II SA/Łd 523/11
WyrokWSA w Łodzi2011-12-29
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który utracił byt prawny w wyniku połączenia spółek, jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania jej do nieistniejącej osoby prawnej?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który utracił byt prawny w wyniku połączenia spółek i został przejęty przez inną spółkę, jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania jej do nieistniejącej osoby prawnej. W takim przypadku nie można wszcząć ani prowadzić postępowania, ani kierować do takiego podmiotu rozstrzygnięć. Sąd jest zobligowany do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych związanych z linią napowietrzną. Organ I instancji nałożył obowiązek wykonania prac, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca M. S. zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego i możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki. Skargę złożyła również spółka A, wskazując na nieważność decyzji z powodu skierowania ich do nieistniejącego podmiotu, który został przejęty przez inną spółkę. Sąd uznał skargi za zasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skarg M. S. i A Spółki Akcyjnej Oddział Ł. – T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych wynikających z przedłożonej ekspertyzy stanu technicznego linii napowietrznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...], znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej A Spółki Akcyjnej Oddział Ł. – T. kwotę 740,00 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] nakazującej A z siedzibą w R. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 lipca 2011r. robót wynikających z przedłożonej w dniu 9 lipca 2010r. ekspertyzy stanu technicznego linii napowietrznej W.-D. odgałęzienie kierunek stacja transformatorowa D. wraz ze stacją i linią niskiego napięcia, polegających na:
- wymianie 3 słupów linii 15 kV, wymianie 15 słupów linii 0,4 kV, renowacji 13 słupów linii 15 kV, renowacji 28 słupów linii 0,4 kV, likwidacji 9 słupów linii 0,4 kV, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071) i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 25 lutego 2009r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo interwencyjne z dnia 25 lutego 2009r. M. S. o sprawdzenie stanu technicznego linii energetycznej biegnącej w miejscowości D., w części od transformatora miedzy numerem domu 42-43 do końca wsi oraz legalności budowy linii energetycznej niskiego napięcia biegnącej przez posesję wnioskodawczyni (działka nr [...]) – łącznie 11 słupów.
W ramach czynności wyjaśniających ustalono, iż właściciel - A z siedzibą w R., dysponuje decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...]r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego – przebieg trasy linii 15 kV oraz stacji trafo z załącznikami przebiegu trasy linii 15 kV – przydziału mocy i warunków technicznych dla elektryfikacji wsi w powiecie [...]. Właściciel oświadczył nadto, iż odcinek linii biegnący przez działki nr [...],[...],[...] nie stwarza zagrożenia pożarowego i niebezpieczeństwa osób przebywających w jej sąsiedztwie oraz że stan techniczny na dzień dzisiejszy odcinka linii pozwala na dalszą eksploatację. Pismem z dnia 2 czerwca 2009r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Archiwum Urzędu Gminy i Miasta w P. o udostępnienie akt dotyczących decyzji z [...]roku. W odpowiedzi Urząd podał, iż brak jest dokumentów dotyczących wydania takiej decyzji oraz zapisu w rejestrze pozwoleń na budowę, że było wydane takie. Z kolei w dniu 5 czerwca 2009r. M.S. przedłożyła kopie protokołów z kontroli A, z których wynika, że miały one na celu sprawdzenie układu pomiarowo rozliczeniowego prawidłowości rozliczeń, zapisy protokołów wskazują na prawidłowe ich działanie. Następnie organ zwrócił się do Urzędu Gminy w S. o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W międzyczasie właściciel przedłożył kopie protokołu odbioru technicznego ostatecznego dokonanego w dniu [...]r. w miejscowości D. linii WN 15 kV, stacji trafo, linii 0,4 kV, projekt elektryfikacji wsi D. z [...]roku zawierający odpis decyzji z dnia [...]r. zatwierdzającej plan realizacyjny przebiegu trasy linii 15 kV oraz stacji trafo, pisma z dnia [...]r. Prezydium Rady Narodowej uzgodnienia przekroczenia dróg lokalnych linią WN 15 kV i linią NN oraz prowadzenie oświetlenia ulicznego.
Po zakończeniu czynności wyjaśniających na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. nałożono na właściciela – A – obowiązek dostarczenia do dnia 30 grudnia 2009r. określonych dokumentów. Postanowienie to zostało jednak uchylone – aktem z dnia 29 kwietnia 2010r. i postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010r. organ ponownie nałożył na właściciela obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 czerwca 2010r. ekspertyzy stanu technicznego samowolnie zrealizowanej w [...] linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia ze stacja transformatorową i linii elektroenergetycznej niskiego napięcia – będących w stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie zdrowia i życia ludzi, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Właściciel wywiązał się z nałożonego obowiązku. Z ekspertyzy wynika m.in., iż linie wysokiego i niskiego napięcia wymagają niezbędnych zabiegów w zakresie słupów żerdziowych podpierających przewody, nadto aktualne odległości przewodów fazowych od obiektów zlokalizowanych w pobliżu linii są większe od wymaganych. Ekspertyza wskazuje również na konieczność wymiany słupów.
W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na A obowiązek wykonania prac zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Organ stwierdził, iż linia elektroenergetyczna w miejscowości D. była zrealizowana w [...]roku co wynika z decyzji z [...]r. zatwierdzającej plan realizacyjny przebiegu trasy 15 kV oraz stacji trafo, protokołu odbioru technicznego ostatecznego z dnia [...] lini 15 kV, ze stacją trafo i linią niskiego napięcia. Zakres inwestycji zrealizowanej w [...] to linia wysokiego napięcia 15 kV o długości 1517kkm, stacja trafo, linia niskiego napięcia 0,4 kV o długości 2505km. Właściciel linii nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę tej inwestycji, a z przedłożonych pism wynika, iż na ten zakres inwestycji nie były wydawane przez właściwe organy pozwolenia na budowę, jak również brak takich dokumentów w archiwach. Przy czym stan techniczny linii 0,4 kV budzi zastrzeżenia co do bezpiecznego użytkowania co potwierdzono w toku kontroli – stwierdzono ubytki odsłaniające elementy konstrukcji. Organ wyjaśnił, iż w czasie realizacji inwestycji obowiązywała ustawa Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 roku, z której wywieść należy, iż inwestycja polegająca na budowie linii wysokiego napięcia z transformatorami i linią niskiego napięcia w D. wymagała pozwolenia na budowę, a jego brak skutkuje uznaniem inwestycji jako powstałej w drodze samowoli budowlanej, a skoro tak na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974 roku organ nałożył obowiązek wykonania określonych prac celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła M. S. wskazując, iż zaistniały stan faktyczny uzasadnia nakazanie rozbiórki, gdyż obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli właściwy organ stwierdzi, ż obiekt powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia labo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niewątpliwie zaś obiekt sporny powoduje pogorszenie warunków użytkowych na nieruchomości strony gdyż w zasadzie wyłącz ją całą z użytkowania. Powodowanie straty w mieniu jest stwierdzone przez biegłego sądowego powołanego przez prokuraturę, zaś niebezpieczeństwo dla ludzi jest faktem. Odwołująca zauważyła, iż wszystkie słupy posadowione są terenach prywatnych, do których A nie ma żadnych praw, zatem tym bardziej winien zostać nałożony nakaz ich rozbiórki.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, iż w toku czynności wyjaśniających ustalono, iż linia elektroenergetyczna w miejscowości D. zrealizowana w [...]roku, lecz właściciel nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, żaden z urzędów nie posiada dokumentacji która potwierdzałaby wydanie takiej decyzji. Ustalenie to wraz z ustaleniami z oględzin, iż stan techniczny linii budzi zastrzeżenia co do bezpiecznego użytkowania stały się przyczynkiem do nałożenia na właściciela określonych obowiązków. Podstawą stały się przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, gdyż stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie były to art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. Przy czym konieczne było ustalenie przeznaczenia terenu, na którym położny jest obiekt według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez organ. Niezbędne dla ustalenia konsekwencji samowoli powstałej pod rządami Prawa budowlanego z 1974 roku było ustalenie, czy w aktualnym stanie prawnym teren, na którym znajduje się nielegalnie wzniesiony obiekt budowlany, jest czy też nie jest przeznaczony pod zabudowę lub pod zabudowę danego rodzaju. Dopiero ustalenie, iż doszłoby do sprzeczności skutkować winno nałożeniem nakazu rozbiórki i wprawdzie ustaleń takich nie poczynił organ I instancji ale w ramach postępowania odwoławczego ustalono, iż inwestycja nie jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. – zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia [...]r. Tym samym ustalone zostało, iż nie zaistniała negatywna przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. i zasadne było nałożenie obowiązku wykonania określonych robót, stosownie do art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ustalenia te są jednocześnie odpowiedzią na zarzuty odwołania co do nakazu rozbiórki.
Organ dodał, iż ze zgromadzonego materiału wynika, iż sporne linie znajdują się w złym stanie technicznym. Właściciel linii złożył ekspertyzę wykonaną przez uprawniony podmiot, z której wynika ze wykonanie wymienionych w niej robót budowlanych pozwoli na wyeliminowanie istniejącego w chwili obecnej niebezpieczeństwa dla ludzi. Nadto w "rozdziale 2.4 "pole elektromagnetyczne" autor twierdzi, iż dla linii 15 kV i 0,4 kV nie przeprowadza się obliczeń oraz pomiarów pól elektromagnetycznych. Punkt 33 zał.2 obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól magnetycznych stanowi, iż pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji i linii elektroenergetycznych wykonuje się, jeżeli ich napięcie znamionowe jest równe bądź wyższe niż 110 kV". Z kolejnych zapisów ekspertyzy wynika, iż odległości przewodów fazowych od obiektów zlokalizowanych w pobliżu linii są większe od wymaganych. Reasumując w ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki do nałożenia na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. określonych obowiązków wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. S., skarga została opatrzona sygnaturą akt II SA/Łd 523/11. Strona zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. poprzez niesłuszne przyjęcie, że teoretyczna możliwość wyeliminowania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi powoduje, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie nakazu rozbiórki. Nadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niesłusznym przyjęciu, iż w sprawie istnieje możliwość przeprowadzenia robót budowlanych pozwalających na wyeliminowanie istniejącego w chwili obecnej niebezpieczeństwa dla ludzi, gdyż linia przechodzi przez tereny prywatne. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skargę złożyło również A z siedzibą w R. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji ewentualnie o ich uchylenie, wstrzymanie wykonania i zasądzenie kosztów postępowania. Skarga została oparzona sygnaturą akt II SA/Łd 524/11. Strona skarżąca wyjaśniła, iż decyzje organów obu instancji są dotknięte wadą nieważności – art. 156 §1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż są niewykonalne. Niewykonalność ta ma charakter zarówno faktyczny jak i prawny, gdyż nie ma możliwości technicznych wykonania nałożonego obowiązku. Nie ulega także wątpliwości, iż przeszkody w wykonaniu decyzji istniały już w dacie ich wydania i są nieusuwalne przez cały czas, zatem uzasadniony jest wniosek o stwierdzenie ich nieważności. Pełnomocnik strony wyjaśnił, iż obie decyzje zostały skierowane do A z siedzibą w R. a podmiot ten nie istnieje w obrocie prawnym. Począwszy od dnia 1 września 2010r. został on przejęty przez B z siedzibą w L. w trybie art. 492 §1 kodeksu spółek handlowych i cały majątek został przeniesiony do tej spółki. Oznacza to, iż strona skarżąca od 1 września 2010r. istnieje jako C z siedzibą w Ł., nie posiada osobowości prawnej i nie wykonuje zdanych uprawnień majątkowych, które przysługują wyłącznie B SA jako spółce kapitałowej. Tym bardziej nie posiada ich A, ponieważ już w poprzednim stanie prawnym, kiedy istniał podmiot określany jako A tak, jak inne rejony energetyczne były jedynie oddziałami spółki i nie były wyposażone w żadne kompetencje właścicielskie odnośnie spornych urządzeń przesyłowych. Wskazał również, iż organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji także co do terminu wykonania robót – 30 lipca 2011r., zatem nie ocenił jaki czas jest rzeczywiście konieczny dla przeprowadzenia tak rozległych prac.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skarg. Organ wskazał, iż właścicielem omawianych linii jest C SA, którego następca prawnym jest B SA z siedzibą w L. Nadto organ odwoławczy nie brał pod uwagę zmiany terminu wykonania robót z uwagi na zły stan techniczny linii oraz zapis ostatniego akapitu ekspertyzy stanu technicznego. Z kolei odpowiadając na zarzuty M. S. wyjaśnił, iż jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela takiej nieruchomości, budynku czy lokalu na wejście oraz uzgodnić z nim rekompensatę z tego tytułu. Przy czym w razie nieuzgodnienia warunków wejścia, właściwy organ na wniosek inwestora w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu, nieruchomości. Organ ten zakreśla także granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu, nieruchomości. Inwestor po zakończeniu prac obowiązany jest naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku, lokalu.
Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi połączyć sprawę ze skargi M. S. o sygn.akt II SA/Łd 523/11 ze sprawą ze skargi A z siedzibą w R. o sygn.akt II SA/Łd 524/11 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalsze postępowanie prowadzić pod sygnaturą akt II SA/Łd 523/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. nakazującą A z siedzibą w R. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 lipca 2011r. robót wynikających z przedłożonej w dniu 9 lipca 2010r. ekspertyzy stanu technicznego linii napowietrznej W.-D. odgałęzienie kierunek stacja transformatorowa D. wraz ze stacją i linią niskiego napięcia, polegających na wymianie 3 słupów linii 15 kV, wymianie 15 słupów linii 0,4 kV, renowacji 13 słupów linii 15 kV, renowacji 28 słupów linii 0,4 kV, likwidacji 9 słupów linii 0,4 kV.
Istotą niniejszej sprawy nie jest jednakże rozstrzygnięcie o zasadność nałożenia przedmiotowego obowiązku. Sprowadza się bowiem do rozstrzygnięcia, czy pominięcie przez organ administracji faktu, iż strona postępowania administracyjnego zakończyła swój byt prawny i skierowanie do niej decyzji, stanowi naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, daje jako k.p.a. W ocenie Sądu, w świetle analizy materiałów sprawy, odpowiedź na tak sformułowane pytanie musi być twierdząca. W konsekwencji Sąd zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, gdyż zostały skierowane do podmiotu, który utracił swój byt prawny, co za tym nie mógł być podmiotem praw, ani obowiązków.
W niniejszej sprawie organ administracji I instancji uczynił adresatem decyzji z dnia [...]r., a co za tym podmiotem zobowiązanym do określonego zachowania, A z siedzibą w R. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]r., utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji, utrzymał w mocy ten stan rzeczy. Jednakże jak wskazuje w skardze strona skarżąca od dnia 1 września 2010r. A z siedzibą w R. została przejęta przez B. SA z siedzibą w L. Podstawą przejęcia był przepis art. 492 §1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). powyższe znajduje potwierdzenie w aktualnym odpisie z rejestru przedsiębiorców, gdzie widniej zapis, iż połączenie spółek nastąpi w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych przez przeniesienia całego majątku spółek przejmowanych m.in. C SA z siedzibą w Ł na spółkę przejmującą tj. spółkę B SA z siedzibą w L. Z uwagi na powyższe istotny jest zapis przepisu art. 494 §1 Kodeksu spółek handlowych, w myśl którego spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie prawnej wygasa z chwilą jej połączenia się z inną spółką. Sukcesorem jej praw i obowiązków staje się spółka przejmująca. Z chwilą wykreślenia spółka traci zdolność prawną - nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby prawnej, która zakończyła swój byt prawny na skutek połączenia i przejęcia, nie można wszcząć ani prowadzić postępowania. Nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010r., sygn.akt I SA/Wa 982/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego skoro z dniem 1 września 2010r. A z siedzibą w R. utraciła swój byt prawny, w związku z przejęciem przez B SA z siedzibą w L. to wydana przez organ I instancji w dniu [...]r. decyzja skierowana została do podmiotu, który już nie istniał. Skierowanie decyzji do nieistniejącej osoby prawnej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaistniały stan faktyczny i prawny nie wypełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż reguluje on sytuacje, w których podmiot do którego decyzja została skierowana nadal istnieje, jednakże nie może wykazać się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. natomiast w niniejszej sprawie podmiot jakim była A z siedzibą w R. przestał definitywnie istnieć (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001r., sygn.akt I SA 2642/99, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 82653; wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2008r., sygn.akt II OSK 952/07, Lex nr 496188 oraz na http://cbois.nsa.gov.pl).
Przy czym nie ulega wątpliwości, iż B SA z siedzibą w L. posiadając wiedzę o toczącym się postępowaniu obowiązany był poinformować organy administracji je prowadzące o zaistniałym i regulowanym w prawie przekształceniu.
Reasumując, w tak ustalony stanie faktycznym i prawnym Sąd zobligowany był do rozstrzygnięcia o wyeliminowaniu z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jednocześnie wobec stwierdzonego rażącego naruszenia prawa Sąd odstąpił od oceny merytorycznej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż bezsprzecznie byłaby ona przedwczesna. W toku ponownej analizy niniejszej sprawy organy winny uwzględnić powyższe istotne dla sprawy ustalenia i poczynić kroki celem właściwego określenia stron postępowania, na który może zostać nałożony obowiązek stosownie do przepisów prawa budowlanego.
Z tych powodów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło