowiązana do składania takiej deklaracji. Organy nie podjęły natomiast żadnych czynności w kierunku dokonania weryfikacji sytuacji finansowej i majątkowej podatnika. Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe została doręczona osobie nieuprawnionej i z tego powodu jest decyzją nieobowiązującą i niepodlegającą wykonaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty zawarte w skardze są powieleniem wcześniej podnoszonych argumentów, a zatem organ w całości podtrzymuje prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, a to w oparciu o treść art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153,p.1270 z późn. zm.) Podstawowym zatem kryterium oceny procedowania organu podatkowego w niniejszej sprawie, a w dalszej konsekwencji zasadności zarzutów zawartych w skardze, będzie zgodność z prawem tegoż postępowania. Zgodnie z treścią art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Według art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wyżej przywołany przepis stosuje się gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z treści powyższych przepisów wynika, że by organ mógł wydać postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności musi spełnić łącznie dwa warunki, a to wskazać jedną z przesłanek wymienionych w art. 239b oraz uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Określenie "uprawdopodobnienie" oznacza określenie faktu w oparciu o wiarygodnie środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności faktów z rzeczywistością (A.Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, str.221). Odnosząc się do przesłanki zawartej w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, upływu terminu przedawnienia należy stwierdzić, iż termin ten winien być liczony w sposób określony w art. 68 do 71 Ordynacji podatkowej, co w niniejszej sprawie dla zobowiązania w podatku akcyzowym od zakwestionowanej transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego oznacza upływ terminu przedawnienia z dniem [...]r. Natomiast upływ 3 miesięcznego terminu określonego w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej należy liczyć od dnia wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji postanowienia o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w dniu [...]r. zatem pozostały tylko 2 miesiące, a więc okres mieści się w granicach zakreślonych przez powołany przepis. (Ordynacja podatkowa Komentarz, Lexis Nexis Wyd.7, str. 903-904) Wobec powyższego trzeba wskazać, iż regulacje zamieszczone w art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej powinny być interpretowane w powiązaniu, na co wskazuje choćby zawarte w § 2 bezpośrednie odniesienie do § 1. Oznacza to również, iż zakres, sposób i sens "uprawdopodobnienia" z § 2 powinny być odczytywane poprzez pryzmat przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-4, a konkretnie do tej z nich na zaistnienie których organy podatkowe nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności powołały się (wyrok WSA w W-wie z dn.13.09.2010r. III SA/Wa 655/10). Przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności wymienione w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej należą do dwóch różnych kategorii. Przesłanki wymienione w pkt 1-3 związane są z sytuacją majątkową podatnika, a więc z istoty rzeczy wymagają ustaleń faktycznych i ich oceny co do możliwości wykonania zobowiązania, natomiast przesłanka wymieniona w pkt 4 dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu przedawnienia (wyrok WSA w Szczecinie z dn. 14.07.2010r. I SA/Sz 287/10). W niniejszej sprawie, organy podatkowe powołały się w się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 w postaci zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania, uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania powinno mieć za punkt odniesienia tę właśnie przesłankę. Słuszne jest w tym kontekście stanowisko organu odwoławczego, zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż nie tyle chodzi tu o okoliczności leżące po stronie podatnika, ale te związane z samym upływem czasu. Skoro zatem powołana została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4, a nie z art. 239b § 1 pkt 1, 2 lub 3, to przy tym uprawdopodobnieniu organ podatkowy nie musi odwoływać się do argumentacji i ustaleń, które miałyby na celu wykazanie braku wystarczającego majątku u podatnika, czy też podejmowane przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Trafnie również organ odwoławczy zwraca uwagę na sposób rozumienia pojęcia "uprawdopodobnienie", które polega nie na wykazaniu i udowodnieniu zaistnienia określonego faktu jako czegoś pewnego, lecz wskazaniu jedynie okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie zaistnienia tego faktu. W oparciu o powyższe rozważania Sąd ustalił, iż organ prawidłowo przyjął w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że w sprawie wystąpiły obie przesłanki do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nie znajdują uzasadnienia w toku postępowania w sprawie, tym bardziej, że Skarżący nie opisał, na czym naruszenie to miałoby polegać, wskazując, iż w jego ocenie jest ono oczywiste. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania trybu doręczenia decyzji i zaskarżonego postanowienia nadanych jedną przesyłką listową w dniu [...]r, gdyż dokonano tego do rąk dorosłego domownika adresata, a to zgodnie z dyspozycją art. 149 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a skarga uległa oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. nr 153, p.1270)