I FZ 125/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1534/11, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 14 września 2011 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2005 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi. 1. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1534/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w dniu 9 stycznia 2012r. skarżący złożył do sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z treści wniosku wynika, że postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 14 września 2011 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności M.S. za zaległości Spółki z o.o. M. z tytułu podatku do towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2005 r. Odrzucenie skargi nastąpiło z powodu uchybienia terminowi do wniesienia skargi, które było następstwem wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, z pominięciem organu podatkowego. Wnioskodawca stwierdził, że od września 2008 r. pozostaje pod stałą opieką lekarza specjalisty w związku z przebytym zawałem. Po powzięciu informacji, że w dniu 14 października 2011 r. odbędzie się rozprawa w sprawie o eksmisję z zajmowanego lokalu, nie był w stanie znieść wizji, że zostanie pozbawiony wraz z niepełnosprawną córką miejsca zamieszkania. Nagłe pogorszenie stanu zdrowia w tym czasie zostało potwierdzone przez lekarza specjalistę – biegłego sądowego, który wykluczył możliwość udziału skarżącego w rozprawie w wyżej wymienionej sprawie. Ponadto w dniu 25 października 2011 r., tj. w dniu w którym skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym wskazując jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zamiast organ podatkowy, córka skarżącego przeżyła atak epilepsji. Skarżący został wezwany do szkoły i w związku z zaistniałą sytuacją całkowicie zapomniał o innych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając wniosek za niezasadny uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi wystąpiło zdarzenie, które pomimo dołożenia wszelkich możliwych starań uniemożliwiło złożenie skargi w terminie. Przeciwnie, ze złożonego wniosku wynikało, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek pomyłki. Sąd nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, że atak padaczki, którego doznała jego córka w dniu wysłania przesyłki uniemożliwił skarżącemu prawidłowe wskazanie adresata na przesyłce. Przeszkodą w terminowym wniesieniu skargi nie mógł być też, zdaniem Sądu, stan zdrowia samego skarżącego. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 11 października 2011 r. wynika, że stan zdrowia uniemożliwił skarżącemu stawiennictwo na rozprawie. Jednocześnie z tego samego zaświadczenia wynika, że lekarz przewiduje, że po 23 października 2011 r. wnioskodawca będzie w stanie stawić się na wezwanie lub zawiadomienie, zatem że stan zdrowia ulegnie poprawie. O tym, że stan zdrowia skarżącego nie był, nie dającą się przezwyciężyć, przeszkodą w dochowaniu terminu do wniesienia skargi, był fakt iż skarżący osobiście sporządził skargę i wysłał ją. Do uchybienia terminu doszło na skutek omyłkowego zaadresowania przesyłki. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 2, art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a) wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zażaleniu podkreślono, że skarżący szczegółowo opisał zdarzenie, które miało bezpośredni wpływ na błędne zaadresowanie pisma, dodatkowo potwierdzając to stosownymi dokumentami. Jednak Sąd, z czym nie można się zgodzić, zakwalifikował tę sytuację jako zwykłą pomyłkę; brak dołożenia należytej staranności. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 u.p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75) (podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012r., sygn. akt II FZ 142/12). Z akt sprawy wynika, że skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi bowiem zaadresował ją bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zamiast jak wymaga tego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za pośrednictwem organu. Skarżący podał, że otrzymane przez skarżącego zawiadomienie o terminie rozprawy o eksmisję z zajmowanego lokalu było początkiem zdarzeń, które doprowadziły do pomyłki w adresowaniu pisma. Choroba skarżącego jak i choroba córki, która w dniu adresowania przesyłki do Sądu miała atak epilepsji miały wpływ na zaistniałą pomyłkę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżącego okoliczności uprawdopodabniają brak jego winy w uchybieniu terminowi. Stan zdrowia skarżącego a zwłaszcza jego córki, będącej pod jego opieką mógł jak to podnosi strona wpłynąć na pomyłkę w zaadresowaniu pisma. Zgodzić się należało z żalącym, że nie można bezrefleksyjnie twierdzić, iż wydarzenia mające miejsce w dniu wysłania skargi do niewłaściwego adresata nie miały wpływu na zaistniałą sytuację. Stan zdrowia skarżącego jak i jego niepełnosprawnej córki został zobrazowany stosownymi dokumentami. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono dokumenty: kopie orzeczenia o niepełnosprawności córki skarżącego; kopie wezwania na rozprawę o eksmisję; kopie wydania badania echokardiograficznego z dnia 29 lipca 2011 r.; kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 11 października 2011 r.; kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 listopada 2011 r. o stanie zdrowia córki skarżącego. W tym stanie rzeczy, w ocenie tut. Sądu, skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji wnioskodawca zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem skarżący dowiedział się o uchybieniu terminowi w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 2 stycznia 2011 r. Tym samym strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 u.p.p.s.a., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przywracając skarżącemu termin do wniesienia skargi.