II SA/Gd 796/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 13 września 2011 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 25 maja 2011 roku, nr [...], którą organ I instancji nakazał H. i Z. K. wykonać w terminie do dnia 31 lipca 2011 roku określone roboty budowlane i nakazał H. i Z. K. wykonać wskazane szczegółowo w decyzji roboty budowlane, mające na celu zabezpieczenie przed spływem wód deszczowych na posesję sąsiednią, naprawę pęknięć oraz ubytków tynku elewacji i wnętrza w garażu, a także zapewnienie wentylacji w garażu jednostanowiskowym położonym przy ul. P. [...] w G., w terminie do dnia 31 grudnia 2011 roku. Organ odwoławczy wskazał, że decyzję wydał po rozpatrzeniu odwołania H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 roku, uzupełnionego pismem z dnia 8 sierpnia 2011 roku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny garażu stanowiącego własność odwołujących się, zaskarżona decyzja organu I instancji była prawnie uzasadniona i znajdowała oparcie w treści przepisów art. 61 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.). Organ I instancji w decyzji nie określił jednak w sposób precyzyjny miejsca usytuowania garażu, dlatego wydana przez niego decyzja podlegała uchyleniu, a organ odwoławczy doprecyzował orzeczenie wskazując, że nakazane roboty budowlane należy wykonać w garażu usytuowanym przy ul. P. [...] w G. W skardze na powyższą decyzję H. i Z. K. wskazali na bezzasadność nakazania im wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Wyjaśnili, iż zły stan techniczny należącego do nich garażu spowodowany jest działaniami właściciela sąsiedniej nieruchomości tj. H. F., której działania uniemożliwiły założenie rynny na garażu skarżących zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz doprowadziły do stałego zamakania ścian garażu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany uwzględnić skargę także wtedy, gdy strona w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie podniosła zarzutów będących podstawą wyeliminowania kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi. Jak wynika z przedłożonych sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych, organ odwoławczy uznał za odwołanie skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 25 maja 2011 roku, nr [...], kserokopię pisma H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 roku. Organ odwoławczy, wezwany przez sąd zarządzeniem z dnia 25 października 2011 roku (vide - zarządzenie k. 47 akt sądowych) do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez załączenie oryginału odwołania, wyjaśnił, że pracownik organu, w wyniku przejrzenia akt administracyjnych w siedzibie sądu, stwierdził, iż w aktach administracyjnych znajduje się zarówno oryginał odwołania skarżących z dnia 2 czerwca 2011 roku, jak również jego kopia. Wyjaśnił nadto, że oryginał odwołania znajduje się w aktach organu II instancji po piśmie organu z dnia 8 czerwca 2011 roku (vide - pismo organu k. 62 akt sądowych). Po ponownym zapoznaniu się z aktami administracyjnym sprawy, Sąd stwierdził, iż - wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, wskazywane przez niego pismo nie stanowi oryginału, lecz kserokopię odwołania, opatrzoną jedynie oryginalną prezentatą i odręczną adnotacją organu (vide akta administracyjne organu II instancji). W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się zatem dwie kserokopie pisma skarżących z dnia 2 czerwca 2011 roku, brak jest w nich jednak oryginału tego pisma. Również uzupełnienie odwołania, na które wskazuje organ II instancji w zaskarżonej decyzji, stanowi jedynie kserokopię pisma skarżących z dnia 8 sierpnia 2011 roku. Zgodnie z treścią art. 63 §§ 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) odwołanie stanowi podanie, które w przypadku wniesienia go do organu w formie pisemnej powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wnoszącego podanie składane pisemnie gwarantuje bowiem, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 roku, sygn. akt V SA/Wa 1770/04, Baza Orzeczeń LEX nr 175366). Zdaniem Sądu, opisanych powyżej wymogów nie spełnia - uznana za odwołanie, kserokopia pisma skarżących z dnia 2 czerwca 2011 roku, która nie została opatrzona oryginalnym podpisem strony odwołującej się. Należy w tym miejscu podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż wprawdzie zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, to jednak zasada ta nie może być przez organ odczytywana jako zwalniająca od przewidzianego w art. 64 k.p.a. trybu postępowania, zaś brak oryginału odwołania, skutkujący brakiem podpisu wnoszącego podanie, jest w świetle art. 63 k.p.a. brakiem formalnym podlegającym usunięciu w powyższym trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, Baza Orzeczeń LEX nr 214085). Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest bowiem odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. i art. 128 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 roku, sygn. akt II SA/Wa 455/05, Baza Orzeczeń LEX nr 227667). Kserokopia pisma H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 roku zawiera zatem brak formalny w postaci braku podpisu wnoszącego pismo, który uniemożliwiał nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 3 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a.). Brak ten organ winien był uzupełnić w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez wezwanie skarżących do osobistego podpisania kopii pisma - czego jednak nie uczynił. Co za tym idzie - zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał ją organ II instancji mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony od decyzji organu I instancji. Sąd miał przy tym na uwadze, że zgodnie z zasadą skargowości Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł działać w niniejszej sprawie z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje bowiem dopiero w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie kserokopii pisma nie podpisanej osobiście przez skarżących spowodowało, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i uchylił decyzję organu I instancji (orzekając jednocześnie co do istoty sprawy), która nie została skutecznie zaskarżona. W tej sytuacji stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności wskazaną w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 2365/93, POP 1997, z. 3, poz. 62), co z kolei stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uzupełnić braki formalne odwołania - pisma H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 roku - kierując się treścią art. 63 oraz art. 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego.