II GSK 874/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-30

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Wojciech Kręcisz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o unieważnienie patentu powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia innego postępowania dotyczącego udzielenia patentu, prowadzonego przed tym samym organem, w sytuacji gdy zarzut braku nowości w postępowaniu o unieważnienie opiera się na zagadnieniu faktycznym, a nie prawnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż Urząd Patentowy RP nie naruszył przepisów prawa, odmawiając zawieszenia postępowania o unieważnienie patentu. Sąd uznał, że nie zachodziła przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ zagadnienie, od którego zależne miało być rozstrzygnięcie, miało charakter faktyczny, a nie prawny, a oba postępowania toczyły się przed tym samym organem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek "Element znakujący do cechowania drewna" do czasu zakończenia innego postępowania dotyczącego zgłoszenia wynalazku "Płytka do znakowania drewna", prowadzonego przez ten sam Urząd Patentowy RP. Urząd odmówił zawieszenia, uznając brak zależności między postępowaniami. WSA oddalił skargę na postanowienie Urzędu. M. K. i A. K. wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K., A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1538/11 w sprawie ze skargi M. K., A. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 9 grudnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. i A. K. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, oddalił skargę. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lutego 2006 r., wydaną po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...], został udzielony patent na rzecz p. M. K. oraz p. A. K. na wynalazek pt.: Element znakujący do cechowania drewna (patent PL [...]). Dnia [...] lipca 2006 r. do Urzędu Patentowego RP wobec powyższej decyzji wpłynął sprzeciw firmy L., w którym zarzuciła ona m.in. brak nowości rozwiązania objętego patentem. Wnosząca sprzeciw, na poparcie swoich twierdzeń, wskazała na: - zgłoszenie patentowe [...], złożone [...] maja 1980 r., opublikowane [...] listopada 1981 r., pt.: "Płytka do znakowania pni drzew i podobnych elementów", - kopie odpowiednich stron katalogu firmy G., wydanego w 1996 r., w którym oferowane są do sprzedaży "numeratory systemu L.", odpowiadające dokładnie spornemu rozwiązaniu oraz Katalog firmy S. Sp. z o.o., będącej w Polsce przedstawicielem wnoszącej sprzeciw, w którym pokazano płytki odpowiadające elementom według PL [...]. Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2008 r. umorzono postępowanie wszczęte przez wnoszącą sprzeciw, w dniu [...] lipca 2006 r. oraz przekazano według właściwości do Departamentu Rejestrów UP sprzeciw wniesiony przez L., w dniu [...] grudnia 2006 r. celem nadania biegu sprawie. Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem P. [...], dokonanego dnia [...] czerwca 2006 r., został udzielny patent na rzecz L., na wynalazek pt.: Płytka do znakowania drewna (patent P [...]). Dnia [...] listopada 2010 r. pełnomocnik uprawnionych (M. K. i A. K.) złożył do UP wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie z wniosku L. o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: Element znakujący do cechowania drewna (Pat. [...]) do czasu ukończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Urzędem Patentowym w sprawie zgłoszenia P [...]. Pełnomocnik uprawnionych stwierdził, że zasadniczym zarzutem stawianym w niniejszym postępowaniu przez wnioskodawcę jest brak nowości patentu nr [...]. Wnioskodawca przeciwstawia przedmiotowemu patentowi patent brytyjski nr [...] i twierdzi, że oba rozwiązania są identyczne, zawierają bowiem analogiczne cechy techniczne. Zdaniem uprawnionych, powyższa kwestia jest przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej dotyczącej zgłoszenia wnioskodawcy nr P. [...], a zatem ma charakter prejudycjalny wobec niniejszego postępowania. Postanowieniem Urzędu Patentowego RP z [...] listopada 2010 r., po rozpoznaniu na rozprawie powyższego wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: Element znakujący do cechowania drewna (Pat. [...]), udzielonego na rzecz M. K. i A. K., na skutek sprzeciwu złożonego przez L., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: p.w.p.) odmówiono zawieszenia postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższym postanowieniem, wniesionego przez pełnomocnika uprawnionych, postanowieniem Urzędu Patentowego z [...] kwietnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz.267, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. utrzymano zaskarżone postanowienie w mocy. W ocenie Urzędu, między postępowaniem o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony za nr P [...], a przedmiotowym postępowaniem nie występuje zależność, o której mowa art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie M. K. i A. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając w niej zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów: art. 77 § 1 k.p.a., art. 7, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 255 ust. 4 p.w.p., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z przedstawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2011 r., a także o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie swych rozważań Sąd przyznał rację skarżącym, że w pierwszym zdaniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia błędnie stwierdzono, że "W dniu [...] grudnia 2006 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw L., wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek p.t. "Sprasowana, stała, doustna postać dawkowania valsartanu" (dalej: sporny patent) Pat-[...]