I OSK 1152/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-08-02
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Jan Paweł Tarno, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wstrzymując wypłatę stypendium specjalnego dla studenta niepełnosprawnego z powodu urlopu zdrowotnego, ma obowiązek wezwać studenta do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jego bardzo trudną sytuację materialną, czy też ciężar dowodu w całości spoczywa na studencie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie wyjaśniające, jest gospodarzem tego postępowania i ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku braku dokumentacji potwierdzającej bardzo trudną sytuację materialną studenta, organ powinien wezwać go do jej uzupełnienia, nawet jeśli ciężar dowodu co do zasady spoczywa na stronie. Zaniechanie takiego wezwania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 15, 77 i 107 k.p.a., co obliguje sąd administracyjny do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej wstrzymującej wypłatę stypendium specjalnego dla studenta niepełnosprawnego z powodu udzielenia mu urlopu zdrowotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie wezwał studenta do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jego bardzo trudną sytuację materialną. Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Odwoławczej Komisji Stypendialnej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1889/11 w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczenia pomocy materialnej w postaci stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 13 stycznia 2012 r., II SA/Wa 1889/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w Warszawie z [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczenia pomocy materialnej w postaci stypendium dla osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu stwierdził, że podstawę prawną ww. decyzji stanowią przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.). W myśl art. 173 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Przedmiotowe stypendium może otrzymywać student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu (art. 180). Zgodnie z art. 186 ust. 1, zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów określa Regulamin przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom [...] w Warszawie, stanowiący Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 58 Rektora [...] w Warszawie z 29 września 2010 r. W myśl § 7 ust. 3 ww. Regulaminu student, który uzyskał urlop w trakcie trwania roku akademickiego – nie otrzymuje świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 7 – 9 od następnego miesiąca po uzyskaniu urlopu, z wyjątkiem udokumentowanej bardzo trudnej sytuacji materialnej studenta.
Poza sporem w sprawie niniejszej pozostaje kwestia udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego w terminie od 12 lutego 2011 r. do 27 lutego 2012 r. Kwestia sporna dotyczy natomiast wystąpienia przesłanek "bardzo trudnej sytuacji materialnej studenta", wyłączającej możliwość wstrzymania wypłaty przedmiotowego świadczenia.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 i 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowa decyzji komisji stypendialnych, również w przedmiocie wstrzymania wypłaty stypendium z przyczyn określonych w § 7 ust. 3 Regulaminu, obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz weryfikację decyzji z punktu widzenia przesłanek, określonych w art. 107 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część i jest tym elementem, który pozwala na dokonanie przez sąd administracyjny kontroli prawidłowości postępowania poprzedzającego jej wydanie. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zaniechanie uzasadnienia decyzji bądź pominięcie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy obowiązek ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a nadto rozpatrzenie wszystkich żądań i zarzutów strony - w szczególności podniesionych w odwołaniu - oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W myśl zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy winien ponownie ocenić zgromadzone w sprawie dowody, w sposób rzeczowy przeanalizować wszystkie argumenty i w konsekwencji doprowadzić do takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony.
Zaskarżona decyzja nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom. Z jej uzasadnienia nie wynika, aby Odwoławcza Komisja Stypendialna dokonała wszechstronnej, rzetelnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poddała analizie zarzuty podniesione w odwołaniu. W uzasadnieniu decyzji wymieniono wprawdzie dokumenty załączone do odwołania, jednak ich treść pozostała poza rozważaniami organu, który ograniczył się do stwierdzenia, że z dokumentacji załączonej do odwołania nie wynika jednoznacznie, czy skarżący nie posiada innego źródła dochodu niż renta z tytułu niezdolności do pracy. Tymczasem organ administracji zobligowany jest do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Skoro - w ocenie organu - kwestia źródła i wysokości dochodu wymagała wyjaśnienia w oparciu o zaświadczenia z urzędu skarbowego, organ zobligowany był wystąpić do skarżącego o uzupełnienie dokumentacji w tym zakresie. Dopiero zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego przez skarżącego dałoby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzone dokumenty. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby Odwoławcza Komisja Stypendialna wzywała skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Zatem zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego. Fakt, że w sprawie niniejszej to na stronie spoczywa obowiązek udokumentowania bardzo trudnej sytuacji materialnej, nie może sankcjonować całkowitej bierności organu w postępowaniu wyjaśniającym. Stanowiłoby to zaprzeczenie zasady oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 k.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a). Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, komisja odwoławcza nie uzasadniła swego stanowiska w sposób adekwatny poprzestając na stwierdzeniu, iż w decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału [...] nie dostrzeżono żadnych uchybień. Wbrew obowiązkom wynikającym z zasady dwuinstancyjności postępowania nie rozważyła, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie, oraz czy uzasadnienie decyzji I instancji spełnia wymagania, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę, a dotycząca w szczególności załączonych do odwołania faktur VAT na zakup leków oraz usług medycznych. Odpowiedź na skargę, która ze swej istoty powinna zawierać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi, nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45). Tymczasem, komisja odwoławcza nie ustosunkowała się żaden sposób do ww. dokumentów załączonych do odwołania.
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika organu o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczności związane z podjęciem zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do dokładnego wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne i nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Z tego względu wskazane wyżej istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze kasacyjnej Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w Warszawie zaskarżyła powyższy wyrok Sądu I instancji w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 173 oraz 186 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 7 ust. 3 Regulaminu wypłacania pomocy materialnej dla Studentów, tj. wadliwe przyjęcie, że R. Z. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej w sytuacji braku złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz niedostatecznego wykazania przez niego dowodów na poparcie tego stanu faktycznego.
Ponadto, Sądowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 145 § 1 pkt polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej została wydana z naruszeniem art. 7, 15, 77, 107 k.p.a. WSA w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję, ze względu na domniemane niedokonanie przez organ prawidłowego zgromadzenia oraz należytej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niewydania przez niego rozstrzygnięcia, które odpowiadałoby najlepiej prawu, interesowi publicznemu oraz słusznemu interesowi stron, oraz przyjęcie, że rozstrzygnięcie nie zostało należycie uzasadnione, bezpośrednio naruszył art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przez co popełnił istotny błąd proceduralny, a także b) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie tj. brak oddalenia skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stypendium dla osób niepełnosprawnych co do zasady przyznawane jest dla studentów nie przebywających na urlopie. Lex specialis w odniesieniu do tej zasady stanowią postanowienia § 7 ust. 3 regulaminu dopuszczające kontynuację wypłaty stypendium mimo przebywania na urlopie w przypadkach, gdy znajdzie się on w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wyrażenie to jest niedookreślone, dlatego też oczywiście przesłanki za pomocą których nastąpi kwalifikacja danego stanu są ocenianie na podstawie przedstawionego przez studenta materiału dowodowego. Przy czym ciężar wykazania bardzo trudnej sytuacji materialnej studenta spoczywa na zainteresowanym.
Wbrew ustaleniom Sądu I instancji istotny dla oceny sytuacji materialnej R. Z. był fakt, że osoba ta nigdy nie składała wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, czemu dano wyraz w uzasadnieniu decyzji komisji odwoławczej. Komisja Odwoławcza oceniając przypadek R. Z. stwierdziła, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, by był on osobą w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Uzasadnienie decyzji oraz jego forma, ze względu na oczywistą niezasadność wniosku oraz nieadekwatność przedłożonych na poparcie swoich twierdzeń przez R. Z. dokumentów, było jak najbardziej prawidłowe a WSA przyjmując odmienne stanowisko bezpośrednio naruszył art. 173 oraz 186 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 7 ust Regulaminu. R. Z. nie potrafił w należyty sposób wykazać swojej bardzo trudnej sytuacji materialnej zarówno w postępowaniu przed organami Szkoły, jak również w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polega na błędnym przyjęciu, że decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej z [...] lipca 2011 r. została wydana z naruszeniem art. 7, 15, 77, 107 k.p.a. Nie można przyjąć, że organ administracji publicznej ma dokonywać czynności i ustaleń zamiast strony w sytuacji, gdy z przepisu prawa wynika, że to właśnie na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia okoliczności, z których ma ona zamiar wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Zgodnie z § 7 ust 3 regulaminu na skarżącym ciążył obowiązek przedłożenia w toku postępowania administracyjnego stosownych dokumentów poświadczających jego bardzo trudną sytuację materialną. Wyłom od opisanego wyżej umiejscowienia ciężaru dowodu, który obligowałby organ do podjęcia czynności zmierzających do uzyskania konkretnego dokumentu byłaby prośba strony, umotywowana niemożnością samodzielnego uzyskania dokumentu mającego być podstawą rozstrzygnięcia. Sąd niewłaściwie przyjął, że Komisja Odwoławcza na zasadzie art. 77 k.p.a. z urzędu winna wystąpić do Urzędu Skarbowego. Jak zważył NSA w wyroku z 10 kwietnia 2010 r., II OSK 379/07 "Organy administracji nie są zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji gdy ta - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia". Taka interpretacja przeczyłaby także wykładni systemowej i funkcjonalnej art. 77 k.p.a. oraz § 7 ust 3 regulaminu.
WSA w Warszawie naruszył również art. 107 k.p.a. przyjmując bezpodstawnie, że wydana decyzja zawiera wadliwe uzasadnienie faktyczne, bowiem nie wynika z niej na jakiej podstawie organ wydał swoje rozstrzygnięcie. Wysokość osiąganego dochodu i kwestia kondycji materialnej R. Z. są elementami mierzalnymi bowiem dają się określić w kwotach. Powyższe powoduje, że uzasadnienie decyzji odmawiające uznania, iż student jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej może być ograniczone do pewnych oczywistych stwierdzeń, które wymienione w jej treści powodują, że decyzja czyni zadość wymaganiom określonym dla niej w art. 107 § 1 k.p.a. Takim też stwierdzeniem było wskazanie, że student nie ubiegał się o przyznanie mu stypendium socjalnego co a contrario implikuje przekonanie, że jego kondycja finansowa jest na tyle przyzwoita, iż złożenie stosownego wniosku w tym przedmiocie byłoby niecelowe.
Jak trafnie zważył WSA w Warszawie w wyroku z 23 kwietnia 2009 r., IV SA/Wa 29/09 "Obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego przez organ administracji nie oznacza, że strona może pozostawać bierna w trakcie prowadzonego postępowania, zwłaszcza w sytuacji, kiedy kwestionuje ustalenia organu administracji. Na organie administracji nie spoczywa bowiem ciężar dowodu w rozumieniu wynikającym z art. 6 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnym".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
2. Złożony w rozpatrywanej sprawie środek odwoławczy nie do końca odpowiada przedstawionym wymaganiom. Zważywszy jednak, że popełnione przez pełnomocnika procesowego uchybienia nie są na tyle istotne, aby uniemożliwiały ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Niemniej jednak podniesione w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.
3. Zarzut naruszenia prawa materialnego niewłaściwe zastosowanie art. 173 oraz 186 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 7 ust. 3 Regulaminu wypłacania pomocy materialnej dla Studentów, tj. "wadliwe przyjęcie, że R. Z. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej w sytuacji braku złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz niedostatecznego wykazania przez niego dowodów na poparcie tego stanu faktycznego" jest bezzasadny.
4. Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć tylko i wyłącznie na takim naruszeniu prawa materialnego, do którego doszło przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie “podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych – por. np. wyrok NSA z 16 września 2004 r., FSK 471/04 (ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 96), czy też wyrok NSA z 22 października 2004 r., GSK 811/04 (ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 68), co ma miejsce w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. Wszak Sąd I instancji nie zastosował art. 173 oraz 186 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 7 ust. 3 Regulaminu wypłacania pomocy materialnej dla Studentów w rozpoznawanej sprawie, ograniczając się do stwierdzenia, że przyjęta przez organ odwoławczy ocena, że wynikające z § 7 ust. 3 Regulaminu uprawnienie nie przysługuje R. Z. jest przedwczesne, ponieważ organy administracji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, a zatem, że dokonana przez organ odwoławczy subsumpcja nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.
5. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy i polegającego na błędnym przyjęciu, że decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej została wydana z naruszeniem art. 7, 15, 77, 107 k.p.a. również nie może się ostać.
6. Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. nie został dostatecznie sprecyzowany, ponieważ przywołany przepis składa się z kilku jednostek systematycznych tekstu, zawierających szereg różnych norm prawnych. Ogólnikowe powołanie się na taki artykuł stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi, ponieważ nie można w takim wypadku ustalić granic zaskarżenia. Tym samym zarzut tego uchybienia nie mógł być rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Wskazana wada nie dyskwalifikuje jednak niniejszej skargi kasacyjnej w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie.
7. Po drugie, z przyjętej w art. 7 kpa zasady dochodzenia prawdy obiektywnej wynika, że organ prowadzący postępowanie jest gospodarzem postępowania wyjaśniającego. To on decyduje o zakresie tego postępowania oraz o środkach dowodowych, które mają być przeprowadzone w jego toku. Jeżeli dowody te znajdują się w posiadaniu strony, to organ jest zobowiązany do wezwania jej, aby je przedstawiła w wyznaczonym terminie. Skoro z akt sprawy wynika, że Odwoławcza Komisja Stypendialna nie wzywała skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia jego sytuacji materialnej, to ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ odwoławczy uchybił obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 15, art. 77 i art. 107 k.p.a. znajduje uzasadnienie, ponieważ nie można przyjąć, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony.
8. Skoro powyższe zarzuty są nietrafne, z przyczyn wskazanych powyżej, to również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. należało uznać za bezpodstawny. Skarga podlega bowiem oddaleniu tylko wówczas, jeżeli przeprowadzone przez sąd administracyjny postępowanie rozpoznawcze wykaże (brak związania granicami skargi – art. 134 § 1 p.p.s.a.) nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy, albo wyłącznie takie uchybienia przepisom obowiązującego prawa, które nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. W szczególności będą to naruszenia prawa niemające lub niemogące mieć wpływu na wynik sprawy, jeżeli jednocześnie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
9. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło