II FZ 781/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1705/11 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 18 lipca 2012 r., III SA/Wa 1705/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez M. M. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 29 kwietnia 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Zdaniem sądu pierwszej instancji, skoro skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Sąd także podkreślił, że przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił jemu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bardzo duża kwota dochodzonego zobowiązania podatkowego połączona z wadliwością decyzji dostrzegalną bez konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy i faktem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie stanowią łącznie uzasadnienia do wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przepisie tym ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ogranicza jednakże możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek w tym przepisie zawartych. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Obowiązkiem strony jest więc wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zatem w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. post. NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, niepubl.). Ponadto wydanie rozstrzygnięcia oczekiwanego przez wnioskodawcę zależy nie tylko od wypełnienia ustawowych przesłanek ale także od uznania sądu, który może wydać korzystne rozstrzygnięcie, ale nie musi (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r.; II FZ 39/09). Pozostaje zatem podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku spełnienia przesłanek, należy uznać za zgodne prawem. Z wniosku jak i z zażalenia w istocie nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w okolicznościach sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie w zażaleniu skarżący rozwinął argumentację mającą wykazać wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest ona jednak lakoniczna i zdawkowa. Analiza zażalenia prowadzi do wniosku, że podstawowym argumentem, który w ocenie strony przemawia za zasadnością jej żądania jest możliwość utraty reputacji skarżącego i powiązanych z nim podmiotów. Jako kolejny argument przemawiający za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji strona wskazała wątpliwą zgodność z prawem decyzji. Tymczasem kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania sądowoadministracyjnego (art. 61 § 3 P.p.s.a.) nie odwołują się w żaden sposób do merytorycznej zasadności działań podjętych w toku postępowania administracyjnego, a skoro wstrzymanie wykonania decyzji trzeba rozpatrywać w kategoriach wyjątku od zasady przewidzianej w art. 61 § 1 P.p.s.a., to względy podnoszone przez stronę w omawianym zakresie, nie mogą zostać uznane za istotne dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ogólnikowe twierdzenia skarżącego nie wskazują na to, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zwłaszcza za gołosłowny i niewynikający z jakichkolwiek danych, uznać należy argument o upadłości zagrażającej spółce powiązanej ze skarżącym. Tak mało szczegółowe i niepoparte żadną dokumentacją twierdzenia nie mogą świadczyć o spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić jeszcze raz należy, iż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Nie jest w tym zakresie wystarczające powoływanie się na przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. bez poparcia twierdzeń strony konkretnymi faktami. Ponadto, należy stwierdzić, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jak wynika z treści art. 194 P.p.s.a. zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Jego istotą jest kontrola legalności postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania wymienionych w przepisach P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji