I OSK 894/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-05
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Izabella Kulig – Maciszewska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie przez samorząd zawodowy informacji przetworzonej (zestawienia decyzji o pozwoleniu na budowę z danymi o inwestycjach i autorach projektów) jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, uzasadniające jej udostępnienie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo ustawowe zadanie samorządu zawodowego, jakim jest sprawowanie nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że żądanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Samorząd może uzyskać potrzebne dane w trybie informacji prostej lub poprzez analizę dostępnych dokumentów urzędowych, a wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego wymaga przedstawienia konkretnych argumentów, a nie jedynie ogólnych odwołań do celów statutowych.Stan faktyczny
Okręgowa Izba Architektów RP wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej w postaci zestawienia decyzji o pozwoleniu na budowę z danymi o inwestycjach i autorach projektów. Starosta Buski odmówił udostępnienia tej informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnego interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało odmowę w mocy w części dotyczącej szczegółowego zestawienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił obie decyzje, uznając, że zadania samorządu zawodowego jako zawodu zaufania publicznego uzasadniają szczególny interes publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę Izby Architektów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i oddalił skargę Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Zasądził od Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 5/13 w sprawie ze skargi [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 5/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej w skrócie: Izbą Architektów) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I). Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku (pkt II) oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III).
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia 13 marca 2012 r. Izba Architektów wystąpiła do Starosty Buskiego o udzielenie informacji publicznej w sprawie ilości decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., oraz wyszczególnienia chronologicznego wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego - zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) - w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji z dnia 22 marca 2012 r., Starosta Buski, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p., odmówił udostępnienia żądanej informacji. W ocenie organu, wnioskodawczyni oprócz potrzeb Izby nie wykazała, że uzyskanie żądanych informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Izba Architektów zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, jak również brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy i prawidłowy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej odmowy wyszczególnienia chronologicznego wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, i w tym zakresie podzieliło stanowisko organu I instancji. Uznając, że żądane w niniejszej sprawie dane stanowią informację publiczną przetworzoną, organ odwoławczy przytoczył poglądy orzecznictwa i doktryny w zakresie wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego. Zdaniem organu, okoliczności wskazane przez Izbę Architektów wskazują, że wnioskowane dane stanowić będą podstawę zakresu szkoleń organizowanych przez Izbę dla jej członków celem podniesienia jakości i standardów usług projektowych oraz kwalifikacji członków Izby, bądź będą służyć weryfikacji uprawnień zawodowych osób zrzeszonych w Izbie. Nie można zatem uznać, że działania te przyczynią się do usprawnienia działalności organów państwa, np. organów administracji architektoniczno-budowlanej. Przeciwnie, nie będą one miały żadnego pozytywnego wpływu na wykonywanie zadań przez te organy. Niewątpliwie zaś udostępnienie wnioskowanych danych może być pomocne Izbie do ochrony interesów jej członków. Z art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. nr 5, poz. 42, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o samorządach zawodowych wynika bowiem obowiązek Izby sprawowania nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu architekta. Jakkolwiek organ odwoławczy przyznał, że wykonywanie tych zadań jest istotne społecznie, to stwierdził jednocześnie, że wnioskowane informacje nie są ,,szczególnie istotne dla interesu publicznego’’. Natomiast odnosząc się do kwestii udzielenia informacji o ilości decyzji o pozwoleniu na budowę Kolegium uznało, że informacja ta ma charakter informacji prostej, tj. takiej która nie wymaga dokonywania zestawień, czy też innych złożonych działań ze strony organu. W konsekwencji jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a więc prowadzenie w tym zakresie postępowania administracyjnego staje się bezprzedmiotowe. Powyższe uzasadniało zatem uchylenie zakwestionowanej decyzji w tej części i umorzenie w tym zakresie postępowania organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła Izba Architektów wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi strona skarżąca wskazała, że działanie Izby - jako podmiotu realizującego zlecone zadania publiczne - jest działaniem w szeroko rozumianym interesie publicznym, jako że ma znaczenie dla potencjalnie dużego kręgu adresatów, zarówno architektów w niej zrzeszonych (ochrona ich interesów zawodowych), jak i osób korzystających z pracy architektów (społeczeństwa). Jednym z powodów powołania Izby Architektów było zwiększenie dbałości o właściwy poziom wykonywania obowiązków zawodowych i zapewnienie ochrony społeczeństwa przed wszelkimi możliwymi uchybieniami w procesie projektowania, co jest wystarczającym udokumentowaniem "szczególnej istotności dla interesu publicznego". W rezultacie uzyskanie wnioskowanych informacji może przyczynić się do ujawnienia osób niewłaściwe wykonujących zawód architekta i niedopuszczenia do wykonywania zawodu przez osoby, które nie należą do Izby. W praktyce zdarzają się bowiem sytuacje, gdy projekty budowlane sporządzają osoby nieposiadające prawa do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Z tego też względu zasadne jest, aby Izba mogła uzyskać informacje dotyczące nazwiska autora części architektonicznej projektu, co w połączeniu z posiadanymi informacjami pozwoli skutecznie przeciwdziałać ww. sytuacjom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd stwierdził, że informacja, której udostępnienia domagała się Izba Architektów, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i ma charakter informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ta zaś informacja może być udzielona jedynie w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że zarówno ustawowe kompetencje Izby Architektów, jak i wskazany przez nią cel, któremu ma służyć uzyskanie informacji publicznej, służy jedynie interesowi społecznemu, natomiast nie nosi cech szczególnie istotnego interesu publicznego. Samorządy zawodowe działają w interesie publicznym, o czym stanowi art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego określonego ustawą oraz działają dla ochrony powyższego interesu. Powyższy przepis Konstytucji przesądza o tym, że zawód architekta jest jednym z kilkunastu zawodów zaufania publicznego, posiadających szczególną regulację ustawową, a zadania nałożone na skarżącą Izbę przepisami art. 8 ustawy o samorządach zawodowych realizują interes publiczny i służą jego ochronie. W istocie działalność skarżącej Izby Architektów określona w powołanym art. 8 realizuje cel publiczny – przykładowo: sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem, nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy - Prawo budowlane. W ocenie Sądu, takie określenie zadań wskazuje, że wykraczają one poza korporacyjne obowiązki samorządów i świadczy o tym, że samorząd architektów podejmuje działania również w interesie dobra publicznego. Istotne jest również to, że samorząd zawodowy architektów z racji przyznania mu pewnego zakresu władzy publicznej (sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu) ma chronić społeczeństwo przed uchybieniami mogącymi zaistnieć w procesie projektowania. Realizacja tego celu następuje poprzez nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych przez samorząd. Udzielenie takich uprawnień określonej osobie stanowi gwarancję, że osoba ta posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w danym zakresie. W ocenie Sądu, samorząd architektów ma zatem ustawowy obowiązek ujawniania osób niewłaściwie wykonujących zawód architekta i niedopuszczenie do wykonywania zawodu przez osoby spoza Izby. Sąd podkreślił także, iż skarżąca ma status podmiotu publicznego nie tylko z racji brzmienia art. 17 Konstytucji. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych podejmuje uchwały będące w istocie decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków. Zdaniem Sądu, służyć to będzie zabezpieczeniu interesu publicznego - zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych, a także pozwoli na ustalenie, czy projekty budowlane są sporządzane przez osoby faktycznie do tego uprawnione. Ponadto Sąd I instancji przyjął, że przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy należy uznać za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli. Natomiast określony przez skarżącą cel, któremu ma służyć żądana informacja, z całą pewnością wychodzi poza jej własny interes. Odnosząc się natomiast do kwestii udzielenia informacji o ilości decyzji o pozwoleniu Sąd zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że informacja ta ma charakter informacji prostej. Jednakże podkreślił, że w sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona, bo jej udostępnienie byłoby sprzeczne z przepisami prawa organ ma obowiązek wydać decyzję zgodnie z treścią art. 16 ustawy. Zatem każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna), a w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu Kolegium zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądanie Izby Architektów w przedmiocie przedłożenia przez organ I instancji informacji przetworzonej określonej we wniosku Izby uzasadnione jest szczególnie istotnym interesem publicznym z uwagi na fakt, iż zawód architekta jest zawodem zaufania publicznego. Uzasadniając tak sformułowany zarzut Kolegium stwierdziło, że wykładnia szczególnie istotnego interesu publicznego dokonana przez Sąd jest zbyt szeroka. W tym zakresie argumentowało, odwołując się do poglądów piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że powierzenie ustawą samorządom zawodowym architektów, techników budownictwa i urbanistów załatwienia ściśle określonych spraw z dziedziny administracji publicznej (nadawania uprawnień budowlanych) daje organom tych samorządów tylko takie uprawnienia, jakie ściśle określa ustawa, przy czym normy ustawowe muszą być stosowane w sposób ścieśniający, nie jest możliwe dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów, ustalających kompetencje w tym zakresie. Organy samorządu zawodowego nie pełnią bowiem co do zasady zadań publicznych. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, Izba Architektów nie wykazała, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, tj. nie wykazała, że zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Tym samym w sprawie nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Poza tym żądane informacje nie są "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Ten zakres pojęciowy oznacza bowiem interes niezwykły, charakteryzujący się czymś osobliwym, mający nadzwyczajne znaczenie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Izba Architektów wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podzielając stanowisko oraz wykładnię dokonaną przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zakwestionowało przyjętą w zaskarżonym wyroku ocenę, że uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Jak wynika z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Organy administracji publicznej rozpatrujące sprawę w obu instancjach uznały, że nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego udzielenie informacji przetworzonej w postaci chronologicznego zestawienia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych w oznaczonym półroczu z wyszczególnieniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwisk i przynależności do Izby autorów części architektonicznych projektów budowlanych – w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego.
Sąd Wojewódzki uwzględniając skargę Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej trafnie wskazał na przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji przesądzający o tym, że zawód architekta jest zawodem zaufania publicznego a zadaniem samorządu jest nie tylko reprezentowanie na zewnątrz osób wykonujących ten zawód, ale również dbanie o należyte jego wykonywanie. Zgodzić się należy również ze zdaniem Sądu, że działalność Izby określona w art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie ogranicza się do obowiązków korporacyjnych, ale też realizuje interes publiczny i służy jego ochronie.
Niewątpliwie leży w interesie publicznym aby samorząd zawodowy architektów poprzez nadzór i kontrolę swych członków wpływał na wyższą jakość świadczonych usług oraz ujawniał osoby niewłaściwie wykonujące ten zawód, bądź niemające wymaganych uprawnień.
Zauważyć jednak należy, że wbrew temu co stwierdził w uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki, nie było wystarczającą przesłanką do udzielenia przez organ informacji przetworzonej to, że "informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków".
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w niniejszej sprawie wnioskodawca żądał informacji publicznej przetworzonej, której uzyskanie jest uwarunkowane wykazaniem, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Tymczasem trudno z ogółu zadań nałożonych ustawowo na samorząd architektów wyprowadzić uprawnienie do uzyskania przez Izbę żądanych w sprawie konkretnych informacji w formie przetworzonej przez organ administracji.
Założyć należy, że samorząd zawodowy, w toku wieloletniego istnienia stworzył takie zasady i warunki swojej działalności aby właściwie wykonywać zadania ustawowe, w szczególności w zakresie: (1) sprawowania nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, (2) nadawania i pozbawiania uprawnień budowlanych, (3) współdziałania w doskonaleniu kwalifikacji zawodowych architektów, (4) prowadzenia postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych (art. 8 cyt. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.).
Z ustaleń poczynionych w sprawie nie wynika, aby zachodziły jakieś nadzwyczajne okoliczności świadczące o tym, że uzyskanie żądanych przez Izbę informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tak jak w rozważaniach przedstawionych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, tak też Izba Architektów w złożonej skardze podnosiła, że "za istnieniem w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego przemawia ogół ustawowych zadań samorządu zawodowego architektów, które wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu".
Nie przedstawiono natomiast argumentów przemawiających za tym, że uzyskanie żądanych konkretnie informacji wpłynie znacząco na działalność Izby.
Nie mogła być wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku ewentualność incydentalnego ujawnienia przypadków nierzetelnego wykonania usług architektonicznych, czy posłużenia się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi lub zaświadczeniami o przynależności architektów do Izby.
Zaznaczyć trzeba, że uzyskanie informacji potrzebnych do czynności kontrolnych Izby nie wymaga ich przetworzenia przez organ administracji.
Okręgowa Rada Izby Architektów może bowiem uzyskać dane wymienione we wniosku w ramach uprawnienia do tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki szczególnego interesu publicznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie przyjmuje się, że akta spraw administracyjnych – z wyjątkiem części podlegających wyłączeniom wynikającym z ochrony danych osobowych czy objętych tajemnicą ustawowo chronioną – stanowią informację publiczną.
Tak samo kwalifikowane są decyzje o pozwoleniu na budowę oraz projekty budowlane podlegające zatwierdzeniu w decyzjach organów architektoniczno-budowlanych (zob. wyroki WSA w Krakowie z 21 grudnia 2007 r., II SAB/Kr 92/07, WSA w Poznaniu z 29 listopada 2007 r., IV SA/Po 656/07; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2012, s. 117-118).
Wskazać należy, że w decyzjach właściwych organów architektoniczno-budowlanych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zawarte są dane co do nazwy, rodzaju i adresu zamierzenia budowlanego (inwestycji) oraz nazwiska autora projektu, jego specjalności, zakresu, numeru uprawnień budowlanych i wpisu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Z kolei dane co do numeru uprawnień i wpisu na liście członków izby samorządu zawodowego można skonfrontować z informacjami będącymi w posiadaniu poszczególnych Izb, dostępnych również internetowo.
Przy ocenie zasadności odmowy dokonanej przez organ administracji należy mieć na uwadze również okoliczność wskazaną w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu oraz zaświadczenie o przynależności autora projektu do odpowiedniej izby samorządu zawodowego.
Ponadto stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Warto też dodać, że w myśl art. 82b Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzą w formie elektronicznej lub innej rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę z określonymi danymi pochodzącymi ze złożonych wniosków i wydanych decyzji.
Z powyższych względów należało przyjąć, że realizacja zadań wskazywanych w niniejszej sprawie przez Izbę Architektów jest możliwa poprzez skorzystanie z dostępnych informacji publicznych (wgląd do rejestrów i dokumentów urzędowych), a Izba nie wykazała takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie można też pominąć faktu, że [...] Okręgowa Rada Izby Architektów wystąpiła z podobnymi wnioskami także do innych organów architektoniczno-budowlanych. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadomym, że w tym przedmiocie toczyły się również sprawy sądowoadministracyjne, w których stronami były inne Izby Architektów (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 9 czerwca 2004 r., II SA/Kr 253/04, WSA w Szczecinie z 14 września 2006 r., II SAB/Sz 21/06, WSA w Olsztynie z 7 lipca 2011 r., II SA/Ol 368/11).
Jest to o tyle istotne, że przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2011 r., I OSK 1365/11, uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie zakres żądania Izby wymagałby znacznego zaangażowania pracowników, co utrudniłoby normalny tok działania organu. Tymczasem, jak wykazane zostały wyżej, wniosek dotyczy informacji, które mogą być udostępnione w trybie zwykłym i odpowiednio zanalizowane, przetworzone przez samego wnioskodawcę.
Dodatkowo zauważyć należało, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach decyzja organu odwoławczego trafnie wskazała na prosty charakter informacji publicznej dotyczącej ilości wydanych decyzji, której nieudostępnienie może być zwalczane w drodze zarzutu bezczynności organu.
Z tych względów należało uznać, że decyzje podjęte w obu instancjach nie naruszały prawa zwłaszcza, że dokonana odmowa udzielenia informacji przetworzonej nie jest tożsama z odmową udostępnienia informacji publicznej tzw. prostej.
W konsekwencji orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło