II SA/Lu 737/11
WyrokWSA w Lublinie2011-12-29
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu na wniosek strony, gdy strona domaga się zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie informacji publicznej lub do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu na wniosek strony w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych na wniosek strony. Ponadto, kwestia prawidłowości wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy zwrotu należności.Stan faktyczny
Strona D. W. złożyła wnioski o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które zostało wszczęte z urzędu. Wnioski te dotyczyły zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości wypłaty świadczeń. Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Pismem datowanym na [...] lutego 2011 r. D. W. zwrócił się do organu pierwszej instancji o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych i wypłaconych na rzecz jego syna K. W. w okresie świadczeniowym trwającym od dnia 1 marca 2010 r. do 30 września 2010 r. w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, o wszczęciu którego został powiadomiony pismem tego organu z dnia 28 stycznia 2011 r., Nr [...], do czasu rozstrzygnięcia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), którą miały być objęte "wewnętrzne wytyczne, procedury, wewnętrzne zarządzenia, decyzje dotyczące postępowań administracyjnych, z których jedno toczy się wobec niego" oraz do czasu rozpatrzenia wniosku o przekazanie mu kserokopii materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, chronologicznego i szerokiego wyjaśnienia mu przebiegu postępowania oraz kwestii, w jakim przedmiocie i na podstawie jakich przepisów prawa toczy się postępowanie.
W piśmie datowanym na 24 lutego 2011 r. D. W. wniósł dodatkowo o zawieszenie postępowania "do czasu rozstrzygnięcia kwestii, czy prawidłowo wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w sytuacji gdy on bezpośrednio wpłacał je na rzecz syna" . Wniósł również o rozważenie i zbadanie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu "w niniejszej sprawie" na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a. (nie podając personaliów pracownika ani przyczyn wyłączenia) oraz wyłączenia organu na podstawie art. 25 k.p.a. (nie podając przyczyn wyłączenia).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. odmówił D. W. zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej (art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a., może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Postępowanie wobec D. W. wszczęte zostało z urzędu, a nie na jego żądanie, a więc należało odmówić zawieszenia postępowania.
W zażaleniu na to postanowienie D. W. podniósł, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że podstawą jego żądania był art. 98 k.p.a., gdyż faktycznie był nią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dodał, że taka podstawa prawna żądania wynikała z uzasadnienia wniosku o zawieszenie. Ponadto organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ pierwszej instancji nie odniósł się również do wniosku o zbadanie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a., a także wyłączenia organu na podstawie art. 25 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w całości w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zawieszenie postępowania administracyjnego jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GSK 27/05, Lex nr 180423). Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego z dwóch rodzajów przyczyn: obligatoryjnych - niezależnych od woli strony (stron), co jednak nie oznacza niedopuszczalności działania na wniosek strony oraz fakultatywnych - zależnych od woli strony (stron) w granicach określonych w art. 98 § 1 k.p.a., kiedy to organ działa wyłącznie na wniosek strony.
Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji rozpatrywał dwa wnioski D. W. - datowane na 9 i 24 lutego 2011 r. - o zawieszenie postępowania w sprawie zobowiązania go do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej, w okresie świadczeniowym 2009/2010, które zostało wszczęte z urzędu. Kolegium stwierdziło, że D. W. nie wskazał we wnioskach konkretnych przepisów, ale nie ma wątpliwości, że zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu żądał zarówno na podstawie art. 98 k.p.a. - żądając zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej, którą miałyby być "wewnętrzne wytyczne, procedury, wewnętrzne zarządzenia, decyzje dotyczące postępowań administracyjnych, z których jedno toczy się wobec niego" oraz do czasu rozpatrzenia wniosku o przekazanie mu kserokopii materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, chronologicznego i szerokiego wyjaśnienia mu przebiegu postępowania oraz kwestii, w jakim przedmiocie toczy się postępowanie i na podstawie jakich przepisów prawa (wniosek datowany na 9 lutego 2011 r.) - jak również żądał tego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., żądając zawieszenia postępowania "do czasu rozstrzygnięcia kwestii czy prawidłowo wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w sytuacji, gdy on bezpośrednio wypłacał je na rzecz syna" (wniosek z dnia 24 lutego 2011 r.).
Kolegium zauważyło, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ pierwszej instancji nie opisał każdego z wniosku, który podlegał rozpatrzeniu zaskarżonym postanowieniem i nie stwierdził wprost, że rozpatrywał każdą z przesłanek wskazanych przez stronę, która miałaby w jego ocenie uzasadniać zawieszenie postępowania. Nie oznacza to jednak, że nie rozpatrzył któregoś wniosku, jak podnosił skarżący w zażaleniu, jak również nie oznacza to, że nie przeanalizował przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania określonej wart. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którą wskazał skarżący, uzasadniając swój wniosek z dnia 24 lutego 2011 r.
Po rozpatrzeniu sprawy Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że nie zostały spełnione wszystkie - konieczne - przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania określone wart. 98 § 1 k.p.a. Przepis ten może mieć bowiem zastosowanie wówczas, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony, która to następnie ubiega się o jego zawieszenie. D. W. nie był inicjatorem postępowania w sprawie zobowiązania do zawrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a więc nie mógł skutecznie żądać zawieszenia tego postępowania. Inicjatorem tego postępowania był organ pierwszej instancji (organ właściwy wierzyciela w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).
Kolegium zauważyło ponadto, że przed wydaniem postanowienia ustały powody zawieszenia postępowania wskazane przez skarżącego. Organ przekazał D. W. kserokopię akt dotyczących sprawy należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego synowi K. W. w okresie świadczeniowym 2009/2010 oraz wyjaśnił, czego dotyczy wszczęte z urzędu postępowanie i na podstawie jakich przepisów prawa zostało ono wszczęte (pismo organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2011 r. odebrane przez skarżącego w dniu 21 lutego 2011 r.).
Organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie regulują żadne wewnętrzne wytyczne, czy zarządzenia organu administracyjnego a uregulowane jest ono przepisami ustaw i aktów wykonawczych do ustaw, a konkretnie przez znany skarżącemu kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawę z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.). Zagadnienia te nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2011r. o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Kolegium, w sprawie nie zaistniała również opisana przez skarżącego przesłanka obligatoryjnego zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji wprawdzie nie stwierdził tego wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednak, zdaniem Kolegium, nie było podstaw, by wątpić, że wniosku o zawieszenie na podstawie tej przesłanki nie rozpatrzył, skoro była ona opisana we wniosku.
Kolegium stwierdziło, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem nie zaistniała okoliczność faktyczna w nim opisana. W sprawie nie powstało zagadnienie wstępne, którym może być tylko takie zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że chodzi o zagadnienie, które nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, wyd. l, str. 532-533).
W ocenie skarżącego takim zagadnieniem wstępnym jest rozstrzygnięcie kwestii, czy prawidłowo wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego jego synowi, w sytuacji, gdy on płacił mu alimenty bez pośrednictwa komornika sądowego (wniosek z dnia 24 lutego 2011 r.). Kolegium stwierdziło, że okoliczność opisana przez skarżącego nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedmiotem wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego było zobowiązanie dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej. Z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że po upływie okresu świadczeniowego, na jaki osoba uprawniona- syn D. W. K., miał ustalone ostateczną decyzją prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ pierwszej instancji zobligowany jest do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osobę uprawnioną. Obowiązek wydania takiej decyzji wynika z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy nie wynikało, aby w stosunku do ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] przyznającej K. W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 marca 2010 r. do 30 września 2010 r. organ właściwy wierzyciela wszczął nadzwyczajne postępowanie administracyjne mające na celu ponowne zweryfikowanie uprawnień K. W. do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w tym właśnie okresie. Nie wynika też, aby skarżący wystąpił o wszczęcie takiego postępowania. Kolegium potwierdziło, że nie toczy się żadne nadzwyczajne postępowanie administracyjne w stosunku do tej decyzji, czy to wszczęte z urzędu, czy na wniosek. Zdaniem Kolegium, gdyby nawet takie postępowanie było wszczęte, nie można byłoby uznać tej okoliczności za zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy rozstrzygnięcie sprawy w sprawie zwrotu należności. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja przyznająca K. W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na podstawie której organ właściwy wierzyciela wypłacił świadczenia, dopóty organ ten ma prawo żądać należności z tytułu wypłaconych świadczeń.
Kolegium zauważyło też, że jeżeli nawet decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 2010 r. przyznająca świadczenia zostałaby zmieniona w sposób mający wpływ na wysokość należności, którą zobowiązany jest zwrócić skarżący, to wówczas skarżący będzie mógł wystąpić z wnioskiem do organu właściwego wierzyciela o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
Zdaniem Kolegium, w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, ponieważ skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu pismem z dnia 28 stycznia 2011 r., Nr [...] (doręczonym 3 lutego 2011 r.) oraz został poinformowany, że zgodnie z art. 10 k.p.a. może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożyć pisemne lub ustne wyjaśnienia dotyczące rozpatrywanej sprawy. Nieuzasadniony był też zarzut D. W. dotyczący nieodniesienia się przez organ pierwszej instancji do jego wniosku o zbadanie, czy nie zachodzą przesłanki do wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu w jego sprawie na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a. oraz wyłączenia organu na podstawie art. 25 k.p.a. Organ pierwszej instancji odpowiedział mu na ten wniosek w piśmie z dnia 15 marca 2011 r. Nr [...].
Zdaniem Kolegium, postępowanie poprzedzające wydanie postanowienia oraz postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszało prawa w sposób powodujący konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ ten rozpatrzył wszystkie wnioski skarżącego, choć nie w pełni dał temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Wada ta jednak została konwalidowana przez organ drugiej instancji, który obowiązany był ponownie rozważyć sprawę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. D. W. wniósł o uchylenie "decyzji" organów administracyjnych, ewentualnie uchylenie "decyzji" i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 pkt 3, art. 12, art. 25, art. 27 ust. 1-3 i ust. 7 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., które to naruszenia miały, w jego ocenie, wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi D. W. podniósł, że organ pierwszej instancji naruszył art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W jego ocenie zaskarżona "decyzja" - wydana w ramach uznania administracyjnego - zawiera także uchybienia w zakresie uzasadnienia w stopniu uzasadniającym jej zmianę lub uchylenie. W jego ocenie, "decyzja" narusza art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. zobowiązujące organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy i zakazy. Za uchyleniem "decyzji" przemawia także, zdaniem skarżącego, to, że organ odmówił mu zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej. W jego ocenie postanowienie o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów stanowi kwalifikowaną wadę postępowania administracyjnego powodującą konieczność powtórzenia postępowania dowodowego. D. W. podniósł, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ ten nie odniósł się również do wniosku o zbadanie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a., a także wyłączenia organu na podstawie art. 25 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Kolegium, zarzuty D. W. nie odnoszą się do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...], o czym świadczy zarówno używana przez skarżącego nazwa aktu administracyjnego -"decyzja", ale również to, że zarzuca on naruszenie prawa materialnego, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania były zagadnienia czysto procesowe (art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 98 § 1 k.p.a.), oraz to, że uzasadnienie skargi jest powieleniem odwołania datowanego na 6 kwietnia 2011 r. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy A. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...], zobowiązującej D. W. do zawrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż organ drugiej instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie D. W. złożył dwa wnioski o zawieszenie postępowania. W pierwszym z wniosków (z dnia 9 lutego 2011 r.) jako podstawę zawieszenia skarżący wskazał złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej, obejmującej "wewnętrzne wytyczne, procedury, wewnętrzne zarządzenia, decyzje dotyczące postępowań administracyjnych, z których jedno toczy się wobec niego" oraz wniosku o przekazanie mu kserokopii materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, chronologicznego i szerokiego wyjaśnienia mu przebiegu postępowania oraz kwestii, w jakim przedmiocie toczy się postępowanie i na podstawie jakich przepisów prawa.
Za podstawę prawną wniosku organy obu instancji zasadnie uznały art. 98 § 1 k.p.a., gdyż uzasadnienie wniosku z dnia 9 lutego 2011 r. w żaden sposób nie nawiązuje do zawartych w art. 97 § 1 k.p.a., obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego.
Z kolei w drugim wniosku – z dnia 24 lutego 2011 r. – skarżący zażądał zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii, czy prawidłowo wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w sytuacji, gdy on bezpośrednio wypłacał je na rzecz syna. Mimo, iż skarżący nie wskazał przepisu prawa, na którym oparł swoje żądanie, to jego treść jednoznacznie wskazuje, iż podstawą prawną wniosku jest art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ pierwszej instancji nie odniósł się do tego wniosku, co stanowi uchybienie przepisom postępowania, w tym przepisowi art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 126 k.p.a. Jednak z uwagi na to, iż wskazana przez skarżącego przyczyna nie uzasadniała zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, uchybienie to, jako nie mające wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie mogło skutkować jego uchyleniem.
Ponadto uchybienie to zostało dostrzeżone i konwalidowane przez organ drugiej instancji, który rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie, wnikliwie, wręcz drobiazgowo, wyjaśnił skarżącemu zasadność odmowy zawieszenia postępowania w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania złożony w dniu 9 lutego 2011 r. nie mógł zostać uwzględniony. Na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. można bowiem zawiesić wyłącznie postępowanie wszczęte na wniosek. Tymczasem toczące się w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostało wszczęte z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.).
Nie było również podstaw, by zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Analiza art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prowadzi do wniosku, że decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną, tj. taką, której przesłanki są ściśle określone przez przepisy prawa.
Organ w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie zobowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń.
Sam fakt wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej w rozumieniu art. 2 pkt 11 powołanej ustawy, stanowi podstawę do orzeczenia zwrotu należności z tego tytułu, wyłącznie od dłużnika alimentacyjnego, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia. Zaskarżona decyzja jest więc następstwem wcześniejszych zdarzeń lub podjętych rozstrzygnięć.
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że na zasadność zwrotu, a także wysokość orzeczonej do zwrotu kwoty nie mają wpływu inne okoliczności nie wymienione w art. 27 ust. 1, w tym podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż płacił alimenty bezpośrednio synowi z pominięciem komornika, naruszając przy tym jednoznaczną w swej treści dyspozycję art. 27 ust. 9 ustawy.
Bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące nieodniesienia się przez organy do wniosku o zbadanie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a., a także wyłączenia organu na podstawie art. 25 k.p.a., gdyż organ pierwszej instancji odpowiedział mu na ten wniosek w piśmie z dnia 15 marca 2011 r., Nr OPS.IL0320/76/2011.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło