IV SA/Po 825/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-12-20
Skład orzekający: Izabela Bąk – Marciniak, Maciej Dybowski, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może zostać wydana przez prezydenta miasta na prawach powiatu, który jest jednocześnie inwestorem, oraz czy wyłączenie stosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w tym postępowaniu jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prezydent miasta na prawach powiatu może wydać decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nawet jeśli miasto jest inwestorem, ponieważ w tym przypadku działa on jako organ administracji publicznej, a nie jako reprezentant interesów majątkowych gminy. Ponadto, wyłączenie stosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej jest zgodne z Konstytucją, gdyż służy realizacji ważnego interesu publicznego, jakim jest usprawnienie infrastruktury drogowej, a jednocześnie zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich i jest proporcjonalne do celu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy P. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu od orzekania, wydanie zezwolenia w oparciu o niewłaściwą decyzję środowiskową, wykorzystanie opinii sporządzonej dla innej inwestycji oraz dowolne ustalenia faktyczne z pominięciem interesów właścicieli nieruchomości. Wojewoda uchylił część decyzji Prezydenta dotyczącą uwzględnienia decyzji środowiskowej, nakazując zachowanie jej warunków, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc te same zarzuty i kwestionując konstytucyjność przepisów ustawy drogowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk – Marciniak Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] maja 2011 r.), Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej kpa) i art. 11a ust. 1 i 3, art.11c, art.11e, art. 11f ust.1, art. 11i ust.1 i 2, art. 12, art. 16 ust. 2, art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ([j.t.] Dz.U. z 2008 r., nr 193, poz. 1194, ze zm., dalej ustawa drogowa) zezwolił na realizację inwestycji drogowej na rzecz zarządcy drogi Prezydenta Miasta P. działającego przez Zarząd Dróg Miejskich (dalej Inwestor), ul. W. [...],[...] P., dla inwestycji polegającej na budowie ulicy P. (droga gminna) w P., przewidzianej do realizacji na nieruchomościach lub ich częściach, o numerach działek: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb Ł., arkusz mapy [...]. Jednocześnie Prezydent, na podstawie art. 17 ust. 1 i 3 ustawy drogowej, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W szczególności Prezydent określił w pkt I, że wnioskowana inwestycja powiązana będzie z układem komunikacyjnym miasta P. przez skrzyżowania z drogami publicznymi: ul. W. (droga gminna), ul. Ś. (droga gminna), ul. B. (droga powiatowa). W pkt III ust. 1 Prezydent, powołując § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397 ze zm., dalej rozporządzenie z 2010 r.) przesądził, że na Inwestorze nie spoczywa obowiązek uwzględnienia warunków wynikających z decyzji Prezydenta z dnia [...] października 2010 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] października 2010 r.) o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Prezydent zatwierdził podział nieruchomości zgodnie z projektami podziału nieruchomości wykonanymi przez uprawnionego geodetę mgr A. O. (nr upr. geod. [...]), przyjętymi przez Prezydenta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ewidencyjnym: [...] dnia [...].02.2010 r., [...] dnia [...].02.2011 r., [...] dnia [...].11.2009 r., [...] dnia [...].01.2011 r., dla następujących nieruchomości o nr działek: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb Ł., arkusz mapy [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dnia [...] lutego 2011 r., Prezydent Miasta P. działając przez Inwestora, złożył wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy P., załączając wymagane prawem dokumenty. Organ I instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania wpłynęło szereg uwag związanych z planowaną inwestycją, które zostały wzięte pod uwagę oraz uwzględnione przy wydawaniu decyzji z [...] maja 2011 r. Jednocześnie Prezydent zauważył, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydawana jest na wniosek właściwego zarządcy drogi. W toku postępowania przed wydaniem decyzji organ sprawdza zgodność wniosku z przepisami prawa. Jeżeli rozwiązania zastosowane przez zarządcę drogi są zgodne z prawem, to organ nie ma możliwości odmowy wydania decyzji zgodnej z wnioskiem, a tym bardziej nie ma możliwości nakłonienia inwestora do zmiany wniosku w zakresie zagospodarowania pasa drogowego i terenu inwestycji. Zgodnie z art. 11e ustawy drogowej, nie można uzależnić zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Planowana inwestycja nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 2010 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia z 2003 r., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km". Projektowana ulica P. ma długość nieprzekraczającą 1 km, zatem Inwestor nie ma obowiązku przedłożenia do wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej udiś).
Inwestor wprawdzie załączył do wniosku decyzję Prezydenta z [...] października 2010 r., podlegającą natychmiastowemu wykonaniu, jednak w odpowiedzi na postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2010 r. zobowiązujące do usunięcia nieprawidłowości, Inwestor powołał się na obowiązujący w dniu złożenia niniejszego wniosku w/w zapis rozporządzenia z 2010 r.
Do wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej załączono: mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla budowy drogi oraz uzbrojenia terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi i określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Prezydent wyjaśnił, że szybkie i sprawne wykonanie robót budowlanych objętych decyzją na budowę ulicy P. przyczyni się do poprawy warunków komunikacji, bezpieczeństwa na drodze, komfortu życia mieszkańców i umożliwi sprawne przeprowadzenie turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Zatem wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony ważnym interesem społecznym i gospodarczym.
Odwołanie od decyzji z [...] maja 2011 r. pismem z dnia [...] maja 2011 r. złożyła D. S. (dalej Odwołująca albo Skarżąca), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odwołująca zarzuciła decyzji z [...] maja 2011 r. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 11a ust. 1 ustawy drogowej w związku z art. 25 i 26 kpa polegające na wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej przez Prezydenta wykonującego obowiązki Starosty w sprawie dotyczącej bezpośrednio interesów majątkowych Prezydenta reprezentującego interesy gminy miejskiej P., podczas gdy organ ten winien zostać wyłączony z orzekania w tej sprawie, a sprawę winien przejąć Wojewoda Wielkopolski albo inny starosta, wyznaczony stosownie do art. 26 § 3 kpa, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, prowadząc do wydania decyzji obarczonej sankcją nieważności,
2) art. 11a ust. 4 w związku z art. 11d ustawy drogowej, polegające na wydaniu zezwolenia w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącą inwestycji nieobjętej niniejszym postępowaniem, tj. decyzji Prezydenta z 28 października 2010 r., co doprowadziło do wydania zezwolenia mimo braku wymaganej prawem dokumentacji,
3) art. 11b ust. 1 w związku z art. 11d ustawy drogowej, polegające na wydaniu zezwolenia bez uzyskania wymaganych prawem opinii Prezydenta dla inwestycji objętej niniejszym postępowaniem i wykorzystaniu opinii sporządzonej na potrzeby innej inwestycji - postanowienia Prezydenta z [...] września 2009 r. nr [...] sporządzonego dla inwestycji polegającej na budowie ulic P., W., S., M. i W. (dalej postanowienie z dnia [...] września 2009 r.), co doprowadziło do wydania zezwolenia mimo braku wymaganej prawem dokumentacji,
4) art. 77 § 1 i 80 kpa, w związku z art. 11c i art. 11f ustawy drogowej, przez dokonanie całkowicie dowolnych ustaleń nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym, prowadzącego do pominięcia okoliczności związanych z ochroną uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości położonych przy ulicy P., ochrony ich zaufania do działań podejmowanych przez organy władzy publicznej, w szczególności postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
5) art. 11e i art. 11f ustawy drogowej polegające na przyjęciu, że zakaz uzależniania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w zakresie warunków bądź świadczeń nieprzewidzianych przepisami prawa wyklucza możliwość wydania decyzji o treści odmiennej od wniosku Inwestora, podczas gdy wynikający z art. 11f ustawy drogowej obowiązek określenia wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich potwierdza, że organ I instancji nie jest związany wyłącznie wnioskiem inwestora, ale winien wnikliwie przeanalizować wszystkie okoliczności związane z daną inwestycją, w szczególności zapoznać się ze stanowiskami pozostałych stron postępowania, by rozstrzygnąć wszelkie konflikty między inwestorem a lokalną społecznością, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, prowadząc do pominięcia argumentów Odwołującej i stanowiska Prezydenta z [...] września 2009 r., skutkującego nienależytym określeniem wymagań dotyczących ochrony osób trzecich.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2011 r.) Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda albo organ II instancji) uchylił decyzję z [...] maja 2011 r. w części dotyczącej pkt III.1. przez uchylenie zapisu, że "Inwestor winien uwzględnić warunki wynikające z decyzji Prezydenta Miasta P. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - nie dotyczy wobec § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 10.213.1397)". W miejsce zapisu uchylonego, organ II instancji wprowadził zapis: "Należy zachować warunki wynikające z decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia". W pozostałej części organ II instancji utrzymał decyzję z [...] maja 2011 r. w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że na podstawie art. 11a ustawy drogowej, decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla dróg powiatowych i gminnych wydaje starosta na wniosek właściwego zarządcy drogi. Zarządcą dróg w odniesieniu do dróg powiatowych jest zarząd powiatu, a w odniesieniu do dróg gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta). W miastach na prawach powiatu funkcje przypisane staroście sprawuje prezydent miasta. W konsekwencji prezydent miasta staje się organem uprawnionym do wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na obszarach miasta na prawach powiatu. Ustawodawca wiedział o tym, że w przypadku czy to dróg powiatowych, czy też większości dróg w miastach na prawach powiatu będzie występowała sytuacja, w której ten sam organ zainicjuje postępowanie (jako zarządca drogi) i wyda decyzję (jako organ administracji samorządowej). Jest to więc zasada, a nie sytuacja, która mogła zdarzyć się wyjątkowo, a mimo to ustawa nie wprowadza wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu w sprawach wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej.
Inwestycja polegająca na budowie ul. P. stanowi integralną część przedsięwzięcia polegającego na budowie ulic P., W. i M., dla którego Prezydent wydał dnia [...] października 2010 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 86 udiś, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13, tzn. również decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (pkt 10). Zgodnie z art. 72 ust. 5 udiś, jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej decyzji, o których mowa w ust. 1 lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia. Tak więc nie można uznać, że w przypadku złożenia wniosku o wydanie owej decyzji nie zachodzi obowiązek przedłożenia przez wnioskodawcę decyzji środowiskowej, ponieważ inwestycja ta stanowi jeden z etapów przedsięwzięcia objętego decyzją z [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Związanie organu decyzją oznacza, że nie może on pominąć żadnych obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji środowiskowej. Decyzja ta nakłada, w ramach kompensacji przyrodniczej, m.in. warunek dokonania nowych nasadzeń dla ul. P.. W związku z powyższym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa Wojewoda uchylił decyzję z [...] maja 2011 r. w części dotyczącej odniesienia do decyzji z [...] października 2010 r.
Inwestycja polegająca na budowie ul. P. stanowi integralną część większego przedsięwzięcia, polegającego na budowie ulic: P., W., M. Tak więc wykorzystanie w postępowaniu dotyczącym jednego z etapów, opinii wydanych dla całości przedsięwzięcia, jest właściwe.
Wojewoda podkreślił, że przepisy ustawy drogowej nie upoważniają organu orzekającego do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku i do korygowania przebiegu projektowanej drogi. Zgodnie z art. 11i ust. 2 ustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że nie bierze się pod uwagę ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ administracji nie ma uprawnień do zmiany wniosku, może jedynie wydać decyzję odmowną, jeżeli wniosek jest sprzeczny z przepisami prawa. Zasady ochrony interesów osób trzecich zostały określone w pkt IV zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i zgodny z wymogami ustawy.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. D. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA), zaskarżając decyzję z [...] lipca 2011 r. i wnosząc o jej uchylenie oraz zwrócenie się stosownie do treści art. 193 Konstytucji z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącym zgodności art. 11i ust. 2 ustawy drogowej w zw. z art. 11e i art. 11 f ust. 1 tej ustawy z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, z uwagi na znaczące wątpliwości dotyczące konstytucyjności wskazanych przepisów.
Decyzji z [...] lipca 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 11a ust. 1 ustawy drogowej w związku z art. 25 i 26 kpa polegające na wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej przez Prezydenta wykonującego obowiązki Starosty w sprawie dotyczącej bezpośrednio interesów majątkowych Prezydenta reprezentującego interesy gminy miejskiej P., podczas gdy organ ten winien zostać wyłączony z orzekania w tej sprawie, a sprawę winien przejąć Wojewoda Wielkopolski albo inny starosta, wyznaczony stosownie do art. 26 § 3 kpa, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, prowadząc do wydania decyzji obarczonej sankcją nieważności, a w szczególności przyjęcie, że sprawa nie dotyczy interesów majątkowych Prezydenta w sytuacji, gdy Skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazywała alternatywny wariant inwestycji na gruncie stanowiącym własność miasta P.,
2) art. 11a ust. 4 w zw. z art. 11d ustawy drogowej, polegające na wydaniu zezwolenia w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącą inwestycji nieobjętej niniejszym postępowaniem, tj. decyzji Prezydenta z [...] października 2010 r., co doprowadziło do wydania zezwolenia mimo braku wymaganej prawem dokumentacji,
3) art. 11b ust. 1 w zw. z art. 11d ustawy drogowej, polegające na wydaniu zezwolenia bez uzyskania wymaganych prawem opinii Prezydenta dla inwestycji objętej niniejszym postępowaniem i wykorzystaniu opinii sporządzonej na potrzeby innej inwestycji - postanowienia Prezydenta z [...] września 2009 r., sporządzonego dla inwestycji polegającej na budowie ulic P., W., S., M. i W., co doprowadziło do wydania zezwolenia mimo braku wymaganej prawem dokumentacji,
4) art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 11i ustawy drogowej w zw. z art. 11e i art. 11f ust. 1 ustawy drogowej z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez wadliwe i niezgodne z przytoczonymi przepisami przyjęcie, że organ nie jest władny ustalać stanu faktycznego i ważyć interesów stron w toku postępowania, a w szczególności, że jest związany wnioskiem i nie ma prawa oceniać jego racjonalności lub słuszności, a nadto nie musi badać żadnych kwestii dotyczących zagospodarowania przestrzennego i ładu przestrzennego w kontekście interesów stron postępowania, a nadto błędne przyjęcie, że przepisy te wykluczają możliwość wydania decyzji o treści odmiennej od wniosku inwestora, podczas gdy wynikający z art. 11f ustawy drogowej obowiązek określenia wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich potwierdza, że organ I instancji nie jest związany włącznie wnioskiem inwestora ale winien wnikliwie przeanalizować wszystkie okoliczności związane z daną inwestycją, a w szczególności zapoznać się ze stanowiskiem stron postępowania, by rozstrzygnąć wszelkie konflikty między inwestorem a lokalną społecznością, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, prowadząc do pominięcia argumentów Skarżącej i stanowiska Prezydenta z [...] września 2009 r., skutkującego nienależytym określeniem wymagań dotyczących ochrony osób trzecich.
Uzasadniając sformułowane zarzuty Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie organ właściwy do wydania decyzji jest jednocześnie inwestorem i wnioskodawcą. W sprawie skumulowano po stronie Prezydenta szereg funkcji, praw i obowiązków, a rozstrzygnął o nich Prezydent. Takie działanie jest niedopuszczalne w świetle art. 26 § 1 pkt 1 kpa. Skarżąca zwróciła uwagę, że decyzja z [...] października 2010 r. nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa, ponieważ dotyczy innego zakresu, aniżeli pierwotny wniosek dotyczący planowanej inwestycji i postanowienie Prezydenta z [...] września 2009 r.
Szczególny charakter ustawy drogowej nie powoduje odmienności od obowiązujących standardów tworzenia prawa oraz konstytucyjnych wymogów jego obowiązywania. Wyłączenie w art. 11i ust. 2 ustawy drogowej stosowania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie oznacza pełnej dowolności organu przy wydawaniu decyzji o lokalizacji drogi publicznej. Zgodnie z art. 11f pkt 4 ustawy drogowej, decyzja winna określać warunki ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie sposób przyjąć, że określenie tych warunków może sprowadzać się jedynie do przeczytania treści wniosku oraz wpisania go do treści decyzji.
Projektowana inwestycja znacznie odbiega od ustaleń przewidzianych w uchwale Rady Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy stadionie miejskim w rejonie ulic P., B. w P. (dalej Plan). Zgodnie z Planem, rozbudowa ulicy P. miała obejmować tereny ogródków działkowych, bez ingerencji w zabudowę mieszkalną, zlokalizowaną po drugiej stronie ulicy. Tak sformułowana propozycja rozbudowy ulicy P. została pozytywnie zaopiniowana przez Prezydenta w postanowieniu z [...] września 2009 r., który zalecił inwestorowi zachowanie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działając w zaufaniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także postanowienia Prezydenta z [...] września 2009 r., Skarżąca przeprowadziła gruntowny remont domu i ogrodu, dążąc tym samym do poprawy warunków mieszkaniowych.
Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności wskazanych na wstępie przepisów Skarżąca zwróciła uwagę, że Miasto P. w 2006 r. uchwaliło miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przygotowujący warunki zabudowy okolic stadionu P. pod Euro 2012, a następnie broniło Planu przed sądami administracyjnymi. Plan przewidywał rozbudowę ul. P. bez ingerencji w prawa Skarżącej. Prezydent w 2009 r. zalecił rozbudowę ul. P. w sposób zgodny z Planem. Naprzeciw terenów Skarżącej znajdują się grunty stanowiące własność Miasta P., po których, zgodnie z Planem, miałaby zostać przeprowadzona droga. Mimo wskazanych okoliczności organy zaakceptowały wywłaszczenie Skarżącej, niszczenie jej ogrodu, pogorszenie jej komfortu życia. W sytuacji, gdyby w tych szczególnych okolicznościach organy nie mogłyby zgodnie z przepisami chronić interesu Skarżącej, ważyć jej interesu i interesu publicznego, a także przeciwdziałać rażącemu naruszaniu praw obywatelskich, przepisy ustanawiające takie regulacje byłyby oczywiście niekonstytucyjne (k. 5-10 akt IV SA/Po 825/11).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], Wojewoda wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zawartych w niej zarzutów (k. 13-15 akt IV SA/Po 825/11).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie była decyzja z 25 lipca 2011 r. i poprzedzające jej wydanie postępowanie w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy P. w P. Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.
Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy były normy prawne wywodzone przede wszystkim z ustawy drogowej, która zgodnie z art. 1 ust. 1 określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm., dalej udp). Przepisy ustawy drogowej w sposób istotny upraszczają postępowanie administracyjne dotyczące budowy dróg, w tym m.in. w zakresie nabywania części nieruchomości zajętej pod budowę drogi na rzecz odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie ustawy drogowej nie wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy drogowej, upoważnionym do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg gminnych jest starosta, działający na wniosek właściwego zarządcy drogi. Zgodnie z art. 11e analizowanej ustawy, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie można uzależniać od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Organ orzekający może więc korygować w prowadzonym postępowaniu oraz w wydanej decyzji projektowane zamierzenie inwestycyjne o kształcie określonym we wniosku jedynie wtedy, gdy będzie go uprawniał do tego przepis obowiązującego prawa i to w sposób nakazujący ustalenie takich okoliczności lub parametrów inwestycji drogowej, które są wiążące niezależnie od przyjętych we wniosku (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, C.H. Beck 2009 r., s. 125, nb 2). W tym znaczeniu decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma charakter związany, ponieważ jej wydanie zostało uzależnione od wypełnienia przez wnioskodawcę wszystkich wymogów określonych w prawie powszechnie obowiązującym, po wystąpieniu których na organie administracji spoczywa obowiązek jej wydania w sposób zgodny z doprecyzowanymi we wniosku szczegółowymi parametrami. Stosownie do art. 11i ust. 1 ustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. W razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach ustawy drogowej i prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA z 04.01.2011 r., VII SA/Wa 320/11, zaakceptowany przez NSA w wyroku z 03.11.2011 r., II OSK 1942/11, baza orzeczeń NSA). W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 11i ust. 2 ustawy drogowej). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy drogowej, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy obu instancji w prawidłowy sposób zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego i procesowego. Zarzuty sformułowane przez Skarżącą okazały się niezasadne.
Planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję zaliczoną do przedsięwzięć Euro 2012 w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o Euro. W dacie wniesienia wniosku w niniejszej sprawie przedsięwzięcie wymienione było pod poz. 42 jako rozbudowa ulic W., P., Rumuńska, W., M. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz.U. z 2010 r., nr 8, poz. 52, dalej rozporządzenie z 2009 r., obowiązującego w dacie wydania decyzji obu instancji. W dacie wniesienia wniosku inicjującego postępowanie zakończone decyzją z 28 października 2010 r., to przedsięwzięcie wymienione było pod poz. 41 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz.U. nr 192, poz. 1385, zm. z 2008 r., nr 127, poz. 818, które utraciło moc dnia 3 lutego 2010 r.), jako przebudowa ulic w kwartale pomiędzy ulicami: B., P., W. i M. W rozpoznawanej sprawie planowana inwestycja dotyczy budowy ulic P., a zatem zawiera się ona w wyżej przedstawionym wykazie, obejmując wymienione w nim ulice. Przesądzającym dla zaliczenia planowanego zamierzenia do przedmiotowego wykazu nie jest nadanie mu nazwy "budowa", "rozbudowa" czy "przebudowa", tylko faktyczny zakres prac, który polega na modernizacji dotychczas istniejącego układu komunikacyjnego wraz z niezbędną ku temu infrastrukturą, na obszarze opisanym w punkcie 41 załącznika z 2007 r. czy w punkcie 42 załącznika z 2009 r. Decydującego znaczenia w tym zakresie nie mogło mieć pismo pełnomocnika Inwestora w sprawie o określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, z wnioskiem o zmianę przedsięwzięcia z "polegającego na przebudowie ulic" na "polegającego na budowie ulic". W sprawie tej nie uległ zmianie zakres przestrzenny planowanych prac. W samej decyzji z [...] października 2010 r. słowa "budowa ulic" oraz "rozbudowa ulic" używane są zamiennie (przykładowo – s. 1, 2 decyzji z [...] października 2010 r.). Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pb) jest również rozbudowa obiektu budowlanego. Z kolei robotami budowlanymi w rozumieniu art. art. 3 pkt 7 pb jest w szczególności budowa, a także prace polegające na przebudowie obiektu budowlanego. Modyfikacja nazwy przedsięwzięcia nie wpłynęła przy tym na cel ani charakter inwestycji drogowej. Samego sformułowania "rozbudowa ulic W., P., Rumuńska, W., M." nie należy pojmować jedynie jako prac polegających na poszerzeniu wskazanych ulic, lecz także zapewnienia niezbędnej infrastruktury, dzięki której będą one mogły spełniać w sposób jak najbardziej użyteczny funkcje komunikacyjne. Konsekwencją prawidłowego potraktowania planowanej inwestycji jako przedsięwzięcia Euro 2012 było zastosowanie w sprawie ustawy o Euro. Nadto zgodnie z art. 80 ust. 2 zd. 2 udiś, Prezydent wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie był związany ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek wyłączenia Prezydenta Miasta P. od jej rozpoznania i rozstrzygnięcia. W szczególności Prezydent nie orzekał o interesie majątkowym gminy miejskiej w P. Zamysł dokonania inwestycji polegającej na budowie drogi gminnej nie miał na celu zapewnienia dochodów Miastu P., a realizację przez gminę jednego z jej ustawowych obowiązków, o których stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej usg), a nadto odnosił się do zamierzenia powiązanego w sposób funkcjonalny z koniecznością przygotowania infrastruktury służącej przeprowadzeniu mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. Czym innym jest uprawienie, a zarazem obowiązek rozstrzygania spraw indywidualnych w zakresie i na zasadach prawem określonych i w ślad za tym do korzystania z władztwa administracyjnego, a czym innym wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do majątku komunalnego. Fakt, że te dwie role gminy są rozdzielne nie oznacza, że nie mogą być wykonywane przez gminę jednocześnie. To oznacza, że wójt, burmistrz (prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej. I dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie, w jakim wójt, burmistrz (prezydent miasta) pełni funkcję organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych (wyrok NSA z: 01.04.2009 r., II OSK 460/08, Lex nr 562860; 30.03.2010 r., II OSK 88/10, Lex nr 597931). Regulacja ta nie narusza zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471; z 2009 r., nr 114, poz. 946).
Powierzenie właściwości rzeczowej prezydentowi miasta na prawach powiatu do prowadzenia postępowania w zakresie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w zakresie dróg powiatowych i gminnych skutkuje tym, że miasto, którego jest on prezydentem, nie ma prawa strony w takim postępowaniu (T. Woś, Zezwolenie na realizację inwestycji drogowej w tzw. spec-ustawie drogowej – aspekty proceduralne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009 r., z. 11, s. 13). W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 25 i 26 kpa stanowiących o przesłankach oraz postępowaniu w przedmiocie wyłączenia organu od załatwienia sprawy administracyjnej z uwagi na brak zaistnienia przyczyn dla których organ I instancji podlegać miałby takiemu wyłączeniu.
Sąd miał na względzie, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2011 r., Prezydent wydał decyzję z [...] października 2010 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie ulic: P., W. i M., na odcinku od ul. W. do ul. B. w P., wraz z infrastrukturą: kanał deszczowy, oświetlenie i kable energetyczne, gazociąg, kanalizacja teletechniczna, przyłącze sanitarne, przyłącze wodociągowe. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji i ma na celu wyłącznie ustalenie, czy planowana inwestycja drogowa jest zgodna z przepisami prawa z zakresu ochrony środowiska. Zważywszy na to, że przedmiotem niniejszego postępowania jest udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy P., zakres tego zamierzenia zawiera się w obszarze przedmiotowym decyzji z [...] października 2010 r. Inwestycja ta została zatem objęta oceną oddziaływania na środowisko. Ustawodawca w art. 11a ust. 4 ustawy drogowej nie przesądził, że zakres przedmiotowy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien być taki sam jak następującej po niej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W niniejszej sprawie zakres decyzji z [...] maja 2011 r. zawiera się w zakresie decyzji z [...] października 2010 r. i dlatego nie można uznać, że decyzja z [...] maja 2011 r. wydana została bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bądź bez koniecznych dokumentów.
Zgodnie z art. 11b ust. 1 ustawy drogowej, właściwy zarządca drogi składa wniosek, o którym mowa w art. 11a ust. 1 analizowanej ustawy, po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zdaniem Sądu, w obecnym stanie prawnym zachował swą aktualność pogląd TK wypowiedziany na tle nie obowiązującego już art. 3 ust. 1 ustawy drogowej, którego odpowiednikiem jest obecny art. 11b ust. 1 analizowanej ustawy, że opinia właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego mimo niewiążącego charakteru winna być brana pod uwagę chociażby z tego względu, że lokalizacja drogi ma znaczenie zarówno ogólnopaństwowe, jak i lokalne. Nie można zapominać o tym, że drogi tworzą sieć dróg w państwie i jednocześnie na obszarze poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (wyrok TK z 06.6.2006 r., K 23/05, OTK-A 2006/6/62, dalej wyrok TK K 23/05). Pogląd ów zachowuje odpowiednio aktualność w sytuacji rozstrzyganej w niniejszej sprawie, bo ul. P. jest drogą gminną, krzyżującą się z ul. B. (drogą powiatową) i z ul. W. (drogą gminną) – kierująca ruch z ul. M. i ul. S., służąc obsłudze komunikacyjnej dla stadionu miejskiego, niezbędnego dla przeprowadzenia turnieju Euro 2012, który ma znaczenie ogólnopolskie (reprodukcja planu orientacyjnego w teczce Projektu zagospodarowania terenu ul. P.). W uchwale nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "III RAMA KOMUNIKACYJNA odcinek południowo-zachodni" w P. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. 2008, nr 80, poz. 1561) przedłużenie ul. P. przez węzeł komunikacyjny łączyć będzie okolice stadionu miejskiego z obwodnicą miejską, stanowiącą projektowany element P. Węzła Drogowego na obszarze miasta (III ramą komunikacyjną, będącą główną drogą ruchu przyspieszonego; § 2 pkt 1, § 11 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 6 tej Uchwały), Postanowieniem z [...] września 2009 r. Prezydent zaopiniował pozytywnie inwestycję polegającą na budowie ulic P., W., części ul. S., części ul. M. i budowy ul. W. (k. 7-8 w teczce Materiały do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej).
Nie można w tej sytuacji uznać, że w niniejszym postępowaniu wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nastąpiło z naruszeniem art. 11b ust. 1 w zw. z art. 11d ustawy drogowej.
Jak zauważyła Skarżąca, zgodnie z art. 11i ust. 2 ustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na względzie, że z jednej strony zastosowanie pełnego trybu oraz warunków zawartych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) powodowałoby znaczne opóźnienia związane z realizacją budowy dróg w Polsce – w tym wypadku ul. P., jako elementu obsługi komunikacyjnej stadionu miejskiego w P. Ze względu na priorytetowy interes publiczny, jakim jest niewątpliwie poprawa infrastruktury drogowej w Polsce, i konieczność racjonalnego wykorzystania unijnych środków finansowych, możliwe są odstępstwa, a nawet wyłączenia stosowania niektórych ustaw w związku z realizacją inwestycji drogowych. Z drugiej strony swoboda ustawodawcy ograniczona została zasadami konstytucyjnymi (wyrok TK K 23/05). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, należy mieć na uwadze, że realizacja drogi publicznej jest inwestycją publiczną, która ma na celu poprawę bezpieczeństwa użytkowników tej drogi, w tym także bezpieczeństwa samej Skarżącej. W ramach tego postępowania konieczne jest ważenie interesów stron. Organy ważąc interes Skarżącej i interes publiczny, dokonały słusznej oceny, że w tej konkretnej sytuacji, odjęcie prawa własności niewielkiej, niezabudowanej części nieruchomości Skarżącej, przyczyni się od poprawy bezpieczeństwa w ważnym komunikacyjnie miejscu. Takie działanie odpowiada zasadzie proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji i nie ogranicza ono istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji). W niniejszym postępowaniu Skarżąca miała zapewniony czynny udział. Na etapie postępowania przed organem I instancji Skarżąca złożyła szereg uwag do planowanej inwestycji, co do których organ I instancji ustosunkował się w sposób dostateczny zarówno w trakcie toczącego się przed nim postępowania, jak i w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2011 r. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, powyższa decyzja w pkt IV zawiera szczegółowe wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich. Odnoszą się one do uprawnień właścicielskich nieruchomości, na których ma zostać wybudowana ulica P., w tym możliwości zwrócenia się do Inwestora przez właścicieli częściowo wywłaszczonych nieruchomości z żądaniem nabycia pozostałej części, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, bądź możliwość uzyskania odszkodowania w odrębnym postępowaniu (pkt IV ppkt 2, 8 decyzji z 16 maja 2011 r.).
W sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji z uwagi na przesłanki, jakimi kierował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.9.2010 r., II OSK 1128/10.
W szczególności miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 upzp), w sposób wiążący określającym sposób przeznaczenia i zagospodarowania objętych nim terenów. Jednocześnie jest to akt, który, zgodnie z art. 6 ust. 1 upzp, określa wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Uchwała nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy stadionie miejskim w rejonie ulic P., B. w P. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 2007 r., nr 62, poz. 1603; dalej Plan) ustalił w § 6 Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego [...] w ust. 1. [...] 5) odprowadzanie ścieków sanitarnych oraz deszczowych do sieci miejskiej zgodnie z § 13. Plan w § 13 Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej [..] w ust. 3. W zakresie odprowadzania ścieków sanitarnych ustalił: 1) odprowadzanie ścieków sanitarnych do sieci miejskiej; [..] w ust. 4. W zakresie odprowadzania ścieków deszczowych ustalił: 1) odprowadzanie ścieków deszczowych do sieci miejskiej z dopuszczeniem retencjonowania ścieków deszczowych na terenach po uprzednim ich podczyszczeniu; [..]. Jednakże miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa ograniczenia sposobu korzystania nieruchomości jedynie na przyszłość. Błędnie zatem D. S. i M. S. w sprawie IV SA/Po 941/11 wywodzili, że z postanowień Planu, zakładającego lokalizację przy ul. P. (KD-L1; k. 64 akt IV SA/Po 825/11) projektowanej kanalizacji sanitarnej o średnicy o 300 (§ 13 ust. 3 pkt 3 Planu), wynika obowiązek likwidacji już istniejących szamb. Całkowicie dowolnym jest pogląd, że decyzja akceptująca brak budowy projektowanej kanalizacji sanitarnej na ul. P. w ramach planowanego przedsięwzięcia, dopuszcza "mieszanie tego rodzaju odpadów" (cz. B/ - s. 6 skarg w sprawie IV SA/Po 941/11; zapewne winno być "ścieków"]. Prawidłowa eksploatacja już istniejących szamb, w żaden sposób nie może prowadzić do mieszania się wód opadowych (które będą odprowadzane wchodzącym w skład planowanego przedsięwzięcia kanałem deszczowym), ze ściekami bytowymi bądź przemysłowymi. Podstawą do odstąpienia w niniejszej sprawie od realizacji ustaleń zawartych w § 13 ust. 3 pkt 1 i 3 Planu, był prawidłowo zastosowany przez organy obu instancji w postępowaniu kontrolowanym w sprawie IV SA/Po 941/11, art. 80 ust. 2 zd. 2 udiś. Oparcie decyzji na rozwiązaniach ustawy o Euro nie doprowadziło w niniejszej sprawie do skutków, opisanych w skardze. W stosunku do sprawy będącej przedmiotem wyroku II OSK 1128/10 zachodzi zasadnicza różnica – planowana w owym postępowaniu lokalizacja wiaduktu mogła uniemożliwić bądź bardzo utrudnić podłączenie nieruchomości strony do projektowanego kolektora ściekowego. Tymczasem w sprawie IV SA/Po 825/11 takie niebezpieczeństwo nie zachodzi – w przypadku budowy w przyszłości kanalizacji sanitarnej w pasie drogi – ul. P. – możliwość podłączenia nieruchomości Skarżącej do kanalizacji sanitarnej nie będzie w żaden sposób ograniczona.
Ważąc interes Skarżącej – właścicielki nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiącej działkę nr 22, ark. 19, obręb Ł. (po północnej stronie ul. P.) i interes publiczny, organy obu instancji trafnie uznały, że zgodnie z zasadą proporcjonalności, odstępstwo od linii rozgraniczenia drogi KD-L1 (objętej Planem ul. P.) z nieruchomością Skarżącej stało się konieczne, bowiem w niniejszym postępowaniu niezbędnym było zlokalizowanie dwukierunkowej drogi rowerowej wzdłuż ul. P. (po stronie południowej) i węższego ciągu pieszo-rowerowego (po stronie północnej), co skutkować musiało przesunięciem osi jezdni w stosunku do załącznika graficznego do Planu (k. 93,98 t. 2 akt administracyjnych). Tym samym, mimo że organy obu instancji powoływały się na normę wywiedzioną z art. 11i ust. 2 ustawy drogowej, prawidłowo uznały, że takie przesunięcie osi jezdni, i wywłaszczenie Skarżącej z niewielkiej części dawnej działki nr 22 – w zakresie działki nr [...] (o powierzchni [...] ha; k. 44 t. 1 akt administracyjnych) – mieści się w granicach dopuszczonych prawem, tym bardziej, że Miasto P. przekazuje z południowej strony ul. P. znacznie szerszy pas gruntu. Taka sytuacja akceptowana jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo – wyrok NSA z 3.11.2011 r., II OSK 1942/11).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Sąd oddalił wniosek Skarżącej o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 11i ust. 2 ustawy drogowej z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji (k. 5v, 104 akt IV SA/Po 825/11). Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wskazanym w skardze, ani w żadnym innym. Przesłanką do wystąpienia z pytaniem opartym na art. 193 Konstytucji jest nabranie przez Sąd uzasadnionych wątpliwości co do zgodności danego przepisu z Konstytucją bądź ratyfikowaną przez Polskę umową międzynarodową, w sytuacji, w której odpowiedź na to pytanie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie taka uzasadniona wątpliwość nie zaistniała.
Norma prawna o zbliżonej treści normatywnej, wywiedziona z art. 10 ustawy drogowej, który utracił moc 10 września 2008 r. na skutek uchylenia przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 154, poz. 958), była już przedmiotem kontroli zgodności z Konstytucją. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie zaistniały nowe przesłanki, które uzasadniałyby ponowną kontrolę konstytucyjności normy prawnej w zbliżonym kształcie. Także norma prawna wywiedziona z art. 11i ust. 2 w zw. z art. 11e i art. 11 f ust. 1 ustawy drogowej nie nasunęła Sądowi uzasadnionych wątpliwości co do braku zgodności tej normy ze wskazanymi przez Skarżącą wzorcami kontroli: art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Sąd może przedstawić pytanie prawne w oparciu o art. 193 Konstytucji jedynie wówczas, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodziła.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło