I FZ 417/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I SA/Op 406/11 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie 1. Zarządzeniem z dnia 6 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Op 406/11, Przewodniczący I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wezwał R. L. (zwany dalej "skarżącym") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w kwocie 100,00 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm) - zwanego dalej "rozporządzeniem". 2. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r. Organ drugiej instancji w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm. dalej "O.p.") po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 lutego 2011 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Należy zauważyć, że skarżący za pośrednictwem swojego pełnomocnika wniósł do sądu pierwszej instancji jedną skargę na wszystkie decyzje podatkowe za 2006 rok. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu potraktował pismo strony, jako odrębne skargi na każdy z wymienionych okresów rozliczeniowych 2006r. i na mocy zarządzeń z dnia 6 października 2011 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisów stosunkowych za kwiecień, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2006 w kwocie 100 zł i za czerwiec 2006 w kwocie 178 zł oraz trzech wpisów stałych w wysokości po 500 zł za miesiące maj, wrzesień i październik 2006 r. W związku z powyższym zarządzeniem skarżący został wezwany w niniejszej sprawie do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi w wysokości 100,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. 3. Skarżący nie godząc się z powyższym zarządzeniem wniósł przez swojego pełnomocnika zażalenie, zarzucając przedmiotowemu zarządzeniu naruszenie: - art. 231 P.p.s.a. w związku z art. 216 P.p.s.a. oraz w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Konstytucja") przez ustalenie wysokości wpisu w kwocie niewspółmiernej do dochodzonego zwrotu podatku Mając to na uwadze skarżący w zażaleniu wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. 5. Po pierwsze, sposób określenia w zdaniu pierwszym art. 231 ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) spraw, w których pobiera się wpis stosunkowy jest jasny – dotyczy on spraw, w których przedmiotem sporu są należności pieniężne. Stąd należy przyjąć zasadę, że jeżeli ten spór dotyczy należności pieniężnej (tak co do zasady jak i jej wysokości) w sprawie należy pobrać wpis stosunkowy. Jeżeli spór dotyczy innej kwestii (np. zasadności zabezpieczenia, ulg podatkowych, odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe) pobiera się wpis stały. W sprawach podatkowych przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne tylko w przypadku skargi na decyzje dotyczące wymiaru (określenia lub ustalenia) podatku, nadpłaty, a także kwoty zwrotu podatku lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. We wszystkich innych sprawach pobiera się wpis stały (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 1651/06, z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 150/08, z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FZ 239/08, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Po drugie, skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w wymogi formalne, a także odpowiadać wymogom dotyczącym opłaty sądowej. Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość wpisu określa rozporządzenie. Stosownie do § 1 pkt 1 tego rozporządzenia, wpis od skargi w powyższej sprawie wynosi 100 zł. 6. W sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty spór nie sprowadza się do kwestionowania konkretnej należności pieniężnej. Występując do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty strona domaga się przecież konkretnej kwoty tyle tylko, że w odróżnieniu od decyzji wymiarowej nakładającej obowiązek zapłaty, kwota ta została już uiszczona, a w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty podatnik kwestionując wysokość zapłaconego podatku ubiega się o jego zwrot. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie należny wpis od skargi winien zostać wyliczony zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu, jako wpis stosunkowy, którego wysokość zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, można chociażby wskazać na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2008 r., I FZ 175/08, (dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 7. Ponieważ w tej sprawie organy podatkowe odmówiły Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w łącznej kwocie 635,00 zł, należny wpis od skargi, wyliczony zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu, wynosi 100,00 zł (4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100,00 zł) i taka też kwota została wskazana w zaskarżonym Zarządzeniu Przewodniczącego I wydziału. 8. Podkreślić trzeba, że ustalając wartość przedmiotu sporu w poszczególnych sprawach, należy pominąć nadwyżki przeniesione z poprzednich okresów, by tym samym ustrzec się błędu w postaci powielania tych samych kwot w miesiącach, w których czynności rodzące zakwestionowany podatek naliczony nie miały miejsca. Każda bowiem wartość zakwestionowanego podatku naliczonego powinna oddziaływać na wysokość wpisu wyłącznie w odniesieniu do tego miesiąca, w którym została pierwotnie zadeklarowana. Odmienny sposób ustalania wpisu w praktyce prowadzić może do nieuzasadnionego zawyżenia wartości przedmiotu sporu, a konsekwencji do ograniczenia prawa do sądu. 9. Dodać należy, że zaprezentowane wywody wpisują się w założenia, które Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny wyraził pogląd, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. 10. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując zarzuty odnośnie wysokości ponoszenia znacznych kosztów sądowych, które nie są zdaniem skarżącego współmierne do dochodzonej należności musi wskazać, że skarżący na podstawie art. 243 w zw. z art. 246 § 1 P.p.s.a. może wystąpić do sądu I instancji o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Nie zasadny jest zatem zarzut, że strona nie ma możliwości obrony i dochodzenia swoich praw, ze względu na znaczne koszty wiążące się z ich dochodzeniem. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie składał takiego wniosku, a może to uczynić i skorzystać z powyżej opisanej instytucji. Powinien wnieść odpowiedni formularz przedstawiający stan majątkowy, który zostanie rozpatrzony przez sąd I instancji. 11. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.