." W ocenie Sądu, jest to – jak wskazuje dalsza część uzasadnienia – jednak oczywista omyłka, zarówno co do oznaczenia strony, jak i sprawy. Z prawidłowej sentencji postanowienia, zawierającej właściwe oznaczenie stron, okoliczności i przedmiotu wniosku oraz z dalszej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, iż dotyczy ono powołanego wyżej postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2010 r. i odnosi się do wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: Element znakujący do cechowania drewna (Pat. [...]), udzielonego na rzecz M. K. i A. K., na skutek sprzeciwu złożonego przez L. W konsekwencji należy uznać, że zaskarżone postanowienie spełnia wszystkie wymogi określone w art. 124 k.p.a. Zarzut skarżących, iż Urząd Patentowy rozpatrzył inną sprawę, aniżeli objęta postanowieniem, jest w tej sytuacji nieuprawniony. Nieuprawnione jest według sądu I instancji również twierdzenie skarżącej, że pomiędzy postępowaniem o udzielenie patentu na zgłoszony wynalazek [...], a postępowaniem o unieważnienie patentu [...] występuje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. gdyż przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż przedmiotowe postępowania toczą się przed tym samym organem administracji publicznej (Urzędem Patentowym), co wyłącza dopuszczalność zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela ocenę Urzędu, iż w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w pojęciu "inny organ lub sąd" nie mieści się inne postępowanie prowadzone przed tym samym organem. W tej kwestii Sąd nie podzielił poglądów wyrażonych m.in. w przywołanym Komentarzu (G Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX2007, wyd. II) i nie zgadza się ze stanowiskiem, że w treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dopuszcza taką interpretację ("Chodzi zatem nie o inny organ w rozumieniu instytucjonalnym, lecz o inne postępowanie, które może być prowadzone przez ten sam organ administracji publicznej."), na co przytoczył tezę wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 151/10, LEX nr 659039. Sąd podzielił również dokonaną przez Urząd Patentowy ocenę przesłanek zastosowania art. 77 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie - całokształt materiału dowodowego - przede wszystkim merytorycznego - winien być przede wszystkim rozpoznany przed wydaniem decyzji merytorycznej. Postanowienie, jako takie nie rozstrzyga kwestii merytorycznej postępowania, a jedynie zagadnienie dotyczące poszczególnych kwestii (zob. art. 123 k.p.a.), tym samym nie można w nim rozpoznać i ocenić całokształtu materiału dowodowego, gdyż tego należy dokonać w chwili wydawania decyzji administracyjnej. Sąd I instancji zgodził się także z oceną Urzędu Patentowego, w której stwierdził on, że kwestia ewentualnego udzielenia patentu w innym postępowaniu na wynalazek zgłoszony za numerem P – [...], nie może stanowić podstawy zawieszenia niniejszego postępowania, ponieważ nie stanowi ono zagadnienia materialno - prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie byłoby możliwe wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Za zasadną Sąd uznał także ocenę organu, że Urząd Patentowy RP jako organ, przed którym toczą się oba postępowania (przedmiotowe oraz o udzielenie patentu na wynalazek P- [...]) może, bez zawieszania żadnego, rozpoznać je w odpowiedniej kolejności - w zależności od konieczności. Na koniec Sąd wskazał, iż Urząd Patentowy RP powinien w trybie art. 113 k.p.a., z urzędu sprostować uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – przez wykreślenie wskazanej w niniejszym wyroku części wstępnej tegoż uzasadnienia. Od powyższego wyroku Skarżący wnieśli skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na podstawie art. 173 § 1 oraz 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz.270, dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej jako p.u.s.a.), 3 § 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 124 k.p.a., art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., a także art. 255 ust. 4 p.w.p. Skarżący zarzucili: 1. Naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu przez WSA obowiązku kontroli postanowienia Urzędu Patentowego RP zaskarżonego skargą do WSA, wyrażające się w błędnym ustaleniu przez Sąd, iż Urząd Patentowy nie naruszył przepisów art. 124 k.p.a. i art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 255 ust. 4 p.w.p., a także polegające na dokonaniu własnych ustaleń faktycznych dotyczących sprawy administracyjnej, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do fragmentarycznej oceny przez Sąd przedmiotu sprawy i pominięciu jej istotnych elementów, a w konsekwencji - do bezpodstawnego oddalenia skargi na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2010 r. oddalające wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Element znakujący do cechowania drewna" nr PL [...] udzielonego na rzecz M. K. i A. K. ze sprzeciwu L. 2. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi wskutek uznania, iż wskazane w skardze naruszenia prawa przez Urząd Patentowy RP stanowią oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., podczas gdy przedmiotowe naruszenia stanowią błędy organu w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało, że Sąd bezpodstawnie oddalił skargę na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2010 r. oddalające wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Element znakujący do cechowania drewna" nr [...] udzielonego na rzecz M. K. i A. K. ze sprzeciwu L. 3. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd, iż Urząd Patentowy nie naruszył przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 7, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 255 ust. 4 p.w.p., chociaż w rzeczywistości do naruszenia tych przepisów doszło, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało, że Sąd bezpodstawnie oddalił skargę na postanowienie Urzędu Patentowego z [...] kwietnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z [...] listopada 2010 r. oddalające wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Element znakujący do cechowania drewna" nr PL [...] udzielonego na rzecz M. K. i A. K. ze sprzeciwu L. 4. Naruszenie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd, iż nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki wymagane do zawieszenia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości przesłanki te zostały spełnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji strona skarżąca kasacyjnie sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie zarzut naruszenia: art. 1 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 124, art. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 255 ust. 4 p.w.p. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej); art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej); art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 255 ust. 4 p.w.p. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej); art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Ze sposobu, w jaki zarzuty te zostały sformułowane oraz uzasadnione wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli zgodności z prawem postanowienia Urzędu Patentowego RP o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "Element znakujący do cechowania drewna" nr PL [...] udzielonego na rzecz M. K. i A. K., prowadzonego na skutek sprzeciwu złożonego przez L., do czasu ostatecznego zakończenia postępowania zgłoszeniowego prowadzonego na wniosek L. na wynalazek pt. "Płytka do znakowania drewna", w odniesieniu do którego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. udzielono patentu na ww. wynalazek (P. [...]). Sąd I instancji uznał bowiem, że kontrolowane postanowienie wydane zostało bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa, a organ prawidłowo i zasadnie uznał, że między postępowaniem o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony pod nr P [...], a postępowaniem o unieważnienie patentu PL [...] nie zachodzi relacja (związek), o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tego mianowicie powodu, że "kwestię prejudycjalną", na którą powołuje się strona w uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania o prowadzonego w sprawie unieważnienia patentu nie ma charakteru materialnoprawnego, lecz wiąże się z oceną stanu faktycznego podlegającego rozpatrzeniu w postępowaniu głównym. Stanowisku temu, strona skarżąca kasacyjnie przeciwstawiła - jako zasadniczy - argument niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz jej istoty, w tym zaś zwłaszcza pominięcia tego aspektu zagadnienia potwierdzającego – jej zdaniem - prejudycjalny charakter postępowania o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony pod nr P [...] w relacji do postępowania o unieważnienia patentu PL [...], który wiązać należy ze sporem "co do obecności w rozwiązaniu według patentu brytyjskiego nr [...] cechy posiadania przez płytkę w/w patentu wyżłobienia o głębokości mniejszej lub równej głębokości płytki". W związku z tym, że wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji postawione zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ich merytoryczną ocenę poprzedzić należy wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów postawionych w pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, poprzez które strona skarżąca kasacyjnie zmierza do podważenia prawidłowości stanowiska Sądu I instancji odnośnie do braku prejudycjalnego charakteru postępowania o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony pod nr [...] w relacji do postępowania o unieważnienia patentu [...], uznać należy je za nieusprawiedliwione. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że stanowisko Sądu I instancji o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stanowi konsekwencję błędnej wykładni niewłaściwego zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno w doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu przywołanej regulacji, mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W sytuacji więc, gdy obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie w danej sprawie jest wyjaśnienie sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym, to za uzasadnione uznać należy stanowisko, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, które może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed takim organem lub sądem. Z przywołanego przepisu wynika przy tym jednoznacznie, że zagadnienie wstępne, o którym w nim mowa, nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Ponadto w sytuacji, gdy z przywołanego przepisu wynika konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, to przyjąć należy również, że organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, zobowiązany jest ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o jego istnieniu - tym samym o istnieniu wskazanej zależności - przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 924/12). Zależność ta musi być przy tym bezpośrednia, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, która tamuje bieg i wstrzymuje ciągłość postępowania. Ponadto, w sytuacji gdy przepisy k.p.a. nie określają wyraźnie podstaw prawnych tej zależności, przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 107/12; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 października 2012 r.). Podkreślenia wymaga również, że przez "rozstrzygnięcie" zagadnienia wstępnego we wskazanym powyżej jego rozumieniu uznać należy czynność prawną (procesową) organu lub sądu, o charakterze władczym i decydującym, a więc przede wszystkim, czynność orzeczniczą (por. G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego, "Państwo i Prawo", 2002, z. 7, s. 63 i n.). Z powyższego wynika ponad wszelką wątpliwość, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Konieczność dokonania ustaleń faktycznych w sprawie nie powinna być bowiem utożsamiana z zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym (por. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, "Samorząd terytorialny", 2003, nr 10, s. 29 i n.). W rekapitulacji przedstawionych argumentów podkreślić należy więc, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawą zawieszenia postępowania w oparciu o zawartą w nim regulację, jest występowanie zagadnienia wstępnego, do którego rozstrzygnięcia powołany jest inny organ lub sąd. O zagadnieniu wstępnym można więc mówić tylko i wyłącznie wówczas, gdy w toku postępowania administracyjnego wyłoni się zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego musi poprzedzać rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na zależność rozstrzygnięcia w zawieszanej sprawie od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych i szczegółowo powyżej omówionych elementów. Nie ma więc podstaw, aby podważać prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia uznał, że organ bez naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania o unieważnienie patentu, wobec braku jakiejkolwiek jego zależności od postępowania o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony pod nr [...]. O trafności poglądu Sądu I instancji przekonuje zwłaszcza to, że ze stanowiska samej strony skarżącej kasacyjnie wynika, iż "zagadnienie wstępne", od rozstrzygnięcia którego zależeć ma – w jej przekonaniu – rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu o unieważnienie patentu jest, nie zagadnienie prawne, lecz zagadnienie faktyczne tj. "cecha posiadania przez płytkę wyżłobienia o głębokości mniejszej lub równej grubości płytki." (por. pkt 33 – 37 uzasadnienia skargi kasacyjnej). W tym też kontekście za prawidłowe uznać należy stanowisko, że Sądu I instancji, z którego wynika, że w sytuacji, gdy przed Urzędem Patentowym toczą się obydwa postępowania, a mianowicie o unieważnienie patentu oraz o udzielenie patentu na wynalazek [...] organ może, bez zawieszania żadnego z nich, rozpoznać je w odpowiedniej kolejności, w zależności od konieczności. W tym względzie, w kontekście odnoszącym się do przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. wyjaśnić należy również, że wyznacza on granice rozpoznania sprawy poprzez odwołanie się do treści żądania i podstawy prawnej wskazanych przez wnioskodawcę. W sytuacji więc gdy rozpoznanie zarzutu braku nowości postawionego przez L. wymaga ustalenia faktów istotnych z punktu widzenia skonkretyzowania adekwatnych norm prawnych (por. art. 25 p.w.p.), to za oczywiste uznać należy, że normy te uniemożliwiają organowi stosującemu prawo uwzględnienia w procesie orzekania innych przesłanek, niż ściśle w nich określone. Wobec powyższego, stawiane w pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej zarzuty uznać należało za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Wyjaśnić należy również, co pozostaje bez żadnego wpływu na ocenę o braku zasadności omówionych zarzutów kasacyjnych, że podnoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (pkt 38 - 41) kwestia wadliwej wykładni pojęcia "inny organ" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Niezależnie bowiem od wyniku wykładni tego pojęcia, w prowadzonym przez Urząd Patentowy postępowaniu o unieważnienie patentu nie zachodziła konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie. W tej mierze, wbrew stanowisku Sądu I instancji zwrócić należy uwagę na to, że prawidłowe rozumienie pojęcia "inny organ" może jednak uzasadniać i wymagać odejścia od językowego znaczenia tekstu prawnego, a w konsekwencji zastosowania w okolicznościach danej sprawy innego rodzaju wykładni, niż wykładnia językowa. Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzuty postawione w pkt 1 i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie nie ma podstaw, aby ocenę Sądu I instancji, który sytuację opisaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. s. 10 – 11) wiążącą się z błędnym zrelacjonowaniem przez organ administracji we wstępnym fragmencie części sprawozdawczej uzasadnienia kontrolowanego postanowienia, zakwalifikował, jako oczywistą omyłkę, co do oznaczenia strony, jak i sprawy, uznać za naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza, gdy w tej kwestii Sąd I instancji swoje stanowisko wyjaśnił i uzasadnił w jasny i logiczny sposób, a wytykając wskazane uchybienie organowi administracji, słusznie i trafnie wywiódł, co nastąpiło przy uwzględnieniu kontekstu wynikającego z sentencji oraz pełnego kontekstu treści uzasadnienia kontrolowanego postanowienia, że nie ma podstaw, aby twierdzić, że Urząd Patentowy rozpoznał inna sprawę, niż objęta tym postanowieniem. Ponadto, co należy uznać za argument o zasadniczym znaczeniu dla oceny zasadności omawianych zarzutów, autor skargi kasacyjnej nie wykazał w ich uzasadnieniu wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, tj. innymi słowy, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło