I OSK 685/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-19

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Anna Lech, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny, który w dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień dyspozytora celnego, a jednocześnie pełnił służbę jako kierujący Sekcją Przyjmowania Deklaracji Podatku Akcyzowego z Tytułu Nabycia Wewnątrzwspólnotowego Samochodów Osobowych, powinien zostać mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej na podstawie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, dotyczący mianowania na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych, ma zastosowanie tylko do funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy zajmowali wyższe stanowiska kierownicze w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Skarżący, zajmując stanowisko inspektora celnego i stopień dyspozytora celnego, nie spełniał tych kryteriów, a zatem prawidłowo został mianowany na stopień w korpusie aspirantów.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz J. S. został mianowany na stopień młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Wniósł odwołanie, domagając się mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych, powołując się na art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i fakt pełnienia funkcji kierującego Sekcją Przyjmowania Deklaracji Podatku Akcyzowego. Szef Służby Celnej utrzymał w mocy pierwotną decyzję, uznając, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż skarżący w dacie wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko inspektora celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1762/11 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1762/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie mianowania na stopień służbowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: w dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu, na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), z dniem [...] listopada 2009 r. mianował J. S. na stopień młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Funkcjonariusz wniósł odwołanie wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i domagając się mianowania na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wskazał, że od dnia 24 czerwca 2009 r. pełni służbę jako kierujący Sekcją Przyjmowania Deklaracji Podatku Akcyzowego z Tytułu Nabycia Wewnątrzwspólnotowego Samochodów Osobowych. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] listopada 2009 r. w zakresie określenia korpusu stwierdzając, że art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania, bowiem dotyczy funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko wiążące się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku. Organ podał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w dacie tej skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego. Wobec powyższego, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu było mianowanie go na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej - zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. Na tę decyzję J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a także naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż użyte w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane, jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy. Skarżący zarzucił ponadto, że Szef Służby Celnej, wydając zaskarżoną decyzję, rozstrzygnął sprawę w zakresie określenia korpusu, a nie wypowiedział się co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1762/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. uznał, że podporządkowanie służbowe, o którym mowa w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, wymienionych w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Ponadto załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 ze zm.), zawierający zamknięty katalog stanowisk, na których zgodnie z art. 7 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy mogą pełnić służbę funkcjonariusze celni, w ogóle nie przewiduje stanowiska kierującego sekcją, a funkcjonariusz pełni służbę jako kierujący Sekcją Przyjmowania Deklaracji Podatku Akcyzowego z Tytułu Nabycia Wewnątrzwspólnotowego Samochodów Osobowych. Wobec tego Sad uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez jego niezastosowanie. W tym kontekście nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, albowiem organy celne działały praworządnie i w granicach obowiązującego prawa. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd uznał, że Szef Służby Celnej poddał akt mianowania, wydany przez Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu, kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył J. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że użyte w tym przepisie słowa: "przed dniem wejścia w życie ustawy" odnoszą się tylko do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż słowa te oznaczają dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy, a nadto polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie ma zastosowania do funkcjonariuszy pełniących w dniu wejścia w życie obowiązków kierujących sekcją, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku przeciwnego; 2) naruszenie przepisów postępowania, to jest: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, a także art. 6 K.p.a., to jest wyrażonej w tych przepisach zasady praworządności, poprzez oddalenie skargi w sytuacji ich niezastosowania przez organy prowadzące postępowanie i uznanie, że takie działanie organu nie stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a także zasadą działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa, oraz poprzez nieuwzględnienie przepisu art. 233 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] i [...] oraz w oparciu o pisemne polecenie Szefa Służby Celnej [...], b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nieuchylenie decyzji pomimo, iż organ wydał rozstrzygnięcie nieprzewidziane w art. 138 k.p.a. i rozstrzygnął sprawę tylko w zakresie mianowania do korpusu, nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że rozumienie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jako synonimu zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" jest niezgodne z zasadami techniki prawodawczej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie należy przyjąć, że ustawodawca dyspozycją art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej objął zarówno stany faktyczne trwające w dniu wejścia w życie ustawy, jak i przede wszystkim stany faktyczne poprzedzające wejście w życie ustawy. Skarżący kasacyjnie nie zgodził się, że wykładnia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej powinna się odbywać w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej z 24 Iipca1999 r., gdyby bowiem taka była wola ustawodawcy, to przepis regulowałby to wyraźnie. Wskazano, że Dyrektor Izby Celnej nie kierował się dyspozycją ustawy lecz wytycznymi przełożonego – Szefa Służby Celnej – zawartymi w pismach, znak [...] oraz [...]. Skarżący kasacyjnie podniósł, że Szef Służby Celnej wydając decyzję z dnia 28 czerwca 2011 r. rozstrzygnął sprawę wyłącznie w zakresie określenia korpusu, natomiast w żaden sposób nie wypowiedział się w zakresie stopnia służbowego funkcjonariusza celnego, pomimo że akt mianowania dotyczył zarówno określenia korpusu jak i stopnia służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania za chybiony uznać należy zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podobną regulację w prawie administracyjnym zawiera art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej mogą stanowić tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, czyli ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji źródłami obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Powyższe oznacza, że generalnie wyjaśnienia, instrukcje i pisma resortowe nie należą do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie mogą stanowić podstawy dla wydania decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, iż organ administracji rozstrzygając indywidualną sprawę administracyjną, nie może w ogóle posługiwać się przy wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości wskazówkami interpretacyjnymi organów, zwłaszcza organów centralnych. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w rozpoznawanej sprawie, w której taki właśnie charakter miały wyjaśnienia Szefa Służby Celnej. Zmierzały one bowiem do ustalenia bardziej szczegółowych, jednolitych, jawnych i czytelnych zasad przy dokonywaniu przemianowania funkcjonariuszy na stopnie służbowe na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej. To że organ, oprócz ogólnego katalogu określonego przez ustawodawcę, pomocniczo stosował wyjaśnienia Szefa Służby Celnej w procesie transformacji nie oznacza, że to one stanowiły podstawę materialnoprawną podejmowanych decyzji. Bezsporne bowiem jest, że decyzje w przedmiocie mianowania skarżącej kasacyjnie na nowy stopień służbowy zostały wydane na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Niezadowolenie strony z powodu zapadłych rozstrzygnięć nie może dowodzić, że organy administracji naruszyły zasadę praworządności wyrażoną w art.6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, a w konsekwencji także zasadę przewidzianą w art. 2 Konstytucji RP. Tym samym uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są niezasadne. Chybione są także zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 138 § 1 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za mające wpływ na wynik sprawy błędne sformułowanie sentencji decyzji, jeżeli z jej uzasadnienia wynika prawidłowy zakres podjętego przez organ rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym uznać należy, że w niniejszej sprawie nieprawidłowa redakcja sentencji decyzji Szefa Służby Celnej nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Mianowanie bowiem na stopień służbowy w korpusie stanowi jedną sprawę administracyjną. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Szef Służby Celnej ocenił decyzję organu pierwszej instancji w całości, a zatem nie tylko w zakresie określenia korpusu, ale także i nadanego stopnia służbowego. Zatem uchybienie to nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że ustawa o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadziła między innymi zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i pogrupowała je w określone korpusy, odpowiednio: oficerów starszych Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej i szeregowych Służby Celnej, ustalając dla każdego korpusu poszczególne nowe stopnie służbowe (art. 115). W ustawie tej został zawarty przepis art. 223, który jest przepisem przejściowym, umożliwiającym dokonanie przez organ, w drodze aktu mianowania, transformacji funkcjonariuszy celnych z rygoru poprzedniej ustawy pod rygor nowej pragmatyki służbowej. Akt mianowania oparty na omawianym przepisie różni się w sposób zasadniczy od innych aktów mianowania np. mianowania na pierwszy stopień służbowy, czy na kolejny stopień w korpusie (art. 82 ustawy). Te typowe akty mianowania, tak jak i w poprzednio obowiązującej pragmatyce służbowej wynikają z dyskrecjonalnej władzy przełożonego uprawniającej do kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. To przełożony decydował i nadal decyduje czy podwładny funkcjonariusz spełnia kryteria do mianowania na kolejny stopień awansu służbowego. Tak więc to organ jest kreatorem typowego aktu mianowania. W sytuacji aktu mianowania wynikającego z art. 223 ustawy o Służbie Celnej, obowiązek wydania tego aktu nie zależy od władzy dyskrecjonalnej przełożonego, lecz wynika wprost z mocy prawa. Zauważyć należy, że w art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przewidziano miesięczny termin do dokonania mianowania na stopnie służbowe, według reguł zawartych w ust. 7 tego artykułu. Nadanie stopnia co do zasady pociąga za sobą przydział do danego korpusu, przy czym pierwszy przydział do korpusu miał być dokonany w oparciu o przepisy przejściowe, a więc na zasadzie szczególnej regulacji, wedle ściśle określonych zasad zawartych w ust. 2, 3, 4, 5 i 6 tego artykułu. Zatem mianowanie funkcjonariusza na dany stopień służbowy determinuje od razu przynależność celnika do korpusu ściśle wskazanego przez ustawodawcę. Wobec tego ustalając treść stosunku służbowego w tej kwestii nie można uznać, że rolą kierowników urzędów było poszukiwanie w karierze funkcjonariuszy okresów służby uprawniających do zaliczenia do określonego korpusu. Jeżeli zważy się na precyzyjne uregulowanie zawarte w art. 223 ust. 2-6 (za wyjątkiem ust. 3 pkt 2), to stwierdzić należy, iż ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego tzw. "luzu decyzyjnego" w procesie przypisania do określonego korpusu funkcjonariusza pełniącego dotychczas służbę na danym stanowisku. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom korpusów, zgodnie z regulacją art. 223 ust. 2-6, jest następujący: katalog piętnastu stopni służbowych określonych w art. 8 ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. został w art. 223 ust. 2-6 nowej ustawy pogrupowany w pięć korpusów i zadaniem organu jest umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, stanowiska: 1) Szefa Służby Celnej, 2) zastępcy Szefa Służby Celnej, 3) dyrektora izby celnej, 4) zastępców dyrektora izby celnej, 5) naczelnika urzędu celnego, 6) zastępców naczelnika urzędu celnego - są wyższymi stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego, co oznacza, że zajmowane przez niego stanowisko nie było stanowiskiem kierowniczym w myśl wskazanego wyżej przepisu, zatem art. 223 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy o Służbie Celnej nie mógł mieć zastosowania do sytuacji w jakiej był skarżący. Wobec tego, na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej został mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej. Wyjaśnienia wymaga, jak należy rozumieć użyte art. 223 ust. 3 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy o Służbie Celnej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Przy dokonywaniu wykładni omawianego przepisu ustawy o Służbie Celnej Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że znalazł się on w rozdziale "Przepisy przejściowe". Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu ich uregulowanie w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 544/06). Zawierają one reguły intertemporalne, czyli reguły prawne służące rozgraniczeniu czasowych zakresów zastosowania przepisów do sytuacji powstałych pod rządami dawnego i nowego prawa oraz określaniu wpływu nowej regulacji na stany faktyczne, stosunki prawne oraz skutki powstałe i trwające pod rządami dotychczasowej regulacji (Marcin Kamiński w: Prawo administracyjne intertemporalne. Warszawa 2011 r., str. 563). Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Oznacza to, że rolą przepisów, o których mowa jest uporządkowanie stosunków prawnych istniejących w dniu wejścia w życie nowej ustawy i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw dotąd niezakończonych, ewentualne utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych, przy czym interpretacja przepisu zależna jest od każdorazowej specyfiki konkretnej regulacji prawnej. Z tego względu wskazać należy na przepis art. 222 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, który jest pierwszym z przepisów umieszczonych w rozdziale "Przepisy przejściowe". Przypisuje on funkcjonariuszom celnym pełniącym służbę w dniu wejścia w życie ustawy przymiot funkcjonariuszy w rozumieniu nowej ustawy. W tym zakresie jest to przepis nadrzędny w tej części ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyty w art. 222 ust. 1 tej ustawy zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" oznacza, że jeżeli stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Celnej zakończyłby się w dniu 30 października 2009 r., to wtedy przepis ten nie będzie miał do niego zastosowania. Natomiast termin "przed dniem wejścia w życie ustawy" oznacza, że określone sytuacje prawne pewnych podmiotów powstałe za rządów dawnego prawa trwają nadal po wejściu w życie nowego prawa. To z kolei oznacza, że stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Celnej, który zajmował określony stopień służbowy w chwili bezpośrednio poprzedzającej zmianę prawa, przekształca się co do nazewnictwa stopnia służbowego oraz zaliczenia do odpowiedniego korpusu. Przy interpretacji omawianego zwrotu pewną wskazówkę może także stanowić uzasadnienie projektu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, gdzie zaakcentowano konieczność uregulowania w przepisach przejściowych zagadnienia dostosowania dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych do nowych rozwiązań prawnych. Zatem przepisy art. 222 i art. 223 omawianej ustawy miały pełnić rolę dostosowawczą. Ich zadaniem jest przeniesienie dotychczasowych stanów dotyczących poszczególnych funkcjonariuszy celnych pod odmienne od dotychczasowych uregulowania nowej ustawy. Dlatego interpretując zamieszczone w nich zwroty, niezbędne jest odwołanie się do tego celu, jak również do reguł wykładni systemowej. W związku z tym uznać należy, że intencją racjonalnego ustawodawcy było, aby organ wydał decyzje porządkujące stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie nowej regulacji. To zaś oznacza, że w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie, który w dacie wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego, został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej, zgodnie z art. 223 ust. 4 powołanej ustawy. Niesporna jest okoliczność, że skarżący zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jednakże nie miało to miejsca w okresie bezpośrednio poprzedzającym wejście w życie ustawy o Służbie Celnej, co oznacza, że skarżący kasacyjnie nie spełnił wymogów określonych w art. 223 ust. 3 pkt 2 tejże ustawy do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wobec powyższego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło