II SA/Łd 1171/11
WyrokWSA w Łodzi2011-12-14
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana w mocy, jeśli raport o oddziaływaniu na środowisko nie został w pełni zweryfikowany przez organy administracji pod kątem zgodności z postanowieniem zobowiązującym do jego sporządzenia, a także nie uwzględniono w nim wszystkich aspektów planowanego przedsięwzięcia (rozbudowa istniejącego zakładu)?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez NSA, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. W sytuacji, gdy NSA wskazał na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wiążącej oceny prawnej zawartej w wyrokach WSA dotyczących postanowień wydanych w trybie współdziałania (art. 106 k.p.a.), a także brak konkretnych analiz raportu, Sąd I instancji musi uwzględnić te wiążące oceny. Jeśli te wiążące oceny, dotyczące m.in. dopuszczalności przedsięwzięcia z punktu widzenia uwarunkowań sanitarnych i ochrony środowiska, zostały potwierdzone przez sądy administracyjne w poprzednich postępowaniach, a organy administracji działały w oparciu o te uzgodnienia, skarga może zostać oddalona, nawet jeśli skarżący podnosi nowe zarzuty dotyczące np. dezaktualizacji czy szczegółów produkcji, które nie mają wpływu na ocenę legalności samej decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. określającą środowiskowe uwarunkowania dla rozbudowy zakładu. Wcześniejszy wyrok WSA uchylający decyzje został poprzedzony skargami kasacyjnymi uczestników postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wiążących ocen prawnych z poprzednich postępowań dotyczących uzgodnień w trybie art. 106 k.p.a. oraz brak konkretnych analiz raportu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że jest związany wykładnią NSA i że wcześniejsze oceny sądowe dotyczące raportu i uzgodnień są wiążące.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy S. po rozpatrzeniu wniosku B. U. z dnia 10 maja 2007 r., określił uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i zabudowie kabiny lakierniczej, zabudowie kabiny śrutowni, magazynu wyrobów gotowych i magazynu stali na działkach o numerach ewidencyjnych: 326/2, 1950/1, 318/1, 319/1 obręb S.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja zaliczona jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których można wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy S. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu, z którego to obowiązku strona wywiązała się w dniu 16 sierpnia 2007 r. Następnie w dniu 28 sierpnia 2007 r. informację o raporcie i możliwości składania wniosków i zarzutów dotyczących planowanej inwestycji podano do publicznej wiadomości. Na powyższe postanowienie w dniu 20 lipca 2007 r. do Urzędu Gminy wpłynęły zażalenia W.M. i J.W. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie zobowiązujące do sporządzenia raportu, organ odwoławczy uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w wyniku którego Wójt Gminy S. wydał postanowienie z dnia [...] r. zobowiązujące do sporządzenia raportu. W dniu 19 października 2007 r. inwestor przedłożył raport, który w dniu 26 października 2007 r. podany został do informacji publicznej. Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie B. oraz postanowieniem z dnia [...] r. Starosta B. dokonali uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organy opiniujące stwierdziły, że zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko po modernizacji istniejącego zakładu nie pogorszy walorów środowiska, z kolei eksploatacja instalacji po realizacji planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska.
W dniu 21 listopada 2008 r. odbyła się rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa, na której obecny był autor raportu, który zasugerował, że w przypadku wątpliwości dotyczących przekroczeń norm emisyjnych organ prowadzący sprawę w zakresie wydania decyzji środowiskowej może nałożyć obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej, co uczyniono w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.W. podnosząc, że nie zgadza się na realizację przedsięwzięcia.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z charakterystyki projektowanego przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie oraz ze stanowisk organów ochrony środowiska i ochrony sanitarnej w zakresie uzgodnień wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowia ludzi, brak jest dowodów przeciwnych a stanowiska tych organów mają moc wiążącą.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej wykonania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że raport został sporządzony prawidłowo oraz art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 979/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi J.W. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadniając wydane orzeczenie Sąd I instancji wskazał, że przedłożony przez inwestora raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko budzi zastrzeżenia, w konsekwencji przyjęcie go za podstawę czynionych ustaleń faktycznych uzasadnia zarzut nie podjęcia przez organ administracji wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą.
Sąd podkreślił, że postanowienie stwierdzające obowiązek sporządzenia raportu wyznacza ramowo elementy, które muszą znaleźć się w raporcie, co oznacza, że konkretne ustalenia stanu faktycznego pozostawiono do zrealizowania na etapie tworzenia raportu. Raport oddziaływania na środowisko jest w przedmiotowej sprawie jedynym dowodem w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko. Na nim opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższych względów raport winien być rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości oraz sporządzony w zakresie wyznaczonym postanowieniem zobowiązującym do jego sporządzenia oraz obowiązującymi przepisami prawa. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z w/w wad i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 732/08, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 487500). Raport o oddziaływaniu na środowisko podlega ocenie organów uzgadniających i jeżeli budzi zastrzeżenia organ uzgadniający obwiązany jest wezwać inwestora do jego uzupełnienia, a w razie nie zastosowania się do wezwania organ odmówi uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1502/06 niepubl., dostępny w Lex nr 308041).
Sąd podniósł, że raport został sporządzony po wydaniu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...]r., zatem w oparciu o obowiązujące rozstrzygnięcie tego organu. Niemniej jednak raport ten nie został sporządzony w zakresie wyznaczonym tym postanowieniem, a ponadto żaden z organów administracji nie zbadał tego dokumentu pod tym właśnie kątem. Zakres sporządzonego raportu jest istotny również z uwagi na fakt, że postępowanie nie dotyczy realizacji zupełnie nowego przedsięwzięcia, jak wynika z wniosku inwestora planowane zamierzenie polega w istocie na rozbudowie dotychczasowego. A skoro tak to słusznie organ zobowiązał do przeprowadzenia stosownych analiz w odniesieniu do całego przedsięwzięcia, na które składają się dwa elementy, dotychczas istniejący i już od dawna funkcjonujący zakład oraz część planowana. Jednakże ostatecznie organ pierwszej instancji nie zweryfikował raportu w zakresie jaki sam wyznaczył, nie poczynił takich ustaleń także organ odwoławczy. Przede wszystkim jednak, nie skonfrontował raportu z podnoszonymi w toku postępowania administracyjnego argumentami stron postępowania w zakresie wielkości prowadzonej dotychczas produkcji i przewidywanej wielkości. Organy nie zbadały tej kwestii, w konsekwencji nie przeanalizowały wpływu i wielkości wszystkich uciążliwości dla terenów sąsiednich. Powstanie kolejnych stanowisk produkcyjnych pociąga za sobą powstanie odpowiednich ilości zanieczyszczeń i zwiększy dotychczasowy poziom hałasu i emisji. Nie zwróciły również uwagi na zakres prowadzonej przez inwestora działalności, która obok działalności produkcyjnej obejmuje także działalność remontową, konserwatorską, która nie jest wolna od różnego rodzaju uciążliwości dla środowiska. Przedłożony raport nie obejmuje swoją analizą tych kwestii, a z całą pewnością składają się one na całość planowanego i istniejącego już przedsięwzięcia.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd zwrócił uwagę, że w sprawach zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko jest podstawowym dowodem, jednakże nie zwalnia to organu administracji od przeanalizowania wszystkich zgłaszanych przez strony postępowania zarzutów, podnoszonych argumentów i skonfrontowania ich z wynikami raportu. Brak takiej analizy czyni w ocenie Sądu przedwczesnym wydanie pozytywnej decyzji dla inwestora.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania B.U., zarzucając naruszenie:
- art. 153 p.p.s.a., przez nieuwzględnienie oceny prawnej raportu o oddziaływaniu na środowisko projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na zmianie sposobu użytkowania i rozbudowie Zakładu [...] dokonanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 688/08;
- art. 56 ust 1b pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. Nr 25 z 2008 r., poz. 150) przez nieuwzględnienie opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. oraz Starosty B. z dnia [...] r.;
- art. 134 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie faktu, że raport dotyczy całości produkcji firmy "A" i to zarówno produkcji jak i napraw oraz oddziaływanie na środowisko terenów poza zakładem;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie, że w decyzji SKO będącej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zgodnie z art. 56 ust. 4 pkt 2 oraz art. 5 nałożono na inwestora obowiązek monitoringu i analizy porealizacyjnej;
- art. 141 pkt 4 p.p.s.a. przez pominięcie faktu, że sprawa wielkości produkcji była wyjaśniana w toku postępowania o wydanie uzgodnień przedsięwzięcia polegającego na budowie i rozbudowie przedmiotowego zakładu i art. 133 § 1 p.p.s.a. i 141 pkt 4 p.p.s.a. przez stwierdzenie, że przedmiotowy raport nie realizuje postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] r.
Konkludując skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie precyzuje w jakim zakresie raport nie wykonuje zadań wynikających z postanowienia Wójta Gminy S. z [...] r. określających jego zakres. Skarżący powołał się na zapadły już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2009 r. w przedmiocie uzgodnienia polegającego na budowie i rozbudowie przedmiotowej inwestycji. Przedmiotem skargi był raport, który jest jednocześnie przedmiotem niniejszej skargi, a uczestnikiem postępowania był J.W., będący skarżącym w niniejszej sprawie. W wyżej wskazanym wyroku Sąd oceniając raport uznał, że nie narusza on przepisów. W ocenie skarżącego ocena prawna raportu pozostaje pod ochroną art. 153 p.p.s.a.
Dalej skarżący, wskazując na treść raportu zawartą na stronach: 5, 7, 10, 21, 22, 24, 25, 26, 79, 80 i 81 podniósł, że zarzuty dotyczące zakresu raportu i przedmiotu opracowania są sprzeczne z jego treścią. W jego ocenie Sąd I instancji nie oparł się na całości akt sprawy i pominął szereg części raportu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez błędne zastosowanie I uwzględnienie skargi wobec braku okoliczności faktycznych i prawnych, które uzasadniałyby uchylenie decyzji, w sytuacji, gdy stosownie do art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie okoliczności uzasadniających zarzut naruszenia przez decyzje prawa materialnego i nieodniesienie się do argumentacji zawartej w treści decyzji, a także wadliwe wskazanie kierunków dalszego postępowania;
3) art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie nowej oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi poglądem w sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżące SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podkreśliło, że podstawowym dowodem niewątpliwie jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wbrew zarzutom Sądu I instancji raport był badany pod kątem jego prawidłowości i konfrontowany z podnoszonymi w toku postępowania zarzutami stron. Do zgłaszanych uwag do raportu odnosił się w toku postępowania przed Kolegium biegły, który sporządził raport oraz inwestor. Raport podlegał ocenie w postępowaniach uzgodnieniowych prowadzonych przez Starostę B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie B. Postanowienia podjęte w trybie art. 106 k.p.a., będące współdecyzjami z materialnego punktu widzenia, wiążą organ rozstrzygający o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienia organów drugiej instancji w przedmiocie uzgodnień, zapadłe na podstawie sporządzonego raportu, oceniane były także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokami sygn. akt II SA/Łd 406/08 z dnia 14 sierpnia 2008 r. i II SA/Łd 688/08 z dnia 21 lipca 2009 r. oddalił skargi na te postanowienia. W szczególności SKO wskazało na uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 lipca 2009 r., w którym zawarto ocenę odnoszącą się do raportu.
Uczestnicy J.W. i W.M. w odpowiedziach na skargi kasacyjne wnieśli o ich oddalenie.
Po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych B.U. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1309/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Nadto zasądził od J.W. na rzecz B.U. kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie B.U. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazują na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, jak stwierdził Sąd I instancji, raport oddziaływania na środowisko jest jedynym dowodem w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko. Jednakże Sąd I instancji pominął zupełnie fakt, że wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia poprzedzone było procedurą współdziałania z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Powiecie B. oraz Starostą B., o której mowa w art. 106 k.p.a. Wskazane organy uczestniczyły w załatwieniu sprawy przez wydanie uzgodnień w zakresie swych właściwości. Rozstrzygnięcia uzgadniające zostały poddane kontroli sądu administracyjnego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie II SA/ Łd 406/08 wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2008 r. oraz w sprawie II SA/Łd 688/08 wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r. oddalił skargi. W sprawie II SA/Łd 688/08 zostało sporządzone uzasadnienie, w którym zawarto ocenę raportu oddziaływania na środowisko.
Kwestia oceny raportu dokonana przez sąd administracyjny w sprawie, w której kontroli sądu poddano postanowienie wydane w trybie art. 106 k.p.a. należy do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Rozważenia bowiem wymaga w pierwszej kolejności zagadnienie związania oceną prawną wyrażoną w wyrokach oddalających skargi na postanowienia wydane w trybie współdziałania (art. 153 p.p.s.a.). Związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, w sposób zasadniczy decyduje o rozstrzygnięciu sprawy. Dlatego też uzasadnienie wyroku powinno zawierać rozważania w tym przedmiocie. Ich brak czyni niemożliwym dalszą weryfikację rozstrzygnięcia.
Nadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza treści raportu winna odnosić się do konkretnych zapisów w nim zawartych. Sąd pierwszej instancji kwestionując zakres sporządzonego raportu nie wskazał, które konkretnie fragmenty świadczą o tym, że raport nie czyni zadość zakresowi wyznaczonemu postanowieniem z dnia [...] r. Rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy wymaga natomiast rozważań konkretnie zakotwiczonych w treści raportu. Zbyt duży stopień ogólności, odrywający rozważania Sądu od konkretnej treści raportu, czyni stanowisko w zasadzie nieweryfikowalnym.
Zatem skoro Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy tym samym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., które to uchybienie, jak wynika z powyższych rozważań, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest tak daleko idące, w aktualnym stanie sprawy, brak jest podstaw do czynienia jakichkolwiek rozważań dotyczących pozostałych zarzutów zawartych w obu skargach kasacyjnych.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji, skarżący J.W. złożył pismo, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i wnosząc o uchylenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji z uwagi na: dezaktualizację ustaleń zawartych w decyzji, niewyjaśnienie wielkości produkcji oraz niewyjaśnienie losów samowolnej budowy płotów (ekranów) w granicach firmy.
Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. uczestnik postępowania W.M. przyłączył się do skargi, kwestionując dane raportu w zakresie wielkości produkcji naczep oraz ilości zużycia farb na jedną naczepę oraz dane dotyczące emisji hałasu.
Pełnomocnik uczestnika postępowania B.U. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z obowiązującym na dzień wydania decyzji prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, ani tez przejąć jej do rozpatrzenia.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić.
Nadto zaakcentowania wymaga, iż stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec treści przywołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny. W niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana w stanie prawnym ani faktycznym w rozumieniu wyżej wskazanym, zatem tutejszy sąd, rozpoznający sprawę ponownie, jest niewątpliwie związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Tytułem przypomnienia wskazać warto, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r. określającą uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i zabudowie kabiny lakierniczej, zabudowie kabiny śrutowni, magazynu wyrobów gotowych i magazynu stali na działkach o numerach ewidencyjnych: 326/2, 1950/1, 318/1, 319/1 obręb S.
Podstawę materialno prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( tj. Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz.150 ze zm.), a to zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która weszła w życie w dniu 15 listopada 2008 roku, stanowiącego, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Właściwa wykładnia powyższego przepisu prowadzi zaś do wniosku, że sprawy, które w dniu wejścia w życie nowej ustawy były w toku postępowania administracyjnego, tak jak sprawa niniejsza, winny być prowadzone według przepisów dotychczasowych, aż do wydania w tym postępowaniu ostatecznej decyzji. Tym samym stwierdzić należy, iż organy orzekały w sprawie w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego tj. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska.
Stosownie do przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco wpływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, i nie jest to kwestionowane, że objęte wnioskiem, planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których można wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a to na podstawie § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Konsekwencją tegoż ustalenia było postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] r. zobowiązujące inwestora do sporządzenia raportu w zakresie przewidzianym w art. 52 ust. 1 pkt 1-16 cytowanej ustawy. Jak dokumentują to akta sprawy, takiż raport, zgodnie z wezwaniem organu, został przez inwestora przedstawiony. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed rozpoczęciem wykonywania robót budowlanych i wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które przeprowadza się dla wskazanego planowanego przez inwestora przedsięwzięcia (art. 46 ust. 4a) i dla takiego, planowanego przedsięwzięcia sporządza się raport o oddziaływaniu na środowisko. W ramach wskazanego postępowania, jak wynika z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi czynnikami oraz dostępność do złóż kopalin, a także możliwość oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko czy też wymagany zakres monitoringu. Wskazane postępowanie, stosownie do przepisów powoływanej ustawy winno toczyć się z udziałem społeczeństwa i takiż udział został w przedmiotowej sprawie zapewniony. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy zobowiązany jest na mocy art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w tym z powiatowym inspektorem sanitarnym oraz organem ochrony środowiska. W przedmiotowej sprawie takież postępowanie w trybie art. 106 k.p.a. zostało przeprowadzone i postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie B. oraz postanowieniem z dnia [...] Starosta B. dokonali uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organy opiniujące stwierdziły, że zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko po modernizacji istniejącego zakładu nie pogorszy walorów środowiska, z kolei eksploatacja instalacji po realizacji planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska.
W tym miejscu podkreślić należy, mając na względzie wytyczne Sądu II instancji i kierując się poglądem zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 września 2011 r., że wskazane wyżej rozstrzygnięcia uzgadniające były poddane kontroli sądowej i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. akt. II SA/ Łd 406/08 wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2008 r. oraz w sprawie sygn. akt. II SA/Łd 688/08 wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r. oddalił skargi. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w motywach przywołanego wyroku, kwestia oceny raportu dokonana przez sąd administracyjny w sprawie, w której kontroli sądu poddano postanowienie wydane w trybie art. 106 k.p.a. należy do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Sąd II instancji zwrócił również uwagę, że rozważenia wymaga w pierwszej kolejności zagadnienie związania oceną prawną, wyrażoną w wyrokach oddalających skargi na postanowienia wydane w trybie współdziałania (art. 153 p.p.s.a.), bowiem związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, w sposób zasadniczy decyduje o rozstrzygnięciu sprawy.
Stosownie do brzmienia art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zarówno ten sąd jak i organ. Podkreślić należy więc, że z mocy wskazanego przepisu, co akcentowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organy były związane oceną prawną jakiej dokonał Sąd w przywołanych wyżej wyrokach, kontrolując rozstrzygnięcia wydane w ramach procedury współdziałania. Co do zasady postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany, tym bardziej, gdy zgodność z prawem takiegoż uzgodnienia została stwierdzona orzeczeniem sądu, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Orzeczenie Sądu wywiera bowiem skutki nie tylko w odniesieniu do postępowania sądowo administracyjnego, czy postępowania administracyjnego, ale również w odniesieniu do ewentualnego, przyszłego postępowania administracyjnego i sądowego w danej sprawie. Rozstrzygając złożoną skargę Sąd zobowiązany jest więc do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ administracji do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005r., VII SA/Wa 401/05, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 191319; wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 stycznia 2010r., I SA/Ke 524/09, niepubl., dostępny Lex nr 559454).
Przypomnieć więc wypada, że wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie sygn. akt. II SA/ Łd 406/08 oddalono skargę na postanowienie uzgadniające powiatowego inspektora sanitarnego, co przesądza o zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia. Z kolei w motywach wyroku tutejszego sądu z dnia 21 lipca 2009 r. w sprawie sygn. akt. II SA/Łd 688/08 (dotyczącej uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska) wskazano, że raport sporządzony dla potrzeb przedmiotowej sprawy, zawiera analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również opis przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko oraz opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko a z dokumentu tego wynika, że jeżeli w procesie technologicznym zastosowane zostaną: techniki spawania gazów obojętnych i cięcia plazmowego blach (a tym samym nastąpi znaczne zmniejszenie emisji tlenków azotu i pyłu), niskoemisyjne źródła ciepła w kabinach lakierniczych, wyroby lakiernicze o mniejszej zawartości LZO, instalacje do separacji ścierniwa, jak również instalacje odpylania w kabinach lakierniczych i kabinie śrutowniczej, a także wydajne hydrodynamiczne pompy natryskowe oraz urządzenia do oczyszczania ścieków, a nadto kabiny lakiernicze i kabiny śrutowni wyposażone zostaną w filtry do oczyszczania powietrza wylotowego o wysokiej skuteczności, zaś emitory kabin lakierniczych zostaną wyniesione na wysokość 8 m p.p.t. oraz zastosowane zostanie prawidłowe postępowanie z odpadami, to zakres oddziaływania ocenianego przedsięwzięcia na środowisko nie pogorszy walorów środowiska naturalnego. Raport sporządzony został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia i zawiera wszelkie elementy prawem przewidziane, zaś okoliczność, że skarżący lub uczestnik postępowania nie zgadzają się z jego treścią, nie dyskwalifikują jego treści. Przedstawiony przez inwestora i weryfikowany przez organy w przedmiotowej sprawie raport oceniony został jako rzetelny, spójny i wolny od niejasności i nieścisłości. Wskazane wnioski z mocy art. 153 p.p.s.a. uznać należy za wiążące w przedmiotowej sprawie, co sprowadza się do konstatacji, że z punktu widzenia uwarunkowań sanitarnych i ochrony środowiska, nie ma przeszkód do ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, co też wywiodły organy obu instancji.
Poza wskazanymi kwestiami zadaniem organu, z mocy art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest również badanie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Organy zgodności takiej nie badały, jako że ustalone zostało w sposób nie kwestionowany, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co również jednoznacznie wynika z akt sprawy.
Należy przy tym również podkreślić, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem tejże inwestycji, nie dokonuje się natomiast szczegółowej analizy kwestii rozpatrywanych na etapie projektu budowlanego, utrudnień związanych z możliwością zainwestowania działek sąsiednich, spadku wartości tych nieruchomości czy też uwzględnienia interesu inwestora z pominięciem interesu osób trzecich tak jak postuluje to strona skarżąca. Na marginesie zwrócić należy uwagę na charakter decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, która jest elementem, etapem procesu inwestycyjnego i sama w sobie nie umożliwia jeszcze inwestorowi realizacji danej inwestycji. Tym samym, przywołane powyżej a wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji środowiskowej. Zważyć również należy, że Sąd ocenia decyzję wedle stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Biorąc zaś pod uwagę specyfikę decyzji środowiskowej, jako dotyczącej możliwości określenia uwarunkowań przyszłych, planowanych przez inwestora zamierzeń inwestycyjnych, nie mogą odnieść skutku zarzuty skarżącego, dotyczące niewyjaśnienia wielkości produkcji ( nota bene jak wynika to z raportu i wyjaśnień jego autora, kwestie związane z dotychczasową produkcją i zużyciem wyrobów lakierniczych były wyjaśniane w ramach raportu) oraz niewyjaśnienia losów samowolnej budowy płotów (ekranów) w granicach firmy. Nie sposób pominąć również, iż organ określając środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji nałożył na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej, co pozwoli zweryfikować rzeczywiste oddziaływanie inwestycji już po jej uruchomieniu. Jeżeli wówczas normy wskazane w raporcie będą przekroczone, tak jak akcentuje to strona skarżąca, wówczas to właściwe organy będą mogły podjąć stosowne działania temu zapobiegające.
Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Badając ponownie przedmiotową sprawę, stosownie do wskazań i zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w motywach wyroku z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1309/10, Sąd nie stwierdził uchybień stanowiących naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a tym samym skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło